Με κεντρικό ομιλητή τον δρ. Ηλία Πετρόπουλο, Ιστορικό, Αρχαιολόγο, αναπληρωτή καθηγητή στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, συνεχίζεται η τέταρτη διαδικτυακή εισήγηση της Ένωσης Ποντίων Νίκαιας - Κορυδαλλού, η οποία θα γίνει την Παρασκευή 26 Φεβρουαρίου 2021 και ώρα 20.30 με θέμα «Οι Αρχαίοι Έλληνες κατακτούν τον Εύξεινο Πόντο».

Μια εξαιρετικού ενδιαφέροντος Ημερίδα θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 26 Φεβρουαρίου 2021, στις 6 το απόγευμα, ως αφιέρωμα στο Βασίλειο Βεηλικτσίδη και την κόρη του, Ελπίδα Βεηλικτσίδου.

Διαδικτυακές διαλέξεις για τη διάλεκτο των Ελλήνων του Πόντου, ανοιχτές στο κοινό πραγματοποιεί το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, με ομιλήτρια την Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Γλωσσολογίας του Cambridge, κ. Ιωάννα Σιταριδου.

Τις εργασίες αποκατάστασης στο μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα στην Τραπεζούντα του Πόντου, ανακοίνωσε ο δήμαρχος της Ματσούκας, Κοράι Κοτσχάν.

Κοινή ανακοίνωση εξέδωσαν η Παν-Ποντιακή Ομοσπονδία Αμερικής και Καναδά και η Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων Αυστραλίας, για το άνοιγμα της Παναγίας Σουμελά στον Πόντο και της Αγίας Σοφίας Τραπεζούντας.

«Απ΄υστερνέας ποι τουρκίζ΄ κι άλλο αφορισμένος ίνεται». Αυτός που εκτουρκίζεται τελευταία, είναι και ο πιο επικίνδυνος. Πρέπει να δώσει δείγματα της πατριοφροσύνης του στις επικίνδυνα φανατισμένες μάζες. Σε αυτή την κατηγορία ανήκει και ο Ερντογάν. Οι συγκυρίες τον βοήθησαν να δείξει τις ικανότητες του, αλλά και τον κακό εαυτό του. Είναι λυπηρό. Η Μικρά Ασία, αυτός ο ευλογημένος πολυεθνικός τόπος, που τον σεβάστηκαν όλοι οι εμπλεκόμενοι από την αρχαιότητα λαοί, αναδεικνύοντας η κάθε μία τις πολιτισμικές της ιδιαιτερότητες, έπεσε στα χέρια των άξεστων Αγαρηνών.

Ορατός περισσότερο από ποτέ είναι ο κίνδυνος της κατάρρευσης και κατά συνέπεια εξαφάνισης των τελευταίων ελληνικών κτισμάτων στην Κερασούντα αλλά και ολόκληρο τον Πόντο.  Σύμφωνα με είδηση της τουρκικής ενημερωτικής ιστοσελίδας «Demokrat Ηaber», την οποία αναμεταδίδει η ομογενειακή εφημερίδα «Ανατολή», στον ελληνικό οικισμό της Κερασούντας, Zeytinlik (Ελαιώνες), 85 κτίρια, που είναι καταχωρημένα ως προστατευόμενα  Β’ βαθμού, κινδυνεύουν να καταρρεύσουν.

Η συνοικία είναι χτισμένη στους πρόποδες του κάστρου της Κερασούντας και εκτείνεται ως την παραλία. Η κατασκευή των σπιτιών χρονολογείται από το 1840 και είναι τοποθετημένα με τέτοιο τρόπο, έτσι ώστε να μην επηρεάζουν το φως, τη θέα και την κυκλοφορία του αέρα των άλλων κτισμάτων.

Για την κατασκευή των αρχοντικών που βρίσκονταν μέσα σε ευρύχωρους κήπους, χρησιμοποιήθηκαν εισαγόμενα υλικά μαζί με πέτρες τοιχοποιίας. Ενώ μερικά από τα στενά δρομάκια της γειτονιάς που οδηγούν στο κάστρο της Κερασούντας παρέμειναν άθικτα, κάποιοι άλλοι δρόμοι διαπλατύνθηκαν, με αποτέλεσμα να πληγεί ο ιστορικός ιστός και να κατεδαφιστούν τοίχοι των αρχοντικών, λόγω και της αυξανόμενης στρεβλής αστικοποίησης τα τελευταία χρόνια.

Τα αρχοντικά άλλαξαν χέρια

Μέσα στη συνοικία, εκτός από 68 αρχοντικά τα οποία μέχρι την ανταλλαγή ανήκαν σε Έλληνες του Πόντου, υπάρχουν καθολικές, ορθόδοξες εκκλησίες και ένα σχολείο, τα οποία διατηρούν την ύπαρξη τους. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών πολλά ελληνικά αρχοντικά άλλαξαν χέρια. Τα περισσότερα σπίτια πέρασαν σε χέρια κατοίκων της περιοχής και κάποια άλλα χρησιμοποιούνται ως παραρτήματα διαφόρων τουρκικών υπουργείων.

Σύμφωνα με το δημοσιογράφο Τολγκά Γκιουνέι, το ιστορικό Γυμνάσιο Necati Bey, σήμερα χρησιμοποιείται ως Κέντρο Λαϊκής Επιμόρφωσης. Ένα από τα αρχοντικά μετατράπηκε από το υπουργείο Εθνικής Παιδείας σε λαϊκή βιβλιοθήκη. Μετά τις εργασίες αποκατάστασης από το υπουργείο Πολιτισμού, από τις πινακίδες που τοποθέτησαν έξω από τα ελληνικά αρχοντικά διαβάζουμε ακόμη και τώρα την ιστορία τους. Σε ένα από αυτά διαβάζουμε ότι το αρχοντικό που το 1899 ανήκε στην Μαρία, κόρη του Χατζή Παναγιώτη, σήμερα ανήκει σε έναν πολίτη ονόματι Μουσά Γιλμάζ.

Το ελληνικό σχολείο έγινε «Λύκειο İmam Hatip»

Η εκκλησία του Αγίου Νικόλα που στο παρελθόν χρησιμοποιούνταν από τους ορθόδοξους της Κερασούντας, σήμερα έχει μετατραπεί σε μουσείο και η παλιά καθολική εκκλησία από το 1967 χρησιμοποιείται ως παιδική βιβλιοθήκη. Το παλιό ελληνικό σχολείο, που μετά την ίδρυση του τουρκικού κράτους χρησιμοποιήθηκε ως εμπορικό λύκειο Κερασούντας, μετατράπηκε σε λύκειο İmam Hatip (θρησκευτικό σχολείο) θηλέων Κερασούντας. Εκτός από αυτά τα κτήρια, 2 από τις παλιές εκκλησίες της γειτονιάς έχουν γκρεμιστεί. Μιας εξ αυτών ο τοίχος, βρίσκεται μέσα σε ένα κτίριο που χρησιμοποιείται ως δεξαμενή νερού. Το ελληνικό νεκροταφείο, όπου βρισκόταν ο τάφος του Καπετάν Γιώργη που διετέλεσε δήμαρχος της Κερασούντας, καταστράφηκε εντελώς κατά την κατασκευή του παραλιακού δρόμου Κερασούντας - Τραπεζούντας.

Οι κυνηγοί θησαυρών κατέστρεψαν την ιστορική εκκλησία στη Σαμψούντα

Αντίστοιχες καταστροφές καταγράφονται και στη Σαμψούντα του Πόντου, αλλά αυτή τη φορά από κυνηγούς θησαυρών. Στην περιοχή Τεκέκιοι (Tekkeköy) στη Σαμψούντα, λεηλατήθηκε από τους κυνηγούς θησαυρών μία ελληνική ορθόδοξη εκκλησία, ενώ οι βάνδαλοι έγραψαν ακόμη και γκράφιτι στους τοίχους της.

Οι κάτοικοι της περιοχής αναφέρουν πως το τελευταίο διάστημα η εκκλησία χρησιμοποιείται και από αλκοολικούς που επιδίδονται σε πράξεις ασχημοσύνης. Η ελληνο - ορθόδοξη εκκλησία, η οποία εικάζεται πως χτίστηκε τον 17ο αιώνα, έχει ερειπωθεί εξαιτίας λαθραίων ανασκαφών. Η εκκλησία εγκαταλείφθηκε από τους Έλληνες που ανταλλάχθηκαν βάσει της Συνθήκης της Λωζάνης.

Ο έπαρχος της περιοχής έχει ζητήσει πάντως να αναπλαστεί η εκκλησία και να αξιοποιηθεί ως τουριστικός προορισμός.

Υπό προστασία η Σάντα στην Αργυρούπολη

Αντίθετα πάντως με την Κερασούντα και τη Σαμψούντα, τα ερείπια των ελληνικών κτισμάτων στη Σάντα στην Αργυρούπολη, περιοχή που είναι γνωστή και ως «η κρυμμένη πόλη κοντά στον ουρανό», τέθηκαν πλέον υπό προστασία, ως μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς.

Με ιστορία από τον Μεσαίωνα, τα ερείπια στη Σάντα αποτελούνται από πέτρινα μονώροφα κτίσματα και εκκλησίες ρωμαίικης αρχιτεκτονικής. Η εφημερίδα «Χουριέτ» με τίτλο «Η Σάντα πλέον θα φυλάσσεται» αναφέρει πως η απόφαση δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και ότι η περιοχή θα αναπλαστεί με στόχο την τουριστική ανάπτυξη.

Η Κερασούς του Πόντου

Για την προέλευση του ονόματος Κερασούς υπάρχουν δυο εκδοχές. Η μια ότι προήλθε από την άφθονη καλλιέργεια κερασιών, ενώ η άλλη ότι η χερσόνησος όπου είναι χτισμένη η πόλη, εκτείνεται σαν κέρας προς τη θάλασσα. Μέχρι την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1923, η Κερασούντα ήταν πόλη με σημαντικό ελληνικό πληθυσμό.

Σύμφωνα με τον Γάλλο Cuinet που επισκέφθηκε την Κερασούντα στα τέλη της δεκαετίας του 1880 και πραγματοποίησε έρευνα για λογαριασμό της Γενικής Διαχείρισης Χρεών, το 1887 στο κέντρο της πόλης ζούσαν 8.440 κάτοικοι, εκ των οποίων 3.588 Μουσουλμάνοι, 3.906 Ρωμιοί και 946 Αρμένιοι.

Δηλαδή, εκείνη την ημερομηνία το 46,2% του πληθυσμού της πόλης αποτελείτο από Έλληνες, ενώ το 57,4% αποτελείτο εξ ολοκλήρου από μη μουσουλμάνους. Ως αποτέλεσμα των σφαγών μεταξύ 1914-1923, κατά την διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, σημειώθηκε σημαντική μείωση του ελληνικού πληθυσμού.

Σύμφωνα με την Μητρόπολη Αμάσειας στην οποία υπάγονταν οι Ρωμιοί της Κερασούντας, συνολικά σφαγιάστηκαν 134.78 Ρωμιοί στην Αμάσεια, στην  Σαμψούντα και στην Κερασούντα. Το μόνο που άφησαν πίσω τους οι Έλληνες ήταν τα αρχοντικά και οι εκκλησίες τους.

Σοφία Ζαχαράκη

Πηγή: https://www.ethnos.gr/ellada/132835_kindyneyoyn-me-exafanisi-ta-ellinika-ihni-ston-ponto

ΤΟΥ ΦΟΡΗ ΠΕΤΑΛΙΔΗ

Η Σοφία Αμπερίδου, είναι μια καλλιτέχνης, ζωγράφος – αγιογράφος, που οι ρίζες, τα ακούσματά της, αλλά και η ίδια της η ζωή, οδηγούν τα βήματά της, στην μακραίωνη ιστορία του ποντιακού ελληνισμού.

Ο Ιούλιος (Χορτοθέρτς) είναι ο έβδομος μήνας του χρόνου, και έχει 31 ημέρες και είναι ένας από τους πιο ζεστούς μήνες του καλοκαιριού. Στον Πόντο λεγόταν Χορτοθέρτς, επειδή ήταν ο μήνας του θερισμού των σιτηρών και γενικότερα των χόρτων. Το όνομα Χορτοθέρτς, παράγεται από το ουσιαστικό «χόρτον» και το ρήμα «θερίζω».

Ο Adem Ekiz, ο αγαπημένος τραγουδιστής από την περιοχή των Σουρμένων του Πόντου, μας προσφέρει μια ακόμη δημιουργία με τη γλυκόλαλη φωνή του, στην ρωμαίικη διάλεκτο, αυτήν που έμαθε από τον Παππού και την Καλομάνα (Γιαγιά) του, όπως και χιλιάδες κάτοικοι στον Εύξεινο Πόντο, που ως μουσουλμάνοι εξαιρέθηκαν της Ανταλλαγής των Πληθυσμών της Συνθήκης της Λωζάνης.

Με σκοπό την εκπόνηση Μελέτης Σκοπιμότητας που αφορά τη σύσταση Παρατηρητηρίου Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) για τη Μαύρη Θάλασσα συμπράττουν το Δίκτυο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Μαύρης Θάλασσας (Sustainable Development Solutions Network Black Sea - SDSN Black Sea), μέσω του ΑΠΘ, το οποίο φιλοξενεί το Δίκτυο, και το Οικονομικό Πανεπιστήμιο της Ρωσίας (Financial University under the Government of the Russian Federation - FinU).

Στο τέλος του Ιουλίου του 2020, αναμένεται να ανοίξει στους επισκέπτες η ιστορική μονή της Παναγίας Σουμελά στο όρος Μελά στον ιστορικό Πόντο, στην περιοχή της Ματσούκας στην Τραπεζούντα, με την παρουσία του υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού Μεχμέτ Νουρί Ερσόι.

Ένας οικισμός περίπου 14.000 ετών, βρέθηκε στην περιοχή της Κασταμονής του Πόντου, από ομάδα ερευνητών, γεγονός που δείχνει ιδιαίτερη δραστηριότητα για εκείνη την εποχή στην περιοχή, κυρίως για να κυνηγήσουν.

Προ ημερών, σε μια επικοινωνιακή φιέστα ο πρόεδρος της Τουρκίας κ. Ταγίπ Ερντογάν εν μέσω μιας σειράς συνεχών προκλητικών όσο και επιθετικών ενεργειών δισεκατομμυρίων Χριστιανών, αλλά και της πανδημίας του κορωνοϊου, ανήγγειλε μέσω των Μ.Μ.Ε., παρά την μέχρι χθες αρνητική απάντηση της Νομαρχίας Τραπεζούντας, σε σχετική επιστολή του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, την παραχώρηση αδείας για την πραγματοποίηση μετά από πέντε χρόνια Θείας Λειτουργίας στην ιστορική μονή της ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ.

Όσοι Έλληνες επισκέπτονταν κατά το παρελθόν την Παναγία Σουμελά στο όρος Μελά στην Ματσούκα του Πόντου στην Τραπεζούντα, τους παρακολουθούσε διαχρονικά κρυφά η τουρκική κυβέρνηση, σύμφωνα με την μαρτυρία πρώην αξιωματικού των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών (ΜΙΤ). 

ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΖΙΜΑΣ

Με το που ξεκίνησε, υπό έκτακτες ειδικές συνθήκες φέτος, η Θεία Λειτουργία στο μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά στον Πόντο, ο μητροπολίτης Ιωάννης ανέσυρε από το ράσο έναν ασημένιο σκαλιστό σταυρό και τον ακούμπησε στην Αγία Τράπεζα. Εναν αιώνα μετά τον ξεριζωμό ο σταυρός-κειμήλιο επέστρεφε και πάλι στην Τραπεζούντα, από όπου ξεκίνησε το 1922 το μεγάλο ταξίδι κρυμμένος κάτω από το ράσο του πατρός Δαμιανού, προπάππου του σημερινού δεσπότη Ζάμπιας, κατά κόσμον Ιωάννη Τσαφταρίδη.

Την ιδιαίτερη συγκίνησή του για την συμμετοχή του στην επικείμενη Θεία Λειτουργίας τον Δεκαπανταύγουστο στην Παναγία Σουμελά στον ιστορικό Πόντο, στα υψώματα του όρους Μελά, στη Ματσούκα του Πόντου, εξέφρασε ο Μητροπολίτης Ζάμπιας κ. Ιωάννης, ποντιακής καταγωγής.

ΤΟΥ ΘΩΜΑ ΑΛΕΞΙΑΔΗ

Ιούνιος 1921. Ο Ιούνιος του μαρτυρίου των Ελλήνων του Πόντου. 8 Ιουνίου 1921, το Ολοκαύτωμα του Σελαμελίκ της Πάφρας.

Στις 8/21 Ιουνίου του 1921 οι Κεμαλικοί συνέλαβαν 520 άνδρες κάθε ηλικίας από τα χωριά της Πάφρας, που οδηγήθηκαν στο ελληνικό χωριό Σελαμελίκ, με τη συνοδεία πολλών στρατοχωροφυλάκων και τσετών. Τους Παφραίους αυτούς, αφού τους λήστεψαν κατά πάντα, τους έσφαξαν, τους τυφέκισαν και τους κατέκαυσαν μέσα στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και πυρπόλησαν όλα τα σπίτια του χωριού.

Τους κατοίκους του χωριού Σελαμελίκ, που είχαν καταφύγει στο δάσος, τους περιέζωσαν, τους συνέλαβαν, τους έδεσαν τα χέρια, τους κατέσφαξαν και τους έριξαν σε ένα βαθύ πηγάδι. Εκεί μέσα έριξαν, αφού τους κατακρεούργησαν, και περίπου δεκαπέντε με είκοσι άτομα, που είχαν γλυτώσει από τον πυρπολισμό της εκκλησίας.

Οι μαρτυρίες είναι της Πάνσεμνης Κριτσιλίδου - που Γεννήθηκε στην Πάφρα και εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη - της Στυλιανής Γεωργιάδου, που γεννήθηκε στο Τουάν Γιουβασί της Πάφρας το 1890 και εγκαταστάθηκε στην Ξηροκρήνη Θεσσαλονίκης, του Ηρακλή Γεωργίου - που γεννήθηκε στο Χιτιρελέζ της Πάφρας το 1910 και εγκαταστάθηκε στην Παραλία Κύμης Ευβοίας - και του Αβέρκιου Παρασκευαΐδη που γεννήθηκε στο Χιτιρελέζ της Πάφρας το 1886 και εγκαταστάθηκε στη Νέα Μπάφρα Σερρών, των οποίων τους πατέρες κατέκαυσαν μέσα στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.

Από τους τρεις, τελικά, διασωθέντες ένας ήταν ο Βασίλειος Τιγγιρίδης, που γεννήθηκε στο Τιγγιρλά της Πάφρας το 1900 και εγκαταστάθηκε στο Βαθύτοπο Δράμας. « … Ήταν 3 μετά τα μεσάνυχτα… Ήρθαν Τούρκοι στρατιώτες, χωροφύλακες και τσέτες… Εκεί στο Σελαμελίκ βρήκαμε και άλλους από άλλα χωριά… Υπήρχαν πολλοί από την πόλη της Πάφρας… Άρχισαν να μας δένουν τα χέρια ανά δύο με σύρμα και πολύ σφιχτά… όπως πηγαίναμε, πολλοί Τούρκοι είχαν τανάλια στα χέρια και περνούσαν μπροστά από τον καθένα μας και μας έλεγαν να ανοίξουμε το στόμα μας. Αν έβρισκαν κανένα χρυσό δόντι, το έβγαζαν με την τανάλια και το έπαιρναν… Σε μια περίπτωση, που δεν έβγαινε η βέρα από το χέρι κάποιου, του έκοψαν το δάχτυλο… Όποιος φορούσε κάπως καλά ρούχα του τα έπαιρναν… Ο Τούρκος φίλος μου Τσαφίτ (που του χρωστούσε τη ζωή) μου είπε ότι θα σας σκοτώσουν όλους, αφού σας βάλουν μέσα στην εκκλησία. Εσύ κοίταξε, μόλις σας βάλουν στην εκκλησία, να παρακολουθείς την πόρτα και, μόλις κλείσει, να πέσεις κάτω και σε σημείο που να είναι πάρα πολλοί δίπλα σου, γιατί στα παράθυρα θα υπάρχουν ένοπλοι στρατιώτες και μόλις σας βάλουν μέσα θα αρχίσουν να πυροβολούν εναντίον σας. Μετά θα κάνουν πως έφυγαν και θα έρχονται ένας-ένας και θα σας καλούν να φανερωθείτε, για να δουν αν κάποιος είναι ακόμα ζωντανός… Θα σας καλούν ονομαστικά… Εσύ, αν είσαι ζωντανός, δε θα εκδηλωθείς καθόλου, αν δεν ακούσεις παρά μόνο τη δική μου φωνή… Για να μας πλησιάσει ο φίλος μου είπε στον αξιωματικό ότι δήθεν έχω πολλές κρυμμένες λίρες και έτσι τον άφησε να με πλησιάσει… Μέσα στην εκκλησία που χωρούσε 100 άτομα έβαλαν 520 άτομα… (μετά την τραγωδία) Άκουγα τους Τούρκους να λένε μεταξύ τους ότι θα φέρουν από το Γολάι πετρέλαιο για να κάψουν τους νεκρούς, για να μη βρωμάνε… Με τα ρούχα των νεκρών συμπατριωτών μας, αφού τα έβρεξαν με πετρέλαιο, έβαλαν φωτιά. Και αν είχε τραυματιστεί καποιος, και εκείνος θα κάηκε όπως ήταν δεμένος με άλλον…» (οι προφορικές μαρτυρίες ήταν ευγενική παραχώρηση του αείμνηστου Γεώργιου Αντωνιάδη).

Παρόμοια κεμαλικά ολοκαυτώματα συνέβησαν σε οκτώ χωριά της Πάφρας, σε χωριά της περιοχής Αμισού, αλλά και στα μεσόγεια του δυτικού τμήματος του Πόντου μεταξύ των περιοχών Ευπατορίας – Αμάσειας – Μερζιφούντας.

Παγκόσμιο Φεστιβάλ Ποντιακού Κινηματογράφου (International Pontian Film Festival) διοργανώνει το Τμήμα Νεολαίας της Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων Αυστραλίας (ΟΠΣΑ), όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του διοικητικού συμβουλίου της Ομοσπονδίας, η οποία υπογράφεται από τον πρόεδρό της, Παναγιώτη Στεφανίδη και τον γραμματέα Νικόλαο Μακρίδη.

Χωρίς την παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως κ.κ. Βαρθολομαίου, θα πραγματοποιηθεί η Θεία Λειτουργία στην Ιερά Μονή της Παναγίας Σουμελά στον Πόντο τον Δεκαπενταύγουστο, αλλά με την παρουσία Μητροπολιτών του Οικουμενικού Θρόνου.

 

Έρμαιο ιερόσυλων έχει γίνει ελληνική ορθόδοξη εκκλησία στην περιοχή της Αργυρούπολης (Γκιουμουσχανέ) του Πόντου, αφού οι τοιχογραφίες της έχουν καταστραφεί, ενώ οι τάφοι που βρίσκονται γύρω από τον Ιερό Ναό, έχουν λεηλατηθεί.

Από τις πλαγιές του Βερμίου αρχίζει το πρόγραμμα της ΕΡΤ3 τον Δεκαπενταύγουστο (στις 8:00), με την απευθείας μετάδοση της Πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας στην Ιερά Μονή της Παναγίας Σουμελά, της Παναγίας του Πόντου, στην οποία οι Έλληνες πρόσφυγες της Γενοκτονίας και της Μικρασιατικής Καταστροφής, προσκυνούν τη Χάρη της.

Πρωτοφανείς ήταν οι βροχοπτώσεις που έπληξαν την Ριζούντα του Πόντου και στη συνέχεια οι ζημιές που προκλήθηκαν από τα ποτάμια που κατέβασαν τόνους λάσπης από τα απότομα βουνά της περιοχής, με αποτέλεσμα να αγνοούνται δύο άτομα.