ΤΟΥ ΒΛΑΣΗ ΑΓΤΖΙΔΗ

Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες φαίνεται να ξεχνάμε ότι τότε, το 1922, χρησιμοποιούσαν το παλαιό ημερολόγιο και το θεωρούμε σαν ταυτόσημο με το νέο. Με αποτέλεσμα η ιστορική αφήγηση να προηγείται 13 ημέρες από τον πραγματικό χρόνο που συνέβησαν τα γεγονότα.

Τα γεγονότα έχουν ως εξής με βάση τον πραγματικό χρόνο όπως τον μετράμε σήμερα.

Η αρχή της κατάρρευσης

Στις 26 Αυγούστου, την αυγή, ξεκίνησε η μεγάλη τουρκική επίθεση κατά των ελληνικών θέσεων στο νότιο τμήμα της εξέχουσας του Αφιόν Καραχισάρ, που αποτελούσε το πιο ευάλωτο σημείο του ελληνικού μετώπου. Η επίθεση ξεκίνησε με σφοδρό βομβαρδισμό των ελληνικών θέσεων.

Στις 30 Αυγούστου οι ελληνικές δυνάμεις υπό τον Τρικούπη εγκλωβίστηκαν στην κοιλάδα του Αλή Βεράν, λόγω των λαθών και της ανικανότητας του διοικητή τους.

Απ' όπου και η φωτογραφία.

Εκεί ένα μέρος εξοντώθηκε και το υπόλοιπο συνελήφθη αιχμάλωτο.

Την ίδια στιγμή ο αρχιστράτηγος Χατζηανέστης διοικούσε από τη Σμύρνη, ενώ οι ανίκανοι βασιλικοί των Αθηνών ανακήρυσσαν αρχιστράτηγο τον ίδιο τον αιχμάλωτο Τρικούπη. Ενώ ο Μουσταφά Κεμάλ είχε στήσει το Στρατηγείο του στο λόφο του Κοτζάτεπε. Στο επιτελείο του βρίσκονταν οι: Φεβζί Τσακμάκ ( Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του Τουρκικού Στρατού), Ισμέτ Ινονού (Διοικητής του Δυτικού Μετώπου), Νουρεντίν Πασάς (Διοικητής της 1ης Στρατιάς η οποία ανέλαβε το κύριο βάρος της επίθεσης στο τομέα του Αφιόν. Λίγες μέρες μετά θα γινόταν διοικητής Σμύρνης, θα δολοφονούσε τον Χρυσόστομο και θα οργάνωνε τη σφαγή Ελλήνων και Αρμενίων), Ασίμ Γκιουντούζ (Επιτελάρχης του Δυτικού Μετώπου).

Στις 9 Σεπτεμβρίου ο κεμαλικός στρατός και οι άτακτοι τσέτες θα εισβάλουν στη Σμύρνη. Την ίδια ημέρα θα δολοφονηθεί ο μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος.

Στις 13 Σεπτεμβρίου θα αρχίσει η πυρπόληση της Σμύρνης από την αρμενική συνοικία.

Η φωτιά θα γιγαντωθεί την επόμενη 14 Σεπτεμβρίου.

Την Σμύρνη την έκαψαν οι Κεμαλιστές.

Και όπως έγραψε ο Falih Rifki Atay:

«Γιατί κάψαμε τη Σμύρνη; Γιατί φοβηθήκαμε ότι αν έμεναν τα κτήρια στη θέση τους, δεν θα μπορούσαμε να απαλλαγούμε από τις μειονότητες...» [Falih Rifki Atay (1894-1971), «Cankaya» (α’ έκδοση), εκδ. Dunya Yayinlari, 1958, σελ. 212-213.]

Γιατί ηττήθηκαν οι Έλληνες

Η ανικανότητα και ο αμοραλισμός των ελληνικών βασιλικών κυβερνησεων που προέκυψαν από τις εκλογές του Νοεμβρίου του 1920, οδήγησαν στην υπέρτατη ελληνική ήττα!!!

«…Ακόμα και σήμερα δεν έχει σιγάσει η διαμάχη γύρω από το ζήτημα γιατί οι ελληνικές δυνάμεις που υπερτερούσαν αριθμητικά και δεν ήταν πολύ χειρότερα εξοπλισμένες από τα στρατεύματα του Κεμάλ, οδηγήθηκαν σ’ αυτή την καταστρoφική ήττα.» (Douglaς Dakin, “H ενοποίηση της Ελλάδας 1770-1923”, εκδ. ΜΙΕΤ).

Το θλιβερό συμπέρασμα είναι ότι οι βασιλόφρονες κάτοικοι της "Μικράς πλην έντιμου" Ελλάδος (Παλαιοελλαδίτες και ΝεοΧωρίτες) και η πολιτική τους ηγεσία, δολοφόνησαν εν ψυχρώ τον μικρασιατικό και τον ποντιακό ελληνισμό!!!

Γιατί οι ξένοι πάντα κάνουν την δουλειά τους με βάση τα συμφέροντα τους.

Οι συνθήκες όμως για την πρόκληση της Καταστροφής,

-για την απομόνωση της Ελλάδας,

-για την μετατροπή μιας διασυμμαχικής επιχείρησης σε ελληνοτουρκικό πόλεμο,

-τα στρατιωτικά και διπλωματικά λάθη και τέλος

- η νομοθετική απαγόρευση Εξόδου για Μικρασιάτες και Πόντιους βαραίνουν εξ ολοκλήρου αυτούς που πήραν την εξουσία μετά τις μοιραίες εκλογές του Νοεμβρίου του 1920.

Με τον καλύτερο τρόπο συνοψίζει τα συμπεράσματα ένας από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς αναλυτές, ο ταξίαρχος ε.α. Βασίλειος Λουμιώτης σε ομιλία του πριν λίγα χρόνια στην 33η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία με αφορμή την Εορτή των Ενόπλων Δυνάμεων με τίτλο "Αιτία της αποτυχίας και της ήττας του ελληνικού στρατού κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία":

"...Η παρουσίαση των βασικότερων αιτίων της αποτυχίας του Ελληνικού Στρατού να επιβληθεί επί του Τουρκικού Στρατού κατά τις μεγάλες επιθετικές επιχειρήσεις που διεξήχθησαν το 1921, καθώς και της συντριπτικής ήττας που υπέστη τον Αύγουστο του 1922, προκειμένου να καταδειχθεί ότι η καταστροφή του Στρατού και η επακόλουθη καταστροφή του Μικρασιατικού Ελληνισμού ήταν απότοκος των δικών μας αδυναμιών και λαθών, και ότι η όποια ευθύνη για την μεγάλη καταστροφή βαρύνει αποκλειστικά και μόνο την Ελληνική Πολιτεία – και κανέναν άλλον..."

Η θάλασσα υπήρξε πάντα σημείο αναφοράς για την Καλαμαριά. Μαζί της ταξίδεψαν οι άνθρωποι, οι μνήμες και οι μουσικές αυτού του τόπου.
Με αυτή την παρακαταθήκη επιστρέφει και φέτος το «Παρά θιν' αλός», ο κορυφαίος πολιτιστικός θεσμός της πόλης, μετατρέποντας από την Δευτέρα 31 Αυγούστου έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2026 την Πλαζ Αρετσούς σε έναν ανοιχτό χώρο συνάντησης της μουσικής, της παράδοσης και της σύγχρονης δημιουργίας.

Το φετινό πρόγραμμα είναι ένα μουσικό ταξίδι που ενώνει πολιτισμούς, εποχές και ήχους. Από τον Πόντο και τη Μικρασία μέχρι την Άπω Ανατολή και τα μεγάλα λιμάνια του κόσμου, από την ποίηση του Νίκου Καββαδία και το πάθος του Astor Piazzolla μέχρι το σύγχρονο ελληνικό τραγούδι, η Καλαμαριά γίνεται για ακόμη μία χρονιά ένας τόπος όπου η μνήμη συναντά τη δημιουργία και οι διαφορετικές μουσικές παραδόσεις συνομιλούν με το σήμερα.

Η αυλαία ανοίγει τη Δευτέρα 31 Αυγούστου με τη Μαρία Παπαγεωργίου, μία από τις σημαντικότερες ερμηνεύτριες και δημιουργούς της σύγχρονης ελληνικής μουσικής σκηνής.

Ακολουθούν, την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου 2026, οι Locomondo, που υπόσχονται μια βραδιά γεμάτη ενέργεια, ρυθμό και καλοκαιρινή διάθεση.

Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα κατέχει η μουσικοποιητική παράσταση του Κέντρου Πολιτισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας «Τραγουδάμε Καββαδία – 50 χρόνια μετά» (Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026), μια υψηλής αισθητικής παραγωγή αφιερωμένη στον ποιητή των θαλασσών, των ταξιδιών και της νοσταλγίας.

Τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2026, η παράσταση «Του έρωτα και της αρμύρας» αναδεικνύει τη θάλασσα ως σύμβολο μνήμης, ελευθερίας και ανθρώπινων συναισθημάτων, ενώ την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου το κοινό ταξιδεύει στην Αργεντινή μέσα από το Αφιέρωμα στον Astor Piazzolla.

Την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026, το Δημοτικό Ωδείο Καλαμαριάς παρουσιάζει την παραγωγή «Βίοι Παράλληλοι – Μίκης Θεοδωράκης & Σταύρος Κουγιουμτζής», έναν φόρο τιμής σε δύο κορυφαίους δημιουργούς της ελληνικής μουσικής.

Η Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026 μάς ταξιδεύει στις «Μουσικές των Λιμανιών – Από τη Σμύρνη στον Mississippi», μια μουσική διαδρομή που αναδεικνύει τα λιμάνια ως τόπους συνάντησης λαών, πολιτισμών και μουσικών παραδόσεων.

«Από τον Πόντο στον Ήλιο»

Από τις σημαντικότερες στιγμές του φετινού «Παρά θιν' αλός» είναι η συναυλία «Από τον Πόντο στον Ήλιο», το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου 2026, με τον διεθνώς αναγνωρισμένο δεξιοτέχνη της ποντιακής λύρας Ματθαίο Τσαχουρίδη.

Η παράσταση αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς στη σκηνή θα συμπράξει ο Ιάπωνας μουσικός Kei Senga αλλά και χορευτές από την Ιαπωνία, καρπός της ουσιαστικής συνεργασίας που έχει αναπτύξει ο Ποντιακός Σύλλογος Καλαμαριάς «Οι Μίθριοι» με τα Πανεπιστήμια του Κιότο και της Οκαγιάμα.

Πρόκειται για μια πρωτοποριακή πολιτιστική σύμπραξη που φέρνει κοντά δύο λαούς με βαθιά πολιτιστική παράδοση, αποδεικνύοντας ότι η μουσική μπορεί να γεφυρώνει ηπείρους, πολιτισμούς και ανθρώπους.

Πόντος – Κρήτη: «Δύο λύρες, μία θάλασσα»

Η Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026 φέρνει στη σκηνή τη Γεωργία Νταγάκη και τον Αλέξη Παρχαρίδη στη μουσική παράσταση «Δύο λύρες, μία θάλασσα», όπου η Κρήτη και ο Πόντος συναντιούνται μέσα από δύο ξεχωριστές μουσικές παραδόσεις.

Την Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου 2026, η Μελίνα Μαβίδου και ο Νίκος Κύρτσος παρουσιάζουν τη δική τους σύγχρονη μουσική πρόταση, ενώ το «Παρά θιν' αλός 2026» ολοκληρώνεται την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2026 με την παράσταση του Social Body Lab και των Κανβινήτισσων, όπου ο σύγχρονος χορός συναντά την πολυφωνική μουσική παράδοση της Ελλάδας, της Κύπρου, της Μικράς Ασίας, των Βαλκανίων και της ευρύτερης Ανατολικής Μεσογείου.

Το «Παρά θιν' αλός» παραμένει πιστό στη φιλοσοφία που το καθιέρωσε ως έναν από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς θεσμούς της Θεσσαλονίκης.

Ένας θεσμός που αφηγείται την ιστορία της Καλαμαριάς μέσα από τη μουσική, αναδεικνύοντας τις ρίζες της, τη θάλασσά της και τη διαρκή συνάντηση της παράδοσης με τη σύγχρονη δημιουργία.

Γιατί στην Καλαμαριά, εκεί όπου η μνήμη έχει χρώμα μπλε, κάθε μουσική βρίσκει το δικό της λιμάνι.

Τριήμερες πολιτιστικές εκδηλώσεις παράδοσης και πολιτισμού με άρωμα από τις μουσικές των Ελλήνων του Ευξείνου Πόντου, διοργανώνει η Ένωση Ποντίων Πολίχνης, το Σάββατο 30, την Κυριακή 31 και την Δευτέρα 31 Αυγούστου, με τον γενικό τίτλο “15 Ποντιακές Μνήμες”, στο χώρο του πρώην Στρατοπέδου Καρατάσιου.

Το Σάββατο 29 Αυγούστου 2026, στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα θα είναι ο Ματθαίος Τσαχουρίδης.

Την Κυριακή 30 Αυγούστου 2026, στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα συμμετέχουν ο Γιάννης Τσιτιρίδης και η Πέλλα Νικολαΐδου.

Την Δευτέρα 31 Αυγούστου, στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα συμμετέχει ο Γαβρίλης Σιδηρόπουλος.

Η ώρα προσέλευσης στην εκδήλωση είναι στις 20.00 και η τιμή εισόδου στο χώρο του πρώην Στρατοπέδου Καρατάσιου είναι 5 ευρώ.

Το Κέντρο Μελετών «Αλέξανδρος Μπαλτατζής», τιμώντας την μνήμη του αειμνήστου συμπατριώτη μας. θεμελιωτή του αγροτικού και συνεταιριστικού κινήματος στην χώρα μας, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗ, κάνει γνωστό ότι στον εορτάζοντα και πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό Αγίου Αλεξάνδρου», που βρίσκεται στον χώρο της πρώην ΣΕΒΑΘ, το Σάββατο 29 Αυγούστου 2026 και ώρα 19.00, θα ψαλεί Μέγας Εσπερινός μετ’ αρτοκλασίας παρουσία του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Ξάνθης και Περιθεωρίου κ.κ. Παντελεήμονα.

Την Κυριακή, 30 Αυγούστου 2026 στον συγκεκριμένο Ιερό Ναό ΔΕΝ θα τελεσθεί Θεία Λειτουργία, Αρχιερατική Θεία Λειτουργία της ημέρας εορτής του Αγίου Αλεξάνδρου, ύστερα από επιθυμία κατοίκων της περιοχής, θα τελεστεί στον Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής στο Νεοχώρι, περιοχή Σταυρουπολης Ξάνθης.

Την Κυριακή, 30 Αυγούστου 2026 το πρωί όπου και θα ψαλεί επιμνημόσυνη δέηση παρουσία του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Ξάνθης και Περιθεωρίου κ.κ. Παντελεήμονα.

Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας θα προσφερθούν καφές και αναψυκτικά, σε παρακείμενο καφέ και στην συνέχεια θα τελεστεί τρισάγιο στον προαύλιο χώρο του Μουσείου «Αλέξανδρος Μπαλτατζής».

 

ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΣΤΥΛΙΔΗ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΥ, ΛΥΡΑΡΗ, ΣΤΙΧΟΥΡΓΟΥ

Κάθε φορά που επισκέπτομαι το Μέτσοβο φεύγω με δύο έντονα και, ως έναν βαθμό, αντιφατικά συναισθήματα. Από τη μία πλευρά, αισθάνομαι θαυμασμό για όσα πέτυχαν οι Μετσοβίτες μέσα στις τελευταίες δεκαετίες. Κατάφεραν να κρατήσουν το πανέμορφο χωριό τους ζωντανό, αξιοποιώντας με σύνεση και σεβασμό σχεδόν κάθε πλεονέκτημα του τόπου και της παράδοσής τους.

Ανέδειξαν τα κρασιά και τα τυριά τους, στήριξαν την κτηνοτροφία, την υλοτομία και τη λαϊκή τέχνη, προστάτευσαν την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του χωριού και συνέδεσαν το φυσικό περιβάλλον με τον τουρισμό, την παραγωγή και την τοπική οικονομία. Δεν αντιμετώπισαν την παράδοση σαν ένα μουσειακό κατάλοιπο ούτε σαν ένα θέαμα που παρουσιάζεται περιστασιακά στους επισκέπτες. Την ενσωμάτωσαν στη σύγχρονη ζωή τους και την έκαναν προϊόν, εμπειρία, εργασία και πηγή εισοδήματος.

Φυσικά, δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε τη συμβολή των μεγάλων τοπικών ευεργετών, του Ιδρύματος Τοσίτσα, της οικογένειας Αβέρωφ, της τοπικής αυτοδιοίκησης και των πολιτικών προσώπων που ενδιαφέρθηκαν ουσιαστικά για την ανάπτυξη του τόπου. Η ευεργεσία, όμως, δεν περιορίστηκε στην κατασκευή κάποιων κτιρίων ή στην πραγματοποίηση μεμονωμένων δωρεών. Μετατράπηκε σε θεσμούς, εκπαιδευτικές και παραγωγικές υποδομές, πολιτιστικές παρεμβάσεις και έργα με διάρκεια. Έτσι, δημιουργήθηκε ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούσαν να αναπτυχθούν η ιδιωτική πρωτοβουλία, η συλλογική δράση και η τοπική επιχειρηματικότητα.

Το αποτέλεσμα είναι ότι σήμερα το Μέτσοβο μοιάζει να βρίσκεται σε μια διαφορετική χώρα. Είναι ένας τόπος που διατηρεί τον πληθυσμό και την ταυτότητά του, παράγει, προσελκύει επισκέπτες και εξακολουθεί να προοδεύει. Την ίδια στιγμή, λίγα μόλις χιλιόμετρα μακριά, συναντά κανείς την εγκατάλειψη, τη δημογραφική συρρίκνωση, τα κλειστά σχολεία, τα άδεια σπίτια και τη γενικευμένη νεοελληνική παρακμή. Η σύγκριση είναι αναπόφευκτη και προκαλεί όχι μόνο θαυμασμό αλλά και προβληματισμό.

Από την άλλη πλευρά, λοιπόν, φεύγω από το Μέτσοβο με μια βαθιά θλίψη. Ρωτάω τον εαυτό μου τι είναι αυτό που κατάφεραν να κάνουν καλύτερα ορισμένες οργανωμένες βλαχικές κοινότητες από εμάς τους Ποντίους. Δεν πρόκειται ασφαλώς για κάποιο έμφυτο πλεονέκτημα του ενός λαού απέναντι στον άλλον. Ούτε είναι όλα τα βλαχικά χωριά ανεπτυγμένα ή όλα τα ποντιακά χωριά εγκαταλειμμένα. Υπάρχουν σημαντικές διαφορές στην ιστορία, στη γεωγραφία, στην οικονομία και στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περιοχής.

Ωστόσο, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε ότι χωριά όπως το Σέλι, το Περιβόλι, η Αβδέλα, η Σμίξη, το Νυμφαίο, το Μέτσοβο, η Βλάστη, τα Μεγάλα Λιβάδια και το Λιβάδι Ολύμπου κατόρθωσαν, σε διαφορετικό βαθμό το καθένα, να διατηρήσουν μια ισχυρή ταυτότητα και να αποκτήσουν μια αναγνωρίσιμη θέση στον πολιτιστικό και τουριστικό χάρτη της χώρας.

Και τότε γεννιέται το ερώτημα, γιατί εμείς οι Πόντιοι δεν μπορέσαμε να αναδείξουμε με τον ίδιο τρόπο τα δικά μας συγκριτικά πλεονεκτήματα προς όφελος των τόπων και των χωριών μας;

Γιατί δεν καταφέραμε να δημιουργήσουμε ένα ευρύ και οργανωμένο δίκτυο ποντιακών χωριών στη Βόρεια Ελλάδα, στο οποίο να προβάλλονται η ποντιακή γαστρονομία, η ιστορία, η μουσική, η διάλεκτος, η αρχιτεκτονική, οι παραδοσιακές τέχνες και οι παραγωγικές γνώσεις που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες;

Γιατί τόσα χωριά μας ζωντανεύουν μόνο για ένα πανηγύρι τον χρόνο, το οποίο πολλές φορές περιορίζεται σε μια επιδερμική μορφή διασκέδασης, χωρίς ουσιαστική σύνδεση με την τοπική ιστορία, την παραγωγή και την οικονομία;

Οι ποντιακοί σύλλογοι επιτέλεσαν και συνεχίζουν να επιτελούν αρκετό έργο. Διέσωσαν χορούς, τραγούδια, φορεσιές, αφηγήσεις και ιστορικές μνήμες. Ωστόσο, ο ρόλος τους δεν μπορεί να εξαντλείται στις χορευτικές εκδηλώσεις, στα μνημόσυνα, στις επετείους και στα ετήσια πανηγύρια. Στη σημερινή εποχή οφείλουν, χωρίς να εγκαταλείψουν την πολιτιστική τους αποστολή, να συμβάλουν και σε ένα ευρύτερο σχέδιο τοπικής αναγέννησης. Δεν χρειάζεται να μετατραπούν οι ίδιοι σε επιχειρήσεις. Μπορούν, όμως, να φέρουν κοντά παραγωγούς, νέους επιστήμονες, επαγγελματίες, δήμους, πανεπιστήμια και κατοίκους, δημιουργώντας το έδαφος για συνεργασίες, συνεταιρισμούς και νέες παραγωγικές πρωτοβουλίες. Ούτε οι Πόντιοι επιχειρηματίες λείπουν, αρκεί να τους ενεργοποιήσουμε και γιατί όχι να αρχίσουν βλέπουν τα πράγματα κάποιοι από αυτούς μέσα από το πρίσμα της εθνικής ευεργεσίας.

Αναρωτιέμαι, επίσης, γιατί μεμονωμένες επιτυχημένες περιπτώσεις, όπως το Κτήμα Περέκ ή το Ραγιάν, δεν έγιναν αφετηρία για τη δημιουργία ενός ευρύτερου δικτύου ποντιακής γαστρονομίας και επιχειρηματικότητας.

Γιατί δεν μελετήθηκαν συστηματικά, ώστε η γνώση και η εμπειρία τους να μεταφερθούν σε άλλους τόπους και σε νέους ανθρώπους;

Μήπως τελικά δεν μας λείπει ούτε η ιστορία ούτε η εργατικότητα, αλλά η κουλτούρα της συνεργασίας, η εμπιστοσύνη, η συνέχεια και η ικανότητα να μετατρέπουμε το συναίσθημα σε θεσμό και τη μεμονωμένη επιτυχία σε συλλογικό παράδειγμα;

Η Καστανιά στο Βέρμιο αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση. Είναι ένα πανέμορφο χωριό Σανταίων, με σημαντική ιστορική κληρονομιά και εξαιρετικό φυσικό περιβάλλον. Παρ’ όλα αυτά, παρέμεινε κυρίως τόπος παραθερισμού και όχι ένα ζωντανό, παραγωγικό χωριό που προβάλλει και διαθέτει οργανωμένα τον τοπικό ποντιακό πολιτισμό. Θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν πρότυπο «Ορεινό Τόπο των Σανταίων», συνδέοντας την ιστορία της Σάντας με την ποντιακή γαστρονομία, την ορεινή οικονομία, την πεζοπορία, τη φιλοξενία και την περιβαλλοντική εκπαίδευση.

Αντίστοιχα, η Νέα Σάντα Κιλκίς φέρει ένα όνομα με τεράστιο ιστορικό και συμβολικό βάρος. Κι όμως, ο επισκέπτης δύσκολα αντιλαμβάνεται ποια ήταν η ιστορική Σάντα, ποιοι ήταν οι Σανταίοι, ποιους αγώνες έδωσαν και ποιον πολιτισμό μετέφεραν στη νέα τους πατρίδα. Θα μπορούσε να δημιουργηθεί εκεί ένα οργανωμένο κέντρο ιστορίας και τεκμηρίωσης, μια διαδρομή μνήμης μέσα στον οικισμό, μια σειρά ψηφιακών εφαρμογών και ένα ετήσιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα για σχολεία και επισκέπτες. Με λίγες αλλά ουσιαστικές παρεμβάσεις, το ιστορικό όνομα θα μπορούσε να μετατραπεί σε πολιτιστικό και αναπτυξιακό κεφάλαιο.

Δεν αρκεί, επομένως, να υπερηφανευόμαστε για την καταγωγή μας. Η παράδοση που δεν παράγει σύγχρονη ζωή κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια συγκινητική αλλά άψυχη ανάμνηση. Το βασικό ζητούμενο είναι να περάσουμε από την αναπαράσταση της παράδοσης στην παραγωγική αξιοποίησή της, από το πανηγύρι στη μόνιμη δραστηριότητα, από τον μεμονωμένο επιχειρηματία στο οργανωμένο δίκτυο και από τον ανταγωνισμό των συλλόγων στη συνεργασία των κοινοτήτων.

Μια κεντρική πρόταση προς αυτή την κατεύθυνση θα μπορούσε να είναι η δημιουργία ενός «Δικτύου Ποντιακών Τόπων Βόρειας Ελλάδας». Σε αυτό θα συμμετέχουν ποντιακά χωριά, δήμοι, περιφέρειες, πολιτιστικοί σύλλογοι, παραγωγοί, επιχειρήσεις εστίασης, ξενώνες, εκπαιδευτικά ιδρύματα, ποντιακά σωματεία και κοινωφελή ιδρύματα. Το δίκτυο δεν θα πρέπει να αποτελέσει ακόμη μία ομοσπονδία συλλόγων ούτε έναν γραφειοκρατικό μηχανισμό χωρίς πραγματικό αντικείμενο. Οφείλει να λειτουργήσει ως αναπτυξιακή συνεργασία, με σαφείς στόχους, επαγγελματική οργάνωση, διαφάνεια και συγκεκριμένα αποτελέσματα.

Κύριος σκοπός του δικτύου πρέπει να είναι η διατήρηση και η επιστροφή πληθυσμού στα χωριά, η δημιουργία θέσεων εργασίας, η ανάδειξη των τοπικών προϊόντων, η ανάπτυξη του αγροτουρισμού και του πολιτιστικού τουρισμού, η διάσωση της ιστορίας και της διαλέκτου και η σύνδεση των οικισμών μεταξύ τους. Κάθε χωριό δεν χρειάζεται να κάνει τα πάντα ούτε να αντιγράφει τα υπόλοιπα. Χρειάζεται να ανακαλύψει και να αναδείξει τη δική του ιδιαίτερη ταυτότητα. Ένας τόπος μπορεί να επικεντρωθεί στη γαστρονομία, άλλος στη μουσική και στην κατασκευή λύρας, άλλος στην ιστορία των προσφύγων, άλλος στις ορεινές δραστηριότητες και άλλος στη γεωργία, στην κτηνοτροφία ή στην περιβαλλοντική εκπαίδευση. Με αυτόν τον τρόπο θα δημιουργηθεί ένα σύνολο διαφορετικών αλλά συμπληρωματικών προορισμών.

Πρώτη αναγκαία δράση είναι η συστηματική καταγραφή των ποντιακών χωριών και των διαθέσιμων πόρων τους. Για κάθε οικισμό πρέπει να συγκεντρωθούν στοιχεία για την ιστορία της εγκατάστασης, τον τόπο προέλευσης των κατοίκων, τα μνημεία, τα παλιά σχολεία, τα ιστορικά κτίρια, τις εκκλησίες, τα οικογενειακά αρχεία, τις προφορικές μαρτυρίες, τις παραδοσιακές συνταγές, τους παραγωγούς, τους τεχνίτες, τα καταλύματα και τις τοπικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, πρέπει να καταγραφούν τα μονοπάτια, τα δάση, τα σημεία φυσικού ενδιαφέροντος και τα εγκαταλειμμένα κτίρια που μπορούν να αποκτήσουν μια νέα χρήση. Η καταγραφή αυτή μπορεί να γίνει με τη συνεργασία πανεπιστημίων, δήμων, συλλόγων και νέων επιστημόνων και να παρουσιαστεί σε έναν ενιαίο ψηφιακό χάρτη.

Μια δεύτερη δράση θα ήταν η καθιέρωση ενός κοινού σήματος ποιότητας με την ονομασία «Ποντιακός Τόπος» ή «Ποντιακή Γη». Το σήμα θα μπορούσε να απονέμεται σε προϊόντα, καταλύματα, χώρους εστίασης, εργαστήρια και πολιτιστικές δράσεις που πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές. Δεν θα αρκεί η ποντιακή καταγωγή του ιδιοκτήτη ή η χρήση μιας ποντιακής ονομασίας. Θα πρέπει να πιστοποιούνται η ποιότητα, η αυθεντικότητα, η χρήση τοπικών πρώτων υλών, η περιβαλλοντική υπευθυνότητα και η πραγματική σύνδεση με την ποντιακή παράδοση. Έτσι, ο επισκέπτης θα γνωρίζει ότι επιλέγει ένα αξιόπιστο προϊόν ή μια τεκμηριωμένη εμπειρία.

Ιδιαίτερο βάρος πρέπει να δοθεί στην ποντιακή γαστρονομία, η οποία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αλλά ανεπαρκώς αξιοποιημένα πλεονεκτήματά μας. Μπορούν να δημιουργηθούν μικρά εργαστήρια παραγωγής ζυμαρικών, γαλακτοκομικών και άλλων χαρακτηριστικών προϊόντων, επισκέψιμα αγροκτήματα, μαθήματα μαγειρικής και συνεργασίες με εστιατόρια και ξενοδοχεία. Ένα κοινό ηλεκτρονικό κατάστημα θα μπορούσε να διαθέτει τα προϊόντα όλων των συμμετεχόντων παραγωγών, ενώ ένα ετήσιο φεστιβάλ ποντιακής γαστρονομίας θα έφερνε σε επαφή παραγωγούς, μάγειρες, ερευνητές και επισκέπτες. Σκοπός δεν θα ήταν απλώς να προσφερθούν παραδοσιακά εδέσματα σε μια γιορτή, αλλά να δημιουργηθεί μια σταθερή αγορά και ένα αναγνωρίσιμο δίκτυο ποιοτικών προϊόντων.

Παράλληλα, είναι αναγκαία η ίδρυση αγροτουριστικών και κοινωνικών συνεταιρισμών με επαγγελματική οργάνωση. Οι συνεταιρισμοί αυτοί θα μπορούσαν να διαχειρίζονται ξενώνες, εργαστήρια τροφίμων και χειροτεχνίας, αγορές παραγωγών, οργανωμένες ξεναγήσεις, πεζοπορικές διαδρομές και εκπαιδευτικά προγράμματα. Θα μπορούσαν ακόμη να αναλαμβάνουν κοινές υπηρεσίες που είναι δύσκολο να υποστηριχθούν ατομικά, όπως η προβολή, η συσκευασία, η ηλεκτρονική πώληση και η μεταφορά προϊόντων. Για να πετύχουν, όμως, χρειάζονται καθαρούς κανόνες, διαφανείς λογαριασμούς, καταρτισμένη διοίκηση και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους.

Ακόμη και τα πανηγύρια μας μπορούν να αποκτήσουν έναν ευρύτερο χαρακτήρα. Χωρίς να χάσουν τη χαρά, τη μουσική και τον χορό, μπορούν να μετατραπούν σε πολυήμερες γιορτές πολιτισμού και τοπικής οικονομίας. Δίπλα στο γλέντι μπορούν να οργανώνονται αγορές προϊόντων, εργαστήρια μαγειρικής, ιστορικοί περίπατοι, αφηγήσεις ηλικιωμένων, προβολές ντοκιμαντέρ, εκθέσεις φωτογραφίας, δραστηριότητες για παιδιά και επισκέψεις σε παραγωγικές μονάδες. Η επιτυχία μιας τέτοιας διοργάνωσης δεν θα μετριέται μόνο από τον αριθμό των ανθρώπων που χόρεψαν ένα βράδυ, αλλά και από τις διανυκτερεύσεις, τις πωλήσεις, τις συνεργασίες και τον αριθμό των επισκεπτών που θα επιστρέψουν.

Καθοριστικής σημασίας είναι και η προσέλκυση νέων κατοίκων. Κανένα χωριό δεν μπορεί να αναγεννηθεί μόνο με ηλικιωμένους κατοίκους, παραθεριστές και εθελοντές. Χρειάζονται προγράμματα παραχώρησης κενών κατοικιών με χαμηλό μίσθωμα, χώροι τηλεργασίας με γρήγορο διαδίκτυο, μικρές οικονομικές ενισχύσεις για την πρώτη εγκατάσταση και συμβουλευτική για νέες επιχειρήσεις. Ένα δίκτυο έμπειρων Ποντίων επαγγελματιών θα μπορούσε να καθοδηγεί νέους παραγωγούς και επιχειρηματίες. Παράλληλα, πρέπει να διεκδικηθούν οι βασικές υποδομές που επιτρέπουν σε μια οικογένεια να ζήσει στην περιφέρεια, σχολείο, πρωτοβάθμια υγειονομική φροντίδα, συγκοινωνία, παιδική μέριμνα και αξιόπιστη ψηφιακή σύνδεση.

Η ιστορική μνήμη χρειάζεται επίσης νέα μέσα έκφρασης. Σε κάθε χωριό μπορεί να δημιουργηθεί ένας μικρός «σταθμός μνήμης», χωρίς το μεγάλο κόστος ενός συμβατικού μουσείου. Σε έναν κατάλληλο χώρο θα μπορούσαν να παρουσιάζονται φωτογραφίες, χάρτες, αντικείμενα, οικογενειακά αρχεία, ψηφιακές εφαρμογές και ηχογραφημένες μαρτυρίες ηλικιωμένων. Η προφορική ιστορία πρέπει να καταγραφεί άμεσα, γιατί μαζί με τους τελευταίους ανθρώπους των παλαιότερων γενεών χάνονται πολύτιμες πληροφορίες, λέξεις και προσωπικές εμπειρίες. Κάθε νέος οικισμός πρέπει να συνδεθεί τεκμηριωμένα με την ιστορική του κοιτίδα στον Πόντο, ώστε ο επισκέπτης αλλά και οι νεότεροι κάτοικοι να κατανοούν τη συνέχεια της κοινότητας.

Τα χωριά μπορούν, επίσης, να συνδεθούν μέσα από οργανωμένες θεματικές διαδρομές. Θα μπορούσαν να δημιουργηθούν οι «Δρόμοι της ποντιακής γεύσης», τα «Χωριά των Σανταίων», η διαδρομή «Από τον ξεριζωμό στη νέα πατρίδα», μια διαδρομή ποντιακής μουσικής και κατασκευής λύρας ή ένας κύκλος περιήγησης στα ορεινά ποντιακά χωριά του Βερμίου, της Δράμας ή της Κοζάνης. Οι διαδρομές αυτές πρέπει να προσφέρονται ως ολοκληρωμένες εμπειρίες, με ξεναγήσεις, γεύματα, επισκέψεις σε εργαστήρια, συμμετοχή σε δραστηριότητες και δυνατότητα διαμονής. Έτσι, ο επισκέπτης δεν θα περνά απλώς για λίγες ώρες, αλλά θα παραμένει στην περιοχή και θα στηρίζει περισσότερες τοπικές επιχειρήσεις.

Για την προβολή όλων αυτών απαιτείται μια ενιαία ψηφιακή παρουσία. Μια κοινή ιστοσελίδα και εφαρμογή θα μπορούσαν να παρουσιάζουν τα χωριά, τις διαδρομές, τα καταλύματα, τα προϊόντα, τις εκδηλώσεις και τις ιστορικές πληροφορίες. Ο επισκέπτης θα μπορεί να οργανώνει το ταξίδι του, να κάνει κρατήσεις, να αγοράζει προϊόντα και να ακούει αφηγήσεις σχετικές με κάθε τόπο. Η ψηφιακή προβολή πρέπει να είναι επαγγελματική, πολύγλωσση και να απευθύνεται όχι μόνο στους Ποντίους αλλά σε κάθε άνθρωπο που ενδιαφέρεται για την ιστορία, τη γαστρονομία, τη φύση και τον πολιτισμό.

Σημαντική θα ήταν και η διοργάνωση θερινών σχολείων στα ποντιακά χωριά.

Πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και πολιτιστικοί φορείς θα μπορούσαν να οργανώνουν ολιγοήμερα προγράμματα ιστορίας, διαλέκτου, μουσικής, γαστρονομίας, λαογραφίας και τοπικής ανάπτυξης. Οι φοιτητές και οι ερευνητές θα ζουν για ένα διάστημα στο χωριό, θα συνεργάζονται με τους κατοίκους και θα παράγουν χρήσιμο υλικό, όπως καταγραφές, μελέτες, ψηφιακές εφαρμογές και προτάσεις αποκατάστασης κτιρίων. Έτσι, η επιστημονική γνώση θα συναντά την τοπική εμπειρία και θα αφήνει ένα μόνιμο αποτύπωμα.

Απαραίτητη είναι, ακόμη, η δημιουργία ενός μηχανισμού μικροχρηματοδότησης. Πολλές καλές ιδέες δεν χρειάζονται τεράστια ποσά, αλλά μια μικρή αρχική υποστήριξη. Ένα κοινό ταμείο, με τη συμβολή ιδρυμάτων, επιχειρηματιών, δήμων και της ποντιακής διασποράς, θα μπορούσε να χρηματοδοτεί μικρά εργαστήρια, ξενώνες, πολιτιστικές εφαρμογές, καλλιέργειες και νεοφυείς επιχειρήσεις. Η χρηματοδότηση πρέπει να δίνεται με ανοιχτές διαδικασίες, σαφή κριτήρια και υποχρέωση παρουσίασης των αποτελεσμάτων.

Ιδιαίτερο ρόλο μπορούν να παίξουν οι Πόντιοι της διασποράς, όχι μόνο ως δωρητές αλλά και ως φορείς γνώσης και διεθνών διασυνδέσεων. Επαγγελματίες από την Ευρώπη, την Αμερική και την Αυστραλία μπορούν να προσφέρουν τεχνογνωσία, να ανοίξουν αγορές για τοπικά προϊόντα, να στηρίξουν εκπαιδευτικά προγράμματα και να συμμετάσχουν σε επενδύσεις κοινωνικού χαρακτήρα. Η σχέση με τη διασπορά πρέπει να γίνει σταθερή και οργανωμένη και να μην ενεργοποιείται μόνο στις επετείους ή σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.

Όλο αυτό το σχέδιο δεν πρέπει να ξεκινήσει ταυτόχρονα σε δεκάδες χωριά, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος να διασκορπιστούν οι δυνάμεις και οι διαθέσιμοι πόροι. Είναι προτιμότερο να επιλεγούν δύο ή τρεις πιλοτικοί τόποι, όπως η Καστανιά Βερμίου και η Νέα Σάντα Κιλκίς, και να εφαρμοστούν εκεί συγκεκριμένες δράσεις. Στην Καστανιά θα μπορούσαν να δημιουργηθούν ένας σταθμός ιστορίας των Σανταίων, μια σχολή ποντιακής γαστρονομίας, ένα δίκτυο μονοπατιών, ξενώνες σε ανακαινισμένα σπίτια και ένα μικρό συνεταιριστικό εργαστήριο προϊόντων.

Μέσα στον πρώτο χρόνο μπορούν να γίνουν ορισμένα απλά αλλά ουσιαστικά βήματα. Αρχικά, χρειάζεται να συγκροτηθεί μια μικρή ομάδα ανθρώπων με διαφορετικές γνώσεις και χωρίς κομματικές ή συλλογικές (ομοσπονδιακές) περιχαρακώσεις. Στη συνέχεια, να επιλεγούν οι πιλοτικοί τόποι, να καταγραφούν οι διαθέσιμοι πόροι και να καταρτιστεί ένα επιχειρησιακό σχέδιο με χρονοδιάγραμμα, προϋπολογισμό και υπεύθυνο για κάθε δράση. Τέλος, σε κάθε χωριό πρέπει να υλοποιηθεί γρήγορα ένα ορατό έργο, όπως μια σηματοδοτημένη διαδρομή μνήμης, ένα επισκέψιμο εργαστήριο ή μια οργανωμένη αγορά παραγωγών. Η πρώτη επιτυχία θα δημιουργήσει εμπιστοσύνη και θα προσελκύσει περισσότερους ανθρώπους.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι να αλλάξει η νοοτροπία μας. Ο πολιτισμός χωρίς οικονομική και κοινωνική βάση δύσκολα επιβιώνει. Ο τουρισμός χωρίς ποιότητα και όρια μπορεί να αλλοιώσει τον τόπο. Η παραγωγή χωρίς συνεργασία παραμένει μικρή και ευάλωτη. Οι επιδοτήσεις χωρίς μακροπρόθεσμο σχέδιο εξαντλούνται χωρίς να αφήνουν αποτέλεσμα. Η ιστορία χωρίς τεκμηρίωση μετατρέπεται εύκολα σε κενό σύνθημα, ενώ οι σύλλογοι χωρίς τη συμμετοχή νέων ανθρώπων γερνούν μαζί με τα χωριά.

Πρέπει, επίσης, να ξεπεράσουμε τις προσωπικές αντιπαλότητες, τον τοπικισμό και την αγωνία για το ποιος θα έχει τον πρώτο λόγο. Η ανάπτυξη ενός χωριού δεν μπορεί να εξαρτάται από έναν δήμαρχο, έναν πρόεδρο συλλόγου, έναν επιχειρηματία ή έναν ευεργέτη. Χρειάζονται θεσμοί που θα συνεχίζουν να λειτουργούν όταν αλλάζουν τα πρόσωπα. Χρειάζεται να μάθουμε να αξιολογούμε κάθε πρωτοβουλία όχι από το ποιος την πρότεινε, αλλά από το αν μπορεί να δημιουργήσει εργασία, να διατηρήσει πληθυσμό, να προστατεύσει το περιβάλλον , να υπηρετήσει το κοινό συμφέρον και να παράξει πελόνασμα οικονομικό και πολιτιστικό.

Η σύγκριση με το Μέτσοβο και τα επιτυχημένα βλαχικά χωριά δεν πρέπει να γεννά μειονεξία ούτε έναν άγονο ανταγωνισμό ανάμεσα σε κοινότητες. Πρέπει να λειτουργήσει ως αφορμή μάθησης. Οφείλουμε να μελετήσουμε τους θεσμούς, τις συνεργασίες, την αξιοποίηση της ευεργεσίας, την προστασία της αρχιτεκτονικής, την οργάνωση της παραγωγής και τη σύνδεση του τουρισμού με την τοπική οικονομία. Στη συνέχεια, πρέπει να προσαρμόσουμε όσα μπορούν να μας φανούν χρήσιμα στις ιδιαίτερες ανάγκες και δυνατότητες των ποντιακών χωριών.

Ο ποντιακός ελληνισμός απέδειξε μέσα στην ιστορία ότι διαθέτει τεράστιες δυνάμεις επιβίωσης και δημιουργίας. Οι πρόσφυγες έφτασαν στην Ελλάδα ξεριζωμένοι και, μέσα σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, δημιούργησαν νέα χωριά, καλλιέργησαν τη γη, ανέπτυξαν το εμπόριο, ίδρυσαν σχολεία και συλλόγους και συνέβαλαν αποφασιστικά στην οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας. Το σημερινό στοίχημα είναι διαφορετικό, αλλά εξίσου σημαντικό: να εμποδίσουμε τα χωριά που εκείνοι δημιούργησαν να ερημώσουν.

Για να το πετύχουμε, πρέπει να μετατρέψουμε τη μνήμη σε δημιουργία, την ταυτότητα σε συνεργασία και την παράδοση σε σύγχρονη παραγωγική δύναμη. Τα ποντιακά χωριά δεν πρέπει να είναι τόποι στους οποίους επιστρέφουμε μόνο μία φορά τον χρόνο για ένα πανηγύρι ή ένα μνημόσυνο. Πρέπει να γίνουν τόποι στους οποίους οι άνθρωποι μπορούν να ζουν, να εργάζονται, να παράγουν, να δημιουργούν οικογένειες και να σχεδιάζουν το μέλλον τους. Μόνο τότε η ποντιακή παράδοση θα πάψει να είναι αποκλειστικά μια ένδοξη ανάμνηση του παρελθόντος και θα μετατραπεί σε ζωντανή δύναμη για το μέλλον.

Στα χωριά μας κάποτε οι βαφτίσεις θα πρέπει να γίνουν περισσότερες από τις κηδείες.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στην προσωπική σελίδα του Θανάση Στυλίδη στο fb

 

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος αποχαιρετά τον Στάθη Παρχαρίδη – Έναν αυθεντικό υπηρέτη της ποντιακής μουσικής.

Η είδηση του θανάτου του σκόρπισε βαθιά θλίψη σε ολόκληρη την ποντιακή κοινωνία. Γιατί ο Στάθης δεν υπήρξε απλώς ένας ακόμη άνθρωπος της ποντιακής μουσικής. Υπήρξε ένας αυθεντικός άνθρωπος της παράδοσης, ένας άνθρωπος που την έζησε, τη γνώρισε από τους παλαιότερους και την υπηρέτησε με τρόπο αληθινό, χωρίς εκπτώσεις και χωρίς να αναζητήσει ποτέ το εύκολο χειροκρότημα.

Γεννημένος στις 2 Απριλίου 1967 στην Κοζάνη και με καταγωγή από το Πρωτοχώρι και τα Αλωνάκια Κοζάνης, μεγάλωσε μέσα σε ένα αυθεντικό ποντιακό περιβάλλον, όπου η παράδοση δεν ήταν μια αναπαράσταση αλλά καθημερινό βίωμα. Από μικρός γαλουχήθηκε κοντά στους ανθρώπους της παλαιότερης γενιάς, άκουσε τα τραγούδια και τις αφηγήσεις τους και έμαθε να αντιλαμβάνεται την ποντιακή μουσική όχι απλώς ως καλλιτεχνική έκφραση, αλλά ως φορέα μνήμης, ιστορίας και συλλογικής ταυτότητας.

Υπηρέτησε με συνέπεια και αφοσίωση το παραδοσιακό ποντιακό τραγούδι, συμβάλλοντας στη διάδοσή του σε ολόκληρη την Ελλάδα και στο εξωτερικό. Παράλληλα, προσέφερε ανεκτίμητο έργο στον ποντιακό πολιτισμό ως χοροδιδάσκαλος και χοράρχης, ενώ μέσα από τη διδασκαλία της ποντιακής λύρας μετέδωσε τις γνώσεις και την αγάπη του για την παράδοσή μας σε πολλές γενιές και σε πλήθος ποντιακών σωματείων.

Για τον Στάθη, όμως, η παράδοση δεν ήταν ούτε επάγγελμα ούτε μέσο προβολής. Ήταν στάση ζωής. Δεν συμβιβάστηκε με τη λογική του «φαίνεσθαι», δεν προσπάθησε να προσαρμόσει την παράδοση στις απαιτήσεις της εποχής και δεν έβαλε ποτέ το οικονομικό όφελος πάνω από την ουσία. Υπερασπίστηκε μέχρι τέλους την παραδοσιακή ποντιακή μουσική, ακόμη και όταν αυτό απαιτούσε να βαδίζει κόντρα στο ρεύμα. Είχε τη δύναμη να λέει αυτό που πίστευε και την ακεραιότητα να παραμένει πιστός σε αυτό.

Η ζωή, ωστόσο, του επιφύλαξε μια σκληρή δοκιμασία. Η σοβαρή περιπέτεια με την υγεία του και η ασθένεια των φωνητικών του χορδών τον ανάγκασαν να στερηθεί ένα από τα σημαντικότερα μέσα με τα οποία επικοινωνούσε με τον κόσμο: τη φωνή του. Ακόμη και τότε, όμως, δεν απομακρύνθηκε από την ποντιακή μουσική. Παρά τις δυσκολίες, συνέχισε να τραγουδά και να προσφέρει, με μια φωνή που είχε πλέον υποστεί τις συνέπειες της περιπέτειάς του, αποδεικνύοντας πως η σχέση του με την παράδοση ήταν βαθύτερη από την ίδια τη φωνή του.

Και ίσως αυτή να είναι μία από τις μεγαλύτερες παρακαταθήκες που αφήνει πίσω του. Ο Στάθης Παρχαρίδης δεν κράτησε τη γνώση για τον εαυτό του. Στάθηκε δίπλα σε πολλούς νεότερους καλλιτέχνες, τους ενθάρρυνε, τους στήριξε και τους βοήθησε να βρουν το θάρρος να σταθούν μπροστά στο κοινό και να υπηρετήσουν το ποντιακό τραγούδι. Πίστευε στη νέα γενιά, αρκεί αυτή να σέβεται την παράδοση και να γνωρίζει από πού ξεκινά.

Αν η μοίρα δεν του είχε στερήσει πρόωρα τη δυνατότητα να τραγουδά όπως ήθελε, είναι βέβαιο πως η παρουσία του θα μπορούσε να είχε αφήσει ακόμη βαθύτερο αποτύπωμα στην πορεία της σύγχρονης ποντιακής μουσικής. Γιατί είχε τη γνώση, το βίωμα, το ταλέντο και –πάνω απ’ όλα– την ακεραιότητα να υπερασπιστεί αυτό που αγαπούσε.

Η προσφορά του στον Ποντιακό Ελληνισμό και τον πολιτισμό μας υπήρξε ουσιαστική και πολύτιμη. Θα παραμείνει ζωντανή μέσα από τους ανθρώπους που δίδαξε, τους καλλιτέχνες που στήριξε, τα τραγούδια που μοιράστηκε και, κυρίως, μέσα από την επιμονή του να υπερασπίζεται την παράδοση ως ζωντανή παρακαταθήκη και όχι ως απλό σκηνικό του παρελθόντος. Εκφράζουμε τα ειλικρινή και θερμά μας συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους του. Στάθη, σε ευχαριστούμε θερμά για όσα προσέφερες στον Ποντιακό Ελληνισμό, τον πολιτισμό μας και στην Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος.

Καλό παράδεισο. Αιωνία σου η μνήμη.

Με εκτίμηση

Για το Διοικητικό Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Γεώργιος Βαρυθυμιάδης

Η Γενική Γραμματέας Αθηνά Σωτηριάδου

 

Διήμερες πολιτιστικές εκδηλώσεις με άρωμα της μουσικής παράδοσης των Ελλήνων του Πόντου, με τον γενικό τίτλο «Καμίαν κι Ανασπάλω», διοργανώνει η Ένωση Ποντίων Αμπελοκήπων, το βράδυ της Παρασκευής 28 Αυγούστους και του Σαββάτου εντός του Στρατοπέδου Μεγάλου Αλεξάνδρου Αμπελοκήπων με πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα.

Σε ανακοίνωσή της η Ένωση Ποντίων Αμπελοκήπων, προσκαλεί τα μέλη, τους φίλους και όλους όσους θέλουν να γλεντήσουν με μουσικές του Ευξείνου Πόντου να συμμετέχουν.

Η Ένωση Ποντίων Αμπελοκήπων σας προσκαλεί σε ένα ξεχωριστό διήμερο!

Εντός του πρώην Στρατοπέδου Μεγάλου Αλεξάνδρου Αμπελοκήπων.

Ώρα έναρξης: 20:00.

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

Με τον Βασίλη Τοπαλίδη και το επιτελείο του, μαζί με τους Γιώργο Αντωνιάδη, Στάθη Τσαϊρίδη και Γιώργο Σιαμίδη.

Συμμετέχει το χορευτικό του Συλλόγου Ποντίων Πεύκων «Το Παρχάρ».

ΣΑΒΒΑΤΟ 29 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

Ο Κώστας Αγέρης και το επιτελείο του έρχονται για μια ξεχωριστή βραδιά!

Την εκδήλωση πλαισιώνουν ο Παναγιώτης Ρηγινός στη λύρα, ο Θεοχάρης Αγαπίδης στο νταούλι και ο Μάριος Δερμεντζόγλου στο κλαρίνο.

Δύο βραδιές – μία μεγάλη γιορτή της ποντιακής παράδοσης!

Ελάτε να ανταμώσουμε, να τραγουδήσουμε, να χορέψουμε και να κρατήσουμε ζωντανή την παράδοσή μας.

Είσοδος: οικονομική ενίσχυση 6,00€.

Τηλ. επικοινωνίας: 6974409655.

Σας περιμένουμε όλους!

Γιατί… Καμίαν κι Ανασπάλω!

Η Ένωση Ποντίων Πιερίας, μετουσιώνοντας σε πράξη τη διαχρονική της στήριξη σε κάθε προσπάθεια ανάδειξης της πλούσιας πολιτιστικής μας κληρονομιάς, διέθεσε τα κειμήλιά της -τις αυθεντικές και μοναδικές φορεσιές από διάφορες περιοχές του αλησμόνητου Πόντου- ώστε να πραγματοποιηθεί η καταγραφή για τις ανάγκες της Διδακτορικής Διατριβής που του ανέθεσε το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, του κ. Κωνσταντίνου Στεφανίδη, με τίτλο: «Οι γυναικείες ενδυμασίες των Ελληνίδων του Πόντου (μέσα 19ου-1922). Η ανασυγκρότηση του γυναικείου ποντιακού ενδυματολογικού πολιτισμού με βάση την τυπολογική και βιογραφική προσέγγιση».

Στο πλαίσιο αυτό, η Έφη Τουμπουλίδου, μέλος της επιτροπής του μουσείου της Ένωσης Ποντίων Πιερίας, στάθηκε πολύτιμη αρωγός στο πλευρό του από τις 10 έως τις 20 Αυγούστου 2026, προσφέροντας με υπομονή, μεράκι και αγάπη την επίβλεψη και την ουσιαστική της βοήθεια σε αυτή την πολύωρη, καθημερινή καταγραφή.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Ποντίων Πιερίας, συγχαίρει θερμά τον κ. Στεφανίδη για τη σημαντική διατριβή που πραγματοποιεί, εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες στην Έφη Τουμπουλίδου για την αφοσίωση και την πολύτιμη συμβολή της, και εύχεται ολόψυχα να υπάρξουν και άλλοι άξιοι συνεχιστές σε αυτόν τον δρόμο της έρευνας και της διάσωσης του πολιτισμού μας!

Έφυγε ξαφνικά από τη ζωή ο γνωστός πόντιος καλλιτέχνης Στάθης Παρχαρίδης σε ηλικία 59 ετών, στο σπίτι του στον Τετράλοφο Κοζάνης, βυθίζοντας στην θλίψη τον ποντιακό χώρο, καθώς καλλιτέχνες, σωματεία και άνθρωποι που τον γνώρισαν έχουν να πουν τα καλύτερα λόγια για έναν άνθρωπο της παράδοσης.

Ο Στάθης Παρχαρίδης, γεννήθηκε στην Κοζάνη με καταγωγή των γονέων του από το Πρωτοχώρι και τα Αλωνάκια Κοζάνης και απώτερη καταγωγή των παππούδων και των γιαγιάδων του από το Καπίκιοϊ της Ματσούκας της Τραπεζούντας του Πόντου.

Ο Στάθης Παρχαρίδης, αδελφός του δημοφιλούς τραγουδιστή του ποντιακού ελληνισμού Αλέξη Παρχαρίδη, τα τελευταία χρόνια ζούσε στον Τετράλοφο Κοζάνης με την οικογένειά του και τον βρήκε νεκρό στο σπίτι του ο γιος του Αναστάσιος (Τάσος).

Μάλιστα εκτός από τραγουδιστής ο Στάθης Παρχαρίδης, ξεδίπλωνε το ταλέντο του και μέσα από τον θίασο των Κοτσαμάνων (Μωμόγερων) του Τετραλόφου Κοζάνης, στο ρόλο της πόντιας “γραίας”.

Για τη ζωή και το έργο του Στάθη Παρχαρίδη, γράφει ο ποντιακός στίχος https://pontianlyrics.gr/

Γεννημένος στις 2 Απριλίου 1967 στην Κοζάνη, ο Στάθης Παρχαρίδης υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές της ποντιακής μουσικής και παράδοσης. Με καταγωγή από το Πρωτοχώρι και τα Αλωνάκια Κοζάνης, δύο κατεξοχήν ποντιακά προσφυγικά χωριά, μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον όπου η ποντιακή παράδοση αποτελούσε ζωντανό βίωμα και καθημερινή πραγματικότητα, στοιχείο που επηρέασε καθοριστικά τη μετέπειτα πορεία του. Έλκει την καταγωγή του από την ευρύτερη περιοχή της Τραπεζούντας και συγκεκριμένα από την περιοχή Καπίκιοϊ της Ματσούκας. Η σχέση του με την ποντιακή μουσική είχε βαθιές οικογενειακές ρίζες. Η μουσική παράδοση ξεκινά ήδη από τον παππού του, Ευστάθιο Παρχαρίδη (Γραντζά), περνά στον πατέρα του, Αναστάσιο Παρχαρίδη, και στον αδελφό του τελευταίου, Χρήστο Παρχαρίδη (Τσαφέτα). Ο ίδιος ασχολήθηκε αρχικά με την ποντιακή λύρα ως αυτοδίδακτος. Στη συνέχεια, μαζί με τον αδελφό του Αλέξη Παρχαρίδη, ξεκίνησε την επαγγελματική του πορεία στο ποντιακό παραδοσιακό τραγούδι. Κατατασσόμενος σταδιακά στα πρώτα ονόματα της γενιάς του, εδραίωσε την παρουσία του και μέσα από την προσωπική του δισκογραφία. Σε συνεργασία με τη δισκογραφική εταιρεία VASIPAP ηχογράφησε τα CD «Το γεσιρόπον», «Μια βραδιά με τον Στάθη Παρχαρίδη» και «Το φεγγιτοβέρ’», ενώ παράλληλα συμμετείχε σε δισκογραφικές δουλειές πολλών συναδέλφων του. Η δισκογραφική του παρουσία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, συμμετοχές σε παραγωγές όπως «Σην πλατείαν χορεύ’νε», «Κωφά ας έσαν τ’ ωτία μ’» και «Του στουδίτε τα μουράτι͜α». Η καλλιτεχνική του διαδρομή συνδέθηκε με όλα τα μεγάλα ποντιακά κέντρα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, μεταξύ των οποίων τα «Κορτσόπον», «Λεμόνα», «Δυτικό Μέγαρο», «Μίθριο», «Αυλαία», «Παρακάθ’» και «Ζιλ». Παράλληλα, συμμετείχε σε ποντιακές εκδηλώσεις και χοροεσπερίδες σε ολόκληρη την Ελλάδα, ενώ πραγματοποίησε εμφανίσεις και στο εξωτερικό, στη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ελβετία, τη Σουηδία, τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και την Αυστραλία. Συμμετείχε επίσης σε τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές, συμβάλλοντας μέσα από την παρουσία του στη διάδοση και προβολή της ποντιακής μουσικής και παράδοσης. Η προσφορά του στην ποντιακή παράδοση δεν περιορίστηκε στο τραγούδι. Παράλληλα με την καλλιτεχνική του δραστηριότητα, διετέλεσε χοροδιδάσκαλος και χοράρχης σε πολλούς συλλόγους και ομίλους της Δυτικής Μακεδονίας, ενώ υπήρξε διοργανωτής και συντονιστής μουσικοχορευτικών εκδηλώσεων. Παράλληλα, παρέδιδε μαθήματα ποντιακής παραδοσιακής λύρας, μεταδίδοντας την εμπειρία και τις γνώσεις του στις νεότερες γενιές. Η πολύχρονη πορεία του άφησε το δικό της αποτύπωμα στο ποντιακό πεντάγραμμο, συνδυάζοντας την καλλιτεχνική παρουσία με την έμπρακτη ενασχόληση με την ποντιακή παράδοση. Υπήρξε ένας αυθεντικός εκπρόσωπος της ποντιακής μουσικής της γενιάς του, με δράση που εκτεινόταν από τη σκηνή και τη δισκογραφία έως τη διδασκαλία, τη χορωδιακή δραστηριότητα και την πολιτιστική δράση. Την πορεία του στο ποντιακό τραγούδι ακολούθησε και ο γιος του, Αναστάσιος Παρχαρίδης, συνεχίζοντας την οικογενειακή μουσική παράδοση και βαδίζοντας στα χνάρια του πατέρα του. Ο Στάθης Παρχαρίδης έφυγε από τη ζωή στις 19 Αυγούστου 2026, αφήνοντας πίσω του μια πολυετή διαδρομή αφιερωμένη στην ποντιακή μουσική και παράδοση και μια παρακαταθήκη που συνεχίζει να ζει μέσα από το έργο και τους ανθρώπους που επηρεάστηκαν από την πορεία του.

 

Η Εύξεινος Λέσχη Ποντίων Νάουσας - Εθνική Βιβλιοθήκη Αργυρουπόλεως «Ο Κυριακίδης» και Δήμος Ηρωικής Πόλης Νάουσας συνδιοργανώνουν την επιτυχημένη γαστρονομική εκδήλωση «Στράτας Φαείν» vol. 5, την Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026 από τις 6:00 το απόγευμα και μετά, στην κεντρική πλατεία της Νάουσας (πλατεία Καρατάσου).

Όπως φανερώνει και ο τίτλος της διοργάνωσης, πρόκειται για street food [= φαγητό δρόμου] βασισμένο στην ποντιακή γαστρονομία και τις αγνές πρώτες ύλες της, μέσα από μία ιδιαίτερη προσέγγιση.

Σε αυτή την γευστική εμπειρία, το μενού επιμελείται η Chef Χρυσούλα Κελεμουρίδου, μέλος της Λέσχης και ενεργή ζαχαροπλάστισσα.

Κι όπως αναφέρουν οι διοργανωτές, ελάτε να φάτε μοναδικά πιάτα με αγνά υλικά. Αλμυρα, γλυκά, ρόφηματα και φυσικά όλα αυτά για ένα καλό σκοπό που είναι η δημιουργία του μουσείου στην Νάουσα.

Το μενού της «Στράτας Φαείν»

Το μενού του Στράτας Φαείν vol.5, με γνώμονα την ποντιακή γαστρονομία και τις αγνές πρώτες ύλες της σε μία πιο "street" προσέγγιση, είναι το ακόλουθο.

Περέκ στο σάτς με smashed κιμά, μυρωδικά, λιωμένο τυρί κολόθ και σάλτσα γιαουρτιού.

Πισία με μείγμα λευκού τυριού, σολγούν και γαΐς, ραντισμένα με ντόπιο ανθόμελο και τριμμένα καρύδια.

Cheesecake με κρέμα από πασκιτάν και χειροποίητη μαρμελάδα από άγρια μόρια.

Τάν Coctail με ροδάκινα Π.Ο.Π. Νάουσας και κεράσια Γιαννακοχωρίου.

Νέο διοικητικό συμβούλιο εξελέγη στην Ένωση Ποντίων Αμπελοκήπων και νέος πρόεδρος είναι ο Χρήστος Αδαμίδης, στη θέση του πρώην προέδρου Χρήστου Κυριακίδη, ο οποίος υπηρέτησε το σύλλογο για δεκαετίες από διάφορες θέσεις.

Το νέο διοικητικό συμβούλιο της Ένωσης Ποντίων Αμπελοκήπων φωτογραφήθηκε έξω από τα νέα γραφεία του συλλόγου μας επί της οδού Πατρ. Γρηγορίου Ε' 22Α.

Η σύνθεση του νέου διοικητικού συμβουλίου είναι η ακόλουθη:

Πρόεδρος: Αδαμίδης Χρήστος.

Αντιπρόεδρος: Σιταρίδου Παναγιώτα.

Γραμματέας: Στοφορίδου Ειρήνη.

Ταμίας: Αγαπίδης Γιώργος.

Μέλη:

Καρακούλα Τζένη.

Τελιορίδης Γιάννης.

Μανουσαρίδου Μαρία.

Σιταρίδου Διαλεχτή.

Δήλωση του Χρήστου Κυριακίδη

Με ανακοίνωσή του ο απερχόμενος πρόεδρος Χρήστος Κυριακίδης, ανέφερε.

Μία Ζωή για την παράδοση. από το 1974 χοροδιδάσκαλος σε διάφορους συλλόγους. Ιδρυτής πρόεδρος και χοροδιδάσκαλος στην Ένωση Ποντίων Αμπελοκήπων από το 2005 και από τότε μέχρι σήμερα απαριθμώ αμέτρητες πολιτιστικές δράσεις διοργανώσεις και συμμετοχές σε ακόμη περισσότερες εκδηλώσεις.

Με την παρούσα θέλω να ευχαριστήσω όλους εκείνους οι οποίοι με αγάπη για τον σύλλογο, την παράδοση και τον πολιτισμό βοήθησαν εμένα προσωπικά και τον σύλλογο με οποιονδήποτε τρόπο.

Σας ευχαριστήσω όλους όσους προσφέρατε την οικονομική σάς βοήθεια και όσους προσφέρατε απλόχερα και ανιδιοτελώς την προσωπική σάς εργασίας.

Δεν μπορώ να παραλείψω βεβαίως να ευχαριστήσω τα μέλη του συλλόγου τής ΈΝΩΣΗΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ, τους μουσικούς με τους οποίους συνεργάστηκε ο σύλλογος όλα αυτά τα χρόνια.

Ευχαριστώ επίσης ιδιαίτερα τον κ. δήμαρχο και πρόεδρο της ΚΕΔΕ και όλους ανεξαρτήτως τούς Αντιδήμαρχους με τους οποίους συνεργάστηκα και στήριξαν με κάθε δυνατό τρόπο την προσπάθεια μου και την προσπάθεια τής ΈΝΩΣΗΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ να επιτευχθεί ο ιερός σκοπός της διάδοσης και συνέχιση τού ποντιακού πολιτισμού.

Η πορεία ως πρόεδρος του συλλόγου έφτασε στο τέλος της αλλά ποτέ δεν θα σταματήσω να προσφέρω απλόχερα και με περισσή αγάπη την εμπειρία πού απέκτησα όλα αυτά τα χρόνια ενασχόλησής μου με την ποντιακή παράδοση σε όλους εκείνους που τρέφουν τα ίδια αισθήματα αγάπης για τον ποντιακό πολιτισμό και προσπαθούν να τον διατηρήσουν ζωντανό ώστε να παραδίδεται αυτούσιος στις επόμενες γενιές.

Παραδίδω δε στον σύλλογο και στο Διοικητικό Συμβούλιο ένα σεβαστώ χρηματικό ποσόν και μία αξιόλογοι περιουσία. Με απέραντη εκτίμηση.

Τον ετήσιο χορό του πραγματοποιεί ο Σύλλογος Ποντίων Λακκώματος Χαλκιδικής “ΤΑ ΚΟΤΥΩΡΑ” το βράδυ του Σαββάτου 22 Αυγούστου 2026, με πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα και με ανακοίνωσή του προσκαλεί τα μέλη και τους φίλους του συλλόγου, αλλά και όλους τους κατοίκους της Θεσσαλονίκης, της Χαλκιδικής, της Μακεδονίας, και τους παραθεριστές της περιοχής, να παραβρεθούν και να ζήσουν μοναδικές στιγμές στα μουσικά ακούσματα των Ελλήνων του Πόντου, ενώ θα υπάρχει και λαϊκό – δημοτικό πρόγραμμα.

Στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα συμμετέχουν οι καλλιτέχνες, Γαβρίλος Σιδηρόπουλος στο τραγούδι, Χάρης Αθανασιάδης στη λύρα, Γιώργος Ιακωβίδης στο κλαρίνο, Λάκης Παναγιωτίδης στα πλήκτρα, Κλεάνθης Σιαμίδης στο νταούλι, Ιωάννης Αντωνιάδης στα τύμπανα, Γιάννης Τριανταφυλλίδης στο τραγούδι.

Στο λαϊκό – δημοτικό πρόγραμμα και στο τραγούδι ο Νίκος Σερεμετίδης και στο μπουζούκι ο Γιώργος Γεωργιάδης.

Οι ενδιαφερόμενοι για την κράτηση θέσεων μπορούν να επικοινωνήσουν στο τηλέφωνο 6984448440 και 6974864964.

Οικονομική ενίσχυση του συλλόγου 15 ευρώ με φαγητό.

Με ανακοίνωσή του ο Σύλλογος Ποντίων Λακκώματος Χαλκιδικής “ΤΑ ΚΟΤΥΩΡΑ” την οποία εκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου υπογράφουν ο πρόεδρος Λεωνίδας Σαρβανίδης και η γενική γραμματέας Ξανθίππη Μπαλλή, αναφέρει.

Ο πρόεδρος και το διοικητικό συμβούλιο του Συλλόγου Ποντίων Λακκώματος Χαλκιδικής προσκαλεί τα μέλη και τους φίλους του συλλόγου, στον ετήσιο - θερινό χορό του Συλλόγου Ποντίων Λακκώματος Χαλκιδικής “ΤΑ ΚΟΤΥΩΡΑ” το Σάββατο 22 Αυγούστου 2026, στον αύλειο χώρο του Δημοτικού Σχολείου Λακκώματος, με πλούσιο μουσικό πρόγραμμα και χορό. Η παρουσία σας θα μας τιμήσει ιδιαίτερα.

Με τα εγκαίνια της αστικής περιοδικής έκθεσης «Στις αποσκευές της Μνήμης» και Βιωματική Πορεία συνεχίζεται το Φεστιβάλ Ποντιακών Εκδηλώσεων «Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο – Άμον τ’ ακοίμετον καντήλαν», που διοργανώνει ο Δήμος Ωραιοκάστρου από τον Μάιο ως τον Οκτώβριο 2026.

Την Παρασκευή, 4 Σεπτεμβρίου 2026, στις 19.00, στη Λεωφόρο Δημοκρατίας στο Ωραιόκαστρο το Μουσείο βγαίνει στην πόλη. Εκθέματα, φωτογραφικό υλικό και μαρτυρίες διασκορπίζονται στη Λεωφόρο Δημοκρατίας, υφαίνοντας την ενεργή ποντιακή προσφυγική μνήμη του τόπου.

Η έκθεση «Στις αποσκευές της Μνήμης» μεταφέρει το μουσείο στον αστικό ιστό, μετατρέποντας την καθημερινή περιπλάνηση στην πόλη σε μια ανοιχτή μουσειακή εμπειρία.

Δανείζεται τις βιτρίνες των καταστημάτων για να φιλοξενήσει αντικείμενα και τεκμήρια, μεταμορφώνει έναν τοίχο σε υπαίθρια φωτογραφική έκθεση αρχείου και οργανώνεται ως χωρική εγκατάσταση – ένα ανοικτό βιβλίο μνήμης.

Μέσα από φωτογραφίες, αντικείμενα, μαρτυρίες και αφηγήσεις ξεδιπλώνονται οι ιστορίες ανθρώπων που ταξίδεψαν από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο και έγιναν μέρος της συλλογικής μνήμης και πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου.

Ένα ακόμη ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της έκθεσης είναι ο σχεδιασμός της ως περιοδικής έκθεσης με δυνατότητα μετασχηματισμού σε μόνιμη.

Μετά την ολοκλήρωση της παρουσίασής της στην πόλη, οι βιτρίνες και ειδική τρίπτυχη κατασκευή μπορούν να μεταφερθούν και να επανασυντεθούν κυκλικά σε νέο χώρο, δημιουργώντας μια νέα μόνιμη εκθεσιακή διάταξη.

Έτσι, η έκθεση δεν ολοκληρώνεται με το τέλος της περιοδικής της παρουσίας, μετασχηματίζεται και αποκτά μια δεύτερη, μόνιμη ζωή.

Αμέσως μετά τα εγκαίνια της έκθεσης θα ακολουθήσει το βιωματικό δρώμενο «Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο» με τη συμμετοχή ηθοποιών – αφηγητών, οι οποίοι θα πορεύονται ανάμεσα στο πλήθος διαβάζοντας κείμενα και μαρτυρίες, που ζωντανεύουν μνήμες του ξεριζωμού και της ελπίδας.

Η εκδήλωση συνδιοργανώνεται από τον Δήμο Ωραιοκάστρου και την Ένωση Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων (ΕΠΩΦ).

Το πρόγραμμα

Αναλυτικά μπορείτε να δείτε το πρόγραμμα του Φεστιβάλ Ποντιακών Εκδηλώσεων «Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο – Άμον τ’ ακοίμετον καντήλαν» στον ηλεκτρονικό σύνδεσμο: https://oraiokastro.gr/apo-ton-ponto-sto-oraiokastro-amon-t-akoimeton-kantilan-festival-pontiakon-ekdiloseon-maios-oktovrios-2026-programma-ekdiloseon/

Το Φεστιβάλ Ποντιακών Εκδηλώσεων «Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο – Άμον τ’ ακοίμετον καντήλαν» τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού.

Το τελευταίο αντίο στον "Άνθρωπο και αθεράπευτα Πόντιο Στάθη Παρχαρίδη" στον αγαπημένο τους τραγουδιστή είπαν χιλιάδες πολίτες ποντιακής και όχι μόνο καταγωγής, στο Πρωτοχώρι Κοζάνης το απόγευμα της Πέμπτης 20 Αυγούστου 2026, ο οποίος έφυγε από τη ζωή την Τετάρτη 19 Αυγούστου 2026, στο σπίτι του στον Τετράλοφο Κοζάνης.

Δείτε το ρεπορτάζ του Κώστα Περτσινίδη, στον τηλεοπτικό σταθμό Flash TV και της εκπομπής “Πόντος ο Εύξεινος”

Με δυναμικό παλμό, αθρόα συμμετοχή πάνω από 300 νέων από κάθε γωνιά της Ελλάδας και κλίμα βαθιάς συγκίνησης, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της 20ης Επετειακής Πανελλήνιας Συνάντησης Ποντιακής Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (ΠΟΕ). 

Η διοργάνωση φιλοξενήθηκε το τριήμερο από την Παρασκευή 7 έως την Κυριακή 9 Αυγούστου 2026 στις εγκαταστάσεις του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΠΕ) – Σπίτια ΔΕΗ στο Παρανέστι Δράμας.

Η συμπλήρωση δύο δεκαετιών αδιάλειπτης παρουσίας του θεσμού αποτέλεσε ορόσημο ενότητας, επιστημονικού διαλόγου και πολιτιστικής έκφρασης για τη νέα γενιά του Ποντιακού Ελληνισμού.

Πιο αναλυτικά το Πρόγραμμα της Συνάντησης διαμορφώθηκε ως εξής:

Παρασκευή 7 Αυγούστου 2026

Υποδοχή και Επίσημη Έναρξη

Η αυλαία της συνάντησης άνοιξε με την άφιξη των αποστολών από τους πέντε Συνδέσμους Ποντιακών Σωματείων (Σ.Πο.Σ.) της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (ΠΟΕ). Το βράδυ της Παρασκευής πραγματοποιήθηκε η τελετή έναρξης με το επίσημο καλωσόρισμα, τους χαιρετισμούς των εκπροσώπων της Ομοσπονδίας και των τοπικών αρχών, καθώς και την παρουσίαση του επετειακού προγράμματος.

Στην τελετή έναρξης παρευρέθηκαν και απηύθυναν χαιρετισμό, ο εκπρόσωπος προέδρου της Βουλής και Βουλευτής Δράμας της Νέας Δημοκρατίας κ. Κυριαζίδης Δημήτριος, ο Αντριπεριφερειάρχης Δράμας κ. Μουρβετίδης Μιχάλης, ο Δήμαρχος Παρανεστίου κ. Καγιάογλου Αναστάσιος, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης της Π.Ο.Ε. ο κ. Παπαδόπουλος Χρυσοβαλάντης, ο Πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής Νεολαίας της Π.Ο.Ε. κ. Χατζηκυριακίδης Γεώργιος και ο Πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος κ. Βαρυθυμιάδης Γεώργιος, ο οποίος κήρυξε και την έναρξη της Συνάντησης.

Επίσης, στην εκδήλωση παρευρέθηκαν ο Βουλευτής Δράμας του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ κ. Νικολαίδης Τάσος, ο Βουλευτής Δράμας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία κ. Ξανθόπουλος Θεόφιλος καθώς και μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας.

Η πρώτη ημέρα ολοκληρώθηκε σε πανηγυρικό κλίμα με το καθιερωμένο δείπνο υποδοχής και ποντιακό γλέντι.

Σάββατο 8 Αυγούστου 2026

Βιωματικά Εργαστήρια και Επιστημονικές Εισηγήσεις

Το πρωί της δεύτερης ημέρας ξεκίνησε με τις εισηγήσεις:

Της Δρ. Σταυράκη Γεωργία, Επίκουρη Καθηγήτρια Μάρκετινγκ στο Τμήμα Διοίκησης Οργανισμών, Μάρκετινγκ και Τουρισμού, Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος, με Θέμα: Η χρήση του κολάζ ως ερευνητική μεθοδολογία «H απεικόνιση της Ποντιακής ταυτότητας».

Της Βίκυ Χιουρέα, Βυζαντινολόγος, PhD Princeton University, με Θέμα: Ελληνική Ενδυμασία: Από την Παράδοση στην Καθημερινότητα.

Του Χρήστου Καλιοντζίδη, Καθηγητή Μουσικής Επιστήμης MSc με Θέμα: Η ποντιακή μουσική. Από λαϊκή παράδοση της υπαίθρου, στο σύγχρονο αστικό κόσμο.

Έπειτα ακολούθησαν αντίστοιχα Workshop – Βιωματικά εργαστήρια από τον κάθε εισηγητή, όπου οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να εμβαθύνουν στις παραπάνω Θεματολογίες στην πράξη, εφαρμόζοντας τις παραπάνω πρακτικές, περνώντας «από την θεωρία, στην πράξη». Στο πέρας αυτών έγιναν οι παρουσιάσεις των αποτελεσμάτων αυτών στο σύνολο των συμμετεχόντων.

Κατά τις μεσημεριανές ώρες η Συντονιστική Επιτροπή Νεολαίας είχε ετοιμάσει το Παιχνίδι του «κρυμμένου θησαυρού» για τους συμμετέχοντες, όπου χωρισμένοι σε ομάδες περνούσαν από σταθμό σε σταθμό με διαφορετική θεματολογία σε σχέση με τον Πόντο (Γλώσσα, Γενοκτονία, Θέατρο, Ήθη και Έθιμα, κ.ο.κ.) και η ομάδα που συγκέντρωσε τους περισσότερους βαθμούς κέρδισε το παιχνίδι.

Το απόγευμα της ίδια ημέρας ακολούθησε η εισήγηση με θέμα: Νευροφυσιολογική μελέτη της συναισθηματικής και οπτικής απόκρισης σε έργα τέχνης σχετικά με την ποντιακή πολιτισμική κληρονομιά και τη Γενοκτονία των ποντίων, από τους κο Σπύρο Αβδιμιώτη, Αναπληρωτή Καθηγητής στο Τμήμα Διοίκησης Οργανισμών Μάρκετινγκ και Τουρισμού του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος και τον κο Ιωάννη Κωνσταντινίδη, Μεταδιδακτορικός ερευνητής του Τμήματος Διοίκησης Οργανισμών Μάρκετινγκ και Τουρισμού του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος.

Το κλείσιμο της ημέρας έγινε με Ποντιακό Γλέντι με νέους καλλιτέχνες – συμμετέχοντες της Συνάντησης.

Κυριακή 9 Αυγούστου 2026

Επετειακά Αφιερώματα, Απολογισμός και Ψήφισμα

Η τελευταία ημέρα της Συνάντησης είχε έντονο θεσμικό και ιστορικό χαρακτήρα με τις παρακάτω Θεματολογίες:

Τιμητικό Αφιέρωμα στον Γεώργιο Παρχαρίδη:

Πραγματοποιήθηκε ειδική συνεδρία στη μνήμη του αείμνηστου Επίτιμου Προέδρου της Π.Ο.Ε., με κεντρικό εισηγητή τον Πρόεδρο του Δ.Σ. της Π.Ο.Ε., Γεώργιο Βαρυθυμιάδη, ο οποίος εξήρε τη μεγάλη προσφορά του στην οργανωμένη νεολαία και στον Ποντιακό χώρο εν γένει.

20 Χρόνια Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας: Στο επετειακό πάνελ συμμετείχαν οι διατελέσαντες πρόεδροι της Σ.Ε.Ν., Γρηγόριος Κεσαπίδης (2010–2016) και Κωνσταντίνος Χατζημιχαηλίδης (2019–2022), μαζί με τον τωρινό Πρόεδρο Γεώργιο Χατζηκυριακίδη, αποτιμώντας την ιστορική πορεία και την εξέλιξη του Θεσμού.

Απολογισμός και Ψήφισμα:

Ακολούθησε ο διοικητικός απολογισμός έργου της Συντονιστικής Επιτροπής και των Περιφερειακών Επιτροπών Νεολαίας (Π.Ε.Ν.).

Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν με την υιοθέτηση του Τελικού Ψηφίσματος της 20ής Συνάντησης, το οποίο συμπυκνώνει τις διεκδικήσεις της νεολαίας για τη Διεθνή Αναγνώριση της Γενοκτονίας και τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.

Με ανακοίνωσή της η Συντονιστική Επιτροπή Νεολαίας της Π.Ο.Ε. την οποία εκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου υπογράφουν ο πρόεδρος Γεώργιος Χατζηκυριακίδης και η γενική γραμματέας Παρασκευή Γελαστοπούλου “εκφράζει τις θερμές της ευχαριστίες στην Περιφέρεια, στον Δήμο Παρανεστίου για τη φιλοξενία, στους Χορηγούς της διοργάνωσης, στους διακεκριμένους εισηγητές, στους εθελοντές, το Συμβούλιο της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Περιφερειακής Επιτροπής Νεολαίας αυτού, καθώς και σε όλους τους νέους και τις νέες που κατέκλυσαν το Παρανέστι, ανανεώνοντας το ραντεβού τους για τις επόμενες δράσεις της Ομοσπονδίας”.

Κρατώντας ζωντανή τη μνήμη της θυσίας τους ο Δήμος Κιλκίς και η Δημοτική Κοινότητα Βάθης τίμησαν τους ήρωες της Βάθης, τον Ιωάννη Ιγνατιάδη και τον Βασίλη Χαμιζίδη ως σύμβολα θάρρους και απαράμιλλης ανδρείας που έδωσαν τη ζωή τους για την Πατρίδα και τον συνάνθρωπο, με μια λιτή εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε, στην πλατεία Ιωάννη Ιγνατιάδη.

Ο Ιωάννης Ιγνατιάδης, έφεδρος ανθυπασπιστής, πήρε μέρος στη μάχη της ΕΛΔΥΚ, στο στρατόπεδο της Λευκωσίας κατά την εισβολή του Αττίλα στην Κύπρο, τον Αύγουστο του 1974 και δεν επέστρεψε ποτέ στη Βάθη. Θεωρείται αγνοούμενος εδώ και πενήντα δύο χρόνια.

Ο Βασίλης Χαμιζίδης, ταγματάρχης εν αποστρατεία, έπεσε εν ώρα καθήκοντος τον Ιούνιο του 2002 σε αεροδιακομιδή του ΕΚΑΒ για τη σωτηρία μιας γυναίκας ασθενούς, όταν το ελικόπτερο στο οποίο ήταν κυβερνήτης συνετρίβη στο βουνό Βίγλα της Ανάφης.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με επιμνημόσυνη δέηση για τους πεσόντες από τον εφημέριο του Ιερού Ναού Παναγίας Φανερωμένης Βάθης, αρχιμανδρίτη Βαρθολομαίο Τασιούλη.

Στην κινητήρια δύναμη που ώθησε τους δύο άνδρες της Βάθης στην υπηρέτηση υψηλών ιδανικών επικεντρώθηκε στον σύντομο χαιρετισμό του ο Δήμαρχος Κιλκίς Δημήτρης Κυριακίδης.

Η στάση ζωής και οι πράξεις γενναιότητας του ανθυπασπιστή Ιωάννη Ιγνατιάδη και του πιλότου Βασίλη Χαμιζίδη, την ώρα της ευθύνης, ορίζουν την έννοια του πατριωτισμού και όλα όσα εκφράζει η ψυχή ενός ήρωα. Ο αξιακός τους κώδικας, διδάσκει σε εμάς και στις νεότερες γενιές ότι ο ηρωισμός δεν κερδίζεται μόνο στα χαρακώματα, ούτε μετριέται με τους πολεμικούς άθλους. Είναι η απόφαση να αναμετρηθείς με τα πιστεύω σου, να σταθείς πάνω από τις δυνάμεις σου, όταν όλα κρέμονται σε μια κλωστή, για να αγωνιστείς για τη γη των προγόνων σου, για να προστατέψεις αυτόν που κινδυνεύει, για να υπερασπιστείς το δίκιο και το σωστό, με αυταπάρνηση, θυσιάζοντας ακόμη και τη ζωή σου. Ελάχιστη οφειλή μας προσέθεσε είναι να διατηρήσουμε ζωντανή τη μνήμη της θυσίας τους και να τη μεταλαμπαδεύσουμε στις νεότερες γενιές.

Ο Ιωάννης Ιγνατιάδης προβάλλει και μας θυμίζει την αξία της πατρίδας, της γενναιότητας και της θυσίας και ο Βασίλης Χαμιζίδης ταυτίζεται με την αξία της προσφοράς και της αλληλεγγύης. Τους ευγνωμονούμε για όσα έδωσαν στην Πατρίδα και στην κοινωνία και για την παρακαταθήκη που μας άφησαν τόνισε στον χαιρετισμό του ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Βάθης Θεόδωρος Κουσίδης.

Ένα συγκινητικό ποίημα για τον Ιωάννη Ιγνατιάδη απήγγειλε στη συνέχεια ο Πρόεδρος της Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης Χαράλαμπος Παπαδόπουλος ενώ την αρετή και τη λεβεντιά των ηρώων της Βάθης απέδωσαν με τον ποντιακό χορό σέρα, οι άνδρες του χορευτικού τμήματος του Πολιτιστικού Ποντιακού Συλλόγου ‘’Παναγία Σουμελά’’ Παλατιανού.

Η τελετή ολοκληρώθηκε με την κατάθεση στεφάνων και τον εθνικό ύμνο.

Στο μνημόσυνο τιμής και ηθικού χρέους προς τους ήρωες της Βάθης ήταν παρόντες και οι Αντιδήμαρχοι Γιώργος Μπαλάσκας, Θεμιστοκλής Κοσμίδης, ο δημοτικός σύμβουλος Φώτης Γεωργιάδης, ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Κάτω Θεοδωρακίων Αλέξανδρος Ποιμενίδης, ο Συνταγματάρχης Κωνσταντίνος Μπίκος ως εκπρόσωπος της 71ης Αερομεταφερόμενης Ταξιαρχίας ‘’Πόντος’’ ο Αστυνομικός Υποδιοικητής Κιλκίς Ευστάθιος Μανουσαρίδης, ο Παντελής Γρηγοριάδης μέλος της Διοίκησης του Επιμελητηρίου Κιλκίς, ο Πρόεδρος του παραρτήματος της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Κιλκίς Σπυρίδων Τσερτσίδης, οι οικογένειες των τιμώμενων προσώπων και κάτοικοι της Βάθης.

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος (ΠΟΕ) εκφράζει την έντονη ανησυχία της για τις δηλώσεις του καθηγητή Θανάση Διαμαντόπουλου στην εκπομπή «Newsroom» της ΕΡΤ, σχετικά με «εγκλήματα του Ελληνικού Στρατού στη Μικρά Ασία», καθώς και για τις αναφορές του σε «μαζικούς βιασμούς» μουσουλμάνων γυναικών και σε εξαιρετικά βαριές καταγγελίες περί κακοποίησης και δολοφονίας γυναικών από τον Ελληνικό Στρατό.

Η Ομοσπονδία μας δεν έχει κανέναν λόγο να εξωραΐζει την ιστορία. Η ιστορική έρευνα οφείλει να εξετάζει με επιστημονική αυστηρότητα κάθε τεκμηριωμένο έγκλημα, χωρίς αποκρύψεις και χωρίς σκοπιμότητες. Άλλο όμως η ιστορική διερεύνηση συγκεκριμένων εγκλημάτων και άλλο ο ιστορικός συμψηφισμός.

Η Μικρασιατική Εκστρατεία και η Καταστροφή του 1922 δεν μπορούν να αποκόπτονται από το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκαν. Η εξόντωση και ο εκτοπισμός και η Γενοκτονία του Ποντιακού και ευρύτερου Μικρασιατικού Ελληνισμού αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ιστορικής πραγματικότητας της περιόδου.

Η Ελλάδα έχει λάβει θεσμικά θέση επί του ζητήματος. Η Βουλή των Ελλήνων έχει αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και έχει καθιερώσει την 19η Μαΐου ως ημέρα μνήμης. Πρόκειται για αναγνωρισμένη από την Ελληνική Πολιτεία ιστορική πραγματικότητα και όχι για ζήτημα «αμοιβαίων εγκλημάτων» ή συμψηφισμού.

Ιδιαίτερα προβληματικό είναι ότι οι δηλώσεις αυτές έχουν ήδη αξιοποιηθεί από τουρκικά μέσα ενημέρωσης και αντικειμενικά προσφέρουν επιχειρήματα στο αφήγημα της Άγκυρας περί ενός απλού «πολέμου» και «αμοιβαίων εγκλημάτων», με το οποίο επιχειρείται επί δεκαετίες να αμφισβητηθεί η γενοκτονική εξόντωση των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής.

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή τη λογική του συμψηφισμού. Δεν είναι δυνατόν η ύπαρξη εγκλημάτων πολέμου, όπου αυτά αποδεικνύονται ιστορικά, να χρησιμοποιείται ως επιχείρημα για την αμφισβήτηση της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Ανατολής. Η Γενοκτονία δεν συμψηφίζεται.

Το μείζον είναι το θεσμικό ζήτημα

Ο Θανάσης Διαμαντόπουλος δεν είναι απλώς ένας πανεπιστημιακός που εξέφρασε μια προσωπική ιστορική άποψη. Συμμετέχει στο Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής, το συμβουλευτικό όργανο του Υπουργείου Εξωτερικών για τον στρατηγικό σχεδιασμό της εξωτερικής πολιτικής, το οποίο συνεδριάζει υπό την προεδρία του Υπουργού Εξωτερικών κ. Γιώργου Γεραπετρίτη.

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος σέβεται απολύτως την ακαδημαϊκή ελευθερία. Όταν όμως ένας εμπειρογνώμονας συμμετέχει σε θεσμικό όργανο του Υπουργείου Εξωτερικών και ζητά από την Ελληνική Πολιτεία να αναγνωρίσει επισήμως συγκεκριμένα εγκλήματα του Ελληνικού Στρατού, ενώ η Τουρκία εξακολουθεί να αρνείται τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Ανατολής, δημιουργείται σοβαρό ζήτημα θεσμικής αξιοπιστίας και συμβατότητας με τον ρόλο του.

Αναμένουμε την τοποθέτηση της Ελληνικής Κυβέρνησης

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος αναμένει από την Ελληνική Κυβέρνηση να πάρει σαφή θέση και να απαντήσει στη σχετική κοινοβουλευτική ερώτηση που έχει κατατεθεί για το ζήτημα.

Η απάντηση της Πολιτείας δεν μπορεί να περιοριστεί στην ελευθερία της ιστορικής έρευνας. Το ζήτημα αφορά τη συμβατότητα των συγκεκριμένων δημόσιων τοποθετήσεων με τη συμμετοχή ενός προσώπου στο θεσμικό όργανο που συμβουλεύει το Υπουργείο Εξωτερικών για τον στρατηγικό σχεδιασμό της εξωτερικής πολιτικής.

Η θέση της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος

Η Π.Ο.Ε. καλεί την Ελληνική Κυβέρνηση να τοποθετηθεί με σαφήνεια και να εξετάσει εάν η παραμονή του κ. Θανάση Διαμαντόπουλου στο Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής είναι συμβατή με τον θεσμικό του ρόλο.

Για την Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος, η επανεξέταση της συμμετοχής του αποτελεί ζήτημα θεσμικής συνέπειας και προστασίας της αξιοπιστίας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και όχι περιορισμού της ακαδημαϊκής ελευθερίας.

Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από ιστορικούς συμψηφισμούς. Έχει ανάγκη από ιστορική αλήθεια, θεσμική συνέπεια και καθαρή υπεράσπιση των αποφάσεων της ίδιας της Ελληνικής Πολιτείας.

Η μνήμη των εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων του Πόντου και της Μικράς Ασίας δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο συμψηφισμού.

Η Γενοκτονία δεν συμψηφίζεται.

Η Ιστορία δεν παραχαράσσεται.

Η Μνήμη δεν διαπραγματεύεται.

Με εκτίμηση

Για το Διοικητικό Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Γεώργιος Βαρυθυμιάδης

Η Γενική Γραμματέας

Αθηνά Σωτηριάδου

ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΣΤΥΛΙΔΗ, δικηγόρου – λυράρη – στιχουργού

Η μουσική παράδοση σίγουρα δεν είναι ακίνητη. Μεταβάλλεται, δανείζεται, αφομοιώνει και ανασχηματίζεται. Όταν όμως μιλάμε για την εξέλιξή της, οφείλουμε να γνωρίζουμε και να λέμε από πού προέρχεται κάθε στοιχείο.

Ο Θανάσης Στυλίδης

Μια χαρακτηριστική περίπτωση είναι το «Τρομαχτόν» όπως αποδίδεται σήμερα από μεγάλο μέρος των Ποντίων μουσικών: μια εκδοχή με έντονα βαλκανικά χαρακτηριστικά και εμφανή συγγένεια με τη βουλγαρική Ρατσένιτσα.

Το φαινόμενο δεν είναι πρόσφατο. Οι απαρχές του εντοπίζονται αρκετές δεκαετίες πίσω, με τη συμβολή ακόμη και σπουδαίων εκπροσώπων της ποντιακής μουσικής, όπως ο Γώγος Πετρίδης.

Ο Γώγος Πετρίδης

Δισκογραφικά, αυτή η μορφή του «Τρομαχτόν» αποτυπώθηκε κυρίως από τους Κωστίκα Τσακαλίδη, Γιάννη Τσανάκαλη και Παναγιώτη Ασλανίδη στη λύρα, καθώς και από τον Γιώργο Κεσίδη στο κλαρίνο.

Η ιστορική διαδρομή φαίνεται να αρχίζει κατά τη δεκαετία του 1960. Όταν η ποντιακή λύρα ανέβηκε στο πάλκο των λαϊκών κέντρων, άρχισε να συμπράττει με περισσότερα όργανα. Ανάμεσά τους βρισκόταν και το αρμόνιο.

Μέχρι τότε, το «Τρομαχτόν» αποδιδόταν μουσικά ως γρήγορη Σέρα. Με την ένταξη του αρμονίου στην ορχήστρα, όμως, η μορφή του άρχισε σταδιακά να αλλάζει. Νεότεροι λυράρηδες και κλαρινοπαίχτες δανείστηκαν φράσεις και τεχνικές από τους αρμονίστες της εποχής και από τις μελωδίες που εκείνοι παρουσίαζαν ως «Τρομαχτόν». Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται ο Σωτηράκης Πρίτσης από τη Ραχώνα Πέλλας και ο Θανάσης Καρατζάς από το Μυριόφυτο Κιλκίς.

Η βουλγαρική Ρατσένιτσα, μια δεξιοτεχνική χορευτική μορφή σε ρυθμό 7/8, ήταν ήδη γνωστή στους ντόπιους μουσικούς της Μακεδονίας. Η ρυθμική της συγγένεια με το «Τρομαχτόν» διευκόλυνε τη μεταφορά μελωδικών και εκτελεστικών στοιχείων από τη μία μορφή στην άλλη.

Έτσι, οι ντόπιοι αρμονίστες μπόρεσαν εύκολα να παρουσιάσουν μια βαλκανική, δεξιοτεχνική μελωδία ως ένα νέο «Τρομαχτόν». Με την είσοδο, αργότερα, των συνθεσάιζερ στις νεοποντιακές εκτελέσεις, το βαλκανικό ύφος εδραιώθηκε ακόμη περισσότερο.

Η ποντιακή λύρα δεν απέδιδε πλέον ως «Τρομαχτόν» τη γρήγορη ποντιακή Σέρα, αλλά ένα μελωδικό σχήμα που παρέπεμπε ευθέως στη Ρατσένιτσα.

Κεντρικό γνώρισμα αυτής της εκτέλεσης είναι η δομή της μουσικής ερωταπόκρισης: η λύρα παρουσιάζει ένα γρήγορο μελωδικό θέμα, την «ερώτηση» , και τα πλήκτρα απαντούν με ένα σχεδόν πανομοιότυπο, κοφτό μοτίβο. Μπορεί, φυσικά, να συμβεί και το αντίστροφο.

Αυτή ακριβώς η ανταλλαγή ταχύτατων μοτίβων αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο της βουλγαρικής και ευρύτερα της βαλκανικής οργανικής μουσικής, όπου το κλαρίνο και το ακορντεόν συνομιλούν πάνω στον ρυθμό της Ρατσένιτσα.

Ανάλογα βαλκανικά σχήματα πέρασαν αργότερα και στη Σερανίτσα. Εκεί ενσωματώθηκε ένα εμφανώς «αρμονίστικο» μελωδικό μοτίβο, ξένο προς τον παλαιότερο ποντιακό μουσικό της χαρακτήρα. Το ίδιο συνέβη και στο Κότσαρι, στο οποίο εντάχθηκαν όχι μόνο βαλκανικά αλλά και κρητικά μουσικά στοιχεία. Ενδεικτικά μπορούν να αναφερθούν η ηχογράφηση του Γώγου Πετρίδη στο κέντρο «Λεμόνα» και το Κότσαρι του Γιάννη Τσανάκαλη.

Η διάδοση του βαλκανικού «Τρομαχτόν» υπήρξε τόσο μεγάλη, ώστε η σημερινή επικράτησή του είναι κυριολεκτικά και μεταφορικά τρομαχτική.

Μολονότι η συγκεκριμένη μελωδική διαμόρφωση δεν προέρχεται από την παλαιότερη ποντιακή μουσική παράδοση, παίζεται πλέον κατά κόρον από λυράρηδες, ακόμη και από όσους αυτοπροσδιορίζονται ως αυστηρά «παραδοσιακοί». Η ξέφρενη ταχύτητα της βαλκανικής εκτέλεσης έφτασε μάλιστα να θεωρείται απόδειξη δεξιοτεχνίας.

Οι χορευτές τη λατρεύουν. Πολλοί τη θεωρούν αυθεντικά παραδοσιακή. Ακόμη και σημαντικοί λυράρηδες, όπως ο Γιώργος Αμαραντίδης, δεν έμειναν ανεπηρέαστοι. Σήμερα, οι περισσότεροι αποδίδουν το «Τρομαχτόν» με τις σχεδόν «απαιτούμενες» βαλκανικές πινελιές.

Δεν ακολούθησαν, ωστόσο, όλοι οι μουσικοί την ίδια κατεύθυνση.

Το δισκογραφημένο «Τρομαχτόν» του Μίτκα Ιακωβίδη, παρότι εκτελεσμένο με κλαρίνο, παρέμεινε προσηλωμένο στα ποντιακά μελωδικά μοτίβα. Με ανάλογο ποντιακό τρόπο έπαιζε, όπως θυμάμαι, και ο Φίλιππας Γεωργιάδης από τον Κοπανό Νάουσας. Το ίδιο έκαναν και άλλοι Πόντιοι κλαρινοπαίχτες, οι οποίοι απέδιδαν το «Τρομαχτόν» ποντιακά και όχι βαλκανικά.

Τα παραδείγματα αυτά αποδεικνύουν ότι η μετάβαση προς το βαλκανικό ύφος δεν ήταν ούτε μονόδρομος ούτε αναπόφευκτη.

Η βαλκανική και η τουρκική μουσική αποτελούν σήμερα δύο από τις κυριότερες πηγές επιρροής της σύγχρονης νεοποντιακής μουσικής. Ήταν αυτό αναπόφευκτο; Όχι.

Η ανανέωση της μουσικής μας θα μπορούσε να έχει στραφεί προς μια διαφορετική πηγή: την καταγεγραμμένη ποντιακή μουσική της πρώτης προσφυγικής γενιάς. Ένα τεράστιο μέρος αυτού του υλικού παραμένει ανεπαρκώς μελετημένο και, ουσιαστικά, άγνωστο τόσο στους μουσικούς όσο και στο ευρύτερο κοινό.

Είναι καλές ή κακές αυτές οι επιδράσεις; Είναι σωστές ή λανθασμένες;

Σκοπός αυτής της ανάρτησης δεν είναι να κάνει υποδείξεις. Καθένας μπορεί να επιλέξει τη μουσική που θέλει να παίξει και να ακούσει: ποντιακή, βαλκανική, βουλγαρική, τουρκική, ρομά ή οποιαδήποτε άλλη.

Ας κάνει, λοιπόν, ο καθένας ό,τι επιθυμεί.

Ας μην πει όμως κάποτε: «Δεν ήξερα».

Ας μην πει: «Δεν γνώριζα».

Στην εποχή της πληροφορίας έχουμε ευθύνη να ερευνούμε. Η γνώση υπάρχει, αρκεί να θελήσουμε να την αναζητήσουμε, στις παλιές ηχογραφήσεις, στις πρωτογενείς μαρτυρίες, στη συγκριτική ακρόαση και στη μελέτη των μουσικών ιδιωμάτων.

Και κάτι ακόμη:

Αν σεβόμαστε τον εαυτό μας, έχουμε καθήκον αλήθειας.

Ας πούμε καθαρά:

«Ναι, μου αρέσει να αντλώ στοιχεία από τη βουλγαρική παράδοση». «Ναι, μου αρέσει να παίζω τουρκικές μελωδίες».

«Ναι, επιλέγω ένα σύγχρονο, μεικτό βαλκανικό ύφος».

Δεν είναι δική μου δουλειά να κρίνω αν αυτό είναι καλό ή κακό.

Δεν μπορούμε όμως να λέμε «παίζω ποντιακά», όταν γνωρίζουμε πολύ καλά ότι παίζουμε κάτι διαφορετικό. Γιατί τότε δεν υπηρετούμε ούτε την εξέλιξη ούτε την παράδοση.

Τότε απλώς λέμε ψέματα πρώτα στον εαυτό μας και ύστερα στους άλλους. Και αυτό είναι κακό.

Πολύ κακό.

Πηγή: Από την προσωπική σελίδα του Θανάση Στυλίδη στο fb

Από τον Δήμο Ωραιοκάστρου ανακοινώνεται ότι η προγραμματισμένη αναβίωση του εθίμου των Παρχαρίων, που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026, στην περιοχή «Αλώνια», ακυρώνεται λόγω του θανάτου του Κωνσταντίνου Νιανιά, προέδρου του Κεραυνού Ωραιοκάστρου.

Ο Κώστας Νιανιάς ήταν μια εξέχουσα προσωπικότητα της κοινωνικής και αθλητικής ζωής του Δήμου Ωραιοκάστρου.

Ένας άνθρωπος που συνέδεσε το όνομά του με τον Κεραυνό Ωραιοκάστρου και υπηρέτησε τον αθλητισμό με συνέπεια, αγάπη και μακρόχρονη προσφορά.

Ο Δήμος Ωραιοκάστρου εκφράζει τα συλλυπητήρια του στην οικογένεια και τους οικείους του εκλιπόντος.

Με την αναβίωση των Παρχαρίων συνεχίζεται το Φεστιβάλ Ποντιακών Εκδηλώσεων «Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο – Άμον τ’ ακοίμετον καντήλαν», που διοργανώνει ο Δήμος Ωραιοκάστρου από τον Μάιο ως τον Οκτώβριο 2026.

Τα Παρχάρια θα αναβιώσουν στην περιοχή «Αλώνια» στο Ωραιόκαστρο την Τετάρτη, 26 Αυγούστου 2026, στις 20.00.

Πρόκειται για αναπαράσταση της μετακίνησης και παραμονής των κτηνοτρόφων Ποντίων στα παρχάρια. Η λέξη «παρχάρ’» ερμηνεύεται ως εξοχικός τόπος σε υψόμετρο πάνω από 2.000 μέτρα.

Η εκδήλωση συνδιοργανώνεται από τον Δήμο Ωραιοκάστρου και την Ένωση Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων (ΕΠΩΦ) με τη συμμετοχή του Μορφωτικού Πολιτιστικού Συλλόγου Μεσαίου «Νέα Κοτύωρα».

Η αναπαράσταση των Παρχαρίων είναι μια γιορτή της φύσης και της γαστρονομίας, όπου η παρασκευή ποντιακών εδεσμάτων θα μετατραπεί σε «εργαστήριο» μετάδοσης γνώσης και ανάδειξης πτυχών της μακραίωνης ιστορίας του Ποντιακού Ελληνισμού.

Το πρόγραμμα

Αναλυτικά μπορείτε να δείτε το πρόγραμμα του Φεστιβάλ Ποντιακών Εκδηλώσεων «Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο – Άμον τ’ ακοίμετον καντήλαν» στον ηλεκτρονικό σύνδεσμο: https://oraiokastro.gr/apo-ton-ponto-sto-oraiokastro-amon-t-akoimeton-kantilan-festival-pontiakon-ekdiloseon-maios-oktovrios-2026-programma-ekdiloseon/

Το Φεστιβάλ Ποντιακών Εκδηλώσεων «Από τον Πόντο στο Ωραιόκαστρο – Άμον τ’ ακοίμετον καντήλαν» τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού.

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποίησε τον ετήσιο καθιερωμένο χορό του ο Εκπολιτιστικός Μορφωτικός Αθλητικός Σύλλογος (ΕΜΑΣ) ΠΑΟΚ Ρυακίου Κοζάνης, στο Πάρκο του χωριού, ανήμερα της Παναγίας, το βράδυ του Σαββάτου 15 Αυγούστου 2026, με πλούσιο ποντιακό πρόγραμμα με τη συμμετοχή καλλιτεχνών τόσο καταξιωμένων, όσο και νέων που έδειξαν το ταλέντο τους στην μουσική παράδοση των προγόνων τους.

Οι ιδανικές καιρικές συνθήκες σε συνδυασμό με τον υπέροχο και άνετο χώρο του πάρκου Ρυακίου έδωσαν την ευκαιρία στους εκατοντάδες πολίτες από την Κοζάνη, αλλά και από άλλες περιοχές της Μακεδονίας και μετανάστες που βρέθηκαν στην περιοχή, να διασκεδάσουν στις μουσικές και στα ακούσματα του Ευξείνου Πόντου, έτσι όπως τα έφεραν οι πρόγονοί μας από τις αλησμόνητες πατρίδες.

Ο κόσμος που παραβρέθηκε στην εκδήλωση να διασκέδασε μέχρι τις πρωινές ώρες με τους καλλιτέχνες, Δημήτρη Κοτσογλανίδη, Τάσο Παρχαρίδη, Άκη Σιαμίδη στο τραγούδι, Νίκο Κοτταρίδη, Γιάννη Σανίδη, Χρυσοβαλάντη Κοτταρίδη στη λύρα, Γιώργο Σιαμίδη, Γιάννη Κοτταρίδη, Κωνσταντίνα Ιωσηφίδου στο αγγείο.

Στο νταούλι ήταν οι Παναγιώτης Ξυνόπουλος, Δημήτρης Κοτσογλανίδης, Ταξιάρχης Κοτταρίδης, στο κλαρίνο ο Γιάννης Τσακηρόπουλος και στα πλήκτρα ο Γιώργος Φουντουκίδης, οι οποίοι απέσπασαν το θερμό χειροκρότημα των παρευρισκομένων.

 

 

Το βραβευμένο, κορυφαίο Γαστρονομικό Φεστιβάλ το 2025 στην Ελλάδα, “Taste Kilkis”, επιστρέφει, καθώς ο Δήμος Κιλκίς και Αναπτυξιακή Κιλκίς ετοιμάζουν και πάλι μια ξεχωριστή γιορτή αφιερωμένη στις τοπικές αυθεντικές γεύσεις και την τοπική οικονομία και υπόσχονται μια αξέχαστη, απολαυστική εμπειρία.

Τη διοργάνωση του 2ου Φεστιβάλ Γαστρονομίας “Taste Kilkis” υποστηρίζουν το Επιμελητήριο Κιλκίς και ο Σύλλογος Εστίασης Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς.

Την Παρασκευή 28 και το Σάββατο 29 Αυγούστου 2026, στο Δημοτικό Πάρκο – Κήπο Κιλκίς, παραγωγοί, οικοτεχνίες, οινοποιεία και επιχειρήσεις τροφίμων, αποκλειστικά και μόνο από τον νομού Κιλκίς, με μεράκι και επαγγελματισμό θα εκθέσουν τα προϊόντα τους στους επισκέπτες.

Η γνωριμία τους με την τοπική επιχειρηματικότητα και τις μοναδικές γεύσεις προοιωνίζεται ενδιαφέρουσα καθώς θα συναντήσουν τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από την παραγωγή τους.

Στο περίπτερο των ‘’ζωντανών’’ μαγειρικών επιδείξεων, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν master classes, με διακεκριμένους σεφ αλλά και τοπικούς επαγγελματίες, οι οποίοι μέσα από μια βιωματική γευστική εμπειρία και αξιοποιώντας τα προϊόντα των εκθετών, θα μαγειρέψουν ιδιαίτερα πιάτα, βασισμένα σε τοπικές συνταγές.

Οι επισκέπτες και οι λάτρεις της παραδοσιακής κουζίνας θα δοκιμάσουν αυτές τις συνταγές και θα μυηθούν στα μυστικά και στις ιστορίες των γευστικών θησαυρών του Κιλκίς.

Στο Wine & Cocktail Bar, τα οινοποιεία της περιοχής θα παρουσιάσουν τα μοναδικά και πολυβραβευμένα κρασιά από τους τοπικούς αμπελώνες και θα προσφέρουν μια ιδιαίτερη εμπειρία οινογνωσίας ενώ τοπικοί Bartenders θα δημιουργούν cocktails - έκπληξη με συστατικά όπως το κρασί, το τσίπουρο, το καρπούζι.

Στο Πρωτοχώρι Κοζάνης, θα γίνει η εξόδιος ακολουθία του Πόντιου τραγουδιστή Στάθη Παρχαρίδη την Πέμπτη 20 Αυγούστου 2026, από τον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Πρωτοχωρίου Κοζάνης στις 17.00.

Η σορός του θα βρίσκεται τον Ιερό Ναό από τις 16.30.

Όσοι επιθυμούν να αποχαιρετίσουν νωρίτερα τον Στάθη, μπορούν να προσέλθουν και στην οικία του στον Τετράλοφο Κοζάνης.

Ο Στάθης Παρχαρίδης έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 59 ετών, το απόγευμα της Τετάρτης 19 Αυγούστου 2026, στο σπίτι του στον Τετράλοφο Κοζάνης.

Ο Στάθης Παρχαρίδης, γεννήθηκε στην Κοζάνη με καταγωγή των γονέων του από το Πρωτοχώρι και τα Αλωνάκια Κοζάνης και απώτερη καταγωγή των παππούδων και των γιαγιάδων του από το Καπίκιοϊ της Ματσούκας της Τραπεζούντας του Πόντου.

Ο Στάθης Παρχαρίδης, αδελφός του δημοφιλούς τραγουδιστή του ποντιακού ελληνισμού Αλέξη Παρχαρίδη, τα τελευταία χρόνια ζούσε στον Τετράλοφο Κοζάνης με την οικογένειά του και τον βρήκε νεκρό στο σπίτι του ο γιος του Αναστάσιος (Τάσος).

Μάλιστα εκτός από τραγουδιστής ο Στάθης Παρχαρίδης, ξεδίπλωνε το ταλέντο του και μέσα από τον θίασο των Κοτσαμάνων (Μωμόγερων) του Τετραλόφου Κοζάνης, στο ρόλο της πόντιας “γραίας”.

 

Θλίψη στον ποντιακό χώρο από το θάνατο του τραγουδιστή Στάθη Παρχαρίδη

Πολιτιστικός και Λαογραφικός Σύλλογος Πρωτοχωρίου

Ο Πολιτιστικός και Λαογραφικός Σύλλογος Πρωτοχωρίου αποχαιρετά με βαθιά θλίψη τον Στάθη Παρχαρίδη.

Αποχαιρετούμε όχι μόνο έναν σπουδαίο καλλιτέχνη της Ποντιακής Μούσας, ούτε απλώς έναν αγαπητό συντοπίτη, αλλά έναν άνθρωπο που με τη φωνή, την παρουσία και την προσφορά του υπηρέτησε με συνέπεια την ποντιακή παράδοση και ολόκληρο τον ποντιακό Ελληνισμό.

Ο Στάθης ήταν πάντοτε παρών. Στις εκδηλώσεις, στις συναντήσεις και σε κάθε προσπάθεια για τη διατήρηση και τη διάδοση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Τον ευχαριστούμε από καρδιάς για όσα απλόχερα προσέφερε στον Ποντιακό Ελληνισμό. Η φωνή και η μνήμη του θα παραμείνουν ζωντανές και δεν θα τον ξεχάσουμε ποτέ.

Τον αποχαιρετούμε με τους στίχους που τραγούδησε με τόσο πάθος:

«Ώσπου θα εν ο θάνατον

Ώσπου θα εν ο χάρον

Κανείς κι κλώσκεται και λέει

Εγώ κι θα αποθάνω».

Καλό ταξίδι, Στάθη Παρχαρίδη.

Αιωνία σου η μνήμη.

Ποντιακός Σύλλογος Τσοτυλίου και Περιχώρων

Με βαθιά θλίψη και συγκλονισμό πληροφορηθήκαμε την τόσο πρόωρη και άδικη απώλεια του Στάθη Παρχαρίδη.

Ένας νέος άνθρωπος, ένας ξεχωριστός τραγουδιστής της ποντιακής παράδοσης, αλλά πάνω απ’ όλα ένας εξαιρετικός άνθρωπος, με ήθος, καλοσύνη, ευγένεια και μια ζεστή καρδιά, έφυγε τόσο νωρίς, αφήνοντας πίσω του ένα δυσαναπλήρωτο κενό.

Το νέο του θανάτου του μας άφησε όλους σοκαρισμένους και βαθιά συγκλονισμένους. Είναι δύσκολο να πιστέψουμε πως ένας άνθρωπος τόσο νέος, τόσο αγαπητός και τόσο καλός δεν βρίσκεται πια ανάμεσά μας.

Ο Στάθης δεν θα μείνει στη μνήμη μας μόνο για την όμορφη φωνή του και την αγάπη του για την ποντιακή μουσική και παράδοση, αλλά κυρίως για τον υπέροχο άνθρωπο που ήταν. Για την καλοσύνη του, το χαμόγελό του και τον τρόπο με τον οποίο έκανε τους ανθρώπους γύρω του να νιώθουν όμορφα.

Ο Ποντιακός Σύλλογος Τσοτυλίου και Περιχώρων εκφράζει τα θερμά και ειλικρινή συλλυπητήριά του στην οικογένεια, στους συγγενείς και στους αγαπημένους του.

Καλό παράδεισο, Στάθη.

Έφυγες νωρίς, αλλά άφησες πίσω σου κάτι που δεν πεθαίνει: τη φωνή σου, την αγάπη σου για τον Πόντο και πάνω απ’ όλα την καλοσύνη σου.

Αιωνία σου η μνήμη.

Ένωση Ποντίων Αμπελοκήπων

Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε έναν άνθρωπο που τίμησε με τη φωνή και το τραγούδι του την ποντιακή παράδοση. Στα 59 του χρόνια έφυγε αφήνοντας πίσω του μια σπουδαία παρακαταθήκη, τραγούδια, μνήμες και στιγμές που θα μείνουν για πάντα στις καρδιές μας.

Η φωνή του θα συνεχίσει να ζωντανεύει μέσα από τα τραγούδια του και να κρατά άσβεστη την αγάπη για τον Πόντο και την παράδοσή μας.

Θερμά και ειλικρινή συλλυπητήρια στην οικογένεια και στους ανθρώπους που τον αγάπησαν.

Καλό παράδεισο. Ας είναι αιωνία η μνήμη του.

Ένωση Ποντίων Πιερίας

Δυστυχώς ένας ακόμη γνήσιος εκφραστής της ποντιακής μουσικής μας παράδοσης, που την τίμησε όσο λίγοι, με την φωνή του, το ήθος του και την στάση ζωής του, έκλεισε τον επίγειο κύκλο του…

Λαφρύν να εν΄ το χώμαν.

Ένωση Ποντιακής Νεολαίας Αττικής (ΕΠΟΝΑ)

Η ποντιακή παράδοση αποχαιρετά σήμερα έναν από τους μεγαλύτερους στυλοβάτες της.

Ο Στάθης Παρχαρίδης, ένας γνήσιος εκφραστής της μουσικής μας παράδοσης , μας άφησε απρόσμενα.

Με τη μοναδική του φωνή και το ήθος του μας ταξίδεψε σε αμέτρητες στιγμές, βάζοντας το λιθαράκι του στην πολιτισμική μας παράδοση.

Η προσφορά του θα μείνει ανεξίτηλη στην μνήμη μας μέσω της δισκογραφίας του, αλλά και με την επιρροή που άσκησε στην μουσική.

Λαφρά να εν’ τα χώματα σ’!

Σύλλογος Ποντίων Μονάχου

Πένθος στην Κοζάνη και στον ποντιακό χώρο. Έφυγε ξαφνικά από τη ζωή σε ηλικία 59

ετών ο Στάθης Παρχαρίδης. Καλό ταξίδι Στάθη Παρχαρίδη.

Ένωση Ποντίων Πολίχνης

Η Ένωση Ποντίων Πολίχνης εκφράζει τη βαθιά της θλίψη και τα θερμά της συλλυπητήρια για τον ξαφνικό και πρόωρο χαμό του γνωστού Πόντιου καλλιτέχνη Στάθη Παρχαρίδη.

Η απώλειά του αφήνει ένα μεγάλο και δυσαναπλήρωτο κενό στην ποντιακή καλλιτεχνική και πολιτιστική οικογένεια. Με το έργο, το ήθος και την προσφορά του υπηρέτησε με αγάπη και συνέπεια την ποντιακή παράδοση, συμβάλλοντας στη διατήρηση και διάδοσή της στις νεότερες γενιές.

Η Ένωση Ποντίων Πολίχνης εκφράζει την αμέριστη συμπαράστασή της στην οικογένεια και στους οικείους του.

Σύλλογος Ποντίων Ν. Εύβοιας “Οι Κομνηνοί”

Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε σήμερα τον Στάθη Παρχαρίδη, που έφυγε τόσο νωρίς…

Έναν άνθρωπο που αγάπησε τον Πόντο, την παράδοση και τους ανθρώπους του, αφήνοντας το δικό του ξεχωριστό αποτύπωμα στον ποντιακό χώρο.

Η απουσία του είναι ήδη αισθητή.

Καλό ταξίδι, Στάθη.

Ο Πόντος θα σε θυμάται και θα σε κρατά πάντα μέσα στην καρδιά του.

Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια και στους αγαπημένους του.

Ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα τον σκεπάσει.

Εύξεινος Λέσχη Ποντίων ν. Ηρακλείου

Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε τον καλλιτέχνη Στάθη Παρχαρίδη, που τίμησε και υπηρέτησε τον Ποντιακό Ελληνισμό.

Η Εύξεινος Λέσχη Ποντίων Ν. Ηρακλείου εκφράζει τα θερμά και ειλικρινή συλλυπητήριά της στην οικογένεια και στους οικείους του.

Αδελφότητα Ποντίων και Μικρασιατών Ηπείρου

Με βαθιά θλίψη και συγκίνηση αποχαιρετούμε τον Στάθη Παρχαρίδη, έναν σπουδαίο άνθρωπο και γνήσιο εργάτη της ποντιακής παράδοσης.

Με τη φωνή του, το ήθος του και την προσφορά του ως χοροδιδάσκαλος, υπηρέτησε με αγάπη και ανιδιοτέλεια τον ποντιακό ελληνισμό, αφήνοντας πίσω του μια σπουδαία παρακαταθήκη.

Η Αδελφότητά μας είχε την ιδιαίτερη τιμή να τον φιλοξενήσει στον θερινό της χορό, μαζί με τον εκλεκτό καλλιτέχνη και συγγενή του, Αλέξη Παρχαρίδη.

Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του.

Καλό ταξίδι, Στάθη.

Αιωνία σου η μνήμη.

Σύλλογος Ποντίων Ρόδου “Ο Διγενής”

Έφυγε από τη ζωή ένας τεράστιος Πόντιος καλλιτέχνης, ένας άνθρωπος που με τη φωνή, το ταλέντο και την ψυχή του υπηρέτησε την ποντιακή μουσική και κράτησε ζωντανή την παράδοση μας.

Ο Στάθης Παρχαρίδης δεν υπήρξε απλώς ένας σπουδαίος καλλιτέχνης. Υπήρξε ένας στρατιώτης της Ποντιακής παράδοσης.

Η φωνή του θα συνεχίσει να ακούγεται μέσα στα τραγούδια που τραγούδησε.

Το έργο του αποτελεί παρακαταθήκη για τους νεότερους.

Φεύγει αφήνοντας το δικό του αποτύπωμα στη Ποντιακή μουσική.

Καλό ταξίδι Στάθη Παρχαρίδη.

Οι καλλιτέχνες

Φάνης Κουρουκλίδης

Η απώλειά σου, αγαπημένε μου φίλε και συνάδελφε Στάθη, αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό. Για όλους εμάς που μοιραστήκαμε μαζί σου το ίδιο πάλκο, τη μουσική και την αγάπη για την παράδοση, δεν ήσουν απλά ένας σπουδαίος τραγουδιστής. Ήσουν ένας άνθρωπος με ψυχή γεμάτη φως, αυθεντικότητα και λεβεντιά. Με τη χαρακτηριστική φωνή σου κατάφερνες να αγγίζεις τις πιο ευαίσθητες χορδές της ποντιακής ψυχής, μεταφέροντας το βίωμα, τον καημό και τη χαρά σε κάθε σου ερμηνεία.

Στάθη μου, το νήμα της ζωής σου κόπηκε νωρίς, αλλά η φωνή σου δεν θα σιωπήσει ποτέ.

Καλό σου ταξίδι στο φως, φίλε μου!

Νίκος Κοκκινίδης

Δεν μπορώ να το πιστέψω ότι χθες ήπιαμε τον καφέ μας και σου είπα καληνύχτα ζώντας στα πλαίσια του δεδομένου και σήμερα σου λέω αντίο…

Δεν το χωράει ο νους μου ρε αφεντικό…

Μικρό παιδί ήμουν όταν με πήρες κοντά σου μεγάλωσα υπό τις συμβουλές σου τόσο στα ποντιακά όσο και στα προσωπικά, ήσουν πάντα εκεί πρόσχαρος, δοτικός με ορθή σκέψη λογική, κάτι που πάντα θαύμαζα σε εσένα!

Οποιοι σε ήξεραν, ξέρουν ποιος και τι ήσουν!

Για εμένα δεν ήσουν ποτέ ο Στάθης ο Παρχαρίδης ο τραγουδιστής... Για εμένα ήσουν Πατέρας, ήσουν φίλος, ήσουν αδερφός, ήσουν είσαι και θα είσαι ένα τεράστιο κεφάλαιο στη ζωή μου... Αγαπούσες τα παιδιά μου σαν δικά σου... Τα παιδιά σου είναι αδέρφια μου…

Μπορώ να μιλάω μέρες για εσένα... Δεν θα το κάνω δεν έχει νόημα πλέον... Θα σε θυμάμαι και θα σε μνημονεύω όσο ζω και υπάρχω…

Αφεντικό μου!

Είναι τιμή μου που ήμουν λυράρης σου.

Είναι τιμή μου που ήμουν ένα μέρος της ζωής σου.

Είναι τιμή μου που ήσουν ένα μέρος της ζωής μου…

ΑΦΕΝΤΙΚΟ ΜΟΥ.... ΣΤΑΘΑΡΑ ΜΟΥ.... ΣΤΑΘΗ ΠΑΡΧΑΡΙΔΗ ΓΡΑΝΤΖΑ ΛΕΒΕΝΤΗ ΜΑΓΚΑ ΚΑΙ ΤΕΡΑΣΤΙΕ.

ΚΑΛΟ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ, ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΑΝΤΑΜΩΣΗ!