Στο Φεστιβάλ Ελληνικής Κουλτούρας και Γαστρονομίας στην Νέα Υόρκη (HELLENIC GASTRONOMY FESTIVAL IN NEW YORK), συμμετείχε ο Ο Σύλλογος Ποντίων Αγίας Βαρβάρας «Ο ΦΑΡΟΣ» συμμετείχε μ' ένα βίντεο «Διατροφή και Κουζίνα του Πόντου», παρουσιάζοντας την διατροφή που έφεραν οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας από την αλησμόνητη πατρίδα του Ευξείνου Πόντου.

Της Σοφίας Ιορδανίδου, ποντιακής καταγωγής Ελληνίδας δημοσιογράφου

Οι μνήμες μου από την ποντιακή διατροφή δεν συνδέονται ουδόλως με τη χρήση της ποντιακής διαλέκτου, αφού μου στέρησαν την εκμάθησή της προκειμένου να ενσωματωθώ (έμαθα πολύ αργότερα) στην ελληνική πραγματικότητα και να μην έχω προβλήματα αποδοχής στο σχολείο και στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Τόσο καταλάβαινα τότε, τόσο αντέδρασα. Μόνο τώρα έρχεται το κύμα να με σκεπάσει και να θέλω να γευτώ ό,τι μυρίζει Πόντο.

Ευτυχώς, όμως, οι γεύσεις όπως τις μετέφεραν οι παππούδες μας απευθείας από την Ποντιακή Γη, και που δεν έλειψαν ποτέ από το σπίτι, συνδέονται με τις ποντιακές εκφράσεις, και αυτό με παρηγορεί κάπως.

Μη θεωρήσετε τώρα ότι ήμουν πανευτυχής με ό,τι μαγειρευόταν σπίτι. Όταν η μαμά έφτιαχνε «μαύρα λάχανα με τα φασούλια» (θυμάμαι την ηδονή στο βλέμμα της στην ιδέα και μόνο ότι θα τα γευόταν), δεν ήξερα πού να κρυφτώ και τι αρρώστια να επικαλεστώ για να μην πλησιάσω την κουζίνα. Το ίδιο και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Η μαμά μου το μαγείρευε μόνο για την ίδια! Το ακριβώς αντίθετο συνέβαινε όταν έφτιαχνε πιροσκί, που μπορεί να ξέρουμε ότι έχουν ρωσική καταγωγή, αλλά είναι βασικό πιάτο των Ποντίων. Τα πιροσκί έφερναν ευτυχία στην οικογένεια, με τη γεύση της πατάτας να τα απογειώνει. Οι Πόντιοι έφτιαχναν και λίγα με τυρί, αλλά η πατάτα ήταν ο βασιλιάς. Με ελαφρώς καμένο μοσχομύριστο κρεμμυδάκι.

Το τυρί ήταν για να ομορφύνει τον ουρανίσκο μας στο μοσχομυριστό περέκ, μια άλλη διάσταση της τυρόπιτας. Θυμάμαι τη γιαγιά μου τη Μάρθα, καθισμένη σε δύο σειρές από τούβλα, που προσπαθούσε να φτιάξει με ακρίβεια το ζυμάρι στρογγυλό για να το βάλει στη σόμπα που έκαιγε και να φτιάξει τα φυλλωτά. Τα φύλλα δηλαδή εκείνα που διπλωμένα ανάλογα θα έφτιαχναν με το κατάλληλο τυράκι το περίφημο περέκ. Το έκανε και με τσουκνίδα, αλλά και με ό,τι άλλα φρέσκα χόρτα έβρισκε. Ελπίζω να μη διαβαστεί ως μακάβριο, μα όταν έχασα τη μητέρα μου, αυτό που ζήτησε η αγαπημένη της Σοφία, που την είχε σαν αδελφή της, από τα προσωπικά της «αντικείμενα», τι ήταν λέτε; «Το μόνο που θέλω είναι τα φυλλωτά της», είπε και άνοιξε το ντουλάπι της κουζίνας. Τα φυλλωτά της μανούλας, αξία αδιαπραγμάτευτη.

Είναι πράγματα που δεν μπορούσαμε να αξιολογήσουμε με θετικό πρόσημο τότε, αλλά τώρα που ξεκίνησαν κάτι ενοχλήσεις στις αρθρώσεις, πώς να μην αναθεωρήσουμε; Τέτοιο είναι το μεγάλο κόκαλο με το μεδούλι που σιγόβραζε επί ώρες και μύριζε όλο το σπίτι, για να παντρευτεί στη συνέχεια με λάχανο, καρότα, πατάτες, ό,τι λαχανικό υπήρχε, μπούκοβο και ό,τι άλλο καυτερό μπαχαρικό διέθετε η κουζίνα, για να τελειοποιηθεί το μπορτς, κλασικό πιάτο της ποντιακής κουζίνας μας. Τι κολλαγόνο και MSM και βασιλικό λιβάνι ψάχνουμε σήμερα για να δυναμώσουμε τις αρθρώσεις μας; Μπορτς με κόκαλο και το μεδούλι βρασμένο για ώρες. Ήξεραν καλά αυτοί, εμείς χάσαμε τον δρόμο της διατροφής.

Δεν ξεχνιέται κι εκείνο το καλαμποκίσιο αλεύρι που το καβούρδιζε η μανούλα μου στο αγνό, καλό «βούτορο» για να φτιάξει το «χαβίτς». Πώς να μας πείσουν τότε ότι αυτό ήταν ένα πιάτο γκουρμέ; Το γκουρμέ στο μυαλό μας ήταν η μπριζόλα με πατάτες στον φούρνο. Μόνο τότε έλεγες ότι τρως βασιλικά. Γιατί να μετρούσε το ζυμωτό ψωμί στο ποντιακό μου σπίτι, που επί επτά μέρες παρέμενε φρέσκο και νόστιμο, όταν κυκλοφορούσαν πια τα μοντέρνα ψωμιά που την επόμενη μέρα ήταν λάστιχα, αλλά ήταν της μόδας και «προσέθεταν αξία» στο κοινωνικό μας γίγνεσθαι;

Η κυρία Ελπίδα, καλή μας γειτόνισσα Πόντια από τη Ρωσία, μεγάλωσε παραδοσιακά την οικογένειά της και δεν παρέλειψε ούτε μία μέρα να φροντίσει για τις ποντιακές γεύσεις και μυρωδιές στο σπίτι της. Έλα όμως που το παράθυρο του δωματίου μου έβλεπε απευθείας στην πόρτα της αποθήκης τροφίμων της κ. Ελπίδας. Τι γεύση τουρσί επιθυμήσατε; Δεν υπήρχε λαχανικό, ζαρζαβάτι ή ό,τι άλλο που η κυρία Ελπίδα να μην το έκανε τουρσί κι εγώ να μη μεγαλώνω μ’ αυτή τη μυρωδιά στη μύτη. Μάλλον έτσι εξηγείται ότι δεν τρώω τα τουρσιά, παρότι θα έπρεπε να αναγνωρίζω την αξία τους.

Άφησα τελευταίο τον «τανωμένο σορβά», τη σούπα με το πλιγούρι και το εύγευστο σπιτικό γιαούρτι, που νομίζω θεράπευε όλες τις αρρώστιες των παιδιών και ενηλίκων σε κάθε ποντιακή οικογένεια... Η μυρωδιά του κρεμμυδιού και του δυόσμου με το λαδάκι στην επιφάνεια είναι μια εικόνα αναλλοίωτη στη μνήμη μου. Αυτές οι μνήμες συμβάλλουν στη διαμόρφωση του χαρακτήρα μας. Μας χαρίζουν ασφάλεια, αυτοπεποίθηση, σύνδεση με την οικογένεια και, προσωπικά, νιώθω προνομιούχα που μεγάλωσα παρακολουθώντας τη μαμά και τη γιαγιά μου να μαγειρεύουν. Μεγάλη προίκα. Τις ευχαριστώ από καρδιάς για τη γενναιοδωρία τους.

Φωτογραφία: Εικονογράφηση: Νίκος Κούρτης

Πηγή:https://www.gastronomos.gr/gr/%CE%B3%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%AF%CE%B1/%CE%B3%CE%BD%CF%8E%CE%BC%CE%B5%CF%82/megalonontas-se-ena-pontiako-spiti

 

 

«Κάθε καλοκαίρι στο χωριό του πατέρα μου, λίγο έξω από την Ξάνθη, τον γαστρονομικό μου παράδεισο, οι διακοπές του Αυγούστου είχαν διαφορετικό ενδιαφέρον για μένα σε σχέση με τα άλλα παιδιά. Εγώ καθόμουν σιωπηλός στο ντιβάνι της κουζίνας της θείας Παρθένας. Σιωπηλός, για να είμαι απαρατήρητος, μη μου πουν να πάω να παίξω έξω και χάσω το σόου. Γιατί σόου έκανε στα μάτια μου η προκομμένη Πόντια νοικοκυρά όταν έμπαινε στην κουζίνα.

Εκδήλωση με τίτλο «Καμμίαν κι ανασπάλω σε» θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 13 Νοεμβρίου 2019, και ώρα 19.00 στο οικογενειακό κέντρο «ΣΕΙΡΙΟΣ» στο Μακροχώρι Ημαθίας, για την ανάδειξη της ποντιακής διατροφής και γαστρονομίας.

Έχοντας βάλει ως στόχο την ανάδειξη του διατροφικού πολιτισμού των Ποντίων, την ιστορία, τη  νοστιμιά και την υγιεινή της Ποντιακής κουζίνας, ο πολιτιστικός σύλλογος Ποντίων Θρυλορίου, «Η Κερασούντα και το Γαρς» για το 2017 πραγματοποίησε το 3ο Έτος Ποντιακής Γαστρονομίας το Σάββατο 15 Ιουλίου 2017, σε συνδιοργάνωση με τη Λέσχη Αρχιμαγείρων Βορείου Ελλάδος, όπου διαγωνίστηκαν ποντιακά πιάτα, μαγειρεμένα από διάφορους ποντιακούς συλλόγους από όλη την Ελλάδα, αλλά και ιδιώτες, για την ανάδειξη των τριών καλύτερων.

Παραδοσιακές συνταγές από την προγονική πατρίδα των κατοίκων της Ασπροβάλτας, το Ρένκιοϊ, ζωντανεύουν μέσα από το βιβλίο που προετοίμασε ο Μικρασιατικός Πολιτιστικός Σύλλογος Ασπροβάλτας «Ελλήσποντος», η παρουσίαση του οποίου θα γίνει την Κυριακή 20 Δεκεμβρίου 2015 στις 4 το απόγευμα στην αίθουσα εκδηλώσεων του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Ασπροβάλτας, στην οποία σύμφωνα με τους διοργανωτές θα συνοδεύουν μυρωδιές, γεύσεις και τμήμα της παράδοσης.

Με επιτυχία και προσέλευση κόσμου, πραγματοποιήθηκε η ημερίδα που διοργάνωσε η Ποντιακή Ένωση Στουτγάρδης και Περιχώρων «Η Ρωμανία», το Σάββατο 11 Μαΐου 2019 στο Πνευματικό Κέντρο του Ιερού Ναού των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου Feuerbach με θέμα την Ποντιακή Διατροφή, κάνοντας γνωστή σε όλο τον κόσμο, την ποιοτική διατροφή των Ελλήνων του Πόντου.

Με επιτυχία και μεγάλο ενδιαφέρον από τους συμμετέχοντες έγινε η πρώτη εκδήλωση για την ποντιακή διατροφή από την συντονιστική επιτροπή νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, το μεσημέρι της Κυριακής 2 Απριλίου 2017 στο χώρο του συλλόγου Ποντίων Σταυρούπολης «Ακρίτες του Πόντου».

Στέκι γευσιγνωσίας έγινε η οδός Μπαλάνου στην αγορά Βλάλη στην πλατεία Άθωνος στη Θεσσαλονίκη, εκεί όπου βρίσκεται το κατάστημα αγνών παραδοσιακών ποντιακών τροφών «Ραγιάν». Εκατοντάδες κάτοικοι της πόλης, αλλά και τουρίστες από την Ιταλία, Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, που ήταν περαστικοί, συμμετείχαν στη γευσιγνωσία των ποντιακών προϊόντων, που συνοδεύονταν από βιολογικά κρασία του κτήματος Χατζηβαρύτη.

Τα κερκέλλια, είναι κουλούρια σε σχήμα κρίκου που γίνονταν μόνο από αλεύρι, νερό και προζύμι το Σάββατο του Λαζάρου. Η ζύμη πλάθεται σε κυλίνδρους πάχους ενός δακτύλου και τα δύο άκρα ενώνονται ώστε να σχηματισθεί κρίκος. Οι κρίκοι αυτοί ψήνονται στο φούρνο και φυλάσσονται σε αεριζόμενο μέρος μέχρι 40 μέρες. Παρασκευάζονταν για το Πάσχα και διανέμονταν στα παιδιά την Κυριακή των Βαΐων «βάεμαν», όταν αυτά ξεχύνονταν στις γειτονιές ψάλλοντας το:

Προϊόντα της ποντιακής διατροφής περιλαμβάνονται ανάμεσα στα εκθέματα της έκθεσης KAVALA EXPO 2016, που πραγματοποιείται στο έκθεσιακό κέντρο της Νέας Καρβάλης, από τις 7 έως τις 12 Οκτωβρίου. Η έκθεση είναι ανοιχτή για τους επισκέπτες από τις 4 το απόγευμα μέχρι τις 10 το βράδυ.

Πρόσκληση προς τους Θεσσαλονικείς, πελάτες και μη του καταστήματος ποντιακών παραδοσιακών τροφίμων, απευθύνουν οι ιδιοκτήτες του καταστήματος «Ραγιάν» που βρίσκεται στην οδό Μπαλάνου στην αγορά Βλάλη της πλατείας Άθωνος στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.

Τμήμα «ποντιακής κουζίνας και γαστρονομίας», δημιουργεί η Ένωση Ποντίων Καλαμαριάς, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του δραστήριου συλλόγου, που λειτουργεί στην προσφυγομάνα πόλη που υποδέχθηκε τους πρόσφυγες από τη Μικρασία, τον Πόντο και τη Ρωσία.

Επιτυχημένες ήταν οι καλοκαιρινές εκδηλώσεις του Πολιτιστικού Συλλόγο Ποντίων Θρυλορίου, «Η Κερασούντα και το Γαρς», με τον γενικό τίτλο «Παρακάθ’ κι Αροθυμίας», που γίνονται  στο πλαίσιο του εορτασμού του εξωκλησιού της Αγίας Μαρίνας Θρυλορίου, που βρίσκεται στη διασταύρωση Κομοτηνής - Αλεξανδρούπολης. Οι εκδηλώσεις διήρκεσαν από τις 8 ως τις 17 Ιουλίου 2016.Για το 2016 οι εκδηλώσεις «Παρακάθ’ κι αροθυμίας» ήταν αφιερωμένες για δεύτερη συνεχή χρονιά στο διατροφικό πολιτισμό των Ποντίων, στην ιστορία, στη  νοστιμιά και στην υγιεινή της Ποντιακής κουζίνας.

Στην πρωτεύουσα των Κομνηνών, την Τραπεζούντα των θρύλων και των παραδόσεων και του σήμερα, μάς ταξιδεύει το Σάββατο 6 Ιουνίου στις 22.00 η Μαρία Εκμεκτσίογλου μέσα από την τηλεοπτική εκπομπή «Από την Πόλη στην Ανατολή» μέσα από την συχνότητα του ΑΛΦΑ.

Τη δυνατότητα να γευτούν το μαντί, ένα από τα πιο εμβληματικά πιάτα του προσφυγικού ελληνισμού, θα έχουν όσοι επισκεφτούν τη Νέα Μάδυτο του δήμου Βόλβης, την Κυριακή 1 Οκτωβρίου 2017.

Για μια πολύ ξεχωριστή δραστηριότητα ετοιμάζονται πυρετωδώς στο δραστήρο ποντιακό σωματείο του νομού Πιερίας, στην ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ Κατερίνης.

Στο Ρουμ Καλέ και στο Μαρντίν, μας ταξιδεύει η Μαρία Εκμεκσίογλου, με ορμητήριο το Γκαζιαντέπ, μας ξεναγεί η Μαρία Εκμεκσίογλου μέσω της εκπομπής της «Από την Πόλη στην Ανατολή», μέσα από τη συχνότητα της τηλεόρασης του ΑΛΦΑ.

ΤΟΥ ΦΟΡΗ ΠΕΤΑΛΙΔΗ

Την παράσταση στην εκδήλωση γευσιγνωσίας οίνων και αποσταγμάτων του βορειοελλαδίτικου αμπελώνα, με τη συμμετοχή των οινοπαραγωγών - μελών της ένωσης «Οίνοι Βορείου Ελλάδος» που έγινε το Σάββατο 23 Σεπτεμβρίου, από τις 6 το απόγευμα έως τις 10 το βράδυ, στην Προβλήτα 1 στο Λιμάνι της Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ), έκλεψαν στον τομέα της γευσιγνωσίας τα ποντιακά προϊόντα του «Ραγιάν», του Θεόφιλου Γεωργιάδη.