Ο Πρόεδρος και το Διοικητικό Συμβούλιο της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος εκφράζουν την βαθιά τους θλίψη για τον θάνατο του αγαπημένου συμπατριώτη μας και ηθοποιού Παύλου Κουρτίδη.

Η είδηση του θανάτου του προκάλεσε μεγάλη θλίψη σε όλη την ποντιακή κοινωνία. Ο Παύλος Κουρτίδης ήταν ηθοποιός, χορογράφος και σκηνοθέτης θεάτρου. Γεννήθηκε στο Βούπερταλ της Γερμανίας, μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη με καταγωγή  από την Ποντοηράκλεια του Δήμου Παιονίας. Σπούδασε υποκριτική και χορό. Είχε συμμετάσχει σε πολλές θεατρικές παραγωγές, ενώ έγινε ευρύτερα γνωστός από τηλεοπτικές σειρές όπως το Κόκκινο Ποτάμι, Ηλέκτρα, Άγριες Μέλισσες κ.α. Ο Παύλος Κουρτίδης είχε αναπτύξει έντονη παρουσία σε γερμανικές και ευρωπαϊκές τηλεοπτικές και κινηματογραφικές παραγωγές.

Το 2019, ο Παύλος Κουρτίδης συμμετείχε με την ομάδα σύγχρονου χορού στο 15ο Πανελλαδικό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών της Π.Ο.Ε. που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη με χορογραφίες αφιερωμένες στην γενοκτονία.

Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια, στην οικογένειά και τους οικείους του. Παύλο σε ευχαριστούμε θερμά για όσα προσέφερες στον Ποντιακό Ελληνισμό και πολιτισμό.

Με εκτίμηση

Για το Διοικητικό Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Γεώργιος Βαρυθυμιάδης

Η Γενική Γραμματέας

Αθηνά Σωτηριάδου

ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ

Εκεί οι Ρομάννες, οι γυναίκες που ασχολούνταν με την κτηνοτροφία, έτοίμαζαν όλα όσα θα ήταν χρήσιμα στο σπίτι για τον βαρύ χειμώνα.

Σ’ αυτές τις ακούραστες και περήφανες γυναίκες του Πόντου είναι αφιερωμένο το ποίημα.

Ρομάννα

 

Ρομάννα κάτ’ θα λέω σε, τέρεν καλά τα χτήνα̤,

ποίσον τον γάλαν πασ̆κιτάν, σκουντουλιστά βουτούρτα,

ν’ ευτάν περέκα̤ νόστιμα, σιρόν και πιροσκία.

Θα έρταν ‘ς σον παρχάρ’ απάν’, αγούρ’ με κεμεντζέδας,

να τρώνε, πίν’νε, και γλεντούν να λένε τραγωδίας

και μετ’ εσάς τοι έμορφες ν’ ευτάνε παρακάθα̤.

Ρομάννα ξαν θα λέω σε, τα ζα καλά ωρά̤σον

και ας σο γάλαν ντο θ’ αρμέεις ν’ ευτάς κρύον το τάνιν,

να έρταν πίν’νε οι αγούρ’ να ξεδιψούνε οι μαύροι

κι ας ση σεβντάς την καμονήν ολίγον να εβορά̤ζ’νε.

Να λέν’ καϊτέδας έμορφα, έμορφα τραγωδίας,

ν’ ελέπ’νε εσάς τσοι έμορφες με τ’ έμορφα τ’ ομμάτα̤,

να σ̆κίζ’ και έρται η σεβντά και καπατεύ’ καρδίας,

να ζευγαρών’ κορίτσ’ κι αγούρ’ να ‘ίν’νταν φαμελίας,

και να γομούται το παρχάρ’ ας σα παρχαροπαίδα̤.

Ρομάννα άλλο μη γουεύ’ς να δί’ς ας σην καρδία σ’,

σεβντάς ισ̆μάρ’ και μένεμαν ‘ς σ’ αγούρα̤ τα καρίπ’κα,

π’ έχ’νε καρδόπα κατενά και μουχαλίφ’κα ψ̆ήα.

Κλώστ’ τέρεν ‘ς σο παρχαρομύτ’ τον έμορφον τον ήλον

κι άφ’σον την κάρδια σ’ να πετά απάγκεσ’ ‘ς σα ελάτα̤,

ς σα λίβα̤ απάν’ ‘ς σον ουρανόν με τα πουλόπα εντάμαν,

εντάμαν μετ’ ατά κ’ εσύ πέτα ‘ς σ’ εγάπ’ς τον τόπον.

Τέρεν τα παρχαρόπουλα γλυκά ντο κελαηδίζ’νε

κι άφ’σον την κάρδια σ’ να πετά, ποίσον άμον κ’ εκείνα,

που χ̆αίρουνταν να αγαπούν, κ’ ευτάν μικρά φωλέας

και εκειαπέσ’ με την σεβντάν παρακαθίζ’νε εντάμαν

κ’ έρταν γομών’νε το παρχάρ’ μικρά παρχαροπούλα̤.

Ρομάννα, ρίζα μ’, λέω σε, καλά και τα δουλείας,

τ’ άρμεγμαν,το δρουβάνισμαν, τ’ ωρίασμαν ‘ς σα χτήνα̤,

άμα καμίαν μ’ ανασπάλτς ντο θέλ’ και η καρδία σ’.

Ρομάννα ατά ντο λέω σε μη ανασπάλτς καμίαν,

ατώρα ‘ς σα νεότητα σ’ τέρεν τα μανουσάκα̤,

έπαρ’ τη μυρωδία τουν, τέρεν τα εμορφίας

κι απάν’ ‘ς σον έμορφον παρχάρ’ άπλωσον την καρδία σ’.

Όντες τα χτήνα̤ θα ωρά̤εις και θα αρμέεις το γάλαν,

να εξέρτς απέσ’ ‘ς σο εμπροκάρδ’ πως έν’ έναν καρδόπον,

που θελ’ αντρού λαλαχ̆εμαν απέσ’ ‘ς ση μαναχ̆ίαν,

που θελ’ ‘ς ση μαναχ̆ίαν ατ’ πολλά τη συντροφίαν.

Ρομάννα μ’, να λελεύω σε, άλλο μη τρως το ψ̆όπο σ’,

τέρεν τον χρόνον πως δα̤βαίν’ τέρεν την καρυπία σ’

και μαναχ̆έσσα μ’ απομέντς ακεί ‘ς σα ερημίας.

Ρομάννα μ’, ποδεδίζω σε, άνοιξον το καρδόπο σ’,

άνοιξον τα παράθυρα σ’, άνοιξον τα κανάτα̤ σ’,

να εμπαίν’ ο ήλον και χουλέν’ του νου σ’ τα καμονάντας.

Γιώργος Κωνσταντινίδης

Λεξιλογιο

ανασπάλτς=ξεχνάς[ρ.ανασπάλλω]

γουεύ’ς=λυπάσαι[ρ.γουεύω]

δρουβάνισμαν=παραγωγή βούτυρου από γάλα η γιαούρτι

εβορά̤ζ’νε=δροσίζονται[ρ.εβορά̤ζω]

ελάτα̤=έλατα

εμπροκάρδ’=στήθος

ισ̆μάρ’=σημάδι, σινιάλο

καϊτέδας[καϊτέ η]=μελωδία, σκοπός

Καμονάντας[η καμονή]=καημοί, λύπες μεγάλες

κανάτα̤[ιν,το]=παντζούρια

καπατεύ’=σκεπάζει,καλύπτει

[ρ.καπατεύω]

καρίπ’κα=έρημα

κατενά=καθαρά

Κλώστ’=γύρνα[ρ.κλώθω]

λαλαχ̆εμαν=χάδι

λύβα̤[ιν,το]=σύννεφα

μουχαλίφ’κα=ευαίσθητα

να λελεύω σε=να σε χαρώ

πασ̆κιτάν= μυζήθρα

παρακάθα̤[ιν,το]= συναθροίσεις νυχτερινές

παρχάριν[το]=βοσκοτόπι

παρχαρομύτιν[το]=κορυφή παρχαριού

περέκα̤[ιν,το]=είδος τυρόπιτας

ποδεδίζω σε=να σε χαρώ,να πάρω εγώ το κακό από εσένα, σε προσκυνώ για θεό ή αγίους

Ρομάννα=γυναίκα που επιμελείται τα ζώα στα βοσκοτόπια[παρχάρια]

σεβντά[η]=έρωτας,αγάπη

σιρόν[το]=ποντιακό φαγητό

σκουντουλιστά=ευωδιαστά

τάνιν[το]= αριάνι

χούλεμαν[το]=ζεστασιά

Χτήνα̤ [το χτήνον]=αγελάδες

Ωρά̤σον=πρόσεξε[ρ

Μία μουσική βραδιά με τον γενικό τίτλο «Τραντέλλενων Ψυχή», διοργανώνεται στην Πλαζ Αρετσούς στην προσφυγομάνα Καλαμαριά, με τον Αλέξανδρο Παρχαρίδη την Τρίτη 30 Ιουνίου 2026 και ώρα 20.00 με γενική είσοδο 8 ευρώ.

ΤΟΥ ΒΛΑΣΗ ΑΓΤΖΙΔΗ

«Ο σταλινισμός υπήρξε η βασιλεία του τρόμου ακόμα και μέσα στην ίδια τη γραφειοκρατική τάξη… Η ψευδής συνείδηση συντηρεί την απόλυτη εξουσία της μόνο διαμέσου του απόλυτου τρόμου, όπου κάθε αληθινό κίνητρο τείνει να εξαφανιστεί. Τα μέλη της γραφειοκρατικής τάξης στην εξουσία δεν έχουν δικαίωμα κυριότητας πάνω στην κοινωνία, παρά μόνο συλλογικά σαν συμμέτοχοι σ’ ένα θεμελιώδες ψέμα: πρέπει να υποδύονται τον ρόλο του προλεταριάτου που διευθύνει μια σοσιαλιστική κοινωνία, πρέπει να είναι οι ηθοποιοί που παραμένουν πιστοί στο κείμενο της ιδεολογικής απάτης…»

(Γκυ Ντεμπόρ, "Η κοινωνία του θεάματος"

Εκδήλωση στη μνήμη του Μιχάλη Χαραλαμπίδη πραγματοποιήθηκε στο Μόναχο της Γερμανίας, την Κυριακή 10 Μαΐου 2026, στην Ενορία Αγίων Πάντων Μονάχου, με θέμα «Homo politicus: Η κοινωνική και πολιτική παρακαταθήκη του ανυπέρβλητου Μιχάλη Χαραλαμπίδη».

Διήμερο εκδηλώσεων με άρωμα μουσικής του Ευξείνου Πόντου πραγματοποιεί ο Σύλλογος Ποντίων Ευόσμου «Παναγία Κρεμαστή» την Παρασκευή 19 και το Σάββατο 20 Ιουνίου 2026, με πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα και προσκαλεί τα μέλη και τους φίλους του συλλόγου να πάρουν μέρος.

Με ένα πλούσιο κύκλο εκδηλώσεων, χορευτικών συγκροτημάτων από την Ελλάδα και το εξωτερικό και με Πόντιους καλλιτέχνες, για ένα εξαήμερο στο πρώην Στρατόπεδο Καρατάσιου στην βορειοδυτική Θεσσαλονίκη, ο Σύλλογος Ποντίων Σταυρούπολης «Ακρίτες του Πόντου», πραγματοποιεί τον 29ο Ακριτικό Κύκλο, από την Πέμπτη 25 Ιουνίου έως την Τρίτη 30 Ιουνίου 2026 και προσκαλεί τα μέλη, τους φίλους του συλλόγου, αλλά και τους κατοίκους της Θεσσαλονίκης, της Μακεδονίας και όλης της Ελλάδας να συμμετέχουν σε αυτήν την σημαντική πολιτιστική εκδήλωση του καλοκαιριού.

Διήμερο ποντιακό γλέντι με τον γενικό τίτλο «Κερασινού Πανοΰρ 2026», διοργανώνει ο Σύλλογος Ποντίων Ηλιούπολης «Αλέξανδρος Υψηλάντης» την Παρασκευή 19 και το Σάββατο 20 Ιουνίου 2026, με πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα και με ανακοίνωσή του προσκαλεί τα μέλη και τους φίλους του συλλόγου να παρευρεθούν και να γλεντήσουν σε δύο βραδιές γεμάτες με μουσικές του Ευξείνου Πόντου.

Στην Κοζάνη, αναμένεται να πραγματοποιηθεί το 3ο Παιδικό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων (ΣΠΟΣ) Δυτικής Μακεδονίας και Ηπείρου της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, το Σάββατο 20 Ιουνίου 2026 στις 8 το βράδυ στο ΔΑΚ Κοζάνης.

Την απόφαση να γίνει στη Θεσσαλονίκη το 20ο Πανελλαδικό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (ΠΟΕ) έλαβε το διοικητικό συμβούλιο της Ομοσπονδίας κατά τη συνεδρίασή του την Κυριακή 7 Ιουνίου 2026 στη Θεσσαλονίκη.

Ο Γεράσιμος (Μάκης) Λυκούδης πλέον θα βρίσκεται στους ουρανούς της αγαπημένης του Κεφαλονιάς

Ο Γεράσιμος (Μάκης) Λυκούδης γεννήθηκε στο Αργοστόλι της Κεφαλονιάς το 1947. Το 1953 η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και το 1967 στη Νέα Ιωνία Αττικής. Σπούδασε στη Σχολή Μηχανικών Εμπορικού Ναυτικού, και ακολούθησε το επάγγελμά του σε ποντοπόρα πλοία μέχρι το 1978.

Το Σωματείο «Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτα» αναμένεται να διοργανώσει τα 2α Θερινά Σχολεία, «Περί  Πόντου» το τριήμερο από την Παρασκευή 26 έως την Κυριακή 28 Ιουνίου 2026 και από την Πέμπτη 23 έως την Κυριακή 27 Ιουλίου 2026, το «Genocides».

Στο Παρανέστι Δράμας θα πραγματοποιηθεί η 20η Επετειακή Πανελλήνια Συνάντηση Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (ΠΟΕ) την Παρασκευή 7, το Σάββατο 8 και την Κυριακή 9 Αυγούστου 2026, και είναι αφιερωμένη στη μνήμη του επίτιμου προέδρου της ΠΟΕ Γιώργου Παρχαρίδη.

Tην μεγαλύτερη ποντιακή μουσική βραδιά του καλοκαιριού ετοιμάζεται να φιλοξενήσει το Κατράκειο Θέατρο Νίκαιας στην Αθήνα το βράδυ της Δευτέρας 22 Ιουνίου 2026 με πλειάδα Ποντίων καλλιτεχνών, με μουσικές και χρώματα των αλησμόνητων πατρίδων του Ευξείνου Πόντου.

Το πρόγραμμα του εορτασμού της Ιεράς Μονής του Αγίου Ιωάννου Βαζελώνος, έδωσε στη δημοσιότητα το διοικητικό συμβούλιο του Σωματείου για τις 23 και 24 Ιουνίου 2026 και προσκαλεί τους πιστούς να ανηφορίσουν στην ανιστορηθείσα Ιερά Μονή στο Βέρμιο Κοζάνης, στα υψώματα του Αγίου Δημητρίου, την πρώτη μονή στον αλησμόνητο Πόντο, να παρευρεθούν στις πανηγυρικές εκδηλώσεις.

Μια βραδιά γεμάτη μνήμη, συγκίνηση, ποίηση και μουσική για έναν άνθρωπο που συνδέθηκε βαθιά με την πολιτιστική ταυτότητα του Ωραιοκάστρου πραγματοποίησαν το βράδυ της Τετάρτης 10 Ιουνίου 2026, ο Δήμος Ωραιοκάστρου και ο Σύλλογος Πολιτισμού «Λογείον».

Στην εκδήλωση «Ελάτε να χορέψουμε» που διοργάνωσε ο Σύλλογος Ποντίων Ταύρου, συμμετείχε ο Σύλλογος Ποντίων Αγίας Βαρβάρας «Ο ΦΑΡΟΣ» με το χορευτικό του συγκρότημα και τους μουσικούς του συλλόγου, την Κυριακή 14 Ιουνίου 2026.

Το πρωί του Σαββάτου 20 Ιουλίου 2026, θα πραγματοποιηθεί η τελετή λήξης του Σπουδαστηρίου Ποντιακής Ιστορίας και Πολιτισμού της Ένωσης Ποντίων Μελισσίων, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Πνευματικό Κέντρο της Ένωσης, με ομιλίες του Νίκου Ταμουρίδη αντιστρατήγου ε.α. και του Κωνσταντίνου Φωτιάδη, οι οποίοι θα μιλήσουν με θέμα «Οι προοπτικές της Ποντιακής Υπόθεσης στις μέρες μας», ενώ αμέσως μετά θα ακολουθήσει η απονομή βεβαίωσεων και τιμητικών διακρίσεων.

ΚΕΙΜΕΝΟ – ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:

ΦΟΡΗΣ ΠΕΤΑΛΙΔΗΣ

Με επιτυχία έγινε το 7ο Παιδικό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών Νομού Θεσσαλονίκης το βράδυ της Κυριακής 7 Ιουνίου 2026, στο Ανοιχτό Θέατρο Ευκαρπίας, καθώς χορευτικά σύνολα αποτελούμενα από επίλεκτους μικρούς χορευτές τους οποίους προετοίμασαν ακούραστοι και εξαιρετικά καταρτισμένοι χοροδιδάσκαλοι και  συνόδευσαν λαμπροί μουσικοί, συνέθεσαν το πρόγραμμα και ταξίδευσαν στις μουσικές του Ευξείνου Πόντου.

Με τη συμμετοχή διακεκριμένων πανεπιστημιακών, ιστορικών και ερευνητών από την Ελλάδα και το εξωτερικό, πραγματοποιείται την Πέμπτη 18 και την Παρασκευή 19 Ιουνίου το Ιστορικό Συνέδριο «Η Μάχη του Κιλκίς 1913: Ιστορία, Μνήμη και Σύγχρονες Προσεγγίσεις», που διοργανώνει ο Δήμος Κιλκίς υπό την αιγίδα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα.

Το νέο βιβλίο της φιλολόγου – συγγραφέως Γιώτας Ιωακειμίδου, «οι Λέξεις του Πόντου Ανασαίνου Ακόμα – Από τον Όμηρο στις Χαμένες Πατρίδες», παρουσιάζεται στην Εύξεινο Λέσχη Θεσαλονίκης την Τετάρτη 17 Ιουνίου 2026, και ώρα 19.30 το βράδυ (Λεωφ. Νίκης 13).