Διεπιστημονικό συνέδριο με τίτλο «Η Γενοκτονία των Ελλήνων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία: Επιστημονικές Διαπιστώσεις και Συνέχειες» διοργανώθηκε την Παρασκευή 22 Μαΐου 2026 στην Πρεσβεία της Ελλάδος στο Βερολίνο, με πρωτοβουλία της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ελλήνων Ποντίων στην Ευρώπη (ΟΣΕΠΕ), και τη συνεργασία φορέων της Γερμανίας.
Αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ελλήνων Ποντίων στην Ευρώπη (ΟΣΕΠΕ).
Με μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκε το διεπιστημονικό συνέδριο με τίτλο «Η Γενοκτονία των Ελλήνων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία: Επιστημονικές Διαπιστώσεις και Συνέχειες» την Παρασκευή 22 Μαΐου 2026 στην Πρεσβεία της Ελλάδος στο Βερολίνο.
Το συνέδριο, που οργάνωσε η Ομοσπονδία Συλλόγων Ελλήνων Ποντίων στην Ευρώπη (ΟΣΕΠΕ – OSEPE) και άλλοι φορείς είχε ως κύριο στόχο την εξειδικευμένη ενημέρωση των φορέων της ελληνικής διασποράς, εκπροσώπων και πολλαπλασιαστών από τον επιστημονικό, εκπαιδευτικό και πολιτικό χώρο της Γερμανίας.
O Πρέσβης της Ελλάδος κ. Αλέξανδρος Παπαϊωάννου χαιρέτισε την εκδήλωση, αναφερόμενος στη σημασία του διεπιστημονικού συνεδρίου καθώς και του διεθνούς συνεδρίου στο Πανεπιστήμιο της Ιένας με την συγκινητική κατάθεση στεφάνου την 19η Μαΐου 2025 στο μνημείο γενοκτονίας Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων σε κεντρικό σημείο της Ιένας.
Το συνέδριο στο Βερολίνο άνοιξε η A´ Συντονίστρια της Δ.Ε.Π.Α.Γ. κα Αναστασία Κασαπίδου Ντικ, θέτοντας το ζήτημα της παράλειψης ρητής αναφοράς των Ελλήνων θυμάτων στο ψήφισμα για την αναγνώριση της γενοκτονίας των χριστιανικών πληθυσμών στην οθωμανική αυτοκρατορία, το λεγόμενο “Armenier-Resolution” στις 2 Ιουνίου 2016 και την αναγκαιότητα εντατικοποίησης των ελληνικών προσπαθειών για ρητή αναφορά της γενοκτονίας και των Ελλήνων.
Ο Αρμένιος δημοσιογράφος και υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, Χραντ Κασπαριάν, μέλος του Δ.Σ. της FÖGG e.V. (Σωματείο για την Στήριξη του Οικουμενικού Μνημείου για τα Θύματα της Γενοκτονίας στην Οθωμανική Αυτοκρατορία), ανέδειξε την αναγκαιότητα της συσπείρωσης Αρμενίων, Ελλήνων και όλων των λαών που γενοκτονήθηκαν από τους Τούρκους, την καταπολέμηση της άρνησης και του τουρκικού ρατσισμού και έθεσε το ερώτημα γιατί η γενοκτονία των Ελλήνων παρέμεινε λιγότερο ορατή στις σχετικές συζητήσεις διεθνώς, υπογραμμίζοντας την ηθική ανάγκη να γίνει οπωσδήποτε γνωστή και η γενοκτονία αυτή.
Ο Δημήτριος Κωνσταντινίδης, B´ Συντονιστής της Δ.Ε.Π.Α.Γ., πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Ποντίων Κολωνίας «Οι Αργοναύτες» και του Συμβουλίου των Λαών AGADEKA μίλησε για την διαχρονική προσφορά της Δ.Ε.Π.Α.Γ., το καρποφόρο συνέδριο «Η εκδίωξη, η εξόντωση και η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου. 1916-1923» σε συνεργασία με το Ινστιτούτο για την Έρευνα της Γενοκτονίας και Διασποράς του Πανεπιστημίου του Μπόχουμ το 2016 στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου (Humboldt-Universität Berlin) και την δυναμική συνέχιση αυτού του έργου από το Δ.Σ. της Ο.Σ.Ε.Π.Ε.
Οι διεθνώς αναγνωρισμένοι γενοκτονολόγοι, Δρ. Tessa Hofmann και Δρ. Βασίλειος Θ. Μεϊχανετσίδης παρουσίασαν τα σημαντικότερα δεδομένα σχετικά με την τεκμηρίωση της «γενοκτονικής πρόθεσης» στην ελληνική γενοκτονική περίπτωση, το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο στην οθωμανική αυτοκρατορία, το «πρόγραμμα / σχέδιο εξόντωσης και αφανισμού» του Ελληνισμού σε κάθε πατρογονική του εστία και την ιδεολογία των Νεότουρκων και Κεμαλικών.
Ο Βασίλειος Θ. Μεϊχανετσίδης, στην ομιλία του μεταξύ άλλων ανέφερε.
Η εισήγησή μου αφορά στo κεφαλαιώδες -από γενοκτονολογικής επόψεως- ζήτημα της τεκμηρίωσης της "γενοκτονικής πρόθεσης" (genocidal intent, animus / dolus specialis) στην "ελληνική γενοκτονική περίπτωση," γενοκτονία Ελλήνων Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, 1913-1923 (συζήτηση περί προθεσιακότητας/ιντενσιοναλισμού/intentionalism, "συγκυριακότητας" / φονξιοναλισμού / functionalism, ύπαρξη "γενοκτονικού προγράμματος" (genocide programme), συστηματικές και επαναλαμβανόμενες επιθέσεις και στοχεύσεις μιας ομάδας, βιαιότητες μεγάλης κλίμακας ή επαναλαμβανόμενες καταστροφικές και προκατειλημμένες πράξεις, γενοκτονική μεθοδολογία, γενοκτονικός χαρακτήρας σφαγών, ταγμάτων εργασίας/θανάτου και εκτοπισμών, μεθοδολογικές και περιοχικές διαφοροποιήσεις της ελληνικής γενοκτονικής περίπτωσης, συγκριτική γενοκτονολογία ελληνικής, αρμενικής και εβραϊκής περίπτωσης, αρχή της περιεκτικότητας/comprehensiveness (αριθμός θυμάτων), γενοκτονολογικές παρερμηνείες της ελληνικής περίπτωσης κλπ θέματα).
Η "γενοκτονική πρόθεση" (dolus specialis) αποτελεί προϋπόθεση sine qua non για τον χαρακτηρισμό/προσδιορισμό της καταστροφής μιας στοχευμένης ομάδας ως γενοκτονίας, μιας γενοκτονίας ως τέτοιας. Η τεκμηρίωση της γενοκτονικής πρόθεσης είναι από τα ουσιαστικά εκείνα "στοιχεία", τα οποία παλαιότερα φαίνεται να μην έτυχαν συστηματικής μελέτης από την γενικότερη αποδεικτική, τεκμηριωτική διαδικασία της ελληνικής γενοκτονικής περίπτωσης είτε στον Πόντο είτε ευρύτερα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Στην επιστημονική τεκμηρίωση εδράζεται τόσο η ιστοριογραφική όσο και η πολιτική αναγνώριση, και μάλιστα η διεθνής ιστοριογραφική και πολιτική αναγνώριση.
To όλο θέμα προχωρά τα τελευταία χρόνια και ελπίζουμε να βρεθούν και άλλοι επιστήμονες να ακολουθήσουν με νέες σχετικές μελέτες.
Η Κούρδισσα πολιτική επιστήμονας και ερευνήτρια, Δρ. Dastan Jasim ανέλυσε την ιδεολογία του τουρκισμού, του κεμαλισμού και του τουρκικού εξτρεμισμού, αναδεικνύοντας την κοινή τους ρίζα και τον κοινό τους πυρήνα όπως την συνέχεια των παραπάνω γενοκτονικών ιδεολογιών στο τουρκικό κράτος και την τουρκική διασπορά της Γερμανίας.
Κατόπιν, η Παρθένα Ιορδανίδου, πρόεδρος της Ο.Σ.Ε.Π.Ε. και της Ομάδας Εργασίας για την Αναγνώριση της Γενοκτονίας AGA αναφέρθηκε περιληπτικά στις εμπειρίες ανθελληνικής βίας από Τούρκους εθνικιστών, Γκρίζων Λύκων και αρνητών της γενοκτονίας στην Γερμανία.
Τα βιώματα Ελληνόπουλων και Ελλήνων ακτιβιστριών που έζησαν τον τουρκικό ανθελληνικό ρατσισμό καταγράφηκαν από την Ποντιακή Νεολαία Ευρώπης το 2023 στον τόμο “Doppelt unsichtbar: Innermigrantischer Rassismus und die organisierte türkische Rechte” (Διπλά αόρατοι: Ενδομεταναστευτικός ρατσισμός και η οργανωμένη τουρκική Δεξιά”, με παρότρυνση της Αναστασίας Κασαπίδου Ντικ και την συμβολή της Αλεξάνδρας Ζαπουνίδου.
Ο τόμος “Doppelt unsichtbar: Innermigrantischer Rassismus und die organisierte türkische Rechte” ήταν ιδέα της Δρος Dastan Jasim, εκδόθηκε από το Ίδρυμα Amadeu Antonio και το Δίκτυο Κούρδων Ακαδημαϊκών και διανεμήθε μεταξύ άλλων στην Κεντρική Επιτροπής Πολιτικής Παιδείας της Γερμανίας.
Ο ψυχοθεραπευτής και ερευνητής Δημήτρης Καλαϊτζίδης συμπλήρωσε την ψυχαναλυτική προσέγγιση στο συνέδριο με την ομιλία του σχετικά με το διαγενειακό τραύμα της γενοκτονίας για τα θύματα και την ψυχοκοινωνική εξέλιξη των τούρκων θυτών της γενοκτονίας.
Εν τέλει, σε κλίμα συγκίνησης και ενθουσιασμού τιμήθηκαν από την Ο.Σ.Ε.Π.Ε. η Δρ. Tessa Hofmann, η κα. Αναστασία Κασαπίδου Ντικ, η κα. Σοφία Σαββίδου και ο Ιατρός κ. Κωνσταντίνος Σαββίδης για την ανεκτίμητη, πολυετή και ανιδιοτελή συμβολή τους στην διεθνή έρευνα, γνωστοποίηση, διατήρηση και εδραίωση της εθνικής μνήμης και την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ελλήνων στην οθωμανική αυτοκρατορία, ως ένδειξη βαθιάς ευγνωμοσύνης και εκτίμησης.
Το συνέδριο στήριξαν ενεργώς ο Πρέσβης της Ελλάδος στην Γερμανία, κ. Αλέξανδρος Παπαϊωάννου, ο Διευθύνων του Προξενικού Γραφείου Ηλίας-Ανδρόνικος Κλουβάτος και οι διπλωμάτες κ. Γεώργιος Αγγελετόπουλος, κα. Άρτεμις Σαράκη και κα. Παρασκευή Σπυρονάση, ενώ μεταξύ άλλων παρόντες ήταν οι κ.κ. Παναγιώτης Ματλής, Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Βερολίνου, Σοφία Τουρλακίδου, καρδιολόγος και χορηγός της εκδήλωσης από το Μόναχο, κ. Παύλος Γκούλογλου, Ελληνοαρμένιος επιχειρηματίας, πρόεδρος της αρμενικής κοινότητας της Ιένα και χορηγός της εκδήλωσης, η κα Tahera Ameer, πρόεδρος του Ιδρύματος Amadeu Antonio, Gabriel Gouriye, εκπρόσωπος του Κεντρικού Συμβουλίου των Χριστιανών των Ανατολικών Εκκλησιών (ZOCD e.V.), εκπρόσωποι φοιτητικών πολιτικών και κομματικών οργανώσεων όπως και εκπρόσωποι της αρμενικής, ασσυριακής, κουρδικής και εβραϊκής κοινότητας και άλλων οργανισμών της κοινωνίας των πολιτών.
Το συνέδριο οργανώθηκε από την Ομοσπονδία Συλλόγων Ελλήνων Ποντίων στην Ευρώπη Ο.Σ.Ε.Π.Ε., την Διαρκή Επιτροπή της Ο.Σ.Ε.Π.Ε. για την Προώθηση της Αναγνώρισης της Γενοκτονίας (Δ.Ε.Π.Α.Γ.), το Σωματείο για την Στήριξη του Οικουμενικού Μνημείου για τα Θύματα της Γενοκτονίας στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και την Ομάδα Εργασίας για την Αναγνώριση της Γενοκτονίας AGA, με την ευγενική χορηγία της Σοφίας Τουρλακίδου και του Παύλου Γκούλογλου.
Από τη διατύπωση μιας γενοκτονολογικής θέσης και αξίωσης (αρχικώς διατυπωθείσης κατά την δεκαετία του 1980), ότι δηλαδή η διαδικασία καταστροφής των ελληνικών/ελληνορθοδόξων κοινοτήτων της οθωμανικής αυτοκρατορίας, 1913-1923 (είτε στον Πόντο είτε γενικότερα στην Οθωμανικής Αυτοκρατορία) συνιστά γενοκτονία συνεχίζουμε, διευρύνουμε και εξειδικεύουμε την επιστημονική, γενοκτονολογική μελέτη και τεκμηρίωση της θέσης/αξίωσης, δηλαδή την τεκμηρίωση της γενοκτονίας αυτής καθ' αυτής (κοινό γενοκτονικό και γενοκτονολογικό αφήγημα).
