Ο Σύλλογος Ποντίων Αιτωλοακαρνανίας "Δημήτρης Ψαθάς" δεν μπορεί να μείνει απαθής στην απαγόρευση της Πατριαρχικής Θείας Λειτουργίας στην Ιερά Σταυροπηγιακη Μονή της Παναγίας Σουμελά από την κυβέρνηση Ερντογάν.

ΤΟΥ ΦΟΡΗ ΠΕΤΑΛΙΔΗ

Σκληραίνει την πολιτική της απέναντι στον ποντιακό ελληνισμό και στον θεσμό του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, η τουρκική κυβέρνηση, το καθεστώς του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και οι τουρκικές αρχές, αφού φέτος δεν έδωσαν την απαιτούμενη άδεια για την προγραμματισμένη Θεία Λειτουργία στην Ιερά Μονή της Παναγίας Σουμελά, στην Ματσούκα της Τραπεζούντας του Πόντου, με αποτέλεσμα να ακυρώσει την επίσκεψή του στην Τραπεζούντα, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος.

Μετά τους σεισμούς, που αποκάλυψαν την έλλειψη αντισεισμικής προστασίας στα ιστορικά κτίρια στις σεισμόπληκτες περιοχές της Τουρκίας, τα βλέμματα στην Τραπεζούντα στράφηκαν στη Μονή της Παναγίας Σουμελά, η οποία βρίσκεται στην περιοχή της Ματσούκας του Πόντου, η πλαγιά της οποίας καλύφθηκε με χαλύβδινα δίχτυα για να εξαλειφθεί ο κίνδυνος πτώσης βράχων.

Το Σωματείο Δράσης Νίκος Καπετανίδης καταγγέλλει την νέα ωμή και κατάφορη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ενός ακόμα Έλληνα πολίτη με καταγωγή από την Τραπεζούντα, του Αποστόλου Ασλανίδη, προέδρου της Ευξείνου Λέσχης Γιαννιτσών, ο οποίος απελάθηκε ως πρόσωπο ανεπιθύμητο στα σύνορα Ελλάδος- Τουρκίας στα Ύψαλα την 7η Μαρτίου 2023 όταν με φίλο του οδηγό ΙΧ αυτοκινήτου προσπάθησε να εισέλθει σε τουρκικό έδαφος.

Προεξάρχοντος του Οικουμενικού Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως κ. κ. Βαρθολομαίου, ετελέσθη μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας για την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στην Παναγία Σουμελά στην Ματσούκα της Τραπεζούντας του Ευξείνου Πόντου, Τρισάγιο υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του προσφάτος κοιμηθέντος μακαριστού Μητροπολίτου Δράμας κυρού Παύλου.

Στην Τραπεζούντα θα μεταβεί την Κυριακή 14 Αυγούστου 2022 ο  Πρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς της Βουλής,  βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Β’ Θεσσαλονίκης Σάββας Αναστασιάδης εκπροσωπώντας τη Βουλή των Ελλήνων στην Πατριαρχική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Οικουμενικού Πατριάρχη, κ. Βαρθολομαίου στην ιστορική Μονή της Παναγίας Σουμελά, ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο.

Την απαγόρευση εισόδου στην Τουρκία, πραγματοποίησαν οι τουρκικές αρχές σήμερα το πρωί στον πρόεδρο της Ευξείνου Λέσχης Γιαννιτσών Ασλανίδη Απόστολο ο οποίος τα τελευταία 30 χρόνια έχει επισκεφθεί κατ’ επανάληψη τον Πόντο.

Παρύσατις Παπαδοπούλου – Συμεωνίδου

Αρχιτέκτων – Πολεοδόμος

Ομότιμη Καθηγήτρια ΑΠΘ

Πικρή αφορμή για το κείμενο αυτό είναι η προβολή από την ΕΡΤ3 της Θείας Λειτουργίας την ημέρα της Παναγίας, την 15η Αυγούστου 2022. Η επιλογή για την παραλληλότητα των δύο λειτουργιών (φυσικά ασυγχρόνιστων) αποτέλεσε τον παράγοντα της αποτυχημένης παρουσίασης, ενισχυμένης αρνητικά και με το ταυτόσημο άκουσμα της λειτουργίας και του λόγου του δημοσιογράφου - παρουσιαστή.

Πρόκειται, σαφώς, για υποβάθμιση της Παναγίας Σουμελά Τραπεζούντος, προκειμένου να εξισορροπηθεί η αναβάθμιση της Παναγία Σουμελά Βερμίου, προβάλλοντας συγχρόνως την μετονομασία της σε Σουμελιώτισσα, δηλαδή τονίζοντας ενθέρμως το ξερίζωμά της από τον Πόντο, και την αποδοχή της ελλαδοποίησής της.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί το ατυχές ρητό του Λεωνίδα Ιασονίδη, ότι μαζί με την εικόνα οι Έλληνες του Πόντου έφεραν και τον Πόντο στην Ελλάδα. Ενδεχομένως, θα πρέπει η αξιολόγηση να λάβει υπόψη και την ψυχοσύνθεση του ανθρώπου που άρθρωσε τα συγκεκριμένα λόγια, ακόμα και την μεταφυσική του διάθεση.

Ο Πόντος δεν μεταφέρεται. Ο Πόντος είναι εκεί. Στον χώρο της Μικρασίας γεννήθηκε η Ελληνική ιστορία και όχι στον Ελλαδικό. Είναι γνωστό ότι η προϊστορία ήθελε τον ενιαίο χώρο πριν την δημιουργία του Αιγαίου. Σήμερα θυσιάζεται η πηγή της ιστορικής αλήθειας για χάρη προβολής αληθοφανών επιλογών που ταιριάζουν στο σκιώδες σύγχρονο κάδρο.

Δεν αξίζει να αναφερθούν βασικά σημεία και στοιχεία της όλης προβολής, είναι αυτονόητα, αρκεί ο θεατής να είναι γνώστης της αλήθειας, δηλαδή των αιτίων που οδήγησαν στο να μείνει ο Πόντος χωρίς τους πληθυσμούς που του χάρισαν την πνοή της ιστορίας. Η απόφαση την τότε περίοδο για εξάλειψη πληθυσμών και πολιτισμών, από μέρους των ισχυρών και των υπηρετών τους, δεν σημαίνει ότι θα πρέπει οι Έλληνες να θεωρήσουν τον Πόντο (και όχι μόνο) ως τόπο αποικισμού και την Ελλάδα μητέρα - πατρίδα τους. Γι’ αυτό και άδοξη η ονομασία «Σουμελιώτισσα», που επιμένει στην κατά το δυνατό λησμονιά της πηγαίας γλώσσας.

Το μόνο που θα μπορούσε να ειπωθεί, μετά την ένθερμη αναμονή της λειτουργίας από την Τραπεζούντα και στην συνέχεια την πικρή απογοήτευση, είναι ένα «κρίμα», ένα μεγάλο «κρίμα».

ΤΟΥ ΦΟΡΗ ΠΕΤΑΛΙΔΗ

Στο στόχαστρο έχει βάλει πλέον η τουρκική κυβέρνηση, αλλά και το βαθέως κράτος, τον καλλιτέχνη από τον Πόντο, Apolas Lermi, ο οποίος διακονεί τη μουσική των Ελλήνων του Πόντου, αυτών που εκδιώχθηκαν από την πατρίδα του Ευξείνου Πόντου μέσω της Συνθήκης της Λωζάνης, ως χριστιανοί ορθόδοξοι, αλλά και όσων έμειναν ως μουσουλμάνοι στα σημερινά εδάφη της Τουρκίας.

Άλλη μία απαγόρευση εισόδου στην Τουρκία, πραγματοποίησαν οι τουρκικές αρχές, έχοντας αυτή τη φορά στο στόχαστρο τον πρόεδρο της Ευξείνου Λέσχης Γιαννιτσών  Απόστολο Ασλανίδη, λαογράφο και ένθερμο νοσταλγό των αλησμόνητων πατρίδων του Πόντου.

O Πρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς της Βουλής, βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Β’ Θεσσαλονίκης Σάββας Αναστασιάδης εκπροσώπησε τη Βουλή των Ελλήνων στις εκδηλώσεις για τον εορτασμό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου που πραγματοποιήθηκαν με λαμπρότητα και κατάνυξη στη μονή της Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα του Ευξείνου Πόντου.

ΤΟΥ ΦΟΡΗ ΠΕΤΑΛΙΔΗ

Οι εθνικιστές της Τουρκίας, επέβαλαν την άποψή τους και την τελευταία στιγμή δεν άφησαν τον δεξιοτέχνη της ποντιακής λύρας, Ματθαίο Τσαχουρίδη, να ανέβει στη σκηνή -όπως είχε προγραμματιστεί- και να παίξει εντός του γηπέδου της Τραπεζούντας, στη γιορτή κατάκτησης του πρωταθλήματος.

Το τραγούδι «Εγομώθανε τ’ ομμάτια μ’», από το μουσικό άλμπουμ «Ρωμαίϊκα Τραγωδίας» του 2015, του Αντέμ Εκίζ από την Τραπεζούντα, ο οποίος έπαιξε λύρα και το ερμήνευσε μοναδικά, αποδίδει ο τραγουδιστής Παναγιώτης Θεοδωρίδης, με τη συνοδεία του αγγείου της Ειρήνης Σαχταρίδου – Χρυσοβαλάντου.

Με τη συμμετοχή πιστών από την Τουρκία, αλλά και από την Ελλάδα, Ρωσία, Γεωργία, αλλά και από άλλες χώρες του κόσμου, πραγματοποιήθηκε η Πατριαρχική Θεία Λειτουργία από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως κ.κ. Βαρθολομαίος, στην Παναγία Σουμελά στο όρος Μελά στην Ματσούκα της Τραπεζούντας του Πόντου, στις 15 Αυγούστου 2022, ανήμερα της Εορτής της Παναγίας.

ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ

H γιαγιά μου η Κερεκία μαζί με τετρακόσιες περίπου γυναίκες και μικρά παιδιά, που κατάγονταν από τα δεκατρία Μερτσιμεκλίδικα* Ελληνικά χωριά δυτικά του Βεζίρκιοπρου, πιάστηκαν αιχμάλωτοι από τους Τσέτες του Τοπάλ Οσμάν στις 21 Ιουνίου 1921. Αυτήν την ημερομηνία μνημόνευε στα κατοπινά της χρόνια, σαν μια μαύρη σημαδιακή μέρα. Κάθε χρόνο πήγαινε στα νεκροταφεία του χωριού και άναβε κεριά στη μνήμη των νεκρών συγγενών της και των ανθρώπων που χάθηκαν κατά την πορεία θανάτου, που ακολούθησε μετά τη σύλληψή τους.

Με αφορμή τα εκατό χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή η ΕΡΤ3 παρουσιάζει τη νέα ιστορική σειρά ντοκιμαντέρ “Σε μια νέα Πατρίδα”, η οποία κάνει πρεμιέρα την Παρασκευή 25 Νοεμβρίου 2022 στις 19:00 και θα ολοκληρωθεί με την προβολή 12 επεισοδίων. Μια μοναδική παραγωγή που καταγράφει για πρώτη φορά τη ζωή των προσφύγων στους τόπους εγκατάστασής τους, μετά το βίαιο εκπατρισμό τους από τις περιοχές της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης.

Στην Τραπεζούντα του Ευξείνου Πόντου, στην πρωτεύουσα της Αυτοκρατορίας των Κομνηνών, στην πόλη του δρόμου του μεταξιού, βρίσκεται από το μεσημέρι της Κυριακής 14 Αυγούστου 2022, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως κ.κ. Βαρθολομαίος, για να τελέστη ανήμερα της Παναγίας στο όρος Μελά στην Ματσούκα του Πόντου, την Πατριαρχική Θεία Λειτουργία.

Στην γλώσσα των προγόνων του, στα Ρωμαίικα, στην γλώσσα του παππού και της γιαγιάς, ο Apolas Lermi, καλλιτέχνης από τον Εύξεινο Πόντο, διασκεύασε τον τραγούδι Bella Ciao, και το προσφέρει στο κοινό σε ολόκληρο τον κόσμο με τους ήχους της γλυκόλαλης ποντιακής λύρας.

Την Αργυρούπολη του Πόντου (σημερινή ονομασία Gümüşhane) επισκέφθηκε την Τρίτη, 16 Αυγούστου 2022, ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, στο πλαίσιο της Πατριαρχικής Θείας Λειτουργίας, την οποία τέλεσε στην Παναγία Σουμελά, στον όρος Μελά, στην Ματσούκας της Τραπεζούντας του Πόντου, με την παρουσία πλήθους πιστών από την Τουρκία, την Ελλάδα, την Γεωργία, την Ρωσία, την Ουκρανία, αλλά και από χώρες της Ευρώπης, της Αμερικής και της Αυστραλίας.

Πατριαρχική Θεία Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά στο όρος Μελά στη Ματσούκα της Τραπεζούντας του Πόντου, θα τελέσει ανήμερα της Παναγίας, την Δευτέρα 15 Αυγούστου 2022, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, ενώ μαζί του θα συλλειτουργήσουν στην Παναγία προστάτιδα των Ελλήνων του Πόντου, ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος κ. Εμμανουήλ και ο Σεβασμιότατος Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Ελπιδοφόρος.

Αφιερωμένο στα χρώματα και στους ήχους των αλησμόνητων πατρίδων του Ευξείνου Πόντου, είναι το νέο μικρό βιβλίο της Ροζαλίας Ελευθεριάδου, «Τα χρώματα της θάλασσας», από τις εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α.Ε.

Η Ροζαλία Ελευθεριάδου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη με γονείς προσφυγικής καταγωγής, με σπουδές στη μουσική, παδαγωγικά και διακόσμηση, υποψήφια διδάκτωρ μουσικολογίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, έκανε πολλά ταξίδια στον Εύξεινο Πόντο, και άρχισε να γράφει για τους ανθρώπους και τα τοπία της γης των προγόνων της.

Σε έντονα συγκινησιακά φορτισμένη ατμόσφαιρα τελέστηκε ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου την Δευτέρα 15 Αυγούστου 2022, η Θεία Λειτουργία στην Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή της Παναγίας Σουμελά της Τραπεζούντας, προεξάρχοντος του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, συμπαραστατούμενου από τον Σεβ. Αρχιεπίσκοπο Aμερικής κ. Ελπιδοφόρο, και τον Θεοφιλ. Επίσκοπο Αργυρουπόλεως κ. Αμβρόσιο.

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος εκτιμώντας ιδιαιτέρως το μεγάλο, θρησκευτικό, ποιμενικό και πνευματικό έργο του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου, καθώς και τους αγώνες του για τη διάσωση των ιστορικών και θρησκευτικών μνημείων του έθνους, από την αρχή της ίδρυσής της στηρίζει τις προσπάθειες του, ακολουθώντας τα βήματα του στις πατρογονικές εστίες των Ελλήνων του Πόντου.