Άκαρπη ανέβη η διαδικτυακή συνάντηση και όχι δια ζώσης που είχαν ζητήσει εδώ και μήνες η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος (ΠΟΕ) και η Πανελλήνιας Συντονιστικής Επιτροπής Επαναπατριζόμενων Ελλήνων – Ποντίων (Πα.Σ.Ε.Ε.Ε.Π.), με τον υφυπουργό Κοινωνικής Ασφάλισης – Υπουργείο Εργασίας Παναγιώτη Τσακλόγλου, αφού δεν επιλήθηκε κανένα πρόβλημά τους, κυρίως το πρόβλημα του επιδόματος των υπερήλικων ομογενών.

Στη Γερμανία, εκεί όπου έζησε για χρόνια, δημιούργησε και προσέφερε στον ομογενειακό και ειδικότερα στον ποντιακό ελληνισμό, θα γίνει η εξόδιος ακολουθία και η ταφή του Θεόδωρου Κωνσταντινίδη, του Τεό ή του Ζορμπά, όπως τον αποκαλούσαν οι φίλοι του. 

Η Ακαδημία Αθηνών και η Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών διοργάνωσαν με επιτυχία την Ημερίδα με τίτλο «Απόδημος Ελληνισμός – Η Ιστορία, το Έργο και η Προσφορά του στην Ελλάδα», η οποία ήταν αφιερωμένη στην Ελληνική Διασπορά.

Ο Γιώργος Σαμιωτάκης μαζί με το πλήρωμα του, τον Αύγουστο του 1993, με τον κίνδυνο σύλληψης από τις τουρκικές Αρχές, πέρασε τα στενά του Βοσπόρου, για να παραλάβει 1.500 Έλληνες του Πόντου από το Σοχούμι της Γεωργίας.

«Πρέπει να μιλάμε στα παιδιά μας για την προσφυγιά που ζήσαμε εμείς στα τέλη του 20 αιώνα, πριν 28 χρόνια, να μάθουν για το πόλεμο και την ειρήνη, και το πιο πολύτιμο για τον άνθρωπο - την ελευθερία», λέει η Κική Μαυροπούλου.

Ήταν 11 χρόνων όταν έκανε το ταξίδι ζωής μαζί με τους γονείς της και άλλους Έλληνες της Αμπχαζίας της Δημοκρατίας Γεωργίας, που έφευγαν από τον πόλεμο, με ελληνικό στρατιωτικό πλοίο στις 14 Αύγουστου 1993, ακριβώς ένα χρόνο από την έναρξη του εθνικιστικού πολέμου με τις σκληρές συγκρούσεις μεταξύ των Γεωργιανών δυνάμεων και των Απχάζιων αυτονομιστών.

Παραμονή του Δεκαπενταύγουστου, σαν σήμερα το 1993, γράφτηκε μια νέα δραματική σελίδα στους διωγμούς και της προσφυγιάς των Ελλήνων της Μαύρης Θάλασσας.

Εκείνη την ημέρα με μια αστραπιαία επιχείρηση του Πολεμικού Ναυτικού, η ελληνική κυβέρνηση κατάφερε να σώσει τους άμαχους Έλληνες ομογενείς στην πόλη Σοχούμι που βρίσκονταν μεταξύ διασταυρούμενων πυρών, των Αμπχάζιων αυτονομιστών και δυνάμεων του Γεωργιανού στρατού.

Οι Έλληνες είχαν περιέλθει σε απόγνωση και ήδη θρηνούσαν 200 νεκρούς ενώ άλλοι απεγνωσμένα προσπαθούσαν να ξεφύγουν με όλα τα δυνατά και αδύνατα μέσα προς τη Ρωσία, στην γειτονική πόλη Σότσι...

Η στρατιωτική επιχείρηση με τον κωδικό "Χρυσόμαλλο Δέρας", ήταν άκρως απόρρητη και πολύ δύσκολη γιατί υπήρχε χάος στο Σουχούμι όπου δρούσαν πολλές συμμορίες και από τις δυο εμπόλεμες πλευρές ενώ υπήρχε φόβος για διάσπαρτες νάρκες στο λιμάνι όπου επρόκειτο να πιάσει το πλοίο. Με συντονισμένες κινήσεις και υποδειγματική τάξη οι Έλληνες κομάντο επιβίβασαν στο πλοίο περισσότερους από χίλιους ομογενείς και σε ελάχιστο χρόνο τους έβγαλαν ασφαλείς από την εμπόλεμη περιοχή.

Είκοσι οχτώ χρόνια μετά, στο ραδιόφωνο του ΑΠΕ-ΜΠΕ «Πρακτορείο 104,9» μίλησαν ομογενείς που βρέθηκαν στο πλοίο της σωτηρίας καθώς και ένας στρατιώτης των ειδικών δυνάμεων, ο Πλάτων Τερζάκης.

«Εγώ με τους γονείς και με τον ανάπηρο παππού μου ήρθαμε στην Ελλάδα με αυτό το καράβι" είπε Ελένη Γεροντίδου. "Μας είπαν ότι συμφωνήθηκε εκεχειρία για 48 ώρες αλλά φοβόμαστε πολύ να μην εκραγεί το πλοίο και μόλις ανοίχτηκε στα διεθνή ύδατα ακουστήκαν στο Σουχούμι βομβαρδισμοί...»

Η Νάντα Χρυσίδου, επέβαινε στο πλοίο και αφηγείται: «Πραγματικά ήταν πολύ δύσκολα τα βράδια που βομβάρδιζαν, τρέχαμε να κρυφτούμε στον γείτονα και βλέπαμε να πέφτουν οι βόμβες... Το ταξίδι -σωτηρία ήταν πολύ ευχάριστο και θυμάμαι έναν παππού με την λύρα που καθόταν στην μέση και εμείς μαζευόμαστε γύρω του και ακούγαμε ποντιακά τραγούδια. Αυτόν τον παππούλη που εμψύχωνε όλους, τον λέγανε Παναγιώτη, εγκαταστάθηκε στην Καστοριά με την οικογένεια του. Δεν ζει πια..»

Έλληνες με Αμπχάζικο επίθετο

Η Φρόσω Άχπα ζει στην Αλεξανδρούπολη από τις 19 Αύγουστου του 1993. Ήταν 15 χρονών τότε και θυμάται πολλά από το ταξίδι σωτηρίας.

«Μαζί με την μητέρα μου και τον μεγαλύτερο αδερφό 24 χρονών Γιώργο, μπήκαμε κι εμείς σ’ αυτό το πλοίο. Η απόφαση πάρθηκε την τελευταία στιγμή. Μέχρι τότε είχαμε αμφιβολίες αν έπρεπε ν αφήσουμε το σπίτι μας, μια μονοκατοικία με μεγάλο περιβόλι και πολλές μανταρινιές. Οι συμμορίες κυριαρχούσαν στην πόλη του Σουχούμι. Επικρατούσε χάος και πολλές συμμορίες που μάθαιναν ποιός ετοιμάζεται να φύγει με το πλοίο, έμπαιναν στα σπίτια και άρπαζαν ο,τι έβρισκαν.

Παραμονή ήρθαν τη νύχτα να μας ληστέψουν, να πάρουν ό,τι μπορούσαν, εμείς το ξέραμε γιατί μας προειδοποίησαν. Έτσι ο αδερφός μου πήγε να κοιμηθεί στις μανταρινιές, ο πατέρας μου βρισκόταν στην καλοκαιρινή κουζίνα, εμείς με τη μητέρα μείναμε το σπίτι το βράδυ, και καθυστερήσαμε να κρυφτούμε, με αποτέλεσμα οι ληστές να μας βρούνε μέσα στο σπίτι. Κατάφερα και γλίτωσα, γλίστρησα από τα χέρια τους και έφυγα, κρύφτηκα από το φόβο σε ένα μικρό ψυγείο άδειο, που ήτανε στην αυλή. Με το καλάσνικοφ πυροβολούσαν, μια στους τοίχους του σπιτιού, μία στις μανταρινιές στο περιβόλι, και φώναζαν «που είναι το κορίτσι!».

Χτύπησαν τη μητέρα και της έσπασαν τα δόντια, ο πατέρας δεν μπορούσε να κάνει τίποτα γιατί τον πιάσανε κι αυτόν και τον ξυλοκόπησαν άγρια.

Απορώ πως χώρεσα εγώ σ’ αυτό το μικρό ψυγειάκι... η ψυχή μόνο το ξέρει! Χτυπούσαν την πόρτα του ψυγείου ψάχνοντας εμένα παντού, αλλά ευτυχώς δεν την άνοιξαν. Αν μ’ έβρισκαν δεν ξέρω τι θα γινόταν, πιθανόν θα με βίαζαν....

Την άλλη μέρα μας βρήκε ο Έλληνας διπλωμάτης, Αδάμ Μητσοτάκης. Είδε σε ποια κατάσταση βρισκόμαστε και μας είπε οπωσδήποτε πρέπει να μπούμε στο καράβι και να φύγουμε. Μας εξήγησε πως θα κανονίσει ο ίδιος να φύγουμε και ότι δεν πειράζει που είχαμε αμπχάζικο επίθετο (Άχπα) - καθώς γνώριζε ότι είμασταν Έλληνες".

Η ιστορία του επιθέτου Άχπα είναι κι αυτή συγκλονιστική.

Στην πραγματικότητα ο πατέρας της Φρόσως λεγόταν Παναγιώτης Τισκαρίδης. Την εποχή των πρώτων σταλινικών διώξεων, το 1939, απέλασαν πολλούς Πόντιους από γύρω χωριά του Σοχούμι, ανάμεσά τους και την οικογένεια Τσιρκαρίδη. Ο εξάχρονος τότε Παναγιώτης, κάπου καθυστέρησε στην πορεία και έχασε τους δικούς του, που έφυγαν με τρένα προς το Καζακστάν. Αφού περιπλανήθηκε επί μέρες στα δάση και τη νύχτα ανέβαινε στα δέντρα να μην τον κατασπαράξουν λύκοι, τον εντόπισε τυχαία ένας Αμπχάζιος.

Ήταν τότε ανύπαντρος, τον πήρε σπίτι του και τον φρόντιζε και όταν αργότερα παντρεύτηκε και έκανε εφτά παιδιά, ο Παναγιώτης ήτανε το μεγαλύτερο από αυτά. «Ο πατέρας μου θυμόταν, όταν έπαιζαν με παιδιά ποντιόπουλα, καταλάβαινε τί λένε και καμιά φορά έλεγε και καμιά λέξη ποντιακή.

Τον ρωτούσαν πως καταλαβαίνεις τη γλώσσα τους και τους απαντούσε ότι «δεν ξέρω αλλά σαν (να) μου είναι γνωστές οι λέξεις...».

Μετά από περίπου 40 χρόνια, το 1988, μέσω του Ερυθρού Σταυρού βρέθηκαν οι γονείς του Παναγιώτη που τον έψαχναν όλα αυτά τα χρόνια, και για πρώτη φορά τους αναγνώρισε. Κράτησε όμως το αμπχάζικο επίθετο, Άχπα".

Στην ερώτηση για την πορεία της ζωής της στην Ελλάδα, η Φρόσω λέει, ότι προσπάθησε να πάει στο σχολείο, αλλά ήταν ήδη μεγάλη και έτσι αναγκάστηκε να εργαστεί για να βοηθήσει την οικογένειά της, γιατί η βοήθεια που υποσχεθήκαν για τους πρόσφυγες παλιννοστούντες, τελικά δεν αρκούσε.

«Μπορώ να πω, ότι στην Ελλάδα βρήκαμε την ειρήνη. Μια ζωή με ασφάλεια... αλλά νιώθω ότι σε αυτή τη νύχτα... που οι ληστές- δολοφόνοι με έψαχναν μανιωδώς, τραυμάτισαν την μητέρα μου, από τότε μου κόπηκαν τα φτερά για όλη τη ζωή μου.

Παντρεύτηκα έναν συμπατριώτη μου και έχω μια κόρη, δεκαπέντε χρόνια. Είμαι υπάλληλος στο τμήμα καθαριότητας του Δήμου μας".

-Και το καράβι; Τι θυμάσαι από το καράβι,την ρωτήσαμε.

"Τίποτα δε θυμάμαι! Ο φόβος επικρατούσε μέσα μου πολλές μέρες ακόμα, γύρω μου τα έβλεπα όλα γκρίζα, ούτε το γαλάζιο της θάλασσας ούτε το κίτρινο του ήλιου, όλα ήταν γύρω μου μαύρα...

Και συνεχίζει με μια αισιόδοξη νότα:

"Στην πραγματικότητα είμασταν όλοι ευτυχισμένοι. Σιωπηλά ευτυχισμένοι. Δεν το φωνάζαμε. Φεύγαμε από τον πόλεμο και πηγαίναμε στην «πατρίδα», όπως μας έλεγαν. Την πατρίδα που δεν την γνωρίζαμε καθόλου... ούτε τα νεοελληνικά... και μας δέχτηκε με αγάπη, δύσκολη αλλά αγάπη».

«Στην αγκαλιά της μητέρας δεν υπάρχει φόβος της φυγής».

Η Κική Μαυροπούλου ζει σήμερα στην Αθήνα και θυμάται έντονα το "ταξίδι της χαράς". Ήταν τότε 11 χρονών:

«Είχαμε ταξιδέψει στην Ελλάδα με το πλοίο κι άλλες φορές, είμασταν εύπορη οικογένεια, ο πατέρας μας ήταν διευθυντής μεγάλου σανατορίου - κρατικού κέντρου αποκατάστασης υγείας. Ταξιδεύαμε ως τουρίστες στην Ελλάδα, στους συγγενείς μας που ήταν πάρα πολλοί. Όμως αυτό το ταξίδι ήταν ξαφνικό και περίεργο υπό συνθήκες δύσκολες, χάους θα έλεγα. Σαν παιδί δεν αισθανόμουν τόσο άσχημα, γιατί είχα κοντά μου την μητέρα μου και με φρόντιζε, ήμουν αρκετά καλά.

Φύγαμε κυριολεκτικά με δύο βαλίτσες. Ήταν Αύγουστος μήνας και πήραμε μόνο καλοκαιρινά ρούχα ενώ σε λίγους μήνες δεν θα είχαμε τίποτα να φορέσουμε. Δεν μείναμε στην Αλεξανδρούπολη, αρνηθήκαμε τη βοήθεια του κράτους και φύγαμε στην Αθήνα στην αγκαλιά των συγγενών μας".

Η Κική σπούδασε διοίκηση επιχειρήσεων και εργάζεται πολλά χρόνια στον Ωνάσειο ίδρυμα ως διοικητική υπάλληλος.

Οι γονείς της δεν ζουν πια.. «Έφυγε νωρίς η μητέρα από στεναχώρια, ενώ ο πατέρας έπαθε κατάθλιψη, δεν μπορούσε να συμβιβαστεί με την αλλαγή της ζωής, με αυτό που είχε χάσει...

«Το ταξίδι προς την Ελλάδα το θυμάμαι ως κάτι θετικό, στην αγκαλιά των γονέων μου ενώ χειρότερα ήταν όταν φτάσαμε στην Ελλάδα κι αισθάνθηκα φτώχεια. Τα ρούχα που μας δώσανε ήταν μεγάλα και με κορόιδευαν στο σχολείο. Τα πρώτα χρόνια έζησα και το ρατσισμό στο σχολείο. Αισθάνθηκα σαν παιδί ότι είμαι ένα καημένο χωρίς μοίρα, ίσως με επηρέασε η ψυχολογική κατάσταση των γονιών".

Σήμερα η Κική Μαυροπούλου νιώθει ευτυχισμένη. Παντρεύτηκε έκανε ένα παιδί και νιώθει ευτυχισμένη, αλλά πιστεύει ότι η ιστορία που έζησε αυτή η ίδια και πολλοί άλλοι άνθρωποι, δεν πρέπει να ξεχαστεί, να γίνει μάθημα για ανθρώπους, γιατί η προσφυγιά επαναλαμβάνεται και οι πόλεμοι δεν σταματούν...

Στο κάλεσμα του "Πρακτορείο Fm" να καταθέσουν την μαρτυρία τους από το αλησμόνητο εκείνο ταξίδι ανταποκρίθηκε και η Ρεβέκκα Μουρατχανίδου που ήρθε στην Ελλάδα με τη μητέρα της, Αθηνά Λαμπριανίδη και τη γιαγιά της Μαρία Λαμπριανίδη. «Ζήσαμε εμείς οι τρεις γυναίκες μια δύσκολη χρονιά κάτω από βομβαρδισμούς. Εγώ, η γιαγιά και μητέρα μου. Ήμουν 18 ετών, αποφοίτησα από το 14ο γυμνάσιο και μόλις πέρασα στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Αμπχαζίας στη Φιλολογική Σχολή της Γαλλικής Γλώσσας. Την ημέρα που οι Γεωργιανοί έκαναν επίθεση στο Σοχούμι, η μητέρα μου και εγώ ήμασταν στο κέντρο της πόλης. Σταματήσαμε στα σκαλιά του Δικαστηρίου όπου υπήρχε φασαρία, οι άνθρωποι έτρεχαν τρελαμένοι , από τα παράθυρα των αυτοκινήτων πυροβολούσαν κάποιοι στον αέρα με πιστόλια και φώναζαν:

«Πόλεμος! Πόλεμος! Τρέξτε στα σπίτια. Θυμάμαι το τρόλεϊ που σταμάτησε στη στροφή που στεκόμαστε εγώ και η μητέρα. Κατέβηκαν πανικόβλητοι άνθρωποι και σκορπίστηκαν παντού. Στεκόμαστε παγωμένοι και ξαφνικά βλέπω ένα ελικόπτερο να πετάει πολύ χαμηλά πάνω από τη θάλασσα και στη συνέχεια ακούστηκαν οι πυροβολισμοί. Όπως αποδείχθηκε, το γεωργιανό ελικόπτερο πυροβολούσε στην παραλία το κτίριο του σανατόριου του Υπουργείου Άμυνας της Ρωσίας. «Μαμά τι συνέβη;» ρωτάω και η μητέρα μου απάντησε: «Πόλεμος κόρη μου, πόλεμος! Να τρέξουμε σπίτι το συντομότερο δυνατόν, η γιαγιά είναι μόνη της. Τρέχαμε σπίτι ενώ τα αυτοκίνητα συνέχισαν και τρέχουν μέσα στην πόλη με μεγάλες ταχύτητες και κάποιοι από μέσα πυροβολούσαν στο αέρα , κηρύσσοντας με μεγάλο ενθουσιασμό τον πόλεμο».

Ποτέ δεν πήγα να δω το σπίτι μου στο Σοχούμι. Κάποιοι άλλοι μένουν εκεί...

Ο Λεωνίδας Σαρίδης με τη μητέρα του αποφάσισαν να επιβιβαστούν στο πλοίο για την Ελλάδα ώστε να σωθούν: Ήτανε 30 χρονών, μηχανικός με σπουδές στην Ρωσία στην πόλη Ταγκανρόγκ με καλή εργασία στο Σουχούμι, ανύπαντρος.

"Ζήσαμε τον πόλεμο έναν ολόκληρο χρόνο. Αυτό που θυμάμαι είναι ο φόβος του θανάτου που μας είχε καθηλώσει . Στο δρόμο για τη δουλειά (ακόμα εργαζόμαστε) μπορούσα να αντικρίσω πτώματα ανθρώπων που σκοτώνονταν από αδέσποτες σφαίρες. Στο Σουχούμι επικρατούσε χάος. Μόλις μάθαμε ότι η Ελλάδα έστειλε πλοίο- ένα φεριμπόουτ ήταν- σπεύσαμε να μπούμε σ’ αυτό, αφήνοντας στο διαμέρισμα μας στο κέντρο της πόλης όλα τα υπάρχοντά μας, παίρνοτας στα χέρια μόνο δύο βαλίτσες. Η μάνα μου τα δικά της ρούχα και εγώ τα δικά μου τα απαραίτητα...»

«Εγώ προσωπικά είχα φίλους και Αμπχάζιους και Γεωργιανούς, δεν ήθελα να εμπλακώ σε αυτή την διαμάχη που ποτίστηκε με αίμα. Είμαι χαρακτήρας ειρηνικός, και το πλοίο αυτό για μένα ήτανε η σωτηρία της ψυχής μου.

«Στο πλοίο", αφηγείται ο Λεωνίδας "όλοι ήταν περίεργα σιωπηλοί, φοβισμένοι, οι περισσότεροι κάθονταν στο κατάστρωμα, κάποιοι σε καμπίνες όπου μπορούσανε να ξαπλώσουν, αλλά κανείς δεν μπορούσε να χαλαρώσει, ήτανε όλοι σε ένταση.»

Καθώς το πλοίο έπλεε προς την "Γη της Επαγγελίας", όπως σ όλη τους τη ζωή ονειρεύονταν την Ελλάδα οι ομογενείς, ένιωθαν χαρά γιατί σώθηκαν αλλά και απεριόριστη, λύπη για όσα αφήσαν πίσω συνοδευόμενη από το άγχος και την αγωνία για όσα τους περίμεναν στην Ελλάδα.

«Οι άντρες στο πλοίο που μας πρόσεχαν (φύλαγαν) ήτανε ντυμένοι με πολιτικά ρούχα, αλλά από τις κινήσεις τους και την μεγάλη προσοχή για να μη συμβεί κάτι, όλοι είχαμε καταλάβαμε, ότι είναι στρατιώτες. Οι βατραχάνθρωποι δεν έβγαιναν έξω απ’ τα νερά. Μου φαινόταν ότι συνεχώς έλεγχαν το πλοίο γιατί υπήρχε φόβος για νάρκες. Φεύγαμε από ένα πόλεμο εμφύλιο, δύσκολο . Ήτανε και κάποιοι που μας θεωρούσαν προδότες που δεν πήραμε θέση στη διαμάχη και φεύγουμε».

Σήμερα ο Λεωνίδας ζει στην Αλεξανδρούπολη, όπου αποβιβάστηκε.

«Φύγαμε από τόσο Σουχούμι στις εννιά το βράδυ, ένα άδειο από κόσμο λιμάνι και φτάσαμε νύχτα στην Ελλάδα, σ’ ένα επίσης σιωπηλό λιμάνι, αυτό της Αλεξανδρούπολης. Μετά ήρθανε τα πούλμαν, μας φόρτωσαν και μας πήγαν κάπου έξω σ ένα χωρίο όπου μας εγκατέστησαν σ’ ένα γεροκομείο. Το πρώτο που σκέφτηκα ήταν που να πήγαν άραγε τους γέρους και μας δώσανε για διαμονή το κτήριο αυτό;»

Ήταν Αύγουστος με καύσωνα... Οι πρώτες μέρες ήταν πάρα πολύ δύσκολες λόγω ζέστης. Έκαναν την εμφάνισή τους αρρώστιες, στους ηλικιωμένους αρχικά, που πέρασαν δύσκολα.

«Είχαμε μεγάλο πρόβλημα με τους γέρους μας που αρρώστησαν όλοι ξαφνικά, και ήταν κατανοητό μετά από όσα πέρασαν, ζητούσαμε βοήθεια, ζητούσαμε καλή υποδοχή... Μου φάνηκε τότε, ότι η ελληνική πολιτεία ενώ πήρε απόφαση να μας σώσει δεν ήταν και τόσο έτοιμη να μας δεχτεί. Νιώθαμε όλοι ότι μας ξεχάσαν σ’ αυτό το γεροκομείο...»

Και όμως η ζωή συνεχίστηκε και ο Λεωνίδας Σιρίδης δηλώνει ευτυχισμένος και τυχερός, γιατί στην Ελλάδα παντρεύτηκε με μία συμπατριώτισσα από το Σουχούμι. Έχουν δύο παιδιά και ο γιος του θέλει να γίνει καπετάνιος. «Μία μέρα θα μας πάει πίσω με ένα πλοίο στο Σοχούμι!» λέει ο Λεωνίδας χαρούμενα.

-Θα θέλατε να επιστρέψετε, ρωτάμε.

-Όχι, ούτε νοσταλγώ πια. Στην αρχή είχα μεγάλη νοσταλγία, η οποία εξανεμίστηκε. Ποτέ δεν πήγα να δω το σπίτι μου. Κάποιοι άλλοι μένουν εκεί, ενώ και οι φίλοι μου σκορπιστήκαν, στην Ελλάδα, την Ρωσία, Μόσχα, στο Σότσι. Το Σοχούμι πια δεν είναι «ελληνική» πόλη όπως ήταν, με την ποντιακή λαλιά να ακούγεται στα παραλιακά καφενεία». Το Σοχούμ , η Αμπχαζία είναι μια άλλη χαμένη πατρίδα...

Η συνέντευξη με τον Λεωνίδα έγινε από το σταθερό τηλέφωνο του σπιτιού του. Ανέφερε ότι δεν έχει κινητό: « Ποτέ δεν είχα κινητό, ενώ είμαι επιχειρηματίας, έχω το εργαστήριο, πολλοί αναρωτιούνται γιατί δεν έχω κινητό. Δεν μπορώ να εξηγήσω. Μου φαίνεται το κινητό θα μου κλέψει πολλά απ’ τη ζωή μου και χρησιμοποιώ μόνα τα σταθερά τηλέφωνα και email, όταν χρειάζεται».

"Νούμερο σωτηρίας 587".

Η 72χρονη σήμερα Γαλήνη Χαρτοματζίδου μιλάει για την προσφυγιά, την φυγή της από το αγαπημένο της Σοχούμι και η φωνή της τρέμει: «Ήμουν προϊσταμένη του λογιστηρίου στο υπουργείο υγείας της Αμπχαζίας, 50 χρονών τότε όταν μας βρήκε η συμφορά: ο εθνικιστικός πόλεμος. Τελευταία στιγμή αποφασίσαμε ότι τελικά "φεύγουμε" και είχαμε γραφτεί με το νούμερο 587 στην σειρά, αλλά μέχρι τέλος δεν πίστευα, ότι θα φύγουμε τόσο βιαστικά, και όταν ήρθε η ώρα, δεν πρόλαβα να πάρω μαζί μου ότι κάτι φαγώσιμο. Μας ταΐσαν όμως καλά στο πλοίο, είχε καλό μπουφέ, το φαγητό καλό. Ήταν όμως αβάσταχτος ο πόνος της φυγής από την πόλη που ζήσαμε μια ζωή, είχαμε φίλους, εγώ προσωπικά και καλό σπίτι, μονοκατοικία στο κέντρο της πόλης. Τα αφήσαμε όλα. Θυμάμαι έναν ηλικιωμένο που καθόταν στο κατάστρωμα σε μία καρέκλα και, έπαιζε λύρα, τραγουδούσε, και γύρω του όλοι εμείς που είχαμε προορισμό την Ελλάδα για μια νέα ζωή. Όταν έπαιζε, ήταν χειρότερα, με έπνιγαν τα δάκρυα. Και όταν περνούσαμε το Βόσπορο, είπα: να πως μοιάζει η μοίρα μας με την μοίρα των παππούδων μας, των πρόγονων μας. Εκείνοι, κάποια στιγμή, πριν έναν αιώνα έφευγαν αναγκαστικά από τη Τουρκία προς τη Γεωργία κι εμείς τώρα φεύγαμε πάλι υπό το φόβο θανάτου σε μια πατρίδα που θέλαμε πάντα να έρθουμε... Και όμως την ώρα που ήμασταν στο πλοίο φοβόμουν. Ήταν σαν να κατευθυνόμουν σε μια ξένη χώρα. Δεν γνώριζα την (νεο)ελληνική γλώσσα, τίποτα δεν ξέραμε για αυτή τη χώρα, την Ελλάδα.»

Περήφανος που έλαβε μέρος ως εθελοντής στην επιχείρηση "Χρυσόμαλλο Δέρας"

«Ήμουν φαντάρος πεζοναύτης και ανταποκρίθηκα στο κάλεσμα για εθελοντική υπηρεσία στην επιχείρηση «Χρυσόμαλλο Δέρας».

Μπήκα στο πλοίο- φεριμπότ και δεν ήξερα που θα πάμε», αφηγείται ο Πλάτων Τερζάκης από το Ηράκλειο της Κρήτης που συμμετείχε σε αυτήν την δύσκολη στρατιωτική επιχείρηση του Ελληνικού Στρατού στο εμπόλεμο Σοχούμι. «Φορούσαμε πολιτικά ρούχα και φυσικά είχαμε και όπλα μαζί μας. Η κατάσταση ήταν δύσκολη στη Μαύρη Θάλασσα. Όταν περνούσαμε το Βόσπορο, την Τουρκία, έμεινα έκπληκτος πως γίνεται αυτό, να προχωράει το στρατιωτικό ελληνικό πλοίο, χωρίς κανένα εμπόδιο. Τότε κατάλαβα ότι πρόκειται για κάτι σοβαρό. Αργότερα έμαθα ότι υπήρχε συμφωνία μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας για να περάσει το πλοίο στην Γεωργία να πάρει στην Ελλάδα τους Έλληνες.

«Μόλις είδαν το πλοίο μας συγκεντρώθηκαν στο λιμάνι ένοπλοι που περίμεναν κάτι να πάρουν από μας κάτι ως αντάλλαγμα», λέει.

"Την ώρα της αναχώρησής μας από το λιμάνι, γύρω στις εννιά το βράδυ μόλις απομακρυνθήκαμε από την ακτή, άρχισαν οι πυροβολισμοί. Ρίχνανε επίσης επιθετικές χειροβομβίδες. Ποιοι ήτανε αυτοί, δεν ξέρουμε, επικρατούσε ανεξέλεγκτη κατάσταση στην Αμπχαζία". Ο Τερζάκης θεωρεί ότι η επιχείρηση «Χρυσόμαλλο δέρας» πέτυχε τον σκοπό της και νιώθει περήφανος που έλαβε μέρος σε αυτήν.

«Λες και βρισκόμασταν και πάλι στο λιμάνι της Σμύρνης εκείνο τον καταραμένο Σεπτέμβρη του 1922».

«Είχα την τύχη να εργαστώ ως ιστορικός στο Ιστορικό Αρχείο του Σοχούμι κατά τα έτη 1989 και 1991. Έτσι ήρθα σε επαφή με την ανθούσα Έλληνική κοινότητα της πόλης. Εκείνη την εποχή ήμουν οργανικά ενταγμένος στη Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού» λέει ο ιστορικός ερευνητής, Βλάσης Αγτζίδης που ήταν στο πλοίο μαζί με τους ομογενείς και μας περιέγραψε το ταξίδι που σημάδεψε τη ζωή του.

«Συμμετείχα στην αποστολή με την ιδιότητα του ιστορικού, έχοντας ως στόχο την σωτηρία των ελληνικού ενδιαφέροντος υλικού από το Ιστορικό Αρχείο. Ήταν συγκλονιστική η στιγμή που το ελληνικό πλοίο έμπαινε στο λιμάνι του Σοχούμι, σε μια πόλη βουβή και κατεστραμμένη. Εκατοντάδες ομογενείς με τους λιγοστούς μπόγους περίμεναν υπομονετικά υπό τον καυτό ήλιο του Αυγούστου. Λες και βρισκόμασταν και πάλι στο λιμάνι της Σμύρνης εκείνο τον καταραμένο Σεπτέμβρη του 1922. Ήταν σαν μια μικρή Μικρασιατική Καταστροφή», λέει ο Βλάσης Αγτζίδης που παρακολουθούσε στενά τις εξελίξεις στην ΕΣΣΔ από την εποχή της περεστρόϊκα κι είχε καταγράψει με λεπτομέρεια τις εστίες των μελλοντικών συγκρούσεων. Μια από αυτές ήταν η Αμπχαζία.

«Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος που είχε δραματικές συνέπειες στην ελληνική κοινότητα, έγινε μεγάλη προσπάθεια για να υπάρξει ελλαδική παρέμβαση. Από εσωτερικά, υπηρεσιακά κείμενα, προς την ηγεσία του Υπ. Εξ. που περιέγραψαν την τραγική κατάσταση, έως μαζικές κινητοποιήσεις στην Αθήνα των ποντιακών προσφυγικών συλλογών.

Τελικά, αποφασίστηκε η αποστολή ενός πλοίου σωτηρίας στο Σοχούμι, χάρις στην ευαισθησία της (τότε) υπουργού εξωτερικών Βιργινίας Τσουδερού, την ύπαρξη στο περιβάλλον της σοβαρών στελεχών καθώς και το γεγονός ότι στην πρεσβεία μας στη Μόσχα υπηρετούσε ένας πολύ ευαίσθητος διπλωμάτης, ο Διονύσης Καλαμβρέζος.
Με τη συνοδεία ενόπλων Γεωργιανών ο Βλάσης Αγτζίδης πήγε στο Αρχείο όπου είχε δουλέψει επί των ελληνικών ντοκουμέντων για δύο καλοκαίρια:

«Δυστυχώς όταν φτάσαμε, είδαμε να στέκουν όρθιοι μόνο τέσσερις μαυρισμένοι από τη φωτιά τοίχοι...

Την καταστροφή την είχαν προκαλέσει οι παρακρατικές γεωργιανές ομάδες. Το αρχείο καταστράφηκε ολοσχερώς, με αποτέλεσμα και την απώλεια του μόνου, σχετικά πλήρους, σώματος της εφημερίδας «Κόκκινος Καπνάς» που υπήρχε στον Καύκασο και μελετούσα σε επίπεδο διδακτορικής διατριβής. Εκτός από τον «Κόκκινο Καπνά» χάθηκαν και τα  πολύτιμα ελληνικά βιβλία του Μεσοπολέμου, αδιάψευστοι μάρτυρες της πολιτιστικής αναγέννησης του Ελληνισμού πριν τη σταλινική λαίλαπα. Μαζί τους καταστράφηκαν και όλες οι πηγές για την ιστορία της περιοχής».

Σοφία Προκοπίδου

Πηγή: https://www.amna.gr/mobile/articleen/578205/Mnimes-apo-tin-epicheirisi-Chrusomallo-Deras?fbclid=IwAR36hc2KHf_iYU8off9v6Cis8ctZ47NmPBv_NozSpY0YWeilRUlwcBpT9xE

«Συγνώμη, αργήσαμε! είπε ο υπουργός, μπαίνοντας στο οινοποιείο «Του γηραιού Έλληνα».

«Αργήσατε- ναι! 67 χρόνια αργήσατε!» του απάντησε, χαριτολογώντας ο Βαλέριος Ασλανίδης (Ασλάνοβ) κατά την υποδοχή στο αμπέλι του στο Βίτιαζεβο της νότιας Ρωσίας, όπου ο Νίκος Δένδιας πραγματοποίησε πριν λίγες μέρες επίσκεψη για να συναντηθεί στο Ροστόφ, με τον Σεργκέϊ Λαβρόφ.

Η Ακαδημία Αθηνών και η Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού & Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών διοργανώνουν Ημερίδα αφιερωμένη στην Ελληνική Διασπορά, με τίτλο «Απόδημος Ελληνισμός – Η Ιστορία, το Έργο και η Προσφορά του στην Ελλάδα», την Δευτέρα 15 Νοεμβρίου 2021, από τις 9 το πρωί έως τις 6 το απόγευμα, στο Μέγαρο της Ακαδημίας Αθηνών, στην ανατολική αίθουσα.

Ο 21ος αιώνας, πέραν του ότι έχει κληρονομήσει από τον 20ο αιώνα πολλά προβλήματα, με τοπικές διενέξεις, συγκρούσεις, με αιματοχυσίες, εξευτελισμούς της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, πείνα, προσφυγιά και κρίση αξιών, χαράζει την ιστορική του πορεία. Καθεστώτα καταργούνται προκειμένου να ελεγχθούν ενεργειακοί πόροι.

Ανανεώνεται η μέχρι σήμερα ιδιαίτερα επιτυχημένη συνεργασία μεταξύ του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του «Φιλανθρωπικού Ιδρύματος Ιβάν Σαββίδης», στο πλαίσιο της οποίας αποφασίστηκε η παράταση της λειτουργίας της Επώνυμης Έδρας Ρωσικής Γλώσσας και Πολιτισμού του ΑΠΘ.

Σε ηλικία 64 ετών, έφυγε ξαφνικά από κοντά μας, στη Γερμανία όπου ζούσε πολιτικός εξόριστος από την Τουρκία, ο συγγραφέας, αγωνιστής και ακτιβιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Doğan Akhanlı, ένας ένθερμος υποστηρικτής της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, των Αρμενίων, Ασσυρίων – Αραμαίων.

Νυρεμβέργη 13.07.2021

Προς: ΠΑΕ ΑΕΚ, πρόεδρο κ. Μελισσανίδη Δημήτρη, απόγονο προσφύγων και θυμάτων εθνικιστικής μισαλλοδοξίας.

Στην Ιερή Μνήμη των εκατοντάδων χιλιάδων νεκρών της γενοκτονίας του Μικρασιατικού, Ποντιακού και Θρακικού ελληνισμού, βορά εθνικιστικής βίας και ρατσιστικού βαρβαρισμού.

Στην αξιοπρέπεια της Μνήμης των αθλητών της ΑΕΚ Βασίλη Κοντούλη, Κώστα Χριστοδούλου, Ηλία Παπαγεωργίου, Γιάννη Καψή, Μιχάλη Δελαβίνια, αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, που βασανίστηκαν φρικτά στην Κατοχή από τους φασίστες κατακτητές και τους συνεργάτες αυτών.

Στο δέος της Μνήμης του αθλητή της ΑΕΚ Σπύρου Κοντούλη, αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης που εκτελέστηκε από τους Ναζί στην Καισαριανή.

Στο όνομα του ιερού Χρέους, που ορίσθηκε να υπερασπίσει με ράμφη και όνυχες ο δικέφαλος, για την ανέσπερη Μνήμη και την Ιστορία που πρέπει να ειπωθεί, κ. Μελισσανίδη σε καλούμε να το ξανασκεφτείς.

Στην επιταγή της ιερής αποστολής του αθλητισμού, να προάγει τις ανθρωπιστικές αξίες, την Αρετή, το Ήθος, την Αγάπη, την Καταλλαγή και την Αλληλεγγύη στον συνάνθρωπο πέρα από την καταγωγή το χρώμα και θρησκεία του, κ. Μελισσανίδη σε καλούμε να το ξανασκεφτείς.

Ορίσθηκες πραιτωριανός ενός συμβόλου της Ρωμιοσύνης.

Εκάς οι βέβηλοι των Πατρίων και Δημοκρατικών μας σημάντρων.

Φίλο το άσπιλον του ταμειακού χρέους… φίλτατο όμως του ιστορικού σου Δημήτρη.

Υ.Γ. Να σου θυμήσω πως την κουβέντα για τους Μπουραντάδες την άνοιξες εσύ.

Έντιμα

Λαμπρόπουλος Δημήτρης

συντονιστής Συλλόγου Ποντίων Νυρεμβέργης

Το κάλεσμα της 19ης Μαΐου 2021

Η Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου τιμήθηκε σήμερα στην πόλη του Esslingen στο κρατίδιο της Βάδης Βιττεμβέργης στη Γερμανία, όπως κάθε χρόνο, στις 19 Μαΐου.

Ο νεοεκλεγείς 30χρονος Σοσιαλδημοκράτης μιλά στην DW για τις ρίζες του και την εμπειρία του κατά τον πρώτο του προεκλογικό αγώνα στις ομοσπονδιακές εκλογές του Σεπτεμβρίου.

Ο Σύλλογος Ελλήνων Ποντίων Ντίσελντορφ «Ο Ξενιτέας» στο πλαίσιο της δράσης του για την υποστήριξη των Εθνικών Ζητημάτων του Ποντιακού Ελληνισμού έθεσε ως προτεραιότητα του στο προσεχές διάστημα την διοργάνωση διαδικτυακού μαραθωνίου μέσω της σελίδας του στο Facebook την Κυριακή 25 Ιουλίου 2021 από τις 10.00 π.μ. ώρα Γερμανίας με στόχο την ηθική και υλική στήριξη της πάνδημης προσπάθειας ολοκλήρωσης του μνημείου του Εθνομάρτυρα Νίκου Καπετανίδη περικαλλές έργο του διαπρεπούς γλύπτη Γιώργου Κικώτη στην Θεσσαλονίκη.

Νυρεμβέργη 19 Μάη 2021                                                                                                                            100+ Xρόνια μετά…

ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΑΡΧΟ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΕΜΟΥΡΤΖΙΔΗ

Προς: Δήμαρχο Παύλου Μελά, κ. Δεμουρτζίδη Δημήτρη

Κοιν: Γραφείο Προεδρίας της Ελληνικής Δημοκρατίας Πρόεδρο κα Σακελλαροπούλου Κατερίνα

Γραφείο Πρωθυπουργού, Πρωθυπουργό κ. Μητσοτάκη Κυριάκο

Γραφείο Προέδρου επικεφαλής Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, κ. Τσίπρα Αλέξη

ΥΠΠΟ, Υπουργό κα Μενδώνη Λίνα

ΥΠΕΞ – ΓΓΑΕ, Γ.Γ κ. Χρυσουλάκη Γιάννη

Πρεσβεία των Ελλήνων στο Βερολίνο, Πρέσβειρα κα Μαρινάκη Μάρα

Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Μόναχο, Γ. Πρόξενο κ. Γκουλούση Βασίλειο

Ηλεκτρονικό Τύπο

Θέμα: Η πρόταση του Κέντρου Ποντιακών Μελετών για τη δημιουργία Μουσείου Γενοκτονίας Ποντιακού Ελληνισμού, εδραζόμενου στην ακαδημαϊκή εργασία του καθηγητή ΝΕ Ιστορίας στο ΑΠΘ κ. Κώστα Φωτιάδη.

Αγαπητέ Δήμαρχε Χρόνια Πολλά,

Παρακαλούμε την προσοχή σας σε κάτι ενδιαφέρον.

Η Νυρεμβέργη φιλοξενεί ένα από τα σπουδαιότερα μουσεία της Ευρώπης, το οποίο ανταποδοτικά την καθιστά επιπλέον σπουδαία, επιπλέον υποδειγματική.

Πρόκειται για το Dokumentationszentrum Reichsparteitagsgelände in Nürnberg , δηλαδή το «Κέντρο Τεκμηρίωσης του Κογκρέσου του Ναζιστικού κόμματος», (εν συντομία για εμάς ΚΤΝ), το οποίο αναφέρεται θεματικά στα της Ναζιστικής περιόδου 1933 - 1945 της ηπείρου μας.

(https://museen.nuernberg.de/dokuzentrum/ , επισκεφθείτε αν θέλετε)

Το ΚΤΝ δεν είναι ένα μουσείο για τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Επί το πλείστον είναι ένα τοπόσημο πολιτικού αυτοσκοπού και μεθοδικής επιδίωξης.

Με την αρχιτεκτονική και αισθητική του διαμόρφωση, παραθέτει τεκμήρια του ναζιστικού όλεθρου, των εκτοπισμών, των φρικαλεοτήτων, των ολοκαυτωμάτων, του εθνικιστικού βαρβαρισμού από το `30 μέχρι τη δίκη της Νυρεμβέργης, της αφετηρίας και διαδρομής των πρωταγωνιστών του μέχρι τη Νέμεση.

Το μουσείο ΚΤΝ εργονομεί τους χώρους του, ώστε ο επισκέπτης του να ενημερωθεί, να συμπεράνει και αναστοχαστεί όχι μόνο επιμορφωτικά, αλλά περισσότερο διαλεκτικά.

Για τον εαυτό του, τον συνάνθρωπο, τον πολίτη του μέλλοντος, την Ευρώπη των λαών και της ελπίδας.

Ο αυτοσκοπός που σημειώσαμε παραπάνω..

Με το πνεύμα του NIE WIEDER - ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ, πλοηγεί τον επισκέπτη του σε ατμοσφαιρικές διαδρομές και εκθεματικούς χώρους με φωτογραφίες, αφίσες, infotainment systems, videowalls, posters εποχής, έγχαρτα και ηχητικά ντοκουμέντα κλπ, ενώ παράλληλα διοργανώνει συνέδρια, συνεργάζεται με την ακαδημαϊκή πολιτεία, αναδέχεται διαδράσεις με άλλα μουσεία της Ευρώπης, φιλοξενεί εκπαιδευτικές κοινότητες και αναπτύσσει από κοινού με τη θεσμική διοίκηση της Γερμανίας προγράμματα.

Το συντονιστικό του όργανο συμμετέχει στα αυτοδιοικητικά της πόλης, με το ίδιο να ανακαινίζεται διαρκώς, υποδεχόμενο νέα στοιχεία, νέες μελέτες, νέα ευρήματα, ενώ συνθηματολογεί εναγώνια τη ρητορική των ανοικτών κοινωνιών, της άσκησης των δημοκρατικών ανακλαστικών τανάντι του ρατσισμού, της ξενοφοβίας, του εθνολαϊκισμού, των κοινωνικών ανισοτήτων, της φυλετικής μισαλλοδοξίας.

Εύλογα επομένως, η σημαντικότητα του εξυπηρετείται πρακτικά και επικοινωνιακά με την εμφατικά διατεθειμένη εμβαδική του έκταση.

Συνολικά καλύπτει 2.630 τμ και αναπτύσσεται σε αίθουσες διαρκών και έκτακτων εκθέσεων, βιντεοπροβολών, εκδηλώσεων, φόρουμ, βιβλιοθήκης, ερευνητικής υποστήριξης, μίνι εστίασης, υποδοχής, γκαρνταρόμπας κλπ. Είναι νεότευκτο, εντός ιστορικού συγκροτήματος κτηρίων, ολοήμερα πολυλειτουργικό, με Μ.Ο επισκέψεων που ξεπερνούσε αυξανόμενος, το μισό εκατομμύριο προ του κοροναϊού.

Καταγράφονται επισκέπτες απ’ όλον τον κόσμο, όλων των ηλικιών, των επαγγελματικών και μορφωτικών ενδιαφερόντων, αναβαθμίζοντας την τουριστική, την πολιτική και ακαδημαϊκή σημαντικότητα της Νυρεμβέργης.

Η τελευταία, όπως αντιλαμβάνεστε, επωφελείται πολυεπίπεδα στους στατιστικούς της δείκτες.

Της οικονομίας, των δημοσίων σχέσεων και της αγοράς εργασίας της, όπως και το Μόναχο άλλωστε, αλλά και η πανεπιστημιούπολη της Χαϊδελβέργης, πόλεις που φιλοξενούν ανάλογα κέντρα έρευνας - μουσεία, αφιερωμένα στα ολοκαυτώματα Εβραίων, Ρομά, Σιντί, ως τεκμήρια του ναζιστικού ζόφου.

Τα παραπάνω ΚΤ «φροντίζουν», συν τοις άλλοις, για την οργανική διασύνδεση των πόλεών τους με το παγκόσμιο δίκτυο ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημιακών εδρών για τα ολοκαυτώματα και τις γενοκτονίες.

Το Μουσείο - Κέντρο Τεκμηρίωσης Νυρεμβέργης, όπως σημειώσαμε παραπάνω και επαναλαμβάνουμε εκούσια, δεν είναι μουσείο με άμεση αναφορά στον 2ο Π.Π. Δεν εκθέτει αντικείμενα δηλαδή όπλα, στολές, ενθύμια μαχών κλπ από αυτόν. Δεν είναι αυτή η δουλειά του.

Υπάρχουν τα απαραίτητα και πολλά μουσεία του 2ου Π.Π στη Γερμανία, όπως του Βερολίνου, του Σίνσχαϊμ και άλλα, τα οποία εξυπηρετούν το οριζόντιο τουριστικό ενδιαφέρον.

Η δουλειά του μουσείου ΚΤΝ είναι διακριτή και διακεκριμένη.

Δε έπρεπε και δε θα μπορούσε να είναι «Shop in Shop» σε κάποιο πολεμικό μουσείο, διότι θα ήταν ευάλωτο σε περισπασμούς και θα υποτιμάτο η λειτουργηματική που κλήθηκε να εξυπηρετήσει.

Το εν λόγω μουσείο ΚΤΝ εξυπηρετεί, ad hoc, το «NIE WIEDER - ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ». Αποκλειστικά αυτό.

Στη διεύθυνσή του είναι επικεφαλής ακαδημαϊκοί, νομικοί, αρχιτέκτονες και μουσειολόγοι. Τα έσοδά του προκύπτουν από τα εισιτήρια εισόδου, τις πωλήσεις βιβλίων και αναμνηστικών εντός, το μίνι εστιατόριο, τις δωρεές φορέων και το ΥΠΠΟ Βαυαρίας, ενώ αδιάλλειπτη και οργανωμένη είναι η καμπάνια προβολής του από την περιφερειακή κυβέρνηση της Μέσης Φρανκονίας-Βαυαρίας, το Δήμο Νυρεμβέργης, τα υπόλοιπα δεκάδες μουσεία της πόλης, τα πανεπιστήμια της κλπ. (με το αζημίωτο, όπως είπαμε. Το «φροντίζουν» και τους «φροντίζει»).

Όταν το 1998 πάρθηκε η απόφαση κατασκευής του, (καίτοι τρόπον τινά «θύτες» οι Γερμανοί, καίτοι έμφορτη ένοχης μνήμης η Νυρεμβέργη, καίτοι η Γερμανία πλήρης μουσείων του 2ου Π. Π., καίτοι μικρόνοων παραγοντισμών), το Βερολίνο και η Κεντρική Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση, υποστήριξαν ως μονόδρομο τη δημιουργία και modus operandi υπηρεσία του στο μήνυμα «NΙΕ WIEDER», αποδεχόμενοι πως η εξιλεωτική δίκη της Νυρεμβέργης και οι «διομολογήσεις» Συμμάχων - Αντενάουερ, ποτέ δεν ήταν επαρκή απολογητικά συμβόλαια με την Ιστορία για τη μεταπολεμική Γερμανία.

Ούσα «απόγονος θύτη» η Γερμανική Πολιτεία, γνώριζε πως έπρεπε να ηγηθεί σε μία αδιάκοπη εκστρατεία για την πληροφόρηση, τεκμηρίωση, επιμόρφωση και εγκατάσταση στο συλλογικό γίγνεσθαι των Ευρωπαίων πολιτών, πως είναι μάταιο και εκ των ων ουκ άνευ ένα κοινό ευρωπαϊκό όραμα πολιτισμού, δημοκρατίας, ειρήνης και ελπιδοφορίας, χωρίς «σημεία πυρόσβεσης», χωρίς Μνήμη, χωρίς υπόμνηση, χωρίς παίδευση, χωρίς έντιμη απολογία, χωρίς ενδοσκόπηση και με τους σκελετούς αμπαρωμένους στη ντουλάπα.
Αυτή η συλλογιστική της γερμανικής πολιτικής σκηνής, ειρήσθω εν παρόδω, απέδωσε τις ιστορικές (πολιτικές) συγγνώμες στους λαούς των Εβραίων, των Ρομά, των Σιντί, των Ερέρων, των Ναμά...

(Φανταστείτε κ. Δεμουρτζίδη να ήταν και θύμα η Γερμανία! Κάθε γειτονιά θα είχε από ένα Κέντρο Τεκμηρίωσης!

Σημείωση σχετική και χρήσιμη:

Ο Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης διατηρεί άριστη συνεργασία με το μουσείο ΚΤΝ.

Το 2018 με πρωτοβουλία και χορηγία του ΣΠΝ, εκδόθηκε και στην ελληνική γλώσσα ο εκατοντασέλιδος πλοηγός επισκέπτη του ΚΤΝ. Ο πρώτος και μόνος σε ευρωπαϊκό μουσείο.
Βρίσκεται στις προθήκες της υποδοχής, ισότιμα με τα έντυπα των κυρίαρχων γλωσσών της αγοράς.

Μία ελάχιστη συμβολή στη μνήμη των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας στην Ελλάδα, δράση για την οποία αναγνωριστήκαμε με το δεύτερο βραβείο πολιτιστικής παρέμβασης από το Δήμο Νυρεμβέργης για το 2018, μεταξύ δεκάδων υποψηφιοτήτων.

Από την παραπάνω σχέση μας, αποκομίσαμε τη φιλία και το ευήκοον ους του φιλέλληνα διευθυντή του μουσείου κ. Florian Dierl. (παρακαλούμε συγκρατήστε το τελευταίο)

Κύριε Δεμουρτζίδη,

ο παραπάνω πρόλογος ήταν απαραίτητος αντιπαραδειγματικά.

Αντιλαμβάνεστε πως χρησιμοποιήσαμε το υπόδειγμα του οργανισμού – οργανικότητας - σκοπιμότητας του μουσείου ΚΤΝ, προκειμένου να σας καλέσουμε στη δική μας γωνία θέασης του πρόσφατου αιτήματος ΚEΠΟΜΕ.

Τη δημιουργία ενός καθ` ημάς Κέντρου Τεκμηρίωσης Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού στη Θεσσαλονίκη. (ΚΤΘ χάριν συντομίας)

Στο Δήμο ευθύνης σας και στο στρατόπεδο Παύλου Μελά, σε χώρο ανάλογο της σημαντικής και σημαντικότητάς του. Όχι shop in shop σε κάποιο άλλο μουσείο προσφυγικού ελληνισμού, αλλά αυθυπόστατα.

Αυτόλογα και απερίσπαστα στον εξυπηρετούμενο στόχο του.

Στο δικό μας NIE WIEDER - ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ.

Εκεί όπου δε θ` απολήγουν πορείες μισαλλοδοξίας, αλλά αυτές για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις ανοιχτές κοινωνίες, την προάσπιση της δημοκρατίας, την αλληλεγγύη στον αλλόθρησκο, στον αλλοεθνή, στον πρόσφυγα, στη διαφορετικότητα, στο ευρωπαϊκό μας όραμα.

Εκεί όπου θα έχει κράτος η ακαδημαϊκή έρευνα, οι διεπιστημονικές συνέργειες, οι ευρύνοες πολιτικές μας συνάψεις και όχι οι εθνοδογματισμοί.

Εκεί όπου θα ξεναγείται ο επισκέπτης της Θεσσαλονίκης, οι νέες και απερχόμενες γενιές,
κατά πως ξεναγούνται στη Νυρεμβέργη, στο ΚΤ Μονάχου, στο Μαουτχάουζεν, στο Μπούχενβαλντ, στο Νταχάου, στα μουσεία του Ερεβάν και του Βίλνιους...

Κύριε Δεμουρτζίδη, θα το μαρτυρήσουμε για λογαριασμό δικό μας αλλά και δικό σας.
Η ευρύτερη Θεσσαλονίκη και οι κάτοικοι της (φευ! περαστικοί), δεν είμαστε εντάξει με την Ιστορία μας.

Έχουμε ταμπού, επιλεκτικές (βολικές) αναγνώσεις της ιστορίας, ψευδαίσθηση κτητικότητας και φοβικά σύνδρομα.

Με το ζόρι πειστήκαμε για ένα Μουσείο Εβραϊκού Ολοκαυτώματος, ενώ αναμένουν σε εκκρεμμότητα θαρρετές απολογίες στον μνημειακό πολιτισμό των εθνοτήτων και θρησκειών που συνδιαμόρφωσαν την ελλαδική Μακεδονία στο διάβα των αιώνων.

Και άλλες τόσες υποχρεώσεις στο μνημονικό αποτύπωμα του προσφυγικού ελληνισμού της Μικράς Ασίας, της Πόλης και της Θράκης, οι οποίες καθηλώθηκαν ατελείς.

Όπως οφείλουμε σχολεία απελεύθερης μόρφωσης, οφείλουμε μουσεία, ερευνητικά κέντρα, διασώσεις, συνάξεις και προβολές εκατοντάδων συλλογών γραμματείας, λαογραφίας, οικογενειακών αρχείων κλπ.

Ποτέ δε θα είναι αρκετά τα όσα έχουμε.

Eίναι απροσδιόριστος και ανεκτίμητος ο όγκος των κειμηλίων της προσφυγικής Ρωμιοσύνης που ορφανός παρεμπίτει σε παλαιοπωλεία είτε καθίσταται όμηρος αμεριμνησίας κληρονόμων και οικονομικής δυσπραγίας στην αναδίφηση και επιστημονική του διερεύνηση.

Το έργο του Κώστα Φωτιάδη όμως είναι εδώ. Έξω από την πόρτα μας.

Πρόθυμο να παραδοθεί στους επόμενους, αλλά και υπόχρεο να συμπληρωθεί και να συμπληρώσει.

Βεβαίως και δεν έχει ανάδελφη τροχιά. Παράλληλα του εκπονήθηκαν, εκπονούνται και θα εκπονηθούν ακαδημαϊκές έρευνες έγκριτων Ελλήνων επιστημόνων, στο αντικείμενο της ιστορίας του Μικρασιατικού Ελληνισμού και της γενοκτονίας των χριστιανικών λαών στην Ανατολία.

Στην Ευρώπη μάλιστα, υπάρχουν θαυμαστές προσπάθειες πανεπιστημιακών εδρών περί αυτού.

Το ΚΤΘ ως ανοιχτό ερευνητικό κέντρο διαλόγου, θα υποδέχεται, θα φιλοξενεί, θα συνάπτει, θα συναρτά και συσχετίζει κάθε ενδιαφερόμενο αρχείο και προϊόντα έρευνας.

Έλληνες και Ευρωπαίοι επιστήμονες θα συναντώνται στην Αγορά του, θα το συμπληρώνουν, θα το ενηλικιώνουν.

Κύριε Δεμουρτζίδη, η αξιοποίηση της κατάθεσης του καθηγητή ΝΕ Ιστορίας στο ΑΠΘ, κ. Κώστα Φωτιάδη σε πολυδύναμο και αντίστοιχο του ειδικού της βάρους χώρο, θα `πρεπε να `ναι προϊόν αυτεπάγγελτης επίταξης του υλικού και της στέγης του από την Πολιτεία και όχι προϊόν παρακλήσεων προς αυτήν, ηλεκτρονικών ψηφοφοριών και παρασκηνιακού παραγοντισμού.

Έπρεπε να είναι μέλημα της Αθήνας, της ευρείας πολιτικής σκηνής, των Ελλήνων ευρωβουλευτών, της Ακαδημίας, της περιφερειακής και Τ. Α. του νομού Θεσσαλονίκης.

Μία πραγμάτωση του πρώτου στην Ελλάδα μουσείου και επιστημονικού κέντρου τεκμηρίωσης για την εθνικιστική βία και θρησκευτική μισαλλοδοξία, καθιστά την ευρωπαϊκή Ελλάδα των Βαλκανίων υπόδειγμα. (Να το αναλύσουμε;)

Κύριε Δεμουρτζίδη,

ο κ. Φωτιάδης, είναι ταχυδρόμος της Ιστορίας. Τα προϊόντα του επιστημονικού του κάματου του δεν του ανήκουν. Ούτε οι συλλογές, ούτε το αρχειακό του υλικό.

Όπως και το εν λόγω μουσείο δεν αφιερώνεται στον κ. Κώστα Φωτιάδη.

Δεν είναι το μαυσωλείο του.

Το μουσείο θα ανήκει στην επιστημονική κοινότητα.

Ως κοινό και ακόρεστο ταμιευτήριο του επιστημονικού λόγου και της ακαδημαϊκής πολιτείας.

Με τους ομοιοπολικούς δεσμούς του ελεύθερους, προσμένοντας αντίστοιχες έρευνες και τεκμήρια για όλους τους Έλληνες και χριστιανούς της Ανατολίας, με τους ετεροπολικούς του δεσμούς σε ετοιμότητα αντιστήριξης του Μπούχενβαλντ, του Άουσβιτς, του Ερεβάν, των ΚΤ Νυρεμβέργης και Μονάχου...

Έτσι να πραγματωθεί.

Ξενιστής της συνθηματικής του ΟΗΕ στη Γ. Σ. της 10.12.1948

Νομοτελειακή παραγγελιά για τη δικαίωση της συλλογικής Μνήμης Ρωμιών και Λαών που έχασαν και χάνουν την πατρίδα τους, που θυματοποιούνται από την ιδιοτέλεια των αφεντικών της γης, που προσφυγοποιούνται στην επιταγή των γεωπολιτικών συμφερόντων, που γενοκτονούνται βορά στους Γαργαντούες του πλανήτη, πέρα από τη θρησκεία τους, πέρα από την καταγωγή και το χρώμα τους...

Αγαπητέ Δήμαρχε,

αν δεν παραχωρούσε ο ίδιος ο κ. Φωτιάδης την εργασία του, έπρεπε να τον εξαναγκάσουμε να το κάνει.

Και αν η πρόταση ΚΕΠΟΜΕ ζυγίζει την προσφυγική μας συνειδητότητα, ο τρόπος διαχείρισης των τεκμηρίων και υλικού Φωτιάδη, ζυγίζει την πολιτική συνειδητότητα της Ρωμιοσύνης εν γένει.

Ελεγχόμαστε ήδη από τους αγέννητους κ. Δεμουρτζίδη.

Συνεπώς των άνω, με λόγο αυτοπεποίθησης αγαπητέ Δήμαρχε, σας προσκαλούμε στη Νυρεμβέργη σε χρόνο επιλογής σας, όπως και τον κ. Κώστα Φωτιάδη, σε διαμορφωμένο πρόγραμμα ευθύνης μας.

Θα σας ξεναγήσουμε στο μουσείο ΚΤΝ, θα συναντηθούμε με τον διευθυντή του κ. Dierl
και θα κουβεντιάσουμε για την εν γένει εμπειρία ΚΤΝ.

Την αρχιτεκτονική, την οικονομοτεχνική, τη στατιστική, τη διαδραστική κλπ.

Θα ξεναγηθούμε επίσης στο αντίστοιχο ΚΤ Μονάχου - εξαργυρώνοντας την άριστη μαρτυρία της Επιτροπής για τη Γενοκτονία της ΟΣΕΠΕ στη διεύθυνσή του, όπως και σ' αυτό της Χαϊδελβέργης.

Η φιλόδοξη πρόθεσή μας είναι, αν συμφωνείτε, να προσκαλέσουμε ως άτυπους εμπειρογνώμονες την ομάδα ΚΤΝ στη διαδρομή πραγμάτωσης του δικού μας Κέντρου Τεκμηρίωσης στην Θεσσαλονίκη - Σταυρούπολη.

Κρίνοντας υποδειγματική την κατασκευή, διαμόρφωση και αισθητική των Κέντρων Τεκμηρίωσης στη Γερμανία, αλλά και εφικτή, από τη φίλη διεύθυνση του ΚΤ Νυρεμβέργης, μία παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για τη βελτιστοποίηση του αρχιτεκτονικού - αισθητικού αποτελέσματος στο στρατόπεδο Παύλου Μελά, αναλαμβάνουμε το οικονομικό κόστος της πρότασης μας. Ως ανταπόκριση στο προσκλητήριο της Ιστορίας.

Όχι του ΚΕΠΟΜΕ. Ούτε του κ. Φωτιάδη.

Στην περίπτωση μάλιστα που ευοδωθεί η ευχή μας, για υπόλογη στο NIE WIEDER - ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ ολοκλήρωση του μουσείου, ο Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης θα αναλάβει το κόστος μετάφρασης και έκδοσης στη γερμανική γλώσσα του πλοηγού επισκέπτη του.
Τι λέτε;

με εκτίμηση, για τον Σύλλογο Ποντίων Νυρεμβέργης «Cardinal Bessario»*

Λαμπρόπουλος Δημήτριος – πρόεδρος

*Βησσαρίων ο Τραπεζούντιος. Ουμανιστής της Αναγέννησης και μέγας της ελληνικής Γραμματείας.

Ο πρώτος Πόντιος της Νυρεμβέργης. (Απρίλης 1460)

Τη διαμαρτυρία της εξέφρασε η Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων της Αυστραλίας για τον αποκλεισμό της από πρόσφατη συνεδρίαση της Βουλής των Ελλήνων, ταυτόχρονα όμως δέχεται και βολές εξ Αυστραλίας για διαστρέβλωση της πραγματικότητας.

Διαβάστε αναλυτικά τι ακριβώς έχει συμβεί.

Επιστρέφουμε στην Πολωνία. Αυτή τη φορά στην πόλη Krzyzowa. Στο διεθνές μουσικό φεστιβάλ για κιθάρα, στο 21st Summer Guitar Festival, μεταξύ 20 Ιούλη και 01 Αυγούστου 2021.

Όπου θ’ ανταμώσουν καταξιωμένοι καλλιτέχνες, μουσικοπαιδαγωγοί, φοιτητές μουσικών σπουδών και από την Ελλάδα ακόμη! μαζί με λάτρεις της κλασικής κιθάρας απ’ όλον τον κόσμο. Εικοσιένα χρόνια μετράει τούτη η έκφραση της σπουδαίας μουσικής παιδείας της χώρας στο φιλόμουσο πολυπληθές κοινό της.

«Καλομηνάς» λέγν ’ατον,

και καλός μήνας ξάϊ κ’είναι.

Ενθυμεματί’ αναπολώ,

φουρκίουμαι και κλαίω.

Τζίζω τα περισιανλούκια,

και τ’εμετέρ’ που εγαραλάϊζαν,

τα ψύ’ας α’τουν κι συνεύ΄νε,

και η βρούλα κ’εσβυάται.

Σαχτάρια ε’ένταν τ’ οσπίτια τουν,

εσοκεύκουσαν τα εικόνας,

και τα εικόνας ταλεύ’νε,

και τα καμπάνας συνεύ΄νε…

Το θυμιατόν κι σκουτουλίζ’,

ελίβωσεν το τέμπλον,

πλουμίζ’νε μ’αίματα το χώμαν,

αχπάσκουνταν τα ψύ’α.

Τη 19η τη «Κακομηνά»,

συννουνίζουμες και άφτουμε καντήλ’,

καντήλ’ που ‘ίνεται ταρέλαμπα

και φωτίζ’ την οικουμένην…

Γλωσσάριο:

Καλομηνάς = Μάιος

ενθυμεματί’ = της μνήμης

φουρκίουμαι = πνίγομαι

τζίζω = το πονάω

περισιανλούκια = κακομοιριές

γαραλαϊζ’νε = ξεφωνίζουν από πόνο

συνεύ΄νε = σιωπούν

βρούλα = φλόγα

σαχτάρια = στάχτες

εσοκεύκουσαν = ξηλώνονταν

ταλεύω = αρπάζω, εισδύω, ορμώ

συνεύ΄νε = σιωπούν

σκουτουλίζ’ = μοσχοβολά

ελίβωσεν = μαύρισε ο ουρανός

πλουμίζω = χρωματίζω

αχπάνω = ξεριζώνω

ψύα = ψυχές

συννουνίζω = βρίσκομαι σε περισυλλογή

άφτουμε = ανάβουμε

ταρέλαμπα= λυχνάρι

Τις ενέργειες της Τουρκίας, οι οποία προχωράει αναιτιολόγητα σε απελάσεις Ελλήνων με καταγωγή από τον Πόντο, καταδικάζει με ανακοίνωσή της η Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων Αυστραλίας. Στην ανακοίνωση την οποία εκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου της Ομοσπονδίας υπογράφουν ο πρόεδρος Πέτερ Στεφανίδης και ο γραμματέας Νικόλαος Μακρίδης, αναφέρεται:

Την μεγάλη συμβολή των Ελλήνων της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, στον αγώνα κατά των ναζί, τίμησαν σε ημερίδα στη Θεσσαλονίκη, οι ομογενείς σε εκδήλωση που διοργάνωσε με τον τίτλο «Ημέρα Μνήμης - 80 χρόνια μετά», ο Πολιτιστικός Σύλλογος «ΡΙΖΕΣ» Θεσσαλονίκης. με αφορμή την επέτειο της εισβολής των Ναζί στη Σοβιετική Ένωση κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

ΤΟΥ ΘΡΑΣΟΥ ΕΥΤΥΧΙΔΗ

Με ιδιαίτερη επιτυχία συμμετείχε η «οινοποιεία του Γηραιού Έλληνα» του δικού μας Βαλέριου Ασλανίδη στο Φεστιβαλ της Θάλασσας στην Ανάπα. Σύμφωνα με δημοσιέυματα ρωσικών ιστότοπων και Μ.Μ.Ε. «επιβεβαίωσε για άλλη μια φορά την πρώτη θέση που κατέχει ανάμεσα στις οινοποιείες του Κουμπάν».

Προς τον υπουργό Εξωτερικών της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Νίκο Δένδια

Κοιν.: Προς τον Γενικό Γραμματέα Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας κ. Γιάννη Χρυσουλάκη

Αξιότιμε κ. Υπουργέ!

Η Πατρίδα μας ήρθε αντιμέτωπη με μία πρόκληση πύρινης καταστροφής άνευ προηγούμενου. Κάηκαν εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα δασικών εκτάσεων, καταστράφηκαν κατοικίες και εγκαταστάσεις υποδομών, όπερ σημαίνει ότι καταρρέει το οικοσύστημα και η οικονομία των πληγεισών περιοχών.

Συνειδητοποιώντας το μέγεθος των συνεπειών της φυσικής καταστροφής, που έπληξε την Ελλάδα, εμείς, οι Συντονιστές Επιτροπών ποντιακής νεολαίας από τη Ρωσία, την Αυστραλία, τις ΗΠΑ, την Κύπρο, την Ελλάδα, τη Γερμανία, την Ουκρανία, τη Γεωργία, την Αρμενία, το Καζακστάν, δεν έχουμε δικαίωμα να μένουμε αμέτοχοι. Το σύνθημά μας είναι Hellenic Youth in Action!

Σας ζητάμε να εξετάσετε τη διεθνή δράση «ΦΥΤΕΨΕ ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ ΣΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» που διεξάγουμε, στο πλαίσιο της οποίας κάθε ενδιαφερόμενος θα μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της μοναδικής χλωρίδας και πανίδας της αγαπημένης μας Ελλάδας.

Τη δεδομένη στιγμή έχουμε αναπτύξει ένα μηχανισμό συλλογής φιλανθρωπικών κεφαλαίων, τα οποία σε συμφωνία με τις κρατικές δομές της Ελλάδας μπορούν να αποσταλούν για την αγορά δενδρυλλίων των απαραίτητων ειδών για τη μεταφύτευσή τους στις πληγείσες περιοχές.

Πληροφορίες σχετικά με τα συγκεντρωθέντα κεφάλαια και τα ονόματα όλων των συμμετεχόντων στη δράση θα δημοσιευτούν με ελεύθερη πρόσβαση στο Διαδίκτυο.

Δεν μπορούμε να μείνουμε αδρανείς, και θέλουμε ειλικρινά να είμαστε χρήσιμοι για την Πατρίδα μας.

Αξιότιμε κ. Υπουργέ, Σας ζητάμε να υποστηρίξετε την πρωτοβουλία μας και να υποβάλετε αίτημα προς τον Πρωθυπουργό της Ελληνικής Δημοκρατίας για την παροχή οργανωτικής υποστήριξης με σκοπό την υλοποίησή της.

Ελπίζουμε στη θετική Σας απάντηση και ευχαριστούμε εκ των προτέρων για την υποστήριξη.

Με βαθιά εκτίμηση και σεβασμό,

Άλκης Αναστασιάδης, Συντονιστική Επιτροπή ποντιακής νεολαίας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Βικτωρία Κραβτσένκο – Αραμπατζή, Συντονιστική επιτροπή νεολαίας των χωρών Μαύρης Θάλασσας και Κεντρικής Ασίας

Ιουλία Ζαρίκοβα, Συντονιστική Επιτροπή ποντιακής νεολαίας της Ουκρανίας

Άννα Χιτάροβα, Συντονιστική Επιτροπή ποντιακής νεολαίας της Αρμενίας

Ευγενία Κοτανίδη, Συντονιστική Επιτροπή ποντιακής νεολαίας της Γεωργίας

Γεωργία Μαυρίδου, Συντονιστική Επιτροπή ποντιακής νεολαίας των ΗΠΑ

Ευγενία Ποπόβα, Συντονιστική Επιτροπή ποντιακής νεολαίας της Ρωσίας

Χάρης Τσαΐρης, Συντονιστική Επιτροπή ποντιακής νεολαίας της Αυστραλίας

Μαρία Παπαδοπούλου, Συντονιστική Επιτροπή ποντιακής νεολαίας της Γερμανίας

Γιάννης Καϊσίδης, Συντονιστική Επιτροπή ποντιακής νεολαίας του Καζακστάν

Κώστας Σαμουρκασίδης, Συντονιστική Επιτροπή ποντιακής νεολαίας της ΠΟΠΣ

Άννα Ηλιάδου, Συντονιστική Επιτροπή ποντιακής νεολαίας της ΠΟΣΕΠ

Διαδικτυακή εκδήλωση με θέμα «Άγιος Ευγένιος, ο πολιούχος της Τραπεζούντας» και με εισηγητές τους Κυριάκο Χατζηκυριακίδη και Θεοδόση Κυριακίδη, διοργανώνει ο Σύλλογος Ποντίων Στουτγάρδης «Ποντιακή Εστία», την Πέμπτη 24 Ιουνίου.