- Λεπτομέρειες
Τον νέο βιβλίο του Δρ Ιστορίας Θωμά Περ. Αλεξιάδη «Ο ιστορικός καθ’ ημάς Πόντος» αναμένεται να παρουσιαστεί από τον Δήμο Σερβίων, σε συνεργασία με την Εύξεινο Λέσχη Σερβίων, το Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2026, στις 19.00, στο Πολιτιστικό Κέντρο Σερβίων.
Για το νέο βιβλίο του Δρ Θωμά Αλεξιάδη «Ο ιστορικός καθ’ ημάς Πόντος» θα μιλήσουν ο Τάσος Λαζαρίδης, συμβολαιογράφος, και ο Νίκος Μπουκουβάλας, εκπαιδευτικός.
Την εκδήλωση θα συντονίσει η Χιονία Ανδρεάδου, πρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Σερβίων.
Το νέο βιβλίο του Δρ. Ιστορίας Θωμά Περ. Αλεξιάδη «Ο ιστορικός καθ’ ημάς Πόντος» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Τραπεζούς και στον ιστορικό κάθ’ ημάς Πόντο, από την αρχαιότητα έως τους βυζαντινούς χρόνους. Μητροπόλεις και Επισκοπές, μας προσφέρει ο συγγραφέας Θωμάς Αλεξιάδης, θεολόγος δρ Ιστορίας, χρήσιμο για τους αναγνώστες και ιδιαίτερα για όλους εκείνους που αναζητούν την ιστορική γνώση στις ακμάζουσες πατρίδες του ελληνισμού στον Εύξεινο Πόντο.
Το βιβλίο με σκληρό εξώφυλλο, στις 372 σελίδες του, ξαναγεί νοερά τον αναγνώσστη στον ιστορικό καθ’ ημάς Πόντο, που αρχίζει από την Ηράκλεια του Πόντου και συνεχίζεται αδιάκοπα έως την Αθήνα του Πόντου, σε απόσταση 130 χιλιομέτρων ανατολικά της Τραπεζούντας.
Η παρουσίασή του του βιβλίου προσφέρει την ευκαιρία να γνωρίσουμε πλευρές της ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς του ποντιακού ελληνισμού μέσα από το ερευνητικό έργο του συγγραφέα Θωμά Αλεξιάδη.
Ο Δήμος Σερβίων και η Εύξεινος Λέσχη Σερβίων προσκαλούν τους πολίτες να παρευρεθούν στην παρουσίαση.
- Λεπτομέρειες
Σε μια όμορφη και ζεστή ατμόσφαιρα πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του Βιβλίου της φιλολόγου και συγγραφέως Γιώτας Ιωακειμίδου με τίτλο «Οι λέξεις του Πόντου Ανασαίνουν Ακόμα», την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026 στις 19:30 στο Κτήριο Α των Ακριτών εντός του Μητροπολιτικού Πάρκου του Δήμου Παύλου Μελά.
_au6khq.jpg)
Την εκδήλωση διοργάνωσε ο Σύλλογος Ποντίων Σταυρούπολης «ΑΚΡΙΤΕΣ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ» και το Τμήμα Γυναικών του Συλλόγου που ανέλαβε να διαμορφώσει τον χώρο και την όλη παρουσίαση.
_us8vh3.jpg)
Την εκδήλωση άνοιξε με έναν σύντομο χαιρετισμό ο πρόεδρος του Συλλόγου Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, στον οποίο τόνισε τα αξιόλογα χαρακτηριστικά του εισηγητή Νίκου Μιχαηλίδη και της συγγραφέως εκπαιδευτικού Γιώτας Ιωακειμίδου.
_x4rmk2.jpg)
Ο ομιλητής της εκδήλωσης Νίκος Μιχαηλίδης - Διδάκτωρ Ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου Princeton και πανεπιστημιακός ερευνητής, έκανε μια ενδελεχή ανάλυση του βιβλίου και εξήρε την προσφορά της Γιώτας Ιωακειμίδου στην διάδοση και διάσωση της ποντιακής διαλέκτου.
_t4dnho.jpg)
Αμέσως μετά η Γιώτα Ιωακειμίδου αναφέρθηκε στην αξία της ποντιακής και στη σχέση της με την αρχαία ελληνική και δέχθηκε ερωτήσεις και συζήτησε με τους παρευρισκόμενους για αρκετή ώρα.
Την εκδήλωση μεταξύ άλλων παρακολούθησε ο πρώην πρόεδρος του Συλλόγου Παναγιώτης Κοντεσίδης, ο Πρόεδρος της «Εταιρίας Θεάτρου Γ. Κ. Φωτιάδης» Σάββας Τοπαλίδης, ο Γενικός Γραμματέας του Πανελληνίου Συνδέσμου Ποντίων Εκπαιδευτικών Ιωάννης Λαζαρίδης, καθώς και ένα παλιό, ιδρυτικό μέλος του Συλλόγου ο Ιωάννης Ιορδανίδης.
Με ανακοίνωσή του ο Σύλλογος Ποντίων Σταυρούπολης «Ακρίτες του Πόντου», αναφέρει ότι ακόμη στην εκδήλωση παραβρέθηκε και η ζωγράφος Άννα Τάγτα που έργο της ομορφαίνει τον χώρο του συλλόγου.
Ευχαριστούμε τον Γιώργο Μαρμαρίδη για την τεχνική κάλυψη της εκδήλωσης και τη Μαρία Δαμιανίδου για τον συντονισμό και όλους όσοι παρακολούθησαν την εκδήλωση.
Ιδιαίτερα ευχαριστούμε τον δικό μας Ακρίτα, τον εισηγητή Νίκο Μιχαηλίδη και την Γιώτα Ιωακειμίδου για την τιμή που μας κάνανε να ακούσουμε όλοι μαζί τις Λέξεις του Πόντου να Ανασαίνουν.
«Οι λέξεις Ανασαίνουν Ακόμα».
Ένα βιβλίο αφιερωμένο στη γλώσσα, τη μνήμη και τον πολιτισμό του Πόντου.
Μέσα από λέξεις που ταξίδεψαν αιώνες, επιχειρείται να αναδειχθεί η αδιάσπαστη συνέχεια της ελληνικής γλώσσας από την αρχαιότητα έως τη ζωντανή ποντιακή λαλιά.
- Λεπτομέρειες
«Συλλογή Ποντιακών Παραδοσιακών Δίστιχων» του Δαμιανού Χαραλαμπίδη
Τιμώντας τον Δαμιανό και τη μνήμη του Αχιλλέα Βασιλειάδη
(8.000+ παραδοσιακά δίστιχα με λεξικό 3.000+ λέξεων. Εκδότης: Αφοί Κυριακίδη ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α.Ε.. Επιμέλεια: Γιάννης Τερζίδης)
50 Χρόνια Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης. Χορηγός Έκδοσης.
Με αίσθημα δικαίωσης για το Σύλλογο Ποντίων Νυρεμβέργης παραδόθηκε στην ελληνική γραμματεία η έκδοση του συγγράμματος, «Πατρίδας Τραγωδίας, Συλλογή Ποντιακών Παραδοσιακών Διστίχων» του Δαμιανού Χαραλαμπίδη από τον εκδοτικό οίκο Αφοί Κυριακίδη, σε φιλολογική επιμέλεια διαλέκτου του Γιάννη Τερζίδη, αφιερωμένης στην αυτόνομη ψυχή ενός γιόγκι της Ορφείας Γύρεως του ποντιακού ελληνισμού, του Αχιλλέα Βασιλειάδη.
Πρόκειται για μνημειώδη έκδοση 905 σελίδων, μ’ επιλεγμένη βιβλιοδεσία και επιλογή χάρτου προκειμένου να εξασφαλίζει τη μέγιστη εργονομία χρήσης από τον αναγνώστη της.
Περιέχει περισσότερα από 8.000 δίστιχα της ποντιακής λαϊκής παράδοσης, συλλεγμένα από τον Δαμιανό Χαραλαμπίδη στο διάβα έξι δεκαετιών βιολογικής ζωής, πλην συναξαρισμένα στο «μόνον της ζωής του ταξείδιον» και διάβα αιώνων διατριβής του σε στιγμές τιμαλφείς, οσιωμένες με πρόσωπα δεκάδων αφηγητών-πνευμαγωγών και ερμηνευτών-ψυχαγωγών της προσφυγικής πρωτογενιάς, αλλά και εξαίρετων σύγχρονων λογοτεχνών της διαλέκτου.
Το βιβλίο, λόγω όγκου, επιμέλειας και οργάνωσης περιεχομένου, συγκεντρώνει μοναδικά χαρακτηριστικά στη βιβλιογραφία της θεματικής περί Πόντου, συστηνόμενο μ` αυτοπεποίθηση ως απαραίτητο εργαλείο στις επιστήμες της ιστοριολαογραφίας, της φιλολογίας και γλωσσολογίας.
Εικάζουμε μάλιστα πως, ένεκα αυτών, στις εκδόσεις για τη διαλεκτόγλωσση λαϊκή ποιητική δεν υπάρχουν αντίστοιχά του στην ελληνική βιβλιογραφία.
Σταχυολογούμε σχετικά:
*Για πρώτη φορά ο αναγνώστης θα βρει σ’ έναν και μόνο τόμο αρχειοθετημένο τέτοιον φαραωνικό αριθμό διστίχων, 8.000+! (τα οποία ταξινομούνται αλφαβητικά)
Μέχρι σήμερα ένας ερευνητής ή φιλομαθής ή ερμηνευτής της ποιητικής παράδοσης του Πόντου, θα έπρεπε να ανατρέξει αθροιστικά σε δεκάδες άλλες-και δυσεύρετες βιβλιογραφίες, προκειμένου να μελετήσει τόσες χιλιάδες στιχοπλοκές.
*Είναι το πρώτο σύναγμα δημώδους ποίησης σχολαστικά επιμελημένο στη γραμματική, συντακτικό, σημεία στίξης και γλωσσολογική σημειογραφία του, σε παράμετρους δηλαδή οι οποίες στις σελίδες του βιβλίου αφ` εαυτών αποτελούν υποδείγματα διδακτικής της ποντιακής διαλέκτου.
Ο Γιάννης Τερζίδης, σε πολύμηνη συνεργία με τον Δαμιανό Χαραλαμπίδη, μετέφρασε και διερμήνευσε στη νεοελληνική γλώσσα λέξεις, φράσεις και έμμετρες θυμοσοφίες της ποντιακής αναδεικνύοντας μία μοναδική επιπλέον διάσταση της έκδοσης. Ενός χρησιμότατου δηλαδή λεξικού, απαραίτητου στις νέες γενιές που δεν ευτύχησαν τη συμβίωση με φυσικούς ομιλητές της διαλέκτου, αλλά και επιστήμονες ή αναγνώστες χωρίς κάποια συνάφεια με την παράδοση του Πόντου.
Περισσότερα από 3.000 λήμματα λεξικογραφήθηκαν εύληπτα και ετυμολογικά, ενίοτε με εγκυκλοπαιδικά παραθέματα, ενώ εκτενείς είναι οι πρόσθετες στο περιεχόμενο λαογραφικές μαρτυρίες για τη Μούζαινα, χωριό καταγωγής του Δαμιανού Χαραλαμπίδη, ως συμπλήρωμα των γνώσεών μας για την ανθρωπογεωγραφία της.
*Το σύγγραμμα είναι καταλληλότατο ως πλοηγός και διδάσκων την ορθή απόδοση / φθογγισμό λέξεων και στίχων σε μουσικούς και ερμηνευτές, καθώς συστήνει τη μία και μοναδική αρχιτεκτονική της παραδοσιακής στιχοπλοκής στον Πόντο αλλά και στο οικοσύστημα ιδιωματισμών της πρώτης προσφυγικής γενιάς.
Μαζί με το εμβληματικό σύγγραμμα τα «Τραγούδια του Ποντιακού Λαού» του Στάθη Ευσταθιάδη, το ψηφιακό έπος της πλατφόρμας pontianlyrics.com, ορισμένες μικρότερες εκδόσεις δημώδους ποντιακής ποίησης με αξιόλογη επιμέλεια, αλλά και τον πλούτο των σπαραγμάτων αυτής, τον διασωθέντα σε μονογραφίες, περιοδικά συγγράμματα και διατριβές των πρώτων μεταπροσφυγικών δεκαετιών, η έκδοση συναποτελεί ανάχωμα για κάθε αυθαιρεσία, νεολογισμό στρέβλωσης και `αλγοριθμική` δολίευση της ποντιακής διαλέκτου και στιχοπλοκής.
*Σε μια δικιά μας μάλιστα ανάγνωση, ο συλλέκτης και συγγραφέας Δαμιανός Χαραλαμπίδης, τζεντάι της διαλέκτου και πραιτωριανός της λαογραφικής παράδοσης της ρωμιοσύνης-όχι μόνο της ποντιακής, διατρέχοντας ως ντοκιμαντερίστας έξι σχεδόν δεκαετίες καταγραφών και αναζητήσεων, δε διέσωσε απλώς έναν ανεκτίμητο πλούτο διαλεκτόφωνης ποιητικής, αλλά έκρυψε χωρίς να το θέλει στην έκδοση ένα ανεκτίμητο χαρακτηριστικό.
Αυτό του καλειδοσκοπίου των προ και μετα-προσφυγικών «εποχών» της ποντιακής διαλέκτου.
Με προσεκτικές δεύτερες αναγνώσεις και συγκρίσεις, ένας εμβριθής μελετητής θα μπορούσε να διακρίνει αισθητές και μη διαφοροποιήσεις στην ιδιωματική συμπεριφορά, στις θεματικές, στη μούσα και στο συναίσθημα του λαϊκού στιχοπλόκου στις συγχρονίες του.
Η έκδοση, μ’ όλα της τ’ άρματα, αλλά και τις επικυρώσεις από τους προλόγους των έγκριτων επιστημόνων, Τριαντάφυλλου Κωτόπουλου, καθηγητή ΝΕ Λογοτεχνίας και διευθυντή στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών για τη Δημιουργική Γραφή και Λογοτεχνία στην Ελληνική Γλώσσα του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και Prof. Thede Kahl, καθηγητή Βαλκανιολογίας στα πανεπιστήμια Ιένα και Βιέννης, θα αποτελεί στιγμή περηφάνιας για τον Σύλλογο Ποντίων Νυρεμβέργης στο διηνεκές.
Όταν προ διετίας συγκροτήθηκε η αργατία για την έντυπη έκδοση της συλλογής, της οποίας μία εκδοχή ο Δαμιανός είχε ήδη ψηφιοποιημένη, η Γενική Συνέλευση του σωματείου έθεσε τη επιχορήγηση του συνόλου των εξόδων της ως προτεραιότητα και κορυφαία σήμανση του ιωβηλαίου των 50 του χρόνων.
Με αδιάκοπη συνεννόηση συλλέκτη - συγγραφέα, επιμελητή, εκδοτών και Σσυλλόγου Ποντίων Νυρεμβέργης, καθώς επίσης των Στάθη Ταξίδη (εκπαιδευτικού – συγγραφέα - αντεπιστέλλοντος μέλους ΣΠΝ) και Κώστα Καρακασίδη (pontianlyrics.com) σε εγρήγορση πάσας διακονίας του εγχειρήματος, παραδόθηκε στην ελληνική γραμματολογία ένα μοναδικό και σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων σύγγραμμα, του οποίου μάλιστα τον αναγνώστη καλωσορίζει η μορφή της παρχαρομάνας (ή της αγρότισσας κοδέσποινας) με στάχυα ανά χείρας, συμβολισμούς που επέλεξε ο Γιάννης Χρυσοπουλίδης, γραφίστας του εξωφύλλου, μέλος και επιμελητής της ιστοσελίδας Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε., του ΣΠΝ.
Ο Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης χαιρετίζει μ` ευγνωμοσύνη τον πολιτισμό που αναπτύχθηκε σ` αυτή την αργατία ευχαριστώντας:
Τον Δαμιανό Χαραλαμπίδη για την εμπιστοσύνη του ν’ αποθέσει στα χέρια και διαχειριστική ευχέρεια του ΣΠΝ τ’ ανοιγάρια των ιερών του.
Τον Γιάννη Τερζίδη, αντεπιστέλλον μέλος του, για την ακατάβλητη εργασιομανή υπομονή, την επιστημοσύνη και εμπειρία του στη διάλεκτο. (Μάτσκαλην καματερόν ποίος λέει κ’ είδεν, εμάς να ορωτά. Πολλά ζόρ’ έν, άμα θα μαρτυρούμ’ α`. Και τη σκύλ `το δίκαιον, δίκαιον έν...)
Τον Στάθη Ταξίδη, αντεπιστέλλον μέλος του, για την non stop έμπρακτη αγωνία και παράστασή του στην έκδοση. (ίλιαμ για το man to man σον Μπούλην...)
Τον εκδοτικό οίκο Αφοί Κυριακίδη ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α.Ε. για την αλληλεγγύη ετών. Πολλών.
Τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Θεόδωρο Θεοδουλίδη για την προθυμότατη παραχώρηση της αιγίδας του ακαδημαϊκού του ιδρύματος στην έκδοση.
Τον καθηγητή ΝΕ Λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και διευθυντή του τμήματος Δημιουργικής Γραφής και Λογοτεχνίας, Τριαντάφυλλου Κωτόπουλου, για την υιοθεσία και ένταξη της εκδοτικής προσπάθειας στις διεργασίες του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Ιστορία και Συγγραφή της Ποντιακής Διαλέκτου», καθώς επιπλέον για τον επικυρωτικό και εμβριθή προλογισμό του συγγράμματος.
Τον Prof. Thede Kahl, καθηγητή Βαλκανικών Σπουδών των πανεπιστημίων Ιένα και Βιέννης, για το διεισδυτικό σχολιασμό του στους προλόγους της έκδοσης.
(Τα σχόλια, οι απορίες και «υποδείξεις» του, πρόδιδαν κάποιον που διάβασε όλα τα δίστιχα στα δοκίμια που του στείλαμε, πριν το τυπογραφείο. ΟΛΑ!) Η έκδοση, με τον περιορισμό των 300 αντιτύπων, διατίθεται στην Ελλάδα από το βιβλιοπωλείο Αφοί Κυριακίδη, τον συγγραφέα και τον επιμελητή αυτής.
Στη Γερμανία το βιβλίο διατίθεται από τον χορηγό του, Σύλλογο Ποντίων Νυρεμβέργης, κατόπιν συνεννόησης και με επιδότηση της τιμής του.
Έσοδα της έκδοσης, ο Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης θα διαθέσει στο Σύλλογο Νεφροπαθών Θεσσαλονίκης, όπως ακριβώς συμφωνήθηκε με τους Δαμιανό και Αχιλλέα.
Εκείνη την πρώτη ημέρα.
Καλούμε τα σωματεία των Ποντίων σε ανάλογες επενδύσεις ανθρώπινων και ταμειακών τους πόρων. Στα πεδία της βιβλιογραφίας, των ψηφιοποιήσεων, της ακαδημαϊκής Πολιτείας, της κοινωνίας και της συγχρονίας.
Τη Μνήμη οφείλουμε να καταγράψουμε εμείς. Όχι η ΤΝ.
Οχτώβρης ‘26.
Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης κατά το δαίμονα αυτού...
- Λεπτομέρειες
Μία μνημειώδης έκδοση – σταθμός 955 σελίδων, διατήρηση της μνήμης των προσφύγων, με μαρτυρίες ανθρώπων της πρώτης γενιάς με τον γενικό τίτλο «Προφορικές Μαρτυρίες Ποντίων Προσφύγων Πρώτης Γενιάς. Από τον Πόντο στην Κατερίνη και την Πιερία», εξέδωσε η Ένωση Ποντίων Πιερίας με τη συνεργασία και τη στήριξη της Βουλής των Ελλήνων και του Υπουργείου Πολιτισμού.
Σε σχετική ανακοίνωση της Ένωσης Ποντίων Πιερίας, αναφέρεται.
Παραλήφθηκε η μνημειώδης έκδοση-σταθμός 955 σελίδων που επισφραγίζει την πολυετή προσφορά του Συλλόγου στη διατήρηση της μνήμης και στον Ποντιακό Ελληνισμό.
Με μεγάλη συγκίνηση και περηφάνια, η Ένωση Ποντίων Πιερίας ενημερώνει τα μέλη, τους φίλους του Συλλόγου και την τοπική κοινωνία ότι την Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2026 παραλάβαμε και βρίσκονται πλέον στο Πνευματικό-Πολιτιστικό Κέντρο της Ένωσης οι νέοι τόμοι του βιβλίου μας. Σύντομα, θα ακολουθήσει νεότερη ανακοίνωση σχετικά με την επίσημη παρουσίαση του βιβλίου.
Πρόκειται για το σπουδαίο και ογκώδες έργο «Προφορικές Μαρτυρίες Ποντίων Προσφύγων Πρώτης Γενιάς. Από τον Πόντο στην Κατερίνη και την Πιερία», μια συλλογική έκδοση 955 σελίδων που αποτελεί μια βαθιά κατάθεση ψυχής. Μέσα από τις σελίδες του, οι αυθεντικές φωνές και τα βιώματά τους ζωντανεύουν ξανά. Οι αγωνίες των ανθρώπων μας -εκείνων που έζησαν τη Γενοκτονία και τον βίαιο ξεριζωμό, κουβαλώντας παντού την ψυχή του Πόντου- παύουν πια να κινδυνεύουν από τη φθορά του χρόνου και τη λήθη.
Η ιστορία αυτού του βιβλίου ξεκίνησε με αγάπη και ιστορική συνείδηση από τη δεκαετία του 1980, όταν η αείμνηστη Νίκη Αδαμίδου-Αθανασιάδου, μέλος του Δ.Σ., της επιτροπής του Λαογραφικού μας Μουσείου του συλλόγου και με τη στήριξη πολλών μελών της Ένωσης, κατέγραψε τις πρώτες μαρτυρίες από τα χείλη των ίδιων των πρωταγωνιστών. Η απομαγνητοφώνηση και η πρώτη επεξεργασία του υλικού, με την αρωγή του Υπουργείου Πολιτισμού, αποτέλεσαν την πρώτη πράξη διάσωσης. Σήμερα, με τη χορηγία και τη συμβολή της Βουλής των Ελλήνων, την αδιάλειπτη προσπάθεια του Διοικητικού μας Συμβουλίου και την προσωπική μέριμνα του Προέδρου μας, κ. Κώστα Παπουτσίδη, ο οποίος είχε την επιμέλεια του εξωφύλλου, αυτό το ανεκτίμητο αρχείο πήρε την τελική του μορφή.
Καθοριστική για να γίνει αυτό το όνειρο πραγματικότητα στάθηκε η καταξιωμένη Φιλόλογος και Ερευνήτρια της ποντιακής διαλέκτου, κ. Παναγιώτα Ιωακειμίδου. Με τον απαιτούμενο επιστημονικό σεβασμό, την αστείρευτη αγάπη της για το αντικείμενο και την αφοσίωσή της, ανέλαβε την επιμέλεια, την επιστημονική επεξεργασία και τη συγγραφή του συνοδευτικού υλικού της έκδοσης, αναδεικνύοντας με μοναδικό τρόπο και κρατώντας ολοζώντανη την αυθεντική φωνή των αφηγητών μας.
Αυτό το βιβλίο δεν είναι απλώς μια καταγραφή προσώπων. Είναι ένα χρέος τιμής απέναντι στους προγόνους μας, μια ευκαιρία για τον καθένα μας να αγγίξει το ψυχικό αποτύπωμα ενός λαού που, μέσα από την τραγωδία, επέλεξε να δημιουργήσει, να αναγεννηθεί και να κρατήσει ζωντανή την ταυτότητά του.
Γιατί, όπως αποδεικνύεται καθημερινά, όσο η μνήμη παραμένει ζωντανή, ο Πόντος συνεχίζει να υπάρχει, να αναπνέει και να μας εμπνέει.
Εκφράζουμε τις θερμές μας ευχαριστίες προς το Υπουργείο Πολιτισμού για την ουσιαστική στήριξη και αρωγή του από τα πρώτα στάδια του έργου, προς τη Βουλή των Ελλήνων για την τιμητική έκδοση του τόμου και την έμπρακτη ανταπόκρισή της στο αίτημα του συλλόγου μας, στη βουλευτή Πιερίας, κ. Άννα Μάνη-Παπαδημητρίου, για την πολύτιμη και διαρκή συμβολή της, στον κ. Σπύρο Κανελάτο για την καλλιτεχνική μακέτα του εξωφύλλου, στην «Α.Μ.Κ.Ε. Φίλοι Μουσείου Πόλης Κατερίνης» για την ευγενική παραχώρηση της φωτογραφίας του εξωφύλλου, καθώς και στον κ. Δημήτρη Ζαζά, εκπρόσωπο της Βουλής, για τον υποδειγματικό καλλιτεχνικό σχεδιασμό, τη σελιδοποίηση και τη σύνταξη του ευρετηρίου.
Ιδιαίτερες και θερμότατες ευχαριστίες οφείλουμε στην πολύτιμη συνεργάτιδα του Συλλόγου μας Φιλόλογο και Ερευνήτρια της ποντιακής διαλέκτου, κ. Παναγιώτα Ιωακειμίδου, για τον ζήλο, την αγάπη και τη συνολική της συμβολή στην ολοκλήρωση αυτού του μνημειώδους έργου
- Λεπτομέρειες
Σχόλιο με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του κ. Νίκου Κωνσταντινίδη με τίτλο «Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα».
- Λεπτομέρειες
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης την 21 Μαρτίου, πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Παρασκευής 20 Μαρτίου 2026, η παρουσίαση του νέου βιβλίου της συγγραφέως – εκπαιδευτικού Αγγελικής Παμπουκίδου, «Τα Δάκρυα των Αγίων», στο ζεστό και φιλόξενο χώρο του μουσείου της Μέριμνας Ποντίων Κυριών, «Κεντώντας τη Μνήμη».
- Λεπτομέρειες
Αφιερωμένο στα 100 χρόνια από την ίδρυση του ΑΠΘ. Από τις 19 Ιουνίου μέχρι τις 5 Ιουλίου το ραντεβού δίνεται, όπως κάθε χρόνο, στη Νέα Παραλία. Οι σημαντικές εκδηλώσεις.
Περισσότερα: Στην τελική ευθεία για το 54ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Βιβλίου Θεσσαλονίκης
- Λεπτομέρειες
Στην Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης, παρουσιάστηκε το νέο βιβλίο του εκπαιδευτικού και συγγραφέα Νίκου Κωνσταντινίδη «’Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα», (Αφοί Κυριακίδη Εκδόσεις Α.Ε.), την Παρασκευή 3 Απριλίου 2026, στις 19.30 το βράδυ, με την παρουσία εκπροσώπων οργανώσεων και βιβλιόφιλων της Θεσσαλονίκης και της γεννέτειρας του συγγραφέα από το Κιλκίς.
Ο Φόρης Πεταλίδης
Τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση, καλωσόρισε ο Φόρης Πεταλίδης, δημοσιογράφος και διευθυντής της εφημερίδας ΕύΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ, αναφέρθηκε στο βιογραφικό του Νίκου Κωνσταντινίδη και στη συγγραφή των βιβλίων του και επικεντρώθηκε στο βιβλίο «Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα», αναφέροντας πως ο συγγγραφέας επιλέγει να μιλήσει για το δράμα της προσφυγιάς, την πορεία τεσσάρων ορφανών αδελφών, δύο αγοριών και δύο κοριτσιών, από τη ματωμένη γη της Παλαιστίνης, που χάνονται στους προσφυγικούς δρόμους της Ευρώπης και δίνουν την δική τους μάχη για την επιβίωση.
Από τα ερείπια του πολέμου, μπαίνουν στη στράτα της προσφυγιάς και ο συγγραφέας με αριστοτεχνικό τρόπο μας οδηγεί μέσα από τις αξίες που έχει κληρονομήσει ο ίδιος από την προσφυγιά που έζησαν οι πρόγονοί του, στα ανθρώπινα ιδεώδη που πρέπει να έχει η κοινωνία και οι άνθρωποι.
Ο Νίκος Κωνσταντινίδης γενημμένος στο Χωρύγι Κιλκίς και έχοντας μεγαλώσει με τους πρόσφυγες της πρώτης γενιάς Έλληνες του Ευξείνου Πόντου και του Καυκάσου, τοποθετεί την Ανθρωπιά και τον Άνθρωπο, πάνω από τα συμφέροντα των ισχυρών της γης. Τοποθετείται γενναία, δεν είναι ουδέτερος κριτής, παίρνει θέση μέσα από τους πρωταγωνιστές και οραματίζεται έναν κόσμο δίκαιο για να μην υπάρχει προσφυγιά και πρόσφυγες.
Ο Θεοδόσης Κυριακίδης
Στη συνέχεια ο νέος πρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης Θεοδόσης Κυριακίδης, εκ μέρους της Λέσχης καλωσόρισε τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση και τόνισε πως είναι χαρά μας να έχουμε κοντά μας τον Νίκο Κωνσταντινίδη, έναν αγαπητό, αεικίνητο, δραστήριο μέλος της ποντιακής οικογένειας. Εγώ είχα τη χαρά να διαβάσω το βιβλίο γιατί το παρουσιάσαμε πριν λίγες ημέρες στο Κιλκίς, και είναι ένα βιβλίο γεμάτο συναισθήματα, ευαισθησία, και αποκαλύπτει την αγάπη του συγγραφέα στην πατρίδα, στην ελευθερία, και κυρίως στη δικαιοσύνη.
Στη συνέχεια ο λόγος δόθηκε στους ομιλητές της εκδήλωσης και στον ίδιο τον συγγραφέα.
Ο Γιώργος Λυσαρίδης
Ο Γιώργος Λυσαρίδης, πρώην πρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης και πρώην γενικός γραμματέας των υπουργείων Αθλητισμού και Μακεδονίας και Θράκης στην ομιλία του μεταξύ άλλων ανέφερε.
Ευχαριστώ, καταρχάς, τον συγγραφέα Νίκο Κωνσταντινίδη που μου έκανε την τιμή να είμαι ένας από αυτούς που θα παρουσιάσουν το νέο αυτό πόνημά του.
Θα ξεκινήσω με λίγα λόγια για τη δομή του βιβλίου. Το βιβλίο αριθμεί 290 σελίδες και αρθρώνεται σε 40 επιμέρους κεφάλαια-ενότητες, με διακριτή τιτλοφόρηση το καθένα και διάταξη του περιεχομένου που ακολουθεί την αλληλουχία των γεγονότων και τη χρονική διαδοχή με την οποία ο συγγραφέας ξετυλίγει την μυθιστορία του, έτσι που τα κάνει να είναι συναφή και συγκοινωνούντα, επιτρέποντας στον αναγνώστη να παρακολουθεί, χωρίς κενά και ασυνέχειες, το όλο αφήγημα.
Η έκδοση είναι λιτή, αλλά συγχρόνως πολύ επιμελημένη και άρτια αισθητικά, με εύκολα αναγνώσιμη γραμματοσειρά και ένα πολύ εντυπωσιακό εξώφυλλο, όπου η υδατογραφημένη εικόνα με τα ερείπια βομβαρδισμένων σπιτιών και την εικόνα με 4 φιγούρες νέων ανθρώπων, πιασμένων χέρι – χέρι, να βλέπουν στα ερείπια αυτά τα γκρεμισμένα τους όνειρα, αποτελεί μια καίρια φωτογραφική αποτύπωση της τραγωδίας ενός ακήρυκτου, αλλά στην ουσία διαρκούς πολέμου, με χαρακτηριστικά γενοκτονίας.
Με το βιβλίο αυτό προστίθεται ένα ακόμη επιτυχημένο εκδοτικό εγχείρημα στην πλούσια παρακαταθήκη παρόμοιων επιτυχιών των εκδόσεων «Αφοί Κυριακίδη, ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α.Ε.», των αδελφών Τάσου και Γιάννη Κυριακίδη, στους οποίους η ποντιακή κοινότητα οφείλει θερμές ευχαριστίες γιατί με πολύ καλή διάθεση ενθαρρύνουν και υποστηρίζουν παρόμοιες συγγραφικές δραστηριότητες.
Ο συγγραφικός λόγος του Νίκου Κωνσταντινίδη, είναι προσεγμένος, πηγαία λυρικός, γραμμένος με φροντίδα και γνώση. Ο συγγραφέας, άριστος τεχνουργός της γλώσσας, γνωρίζει πολύ καλά πότε τα στολίδια με τα οποία την στολίζει είναι χρήσιμα για τη διακόσμηση του γραπτού λόγου, έτσι που να μη γίνεται κουραστικός και ανώφελα επιτηδευμένος, αλλά ελκυστικός και γοητευτικός για τον αναγνώστη. Διαβάζοντας το βιβλίο, στάθηκα πολλές φορές με θαυμασμό για την περιγραφική άνεση του συγγραφέα, την ορθή χρήση λέξεων και φράσεων, την ευταξία στη γραφή, την ευρηματικότητα στη λεξιπλασία, όπου οι λέξεις γίνονται άθυρμα στις διαθέσεις του συγγραφέα να παίζει μαζί τους, να τις συνταιριάζει και να φτιάχνει από αυτές καινούργιες όμορφες λέξεις, για την επιλογή επιθέτων που δίνουν πνοή στα ουσιαστικά που συνοδεύουν και για τη χρήση λογοτεχνικών σχημάτων που, χωρίς να διολισθαίνουν σε κατάχρηση, προσδίδουν καλλιέπεια στο κείμενο.
Όσα ιστορεί, αλλά και ο περίτεχνα εκφραστικός τρόπος με τον οποίο τα περιγράφει, αποκαλύπτουν τη βαθιά και ολόπλευρη παιδεία του συγγραφέα. Είναι η επιτομή της ιστορικής γνώσης και της αφηγηματικής δεινότητας, σε συνδυασμό με μια υποδειγματική επιμέλεια και δεξιότητα στο χειρισμό του γραπτού λόγου.
Με το νέο αυτό βιβλίο του, ο Νίκος Κωνσταντινίδης μεταφέρει το συγγραφικό του ενδιαφέρον, από τον ποντιακό και, γενικότερα, τον προσφυγικό ελληνισμό, όπου αφιέρωσε προηγούμενα πονήματά του (βιβλία, άρθρα, δοκίμια), στη ματωμένη γη της Παλαιστίνης, τη «σκαμμένη από τους βομβαρδισμούς, όπου οι σκοτωμοί αμάχων, εδώ και δεκαετίες, είναι πιο συχνοί και από τη βροχή», όπως την χαρακτηρίζει.
Είναι φανερό, πάντως, πως ο συγγραφέας επηρεάζεται από όσα έχει ιστορήσει σε προηγούμενα συγγράμματά του που αφορούσαν τον ξεριζωμό των Ελλήνων του Πόντου και του Καυκάσου, θεωρώντας παράλληλη «γενοκτονία» αυτήν που συντελείται εδώ και χρόνια στην Παλαιστίνη, όπου «το περιστέρι της ταπεινωμένης ειρήνης, τρομαγμένο στη Γάζα, τη γη των νεκρών και των δακρύων την κατοικία, δεν βρίσκει πια μέρος για να κουρνιάσει», όπως γράφει στον σύντομο, αλλά πολύ ενδιαφέροντα πρόλογό του.
Όποιος διαβάσει το βιβλίο δεν μπορεί παρά να θαυμάσει τις γνώσεις του συγγραφέα για την ιστορία, την εξοικείωσή του με την επεξεργασία ιστορικών στοιχείων και την υποδειγματική επιμέλεια με την οποία τα συγκροτεί σε ένα ενιαίο χρονολόγιο - κάδρο, όπου προβάλλονται τα πρόσωπα και η πορεία του καθενός από αυτά στη ροή του χρόνου. Ακόμη, ο αναγνώστης θα απολαύσει την λόγια γραφή του και τις έντονες φιλοσοφικές παρενθέσεις που επιτηδευμένα παρεισφρέουν και διανθίζουν τα κείμενα.
Τα προηγούμενα βιβλία του Νίκου Κωνσταντινίδη, με αναφορές κυρίως στην ιστορία του ποντιακού ελληνισμού, τον ανέδειξαν βαθύ γνώστη και ιεροφάντη της ιστορίας. Με αυτό το βιβλίο, μέσα από ένα αφήγημα, ο Νίκος Κωνσταντινίδης θέτει τη συγγραφική του γραφίδα στην υπηρεσία πανανθρώπινων αξιών, όπως η ελευθερία, η ειρήνη, η δικαιοσύνη.
Η έννοια του όρου «φιλίστωρ» έχει την απόλυτη ερμηνεία της στο πρόσωπό του και αποτυπώνεται στο σύνολο του πλούσιου μέχρι τώρα συγγραφικού του έργου. Είμαι βέβαιος πως αυτό το έργο θα το συνεχίσει με τον ίδιο ζήλο και τον ίδιο ενθουσιασμό. Ανταμοιβή του τα θερμά συγχαρητήρια και οι ευχαριστίες όλων μας για την προσφορά του στη γνώση και στη διάσωση ζώσας και ακέραιας της συλλογικής μνήμης και της ιστορικής αλήθειας.
Ο Παναγιώτης Χανός
Ο Παναγιώτης Χανός, δημοσιογράφος – συγγραφέας, στην ομιλία του μεταξύ άλλων τόνισε.
Η «Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα» το νέο μυθιστόρημα του Νίκου Κωνσταντινίδη δεν στοχοποιεί την Ιστορία, αλλά την αναπαράγει με ευλάβεια. Είναι βιβλίο που δεν ζητά απλώς να το διαβάσεις.
Σε σέρνει μέσα στα ερείπια και μετά, με μια σχεδόν σαδιστική τρυφερότητα, σου ψιθυρίζει: «Κοίτα. Μη γυρίζεις το κεφάλι».
Όπως αναφέρθηκα λίγο πιο πάνω ο Κωνσταντινίδης δεν γράφει για να ωραιοποιήσει:Τα παιδιά του δεν είναι σύμβολα. Είναι πραγματικά παιδιά πεινασμένα και φοβισμένα. Παιδιά που έμαθαν πολύ νωρίς τη σκληρότητα και το άδικο της ζωής.
Και ανάμεσά τους, ανάμεσα στα τέσσερα αδέρφια, υπάρχει μια μορφή που ξεχωρίζει, μια φιγούρα που σε στοιχειώνει: η μικρή Χανάν. Ένα κορίτσι δώδεκα χρονών που κουβαλάει το πιο βαρύ φορτίο που μπορεί να αντέξει άνθρωπος: την αβεβαιότητα.
Ζουν τα αδέρφια της; Πού είναι; Καμία απάντηση. Μόνο αναζήτηση και δρόμος. Και όμως… συνεχίζει να ψάχνει με πείσμα και επιμονή.
Το βιβλίο είναι καυστικό χωρίς να φωνάζει. Σαρκαστικό χωρίς να γίνεται κυνικό. Γιατί τι πιο μαύρο χιούμορ από το να μιλάμε για «παράπλευρες απώλειες» όταν πρόκειται για παιδιά; Τι πιο ειρωνικό από το να συζητούν οι ισχυροί για «στρατηγικές ισορροπίες», ενώ τέσσερα αδέλφια ψάχνουν το ένα το άλλο μέσα σε σκηνές, λάσπες και πρόχειρες κουβέρτες;
Η ειρήνη, λέει ο Κωνσταντινίδης, είναι παντέρμη και ανέστια. Μία ειρήνη Ηττημένη. Μια ειρήνη, που εδώ, δεν είναι ιδέα. Είναι πρόσφυγας κι αυτή. Σαν να ζητά άσυλο στον ίδιο της τον πλανήτη.
Γιατί κάπου μέσα της, όπως σε κάθε άνθρωπο, όπως στη μικρή Χανάν υπάρχει αυτό το πείσμα του φωτός. Η σπίθα που δεν σβήνει, ακόμα κι όταν ο ουρανός δεν βρέχει νερό… αλλά σίδερο.
Και κάπου εκεί, ο συγγραφέας κάνει κάτι πολύ πιο δύσκολο από το να περιγράψει τον πόνο: Τον μετράει. Με το δάκρυ.
Όπως λέει -και δεν μπορείς να το ξεχάσεις- ό,τι έχει ψυχή, κλαίει: Ο τόπος. Οι πόλεις. Οι δρόμοι. Τα δέντρα. Οι άνθρωποι. Η μνήμη. Και κάθε δάκρυ… ξεπλένει την ενοχή, αναπτερώνει την χαμένη ηθική, ζωντανεύει την ελπίδα, ενεργοποιεί την συμπόνοια, ανεβάζει έστω και λίγο το επίπεδο της ανθρωπιάς μας.
Αλλά εδώ δεν έχουμε μόνο πόνο. Έχουμε και κάτι πολύ πιο σημαντικό:
Την αναγνώριση, τη συμπάθεια, τη συναίσθηση, τη συμπόνια.
Κάπου εδώ, ο Έλληνας αναγνώστης δεν μπορεί να μείνει ουδέτερος. Γιατί η προσφυγιά δεν είναι ξένη λέξη για εμάς. Είναι οικογενειακή υπόθεση, ζωντανή, καθημερινή ιστορία. Είναι οι γιαγιάδες μας που ήρθαν με ένα μπαούλο και μια εικόνα. Είναι οι παππούδες μας που άφησαν πίσω τους σπίτια, χωράφια, νεκρούς. Είναι το «θα γυρίσουμε» που δεν έγινε ποτέ.
Η Γάζα δεν είναι μακριά, δεν είναι ξένος τόπος όταν κουβαλάς Σμύρνη, Καλλίπολη, Σηλυβρία, Μάδυτο, Πόντο, Καύκασο μέσα στο αίμα σου.
Ο Νίκος Κωνσταντινίδης ξέρει τι σημαίνει ρίζα και τι σημαίνει ξερίζωμος. Γεννημένος στο Χωρύγι Κιλκίς, παιδαγωγός στη Στοκχόλμη, δάσκαλος μητρικής γλώσσας σε παιδιά μεταναστών, διερμηνέας, μεταφραστής, πρόεδρος κοινοτήτων, άνθρωπος της διασποράς, δεν γράφει από απόσταση ασφαλείας.
Αν σε κάτι ξεχωρίζει ο Νίκος Κωνσταντινίδης είναι ότι δεν γράφει από απόσταση. Δεν είναι παρατηρητής. Τα βιβλία του είναι από αυτά που σε ταξιδεύουν σε ανοιχτούς ορίζοντες. Είναι βιβλία αντίστασης σε μια εποχή παρακμής.
Είναι άνθρωπος της μνήμης. Της διασποράς. Της γλώσσας.
Ένας άνθρωπος που έχει μάθει να μεταφράζει — όχι μόνο λέξεις, αλλά και βιώματα. Και ίσως γι’ αυτό το βιβλίο του δεν είναι απλώς λογοτεχνία.
Είναι ανταρσία απέναντι στην αδικία, είναι ανυπακοή απέναντι στην δύναμη των όπλων.
Είναι αντίσταση σε μια εποχή που μετατρέπει τον άνθρωπο σε αριθμό.
Είναι θησαυροφυλάκιο μνήμης σε μια εποχή που θέλει να ξεχάσει.
Ο Παντελής Σαββίδης
Ο Παντελής Σαββίδης, δημοσιογράφος στην ομιλία του μεταξύ άλλων τόνισε.
Χαίρομαι που βρίσκομαι εδώ για να μιλήσω για το βιβλίο του ξεχωριστού φίλου και συμπατριώτη Νίκου Κωνσταντινίδη εκλεκτού τέκνου του Χωρυγίου.
Το Χωρύγι ως Κιρέτσι το γνώριζα καλά όταν μικρός την δεκαετία του ‘60 κάθε Μεγάλη Εβδομάδα η μητέρα μας, μας έπαιρνε από την Αξιούπολη που ζούσαμε και πηγαίναμε το Παλαιό Γυναικόκαστρο, για να δει τους γονείς της. Είναι ταυτισμένο στην παιδική μου συνείδηση.
Μεγάλος πια ο Νίκος Κωνσταντινίδης είχε την καλοσύνη να με τιμήσει, πάλι στο χωριό του για την δημοσιογραφική παρουσία μου.
Ο συγγραφέας έχει ένα τρομερό χάρισμα ευχέρειας στον λόγο και από ό,τι βλέπω διαβάζοντας το βιβλίο του και στο γράψιμο είναι πολύ καλός.
«Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα». Ο τίτλος, ήδη από μόνος του, είναι αποκαλυπτικός. Δεν υπόσχεται εύκολη παρηγοριά. Δεν κρύβει το σκοτάδι. Δεν παραβλέπει τα χαλάσματα. Αλλά μέσα σε αυτά τα χαλάσματα αναζητεί μια ηλιαχτίδα. Και ακριβώς αυτή είναι, κατά τη γνώμη μου, η βαθύτερη πρόθεση του συγγραφέα: να μιλήσει για τη συντριβή χωρίς να παραιτείται από την πίστη στον άνθρωπο.
Ο Νίκος Κωνσταντινίδης γράφει ένα έργο με καθαρή ηθική τοποθέτηση. Από τον πρόλογο ακόμη γίνεται φανερό πως δεν επιδιώκει μια ουδέτερη, ψυχρή ή αποστασιοποιημένη αφήγηση. Παίρνει θέση. Μιλά για την πατρίδα, την ελευθερία, την προσφυγιά, την αδικία, την απώλεια. Και το κάνει με τρόπο που δείχνει ότι πίσω από τις σελίδες του δεν υπάρχει μόνο συγγραφική πρόθεση, αλλά και εσωτερική ανάγκη.
Οι Πόντιοι έχουν ζήσει στα βάθη της ψυχής τους την προσφυγιά και την ανάγκη της προστασίας από μια πατρίδα γι αυτό και είναι καταδικαστικοί σε φαινόμενα που δημιουργούν πρόσφυγες ή αρνούνται την προστασία τους.
Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται η Χανάν, μια νεαρή κοπέλα από την Παλαιστίνη, γύρω από την οποία ξεδιπλώνεται μια ολόκληρη διαδρομή πόνου, ξεριζωμού, επιβίωσης, ωρίμανσης και τελικά ελπίδας. Η Χανάν δεν είναι απλώς ένα πρόσωπο της πλοκής. Είναι φορέας μνήμης. Είναι παιδί της απώλειας. Είναι, ταυτόχρονα, ένα σύμβολο του ανθρώπου που δοκιμάζεται σκληρά από την Ιστορία, αλλά δεν συντρίβεται εσωτερικά.
Το βιβλίο ανοίγει με ένα ισχυρά φορτισμένο ιστορικό και ηθικό πλαίσιο. Ο συγγραφέας δεν μας βάζει κατευθείαν μόνο στην ατομική περιπέτεια· προηγουμένως τοποθετεί το δράμα μέσα στο ιστορικό του υπόβαθρο. Μιλά για την Παλαιστίνη, για τη βία, για τον πόλεμο, για τον ξεριζωμό, για έναν λαό που ζει υπό πίεση, φόβο και συνεχή απειλή. Με τον τρόπο αυτό, το προσωπικό δράμα της Χανάν δεν παρουσιάζεται ως μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ως ψηφίδα μιας μεγάλης συλλογικής τραγωδίας.
Και έπειτα, μέσα σε αυτό το ιστορικό και συναισθηματικό τοπίο, εμφανίζεται η οικογένεια. Η οικογένεια της Χανάν, με τους γονείς και τα αδέλφια της, παρουσιάζεται αρχικά ως ένας μικρός κόσμος συνοχής, καλλιέργειας και τρυφερότητας. Αυτό έχει μεγάλη σημασία, γιατί ο συγγραφέας δεν θέλει να δείξει μόνο την καταστροφή, αλλά και ό,τι προηγήθηκε της καταστροφής. Θέλει να δείξει τι ήταν αυτό που χάθηκε. Και όταν ξέρεις τι χάθηκε, τότε καταλαβαίνεις βαθύτερα και το μέγεθος του τραύματος.
Η απώλεια των γονιών, ο διασκορπισμός των αδελφών, η βίαιη μετατόπιση από την πατρίδα, το αίσθημα του φόβου και της επιβίωσης, όλα αυτά συγκροτούν έναν σκληρό πυρήνα εμπειριών που ακολουθούν την ηρωίδα. Όμως ο συγγραφέας δεν σταματά εκεί. Δεν γράφει απλώς μια ιστορία καταγγελίας. Γράφει και μια ιστορία διάσωσης. Και εδώ αναδύονται μορφές που δίνουν στο βιβλίο την ηθική του διάσταση.
Ανάμεσα σε αυτές τις μορφές, ιδιαίτερη θέση έχουν ο Θεόδωρος και η Πολυξένη. Η περίφημη «πόρτα της ζωής» δεν είναι μόνο ένα επεισόδιο της πλοκής. Είναι μια συμβολική στιγμή του βιβλίου. Μια πόρτα ανοίγει, και μαζί της ανοίγει η πιθανότητα να επιβιώσει όχι μόνο το σώμα, αλλά και η εμπιστοσύνη στον άνθρωπο. Μέσα σε έναν κόσμο που γκρεμίζεται, κάποιοι άνθρωποι διαλέγουν να γίνουν καταφύγιο.
Αυτή είναι, νομίζω, μία από τις ωραιότερες ιδέες του βιβλίου: ότι η ανθρωπιά δεν είναι θεωρία· είναι πράξη. Είναι το άνοιγμα της πόρτας. Είναι το μοίρασμα του ψωμιού. Είναι η αγκαλιά στον ξένο.
Ο Θεόδωρος ειδικά είναι μια μορφή που ο συγγραφέας την επενδύει με ιδιαίτερη στοργή. Δεν τον παρουσιάζει απλώς ως βοηθητικό χαρακτήρα. Τον αναδεικνύει σε ηθικό πρόσωπο. Σε άνθρωπο που μπορεί να γίνει γέφυρα ανάμεσα στους κόσμους. Σε πρόσωπο που δεν βλέπει στη Χανάν την «άλλη», την «ξένη», αλλά τον άνθρωπο που χρειάζεται στήριγμα.
Θα έλεγα λοιπόν ότι το «Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα» είναι ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί όχι μόνο για την υπόθεσή του, αλλά και για το ήθος του. Για την πίστη του στη μνήμη. Για την υπεράσπιση της πατρίδας ως υπαρξιακού δικαιώματος. Για την ανάδειξη της προσφυγιάς όχι ως αριθμού, αλλά ως πληγής. Για την επιμονή του να βρίσκει, ακόμη και μέσα στην ερείπωση, πρόσωπα που σώζουν τον κόσμο: μια μάνα, έναν αδελφό, έναν φίλο, έναν άνθρωπο που ανοίγει το σπίτι του, έναν άνθρωπο που αρνείται να συνηθίσει την αδικία.
Και ίσως τελικά εκεί να βρίσκεται και η βαθύτερη επιτυχία του βιβλίου. Στο ότι, όταν το κλείνεις, δεν θυμάσαι μόνο γεγονότα. Θυμάσαι πρόσωπα. Θυμάσαι βλέμματα. Θυμάσαι μια διαδρομή από το σκοτάδι στο φως. Όχι ένα εύκολο φως, αλλά ένα φως πληγωμένο, ανθρώπινο, επίμονο.
Στον Νίκο Κωνσταντινίδη αξίζουν θερμά συγχαρητήρια. Γιατί τόλμησε να γράψει για ένα δύσκολο θέμα χωρίς να φοβηθεί τη συγκίνηση. Γιατί υπερασπίστηκε, μέσα από τη λογοτεχνία, τον άνθρωπο. Και γιατί μας θύμισε ότι, ακόμη και όταν όλα μοιάζουν γκρεμισμένα, ακόμη και όταν ο κόσμος δείχνει να έχει χάσει την ψυχή του, μια ηλιαχτίδα μπορεί ακόμη να επιμένει μέσα από τα χαλάσματα.
Ο Νίκος Κωνσταντινίδης
Ο Νίκος Κωνσταντινίδης, εκπαιδευτικός – συγγραφέας του βιβλίου, κλείνοντας την εκδήλωση παρουσίαση του βιβλίου, αφού ευχαρίστησε τους συντελεστές και τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση, επισήμανε.
Το νέο μου βιβλίο, «Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα» μιλά για πόλεμο και ειρήνη, για προσφυγιά και ανθρωπιά, για φιλία και φιλονικία, για απελπισία και ελπίδα, για αγάπη και έρωτα. Για όσα κάνουν τη ζωή «μέγα αγαθό και πρώτο» και για όσα ζυγίζουν την αξία του ανθρώπου με μέτρα και σταθμά το δάκρυα.
Πρωταγωνιστές του μυθιστορήματος είναι τέσσερα αδέρφια, δυο αγόρια και δυο κορίτσια, μιας χριστιανικής οικογένειας, που ξεριζώνονται από τη γη της Παλαιστίνης και χάνονται στα τρίστρατα του κόσμου.
Στον δρόμο της προσφυγιάς, μαζί με τη Χανάν, βάδιζαν και νεαρές λεχώνες, που κράταγαν αγκαλιά τα βρέφη τους, καθώς εκείνα ρούφαγαν τη ζωή, λαίμαργα, μέσα από το βυζί της μάνας τους. Κι ύστερα, γαληνεμένα κοιμόντουσαν στην αγκαλιά της. Κι αλλού πάλι έβλεπες άλλες μάνες να κλαίνε και να οδύρονται, πάνω στα νεκρά παιδιά τους.
Δεν υπάρχει τίποτα σε τούτη την πλάση, που να έχει μέσα του ψυχή και να μη δακρύζει: Τα μαστιχόδεντρα για να μας δώσουν τα αρώματά τους αιμορραγούν. Τα πεύκα για να μας δώσουν τη ρητίνη τους δακρύζουν και αυτά. Δακρύζει και ο ανθρωπόμορφος βράχος της Νιόβης πέρα στο Σίπυλο, στα παράλια της αρχαίας Ιωνίας.
Δάκρυ είναι και το στύψιμο του πονεμένου συλλογισμού. Είναι το αίμα της πικραμένης σκέψης. Το διάφανο πετράδι, που σαν δροσοσταλιά βαραίνει πάνω το κόκκινο ροδοπέταλο.
Όπως μια μικρή πυγολαμπίδα αρκεί για να φωτίσει τη ζωή του ανθρώπου, έτσι και μια ηλιαχτίδα αρκεί για να γεννήσει την ελπίδα μέσα από τα χαλάσματα του πολέμου. Μια ανάσα διαρκεί η αστραπή και με ανάσες η ζωή μετριέται, από το λυκαυγές ως το λυκόφως της.
Ο διωγμός από τα παράθυρα που σου έδειξαν το πρώτο φως, είναι οδυνηρός, είναι όπως ο χωρισμός δύο σιαμαίων αδερφών. Το να αφήνεις τη γη που φιλοξενεί τους τάφους των γονιών του και να περιπλανιέται σε μέρη ξένα είναι μισός θάνατος. Κάθε ξεριζωμός είναι κι ένας ξεκορμισμός της ψυχής από το σώμα.
Με λίγες λέξεις η προσφυγιά είναι οι γιαγιάδες και οι παππούδες μας. Είναι οι άνθρωποί μας που άφησαν πίσω τους τα δακρυσμένα χώματα και ήρθαν στην Ελλάδα, με μια εικόνα κι ένα ευαγγέλιο στο χέρι, από τον Πόντο, τον Καύκασο, τη Θράκη, την Ιωνία ή κι αλλού. Από μέρη όπου άλλοτε άνθισε κι ευωδίασε ο ελληνισμός.
Η προσφυγιά δεν εξωραΐζεται ούτε κι ωραιοποιείται με περίτεχνα σχήματα λόγου. Τα παιδιά της δεν είναι αριθμοί, αλλά ψυχές.
Δεκαεννιά χρόνια μετά η κόρη της Χανάν, η Ελπωρή, που το όνομά της σημαίνει ελπίδα, γεννημένη στην Ελλάδα και γαλουχημένη με τα νάματα της ποντιακής φιλοξενίας, πηγαίνει στη Γαλλία για να σπουδάσει ιατρική… Εκεί βρίσκεται αντιμέτωπη με το μεγαλύτερο δίλημμα της ζωής της, σε μια μάχη ανάμεσα στον νου και την καρδιά. Ποιο από τα δύο αυτά θα νικήσει, θα το βρείτε στις σελίδες του βιβλίου.
Στην εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου του Νίκου Κωνσταντινίδη «Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα», παραβρέθηκαν μεταξύ άλλων, ο πρώην υφυπουργός και βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης Γιάννης Αμανατίδης, οι ομότιμοι καθηγητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Παναγιώτης Σελβιαρίδης και Ανανίας Τσιραμπίδης, ο τέως αντισαγγελέας του Αρείου Πάγου Θανάσης Ακριτίδης, εκπρόσωποι σωματείων και συλλόγων, εκπαιδευτικοί, συγγραφείς.
Μετά το τέλος της εκδήλωσης, ο Νίκος Κωνσταντινίδης, υπέγραψε τα βιβλία για τους φίλους του βιβλίου.
- Λεπτομέρειες
Το βιβλίο της εκπαιδευτικού - συγγραφέως Αγγελικής Παμπουκίδου «Τα Δάκρυα των Αγίων», το οποίο είναι μια ποιητική συλλογή αφιέρωμα ψυχής στις αλησμόνητες πατρίδες του Ευξείνου Πόντου, παρουσιάζεται στο χώρο του Μουσείου της Μέριμνας Ποντίων Κυριών «Κεντώντας τη Μνήμη» (Βασ. Όλγας 107) την Παρασκευή 20 Μαρτίου στις 18.30.
- Λεπτομέρειες
Κλείνει μετά από 22 χρόνια το βιβλιοπωλείο Μαλλιάρης – Παιδεία “Ανατόλια” στην οδό Δ. Γούναρη στην Καμάρα, που από το 2004, υπήρξε ένας χώρος πολιτισμού για τους Θεσσαλονικείς, λόγω λήξης μίσθωσης και για λίγες ημέρες προσφέρονται στους βιβλιόφιλους εκπτώσεις που φτάνουν έως 90%.
- Λεπτομέρειες
Του Νίκου Κωνσταντινίδη, Δασκάλου – Συγγραφέα
Το γνωστό τοις πάσι ρητό, «ουκ εν τω πολλώ τω εύ, αλλ’ εν τω ευ το πολύ» βρίσκει ακέραια την έκφρασή του στο σχετικά μικρό, πλην όμως σπουδαίο βιβλίο του καθηγητή μαθηματικών και συγγραφέα Γιώργου Λυσαρίδη, πρώην προέδρου της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης, που παρουσιάστηκε τη Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026, στη φιλόξενη και κατάμεστη αίθουσα της Ευξείνου Λέσχης, από ένα εξαιρετικό πάνελ, που το αποτελούσαν ο Γιώργος Πασχαλίδης, πρώην υπουργός, ο Γιάννης Λαλάτσης, φιλόλογος και ο Μάκης Βοϊτσίδης δικηγόρος, δημοσιογράφος και πρώην πρόεδρος της ΕΣΗΕΜ-Θ.
Περισσότερα: «Εμείς οι άνθρωποι..». Συνομιλώντας με έναν κότσυφα, του Γιώργου Λυσαρίδη
- Λεπτομέρειες
Ο Δήμος Κιλκίς, σε συνεργασία με τον Ποντιακό Πολιτιστικό Σύλλογο Χωρυγίου και τους Αφούς Κυριακίδη Εκδόσεις Α.Ε. συμπράττουν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου του πολυγραφότατου εκπαιδευτικού και συγγραφέα Νίκου Κωνσταντινίδη «’Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα».
Περισσότερα: Παρουσίαση βιβλίου του Νίκου Κωνσταντινίδη «Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα» στο Κιλκίς
- Λεπτομέρειες
Η φετινή διοργάνωση είναι αφιερωμένη στα 100 χρόνια από την ίδρυση του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
- Λεπτομέρειες
Το νέο βιβλίο του εκπαιδευτικού και συγγραφέα Νίκου Κωνσταντινίδη «’Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα», παρουσιάζουν από τον εκδοτικό οίκο Αφοί Κυριακίδη Εκδόσεις Α.Ε., την Παρασκευή 3 Απριλίου 2026, στις 19.30 το βράδυ, στην Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης (Λεωφ. Νίκης 13) στο κέντρο της πόλης με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.
- Λεπτομέρειες
Ένα ακόμα ξεχωριστό ταξίδι γνώσης και δημιουργίας έχουν ετοιμάσει για τους μικρούς τους φίλους οι Παιδικές Βιβλιοθήκες του Δήμου Καλαμαριάς.
- Λεπτομέρειες
Το βιβλίο του Βασίλη Σιδηρόπουλου «Πορείες θανάτου και ζωής», που εκδόθηκε από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗ αναμένεται να παρουσιαστεί το βράδυ της Τετάρτης 6 Μαΐου 2026, στην Κεντρική Βιβλιοθήκη Κιλκίς.
Περισσότερα: Παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Σιδηρόπουλου «Πορείες θανάτου και ζωής» στο Κιλκίς
- Λεπτομέρειες
ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ*
Όλη η ζωή του ανθρώπου είναι καμωμένη από σκοτάδι και φως. Από το Απολλώνιο φως της αρχαιότητας, ως το "Δεύτε Λάβετε Φως" της Ανάστασης, το "Άξιον εστί το Φως" του Ελύτη, το «κατά βάθος είμαι ζήτημα φωτός» του Σεφέρη και το «Φως περισσότερο Φως» του Γκαίτε.
- Λεπτομέρειες
ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ
Το Μυθιστόρημα του Νίκου Κωνσταντινίδη: «Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα»
Γράφει ο Παναγιώτης Σερ Χανός Δημοσιογράφος – Συγγραφέας
Υπάρχουν βιβλία που τα ανοίγεις. Και υπάρχουν βιβλία που σε ανοίγουν εκείνα. Τα βιβλία του Νίκου Κωνσταντινίδη είναι από αυτά που σε ταξιδεύουν σε ανοιχτούς ορίζοντες. Είναι βιβλία αντίστασης σε μια εποχή παρακμής. Κάποιοι θέλουν να τελειώνουν με το παρελθόν, κατεδαφίζοντας την Ιστορία. Προσπαθούν να αποσυνθέσουν την παράδοση και την ταυτότητα των μικρών εθνών της περιφέρειας με βάση τις επιταγές και τα προτάγματα της δυτικής ιστορικής και κοινωνιολογικής σκέψης.
- Λεπτομέρειες
Το βιβλίο του Στάθη Χριστοφορίδη – Σάρπογλη “Τ’ Αρμενοπούλια”, που αναφέρεται σε ένα περιστατικό μαζικής δολοφονίας στην Τραπεζούντα το 1915, παρουσιάζεται στην αίθουσα “Μανώλης Αναγνωστάκης” στο δημαρχείο Θεσσαλονίκης, το βράδυ της Πέμπτης 13 Απριλίου 2026.
- Λεπτομέρειες
Το νέο βιβλίο του Νίκου Κωνσταντινίδη «Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα» παρουσιάστηκε στην πόλη του Κιλκίς και συγκεκριμένα στην Καπναποθήκη της Αυστροελληνικής, το βράδυ του Σαββάτου 21 Μαρτίου 2026, με την παρουσία εκπροσώπων της πολιτικής, της αυτοδιοίκησης, βιβλιόφιλων και πολιτών.
- Λεπτομέρειες
ΤΟΥ ΑΝΕΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ – ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΑ
Εάν είχες την τύχη να συνεργαστείς με την Άννα Θεοφυλάκτου, καταλάβαινες πως το μέγεθος του έργου της ήταν πολλαπλάσιο από τον όγκο του φωτογραφικού αρχείου που είχε διασώσει. Οι χιλιάδες εικόνες της συλλογής μπορεί να κοσμούσαν εκδόσεις για τον Πόντο, όμως η μεγάλη κυρία του ποντιακού ελληνισμού είχε καταφέρει κάτι πολύ σημαντικότερο.
- Λεπτομέρειες
Από το Απολλώνιο φως της αρχαιότητας, ως το "Δεύτε Λάβετε Φως" της Ανάστασης, το "Άξιον εστί το Φως" του Ελύτη, το «κατά βάθος είμαι ζήτημα φωτός» του Σεφέρη και «Φως περισσότερο Φως» του Γκαίτε, όλη η ζωή του ανθρώπου είναι καμωμένη από σκοτάδι και φως.
Περισσότερα: Ο Νίκος Κωνσταντινίδης* για το βιβλίο του «Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα»
- Λεπτομέρειες
Συνέντευξη της Αγγελικής Παμπουκίδου στην… Αγγελική Παμπουκίδου (αντί άλλης τοποθέτησης στη βιβλιοπαρουσίαση στο Μουσείο Μέριμνας Ποντίων Κυριών (20 Μαρτίου 2026), η συγγραφέας παρουσίασε τις σκέψεις της με το εύρημα της συνέντευξης στον εαυτό της).
Περισσότερα: Η Αγγελική Παμπουκίδου για την Ποιητική Συλλογή «Τα Δάκρυα των Αγίων»
Σελίδα 1 από 19
