Στην Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης, παρουσιάστηκε το νέο βιβλίο του εκπαιδευτικού και συγγραφέα Νίκου Κωνσταντινίδη «’Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα», (Αφοί Κυριακίδη Εκδόσεις Α.Ε.), την Παρασκευή 3 Απριλίου 2026, στις 19.30 το βράδυ, με την παρουσία εκπροσώπων οργανώσεων και βιβλιόφιλων της Θεσσαλονίκης και της γεννέτειρας του συγγραφέα από το Κιλκίς.

Ο Φόρης Πεταλίδης

Τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση, καλωσόρισε ο Φόρης Πεταλίδης, δημοσιογράφος και διευθυντής της εφημερίδας ΕύΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ, αναφέρθηκε στο βιογραφικό του Νίκου Κωνσταντινίδη και στη συγγραφή των βιβλίων του και επικεντρώθηκε στο βιβλίο «Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα», αναφέροντας πως ο συγγγραφέας επιλέγει να μιλήσει για το δράμα της προσφυγιάς, την πορεία τεσσάρων ορφανών αδελφών, δύο αγοριών και δύο κοριτσιών, από τη ματωμένη γη της Παλαιστίνης, που χάνονται στους προσφυγικούς δρόμους της Ευρώπης και δίνουν την δική τους μάχη για την επιβίωση.

Από τα ερείπια του πολέμου, μπαίνουν στη στράτα της προσφυγιάς και ο συγγραφέας με αριστοτεχνικό τρόπο μας οδηγεί μέσα από τις αξίες που έχει κληρονομήσει ο ίδιος από την προσφυγιά που έζησαν οι πρόγονοί του, στα ανθρώπινα ιδεώδη που πρέπει να έχει η κοινωνία και οι άνθρωποι.

Ο Νίκος Κωνσταντινίδης γενημμένος στο Χωρύγι Κιλκίς και έχοντας μεγαλώσει με τους πρόσφυγες της πρώτης γενιάς Έλληνες του Ευξείνου Πόντου και του Καυκάσου, τοποθετεί την Ανθρωπιά και τον Άνθρωπο, πάνω από τα συμφέροντα των ισχυρών της γης. Τοποθετείται γενναία, δεν είναι ουδέτερος κριτής, παίρνει θέση μέσα από τους πρωταγωνιστές και οραματίζεται έναν κόσμο δίκαιο για να μην υπάρχει προσφυγιά και πρόσφυγες.

Ο Θεοδόσης Κυριακίδης

Στη συνέχεια ο νέος πρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης Θεοδόσης Κυριακίδης, εκ μέρους της Λέσχης καλωσόρισε τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση και τόνισε πως είναι χαρά μας να έχουμε κοντά μας τον Νίκο Κωνσταντινίδη, έναν αγαπητό, αεικίνητο, δραστήριο μέλος της ποντιακής οικογένειας. Εγώ είχα τη χαρά να διαβάσω το βιβλίο γιατί το παρουσιάσαμε πριν λίγες ημέρες στο Κιλκίς, και είναι ένα βιβλίο γεμάτο συναισθήματα, ευαισθησία, και αποκαλύπτει την αγάπη του συγγραφέα στην πατρίδα, στην ελευθερία, και κυρίως στη δικαιοσύνη.

Στη συνέχεια ο λόγος δόθηκε στους ομιλητές της εκδήλωσης και στον ίδιο τον συγγραφέα.

Ο Γιώργος Λυσαρίδης

Ο Γιώργος Λυσαρίδης, πρώην πρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης και πρώην γενικός γραμματέας των υπουργείων Αθλητισμού και Μακεδονίας και Θράκης στην ομιλία του μεταξύ άλλων ανέφερε.

Ευχαριστώ, καταρχάς, τον συγγραφέα Νίκο Κωνσταντινίδη που μου έκανε την τιμή να είμαι ένας από αυτούς που θα παρουσιάσουν το νέο αυτό πόνημά του.

Θα ξεκινήσω με λίγα λόγια για τη δομή του βιβλίου. Το βιβλίο αριθμεί 290 σελίδες και αρθρώνεται σε 40 επιμέρους κεφάλαια-ενότητες, με διακριτή τιτλοφόρηση το καθένα και διάταξη του περιεχομένου που ακολουθεί την αλληλουχία των γεγονότων και τη χρονική διαδοχή με την οποία ο συγγραφέας ξετυλίγει την μυθιστορία του, έτσι που τα κάνει να είναι συναφή και συγκοινωνούντα, επιτρέποντας στον αναγνώστη να παρακολουθεί, χωρίς κενά και ασυνέχειες, το όλο αφήγημα.

Η έκδοση είναι λιτή, αλλά συγχρόνως πολύ επιμελημένη και άρτια αισθητικά, με εύκολα αναγνώσιμη γραμματοσειρά και ένα πολύ εντυπωσιακό εξώφυλλο, όπου η υδατογραφημένη εικόνα με τα ερείπια βομβαρδισμένων σπιτιών και την εικόνα με 4 φιγούρες νέων ανθρώπων, πιασμένων χέρι – χέρι, να βλέπουν στα ερείπια αυτά τα γκρεμισμένα τους όνειρα, αποτελεί μια καίρια φωτογραφική αποτύπωση της τραγωδίας ενός ακήρυκτου, αλλά στην ουσία διαρκούς πολέμου, με χαρακτηριστικά γενοκτονίας.

Με το βιβλίο αυτό προστίθεται ένα ακόμη επιτυχημένο εκδοτικό εγχείρημα στην πλούσια παρακαταθήκη παρόμοιων επιτυχιών των εκδόσεων «Αφοί Κυριακίδη, ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α.Ε.», των αδελφών Τάσου και Γιάννη Κυριακίδη, στους οποίους η ποντιακή κοινότητα οφείλει θερμές ευχαριστίες γιατί με πολύ καλή διάθεση ενθαρρύνουν και υποστηρίζουν παρόμοιες συγγραφικές δραστηριότητες.

Ο συγγραφικός λόγος του Νίκου Κωνσταντινίδη, είναι προσεγμένος, πηγαία λυρικός, γραμμένος με φροντίδα και γνώση. Ο συγγραφέας, άριστος τεχνουργός της γλώσσας, γνωρίζει πολύ καλά πότε τα στολίδια με τα οποία την στολίζει είναι χρήσιμα για τη διακόσμηση του γραπτού λόγου, έτσι που να μη γίνεται κουραστικός και ανώφελα επιτηδευμένος, αλλά ελκυστικός και γοητευτικός για τον αναγνώστη. Διαβάζοντας το βιβλίο, στάθηκα πολλές φορές με θαυμασμό για την περιγραφική άνεση του συγγραφέα, την ορθή χρήση λέξεων και φράσεων, την ευταξία στη γραφή, την ευρηματικότητα στη λεξιπλασία, όπου οι λέξεις γίνονται άθυρμα στις διαθέσεις του συγγραφέα να παίζει μαζί τους, να τις συνταιριάζει και να φτιάχνει από αυτές καινούργιες όμορφες λέξεις, για την επιλογή επιθέτων που δίνουν πνοή στα ουσιαστικά που συνοδεύουν και για τη χρήση λογοτεχνικών σχημάτων που, χωρίς να διολισθαίνουν σε κατάχρηση, προσδίδουν καλλιέπεια στο κείμενο.

Όσα ιστορεί, αλλά και ο περίτεχνα εκφραστικός τρόπος με τον οποίο τα περιγράφει, αποκαλύπτουν τη βαθιά και ολόπλευρη παιδεία του συγγραφέα. Είναι η επιτομή της ιστορικής γνώσης και της αφηγηματικής δεινότητας, σε συνδυασμό με μια υποδειγματική επιμέλεια και δεξιότητα στο χειρισμό του γραπτού λόγου.

Με το νέο αυτό βιβλίο του, ο Νίκος Κωνσταντινίδης μεταφέρει το συγγραφικό του ενδιαφέρον, από τον ποντιακό και, γενικότερα, τον προσφυγικό ελληνισμό, όπου αφιέρωσε προηγούμενα πονήματά του (βιβλία, άρθρα, δοκίμια), στη ματωμένη γη της Παλαιστίνης, τη «σκαμμένη από τους βομβαρδισμούς, όπου οι σκοτωμοί αμάχων, εδώ και δεκαετίες,   είναι πιο συχνοί και από τη βροχή», όπως την χαρακτηρίζει.

Είναι φανερό, πάντως, πως ο συγγραφέας επηρεάζεται από όσα έχει ιστορήσει σε προηγούμενα συγγράμματά του που αφορούσαν τον ξεριζωμό των Ελλήνων του Πόντου και του Καυκάσου, θεωρώντας παράλληλη «γενοκτονία» αυτήν που συντελείται εδώ και χρόνια στην Παλαιστίνη, όπου «το περιστέρι της ταπεινωμένης ειρήνης, τρομαγμένο στη Γάζα, τη γη των νεκρών και των δακρύων την κατοικία, δεν βρίσκει πια μέρος για να κουρνιάσει», όπως γράφει στον σύντομο, αλλά πολύ ενδιαφέροντα πρόλογό του.

Όποιος διαβάσει το βιβλίο δεν μπορεί παρά να θαυμάσει τις γνώσεις του συγγραφέα για την ιστορία, την εξοικείωσή του με την επεξεργασία ιστορικών στοιχείων και την υποδειγματική επιμέλεια με την οποία τα συγκροτεί σε ένα ενιαίο χρονολόγιο - κάδρο, όπου προβάλλονται τα πρόσωπα και η πορεία του καθενός από αυτά στη ροή του χρόνου. Ακόμη, ο αναγνώστης θα απολαύσει την λόγια γραφή του και τις έντονες φιλοσοφικές παρενθέσεις που επιτηδευμένα παρεισφρέουν και διανθίζουν τα κείμενα.

Τα προηγούμενα βιβλία του Νίκου Κωνσταντινίδη, με αναφορές κυρίως στην ιστορία του ποντιακού ελληνισμού, τον ανέδειξαν βαθύ γνώστη και ιεροφάντη της ιστορίας. Με αυτό το βιβλίο, μέσα από ένα αφήγημα, ο Νίκος Κωνσταντινίδης θέτει τη συγγραφική του γραφίδα στην υπηρεσία πανανθρώπινων αξιών, όπως η ελευθερία, η ειρήνη, η δικαιοσύνη.

Η έννοια του όρου «φιλίστωρ» έχει την απόλυτη ερμηνεία της στο πρόσωπό του και αποτυπώνεται στο σύνολο του πλούσιου μέχρι τώρα συγγραφικού του έργου. Είμαι βέβαιος πως αυτό το έργο θα το συνεχίσει με τον ίδιο ζήλο και τον ίδιο ενθουσιασμό. Ανταμοιβή του τα θερμά συγχαρητήρια και οι ευχαριστίες όλων μας για την προσφορά του στη γνώση και στη διάσωση ζώσας και ακέραιας της συλλογικής μνήμης και της ιστορικής αλήθειας.

Ο Παναγιώτης Χανός

Ο Παναγιώτης Χανός, δημοσιογράφος – συγγραφέας, στην ομιλία του μεταξύ άλλων τόνισε.

Η «Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα» το νέο μυθιστόρημα του Νίκου Κωνσταντινίδη δεν στοχοποιεί την Ιστορία, αλλά την αναπαράγει με ευλάβεια. Είναι βιβλίο που δεν ζητά απλώς να το διαβάσεις.

Σε σέρνει μέσα στα ερείπια και μετά, με μια σχεδόν σαδιστική τρυφερότητα, σου ψιθυρίζει: «Κοίτα. Μη γυρίζεις το κεφάλι».

Όπως αναφέρθηκα λίγο πιο πάνω ο Κωνσταντινίδης δεν γράφει για να ωραιοποιήσει:Τα παιδιά του δεν είναι σύμβολα. Είναι πραγματικά παιδιά πεινασμένα και φοβισμένα. Παιδιά που έμαθαν πολύ νωρίς τη σκληρότητα και το άδικο της ζωής.

Και ανάμεσά τους, ανάμεσα στα τέσσερα αδέρφια, υπάρχει μια μορφή που ξεχωρίζει, μια φιγούρα που σε στοιχειώνει: η μικρή Χανάν. Ένα κορίτσι δώδεκα χρονών που κουβαλάει το πιο βαρύ φορτίο που μπορεί να αντέξει άνθρωπος: την αβεβαιότητα.

Ζουν τα αδέρφια της; Πού είναι; Καμία απάντηση. Μόνο αναζήτηση και δρόμος. Και όμως… συνεχίζει να ψάχνει με πείσμα και επιμονή.

Το βιβλίο είναι καυστικό χωρίς να φωνάζει. Σαρκαστικό χωρίς να γίνεται κυνικό. Γιατί τι πιο μαύρο χιούμορ από το να μιλάμε για «παράπλευρες απώλειες» όταν πρόκειται για παιδιά; Τι πιο ειρωνικό από το να συζητούν οι ισχυροί για «στρατηγικές ισορροπίες», ενώ τέσσερα αδέλφια ψάχνουν το ένα το άλλο μέσα σε σκηνές, λάσπες και πρόχειρες κουβέρτες;

Η ειρήνη, λέει ο Κωνσταντινίδης, είναι παντέρμη και ανέστια. Μία ειρήνη Ηττημένη. Μια ειρήνη, που εδώ, δεν είναι ιδέα. Είναι πρόσφυγας κι αυτή. Σαν να ζητά άσυλο στον ίδιο της τον πλανήτη.

Γιατί κάπου μέσα της, όπως σε κάθε άνθρωπο, όπως στη μικρή Χανάν υπάρχει αυτό το πείσμα του φωτός. Η σπίθα που δεν σβήνει, ακόμα κι όταν ο ουρανός δεν βρέχει νερό… αλλά σίδερο.

Και κάπου εκεί, ο συγγραφέας κάνει κάτι πολύ πιο δύσκολο από το να περιγράψει τον πόνο: Τον μετράει. Με το δάκρυ.

Όπως λέει -και δεν μπορείς να το ξεχάσεις- ό,τι έχει ψυχή, κλαίει: Ο τόπος. Οι πόλεις. Οι δρόμοι. Τα δέντρα. Οι άνθρωποι. Η μνήμη. Και κάθε δάκρυ… ξεπλένει την ενοχή, αναπτερώνει την χαμένη ηθική, ζωντανεύει την ελπίδα, ενεργοποιεί την συμπόνοια, ανεβάζει έστω και λίγο το επίπεδο της ανθρωπιάς μας.

Αλλά εδώ δεν έχουμε μόνο πόνο. Έχουμε και κάτι πολύ πιο σημαντικό:

Την αναγνώριση, τη συμπάθεια, τη συναίσθηση, τη συμπόνια.

Κάπου εδώ, ο Έλληνας αναγνώστης δεν μπορεί να μείνει ουδέτερος. Γιατί η προσφυγιά δεν είναι ξένη λέξη για εμάς. Είναι οικογενειακή υπόθεση, ζωντανή, καθημερινή ιστορία. Είναι οι γιαγιάδες μας που ήρθαν με ένα μπαούλο και μια εικόνα. Είναι οι παππούδες μας που άφησαν πίσω τους σπίτια, χωράφια, νεκρούς. Είναι το «θα γυρίσουμε» που δεν έγινε ποτέ.

Η Γάζα δεν είναι μακριά, δεν είναι ξένος τόπος όταν κουβαλάς Σμύρνη, Καλλίπολη, Σηλυβρία, Μάδυτο, Πόντο, Καύκασο μέσα στο αίμα σου.

Ο Νίκος Κωνσταντινίδης ξέρει τι σημαίνει ρίζα και τι σημαίνει ξερίζωμος. Γεννημένος στο Χωρύγι Κιλκίς, παιδαγωγός στη Στοκχόλμη, δάσκαλος μητρικής γλώσσας σε παιδιά μεταναστών, διερμηνέας, μεταφραστής, πρόεδρος κοινοτήτων, άνθρωπος της διασποράς, δεν γράφει από απόσταση ασφαλείας.

Αν σε κάτι ξεχωρίζει ο Νίκος Κωνσταντινίδης είναι ότι δεν γράφει από απόσταση. Δεν είναι παρατηρητής. Τα βιβλία του είναι από αυτά που σε ταξιδεύουν σε ανοιχτούς ορίζοντες. Είναι βιβλία αντίστασης σε μια εποχή παρακμής.

Είναι άνθρωπος της μνήμης. Της διασποράς. Της γλώσσας.

Ένας άνθρωπος που έχει μάθει να μεταφράζει — όχι μόνο λέξεις, αλλά και βιώματα. Και ίσως γι’ αυτό το βιβλίο του δεν είναι απλώς λογοτεχνία.

Είναι ανταρσία απέναντι στην αδικία, είναι ανυπακοή απέναντι στην δύναμη των όπλων.

Είναι αντίσταση σε μια εποχή που μετατρέπει τον άνθρωπο σε αριθμό.

Είναι θησαυροφυλάκιο μνήμης σε μια εποχή που θέλει να ξεχάσει.

Ο Παντελής Σαββίδης

Ο Παντελής Σαββίδης, δημοσιογράφος στην ομιλία του μεταξύ άλλων τόνισε.

Χαίρομαι που βρίσκομαι εδώ για να μιλήσω για το βιβλίο του ξεχωριστού φίλου και συμπατριώτη Νίκου Κωνσταντινίδη εκλεκτού τέκνου του Χωρυγίου.

Το Χωρύγι ως Κιρέτσι το γνώριζα καλά όταν μικρός την δεκαετία του ‘60 κάθε Μεγάλη Εβδομάδα η μητέρα μας, μας έπαιρνε από την Αξιούπολη που ζούσαμε και πηγαίναμε το Παλαιό Γυναικόκαστρο, για να δει τους γονείς της. Είναι ταυτισμένο στην παιδική μου συνείδηση.

Μεγάλος πια ο Νίκος Κωνσταντινίδης είχε την καλοσύνη να με τιμήσει, πάλι στο χωριό του για την δημοσιογραφική παρουσία μου.

Ο συγγραφέας έχει ένα τρομερό χάρισμα ευχέρειας στον λόγο και από ό,τι βλέπω διαβάζοντας το βιβλίο του και στο γράψιμο είναι πολύ καλός.

«Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα». Ο τίτλος, ήδη από μόνος του, είναι αποκαλυπτικός. Δεν υπόσχεται εύκολη παρηγοριά. Δεν κρύβει το σκοτάδι. Δεν παραβλέπει τα χαλάσματα. Αλλά μέσα σε αυτά τα χαλάσματα αναζητεί μια ηλιαχτίδα. Και ακριβώς αυτή είναι, κατά τη γνώμη μου, η βαθύτερη πρόθεση του συγγραφέα: να μιλήσει για τη συντριβή χωρίς να παραιτείται από την πίστη στον άνθρωπο.

Ο Νίκος Κωνσταντινίδης γράφει ένα έργο με καθαρή ηθική τοποθέτηση. Από τον πρόλογο ακόμη γίνεται φανερό πως δεν επιδιώκει μια ουδέτερη, ψυχρή ή αποστασιοποιημένη αφήγηση. Παίρνει θέση. Μιλά για την πατρίδα, την ελευθερία, την προσφυγιά, την αδικία, την απώλεια. Και το κάνει με τρόπο που δείχνει ότι πίσω από τις σελίδες του δεν υπάρχει μόνο συγγραφική πρόθεση, αλλά και εσωτερική ανάγκη.

Οι Πόντιοι έχουν ζήσει στα βάθη της ψυχής τους την προσφυγιά και την ανάγκη της προστασίας από μια πατρίδα γι αυτό και είναι καταδικαστικοί σε φαινόμενα που δημιουργούν πρόσφυγες ή αρνούνται την προστασία τους.

Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται η Χανάν, μια νεαρή κοπέλα από την Παλαιστίνη, γύρω από την οποία ξεδιπλώνεται μια ολόκληρη διαδρομή πόνου, ξεριζωμού, επιβίωσης, ωρίμανσης και τελικά ελπίδας. Η Χανάν δεν είναι απλώς ένα πρόσωπο της πλοκής. Είναι φορέας μνήμης. Είναι παιδί της απώλειας. Είναι, ταυτόχρονα, ένα σύμβολο του ανθρώπου που δοκιμάζεται σκληρά από την Ιστορία, αλλά δεν συντρίβεται εσωτερικά.

Το βιβλίο ανοίγει με ένα ισχυρά φορτισμένο ιστορικό και ηθικό πλαίσιο. Ο συγγραφέας δεν μας βάζει κατευθείαν μόνο στην ατομική περιπέτεια· προηγουμένως τοποθετεί το δράμα μέσα στο ιστορικό του υπόβαθρο. Μιλά για την Παλαιστίνη, για τη βία, για τον πόλεμο, για τον ξεριζωμό, για έναν λαό που ζει υπό πίεση, φόβο και συνεχή απειλή. Με τον τρόπο αυτό, το προσωπικό δράμα της Χανάν δεν παρουσιάζεται ως μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ως ψηφίδα μιας μεγάλης συλλογικής τραγωδίας.

Και έπειτα, μέσα σε αυτό το ιστορικό και συναισθηματικό τοπίο, εμφανίζεται η οικογένεια. Η οικογένεια της Χανάν, με τους γονείς και τα αδέλφια της, παρουσιάζεται αρχικά ως ένας μικρός κόσμος συνοχής, καλλιέργειας και τρυφερότητας. Αυτό έχει μεγάλη σημασία, γιατί ο συγγραφέας δεν θέλει να δείξει μόνο την καταστροφή, αλλά και ό,τι προηγήθηκε της καταστροφής. Θέλει να δείξει τι ήταν αυτό που χάθηκε. Και όταν ξέρεις τι χάθηκε, τότε καταλαβαίνεις βαθύτερα και το μέγεθος του τραύματος.

Η απώλεια των γονιών, ο διασκορπισμός των αδελφών, η βίαιη μετατόπιση από την πατρίδα, το αίσθημα του φόβου και της επιβίωσης, όλα αυτά συγκροτούν έναν σκληρό πυρήνα εμπειριών που ακολουθούν την ηρωίδα. Όμως ο συγγραφέας δεν σταματά εκεί. Δεν γράφει απλώς μια ιστορία καταγγελίας. Γράφει και μια ιστορία διάσωσης. Και εδώ αναδύονται μορφές που δίνουν στο βιβλίο την ηθική του διάσταση.

Ανάμεσα σε αυτές τις μορφές, ιδιαίτερη θέση έχουν ο Θεόδωρος και η Πολυξένη. Η περίφημη «πόρτα της ζωής» δεν είναι μόνο ένα επεισόδιο της πλοκής. Είναι μια συμβολική στιγμή του βιβλίου. Μια πόρτα ανοίγει, και μαζί της ανοίγει η πιθανότητα να επιβιώσει όχι μόνο το σώμα, αλλά και η εμπιστοσύνη στον άνθρωπο. Μέσα σε έναν κόσμο που γκρεμίζεται, κάποιοι άνθρωποι διαλέγουν να γίνουν καταφύγιο.

Αυτή είναι, νομίζω, μία από τις ωραιότερες ιδέες του βιβλίου: ότι η ανθρωπιά δεν είναι θεωρία· είναι πράξη. Είναι το άνοιγμα της πόρτας. Είναι το μοίρασμα του ψωμιού. Είναι η αγκαλιά στον ξένο.

Ο Θεόδωρος ειδικά είναι μια μορφή που ο συγγραφέας την επενδύει με ιδιαίτερη στοργή. Δεν τον παρουσιάζει απλώς ως βοηθητικό χαρακτήρα. Τον αναδεικνύει σε ηθικό πρόσωπο. Σε άνθρωπο που μπορεί να γίνει γέφυρα ανάμεσα στους κόσμους. Σε πρόσωπο που δεν βλέπει στη Χανάν την «άλλη», την «ξένη», αλλά τον άνθρωπο που χρειάζεται στήριγμα.

Θα έλεγα λοιπόν ότι το «Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα» είναι ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί όχι μόνο για την υπόθεσή του, αλλά και για το ήθος του. Για την πίστη του στη μνήμη. Για την υπεράσπιση της πατρίδας ως υπαρξιακού δικαιώματος. Για την ανάδειξη της προσφυγιάς όχι ως αριθμού, αλλά ως πληγής. Για την επιμονή του να βρίσκει, ακόμη και μέσα στην ερείπωση, πρόσωπα που σώζουν τον κόσμο: μια μάνα, έναν αδελφό, έναν φίλο, έναν άνθρωπο που ανοίγει το σπίτι του, έναν άνθρωπο που αρνείται να συνηθίσει την αδικία.

Και ίσως τελικά εκεί να βρίσκεται και η βαθύτερη επιτυχία του βιβλίου. Στο ότι, όταν το κλείνεις, δεν θυμάσαι μόνο γεγονότα. Θυμάσαι πρόσωπα. Θυμάσαι βλέμματα. Θυμάσαι μια διαδρομή από το σκοτάδι στο φως. Όχι ένα εύκολο φως, αλλά ένα φως πληγωμένο, ανθρώπινο, επίμονο.

Στον Νίκο Κωνσταντινίδη αξίζουν θερμά συγχαρητήρια. Γιατί τόλμησε να γράψει για ένα δύσκολο θέμα χωρίς να φοβηθεί τη συγκίνηση. Γιατί υπερασπίστηκε, μέσα από τη λογοτεχνία, τον άνθρωπο. Και γιατί μας θύμισε ότι, ακόμη και όταν όλα μοιάζουν γκρεμισμένα, ακόμη και όταν ο κόσμος δείχνει να έχει χάσει την ψυχή του, μια ηλιαχτίδα μπορεί ακόμη να επιμένει μέσα από τα χαλάσματα.

Ο Νίκος Κωνσταντινίδης

Ο Νίκος Κωνσταντινίδης, εκπαιδευτικός – συγγραφέας του βιβλίου, κλείνοντας την εκδήλωση παρουσίαση του βιβλίου, αφού ευχαρίστησε τους συντελεστές και τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση, επισήμανε.

Το νέο μου βιβλίο, «Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα» μιλά για πόλεμο και ειρήνη, για προσφυγιά και ανθρωπιά, για φιλία και φιλονικία, για απελπισία και ελπίδα, για αγάπη  και έρωτα.  Για όσα κάνουν τη ζωή «μέγα αγαθό και πρώτο» και για όσα ζυγίζουν την αξία του ανθρώπου με μέτρα και σταθμά το δάκρυα.

Πρωταγωνιστές του μυθιστορήματος είναι τέσσερα αδέρφια, δυο αγόρια και δυο κορίτσια, μιας χριστιανικής οικογένειας, που ξεριζώνονται από τη γη της Παλαιστίνης και χάνονται στα τρίστρατα του κόσμου.

Στον δρόμο της προσφυγιάς, μαζί με τη Χανάν, βάδιζαν και νεαρές λεχώνες, που κράταγαν αγκαλιά τα βρέφη τους, καθώς εκείνα ρούφαγαν τη ζωή, λαίμαργα, μέσα από το βυζί της μάνας τους. Κι ύστερα, γαληνεμένα κοιμόντουσαν στην αγκαλιά της. Κι αλλού πάλι έβλεπες άλλες μάνες να κλαίνε και να οδύρονται, πάνω στα νεκρά παιδιά τους.

Δεν υπάρχει τίποτα σε τούτη την πλάση, που να έχει μέσα του ψυχή και να μη δακρύζει: Τα μαστιχόδεντρα για να μας δώσουν τα αρώματά τους αιμορραγούν. Τα πεύκα για να μας δώσουν τη ρητίνη τους δακρύζουν και αυτά. Δακρύζει και ο ανθρωπόμορφος βράχος της Νιόβης πέρα στο Σίπυλο, στα παράλια της αρχαίας Ιωνίας.

Δάκρυ είναι και το στύψιμο του πονεμένου συλλογισμού.  Είναι το αίμα της πικραμένης σκέψης. Το διάφανο πετράδι, που σαν δροσοσταλιά  βαραίνει πάνω το κόκκινο ροδοπέταλο.

Όπως μια μικρή πυγολαμπίδα αρκεί για να φωτίσει τη ζωή  του ανθρώπου, έτσι και μια ηλιαχτίδα αρκεί για να γεννήσει την ελπίδα μέσα από τα χαλάσματα του πολέμου. Μια ανάσα διαρκεί η αστραπή και με ανάσες η ζωή μετριέται, από το λυκαυγές ως το λυκόφως της.

Ο διωγμός  από τα παράθυρα που σου  έδειξαν το πρώτο  φως, είναι  οδυνηρός, είναι όπως ο χωρισμός δύο σιαμαίων αδερφών. Το να αφήνεις τη γη που φιλοξενεί τους τάφους των γονιών του και να περιπλανιέται σε μέρη ξένα είναι μισός θάνατος. Κάθε ξεριζωμός είναι κι ένας ξεκορμισμός της ψυχής από το σώμα.

Με λίγες λέξεις η προσφυγιά είναι οι γιαγιάδες και οι παππούδες μας. Είναι  οι άνθρωποί μας που άφησαν πίσω τους τα δακρυσμένα χώματα και ήρθαν στην Ελλάδα, με μια εικόνα κι ένα ευαγγέλιο στο χέρι, από  τον Πόντο, τον Καύκασο, τη Θράκη, την Ιωνία ή κι αλλού. Από μέρη όπου άλλοτε άνθισε κι ευωδίασε ο ελληνισμός.

Η προσφυγιά δεν εξωραΐζεται ούτε κι ωραιοποιείται με περίτεχνα σχήματα λόγου. Τα παιδιά της δεν είναι αριθμοί, αλλά ψυχές.

Δεκαεννιά χρόνια μετά η κόρη της Χανάν, η Ελπωρή, που το όνομά της σημαίνει ελπίδα, γεννημένη στην Ελλάδα και γαλουχημένη με τα νάματα της ποντιακής φιλοξενίας, πηγαίνει στη Γαλλία για να σπουδάσει ιατρική… Εκεί βρίσκεται αντιμέτωπη με το μεγαλύτερο δίλημμα της ζωής της, σε μια μάχη ανάμεσα στον νου και την καρδιά. Ποιο από τα δύο αυτά θα νικήσει, θα το βρείτε στις σελίδες του βιβλίου.

Στην εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου του Νίκου Κωνσταντινίδη «Ηλιαχτίδα μέσα από τα χαλάσματα», παραβρέθηκαν μεταξύ άλλων, ο πρώην υφυπουργός και βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης Γιάννης Αμανατίδης, οι ομότιμοι καθηγητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Παναγιώτης Σελβιαρίδης και Ανανίας Τσιραμπίδης, ο τέως αντισαγγελέας του Αρείου Πάγου Θανάσης Ακριτίδης, εκπρόσωποι σωματείων και συλλόγων, εκπαιδευτικοί, συγγραφείς.

Μετά το τέλος της εκδήλωσης, ο Νίκος Κωνσταντινίδης, υπέγραψε τα βιβλία για τους φίλους του βιβλίου.