Ιεροκλής Μιχαηλίδης:

Με τα μάτια της γιαγιάς.

«Οδηγίες για το Πάσχα».

«Άγαμοι Θύται». 

Επεισόδιο 1.

Ένα ποντιακό τραγούδι, με στίχους με την διάλεκτο των Ελλήνων του Πόντου, την πιο κοντινή στην αρχαία ελληνική γλώσσα, που αναφέρεται στην πανδημία του Κορωναϊού, τραγούδησε ο Κώστας Καραπαναγιωτίδης.

Η μουσική επιμέλεια και ενορχήστρωση, είναι το Γιάννη Καραπαναγιωτίδη.

Οι στίχοι είναι του Κώστα Κωνσταντινίδη.

Στη λύρα είναι ο Αντώνης Καλάτης.

Στην κιθάρα, ο Γιώργος Καραπαναγιωτίδης.

Έναν πουλόπον λαλεί, σην Ανατολή τερεί

έρθε μας τρανόν κακόν, όϊ να ιλί εμάς, να ιλί.

Έναν πουλόπον λαλεί, τουσμάν έρθανε πολλοί

έρθε μας και ένας ιός, κορώναν ατός φορεί.

Έναν πουλόπον λαλεί, έρθαν δύσκολοι καιροί,

το Αιγαίο σην νησιάν, εσέγκαν από γαρσί.

Έναν πουλόπον λαλεί, τη τρανού η Αδελφή

η Γοργόνα τη τουσμάντ’ς, θα πατεύατς όλτ’ς μαζί.

Έναν πουλόπον λαλεί, έναν μούσταν όλ’ μαζί

χάτε η πατρίδα ‘μουν, κι Ευρώπη τσογάπ’ κι δει

χάτε η Ελλάδα ‘μουν κι Ευρώπ’, τσογάπ’ κι δει.

Ρεφραίν

Πουλόπο μ’ μη τρώς την ψύς, το άλας είμες τη γης

έρθεν ξάν’ η Άνοιξη. γλυκέα εσύ θα λαλείς.

Δεκατρείς ερμηνευτές, κι ένας λυράρης, ανταποκρίθηκαν στην ιδέα του μουσικού Γιάννη Γκόσιου, και μας προτρέπουν στα χρόνια της πανδημίας του Κορωνοϊού, «Απέσ’ σ’ οσπίτ΄θα κάθουμε».

Η ποντιακή διάλεκτος, τα Ρωμαίικα ή τα Ρούμτσα της Τραπεζούντας, το οποία τραγουδούν οι εξαιρεθέντες της αναγκαστικής ανταλλαγής των πληθυσμών της Συνθήκης της Λωζάνης, οι οποίοι ως μουσουλμάνοι έμειναν στο γενέθλιο τόπο τους, στη σημερινή Τουρκία, «ανθεί και φέρει κι άλλο».

Με τον δικό του τρόπο, ο Χρήστος Ακριτίδης, ένας παραδοσιακός τραγουδιστής ποντιακών τραγουδιών, αλλά και βαθύς γνώστης και ερευνητής της ποντιακής διαλέκτου, με συνεχείς αναζητήσεις, για τη σημασία των λέξεων και από πού προέρχονται, μα παρουσιάζει ένα νέο τραγούδι για την πανδημία του Κορωνοϊού.

Δίδοντας σημασία σε κάθε φράση, χρησιμοποιώντας λέξεις από την πλούσια ιστορική παρακαταθήκη του ποντιακού ελληνισμού, μας υπενθυμίζει ότι η ποντιακή διάλεκτος των Ελλήνων του Πόντου, είναι ζώσα πραγματικότητα και πως σε αυτήν ακόμη και σήμερα επικοινωνούν στις χαρές και στις λύπες τους, οι απόγονοι των Ελλήνων του Πόντου.

Στίχοι: Χρήστος Ακριτίδης.

Μουσική: Παραδοσιακή.

Τραγούδι: Χρήστος Ακριτίδης.

Λύρα: Δημήτρης Ακριτίδης: 

Το βίντεο ανάρτησε το Radio Trapezounta Boston

Θα χάν’ μας ο κορωνοϊόν, θα χάν’ μας σκύλ’ παιδία
ντο έν΄ αούτο το κακόν, ετσάτεψα μ’ δουλείαν.

Με τ’ ατόν τον κορωνοϊόν, τοι γέρτς θα θανατών’νε
και οι τρανοί όλ’ τη κοσμί, συντάξεις θα γλυτών’νε.

Τ’ οσπίτια καρακούντανε, τ’ ανθρώπ’ς πα φοβερίζ’νε
πατούν ‘ς σον φόβον τ’ ανθρωπί, και κάποιοι πλουτίζ’νε.

Τον κόσμον επαλάλωσαν, ‘κ’ εξέρ’ και ντο να ευταέι
φορεί χολόρτια, μουτζουρλούχ, ‘κ’ εξέρ’ και που να πάει.

Ο είνας λέει το κοντόν, κι ο άλλος το μακρύν ατ’
τον κόσμον επαλάλωσαν, κ’ εκλείδωσαν ‘ς σ’ οσπίτ’ν ατ’.

Ρεφρέν:
Κορωνοϊέ – κορωνοϊέ, ανάθεμασε σκύλ’ υϊέ
να πας χάσε απ’ αδά κέσ’, εσένανανε κανείς ‘κι θέλ’τσε. 

 

Μεταφορά στην κοινή Ελληνική από την Ποντιακή διαλεκτό του Κορωνοϊού από τον Χρήστο Ακριτίδη

 

Θα χάν´ μας ο κορωνοϊόν, θα χάν´ μας šκύλ´ παιδία

Θα μας εξαφανίσει ο κορωνοϊός βρε παιδιά

ντο έν´ αούτο το κακόν, ετšάτεψαμ´ δουλείαν.

τι είναι αυτό το κακό, μεγάλος μπελάς μας έχει βρήκε.

 

Με τ´ ατόν τον κορωνοϊόν, τοι γέρτς θα θανατών´νε

Μ' αυτόν τον κορωνοϊό, τους γέρους όλους θα τους ξεκάνουν

και οι τρανοί όλ´ τη κοσμί´, συντάξεις θα γλυτών´νε.

και έτσι οι κυβερνόντες ανά τον κόσμο θα γλυτώσουν συντάξεις.

 

Τ´ οσπίτä καρακούντανε, τ´ ανθρώπ´ς πα φοβερίζν´νε

Τα σπίτια έχουν κλείσει ερμητικά και έχουν φοβίσει τον κόσμο

πατούν´ ´ς σον φόβον τ´ ανθρωπί´ και κάποιοι πλουτίζ´νε.

και μέσα απ' αυτόν τον εκφοβισμό κάποιοι κερδοσκοπούν.

 

Τον κόσμον επαλάλωσαν, ´κ´ εξέρ´ και ντο να ευτάει

Έχουν τρελάνει τον κόσμο και δεν ξέρει τι να κάνει

φορεί chολόρτä, μουντjουρλούχ´, ´κ´ εξέρ´ και που να πάει.

φοράει τα γάντια και την μάσκα και δεν ξέρει που να πάει.

 

Ο είνας λέει το κοντόν κι ο άλλος το μακρύν ατ´

Ο ένας λέει το κοντό και ο άλλος το μακρύ του

τον κόσμον επαλάλωσαν κ´ εκλείδωσαν ´ς σ´ οσπίτ´ν ατ´.

έχουν τρελάνει τον κόσμο και τον έκλισαν στο σπίτι του.

 

Ρεφρέν:

 

Κορωνοϊέ - κορωνοϊέ, ανάθεμασε šκύλ´ υϊέ

Κορωνοϊέ - κορωνοϊέ άντε να χαθείς χαμένε

να πας χάσε απ´ αδά κέσ´, εσέναν κανείς ´κί θέλ´τσε.

πάρε δρόμο και εξαφανίσου γιατί κανείς δεν σε θέλει.