Του Γιάννη Αποστολίδη, πρώην προέδρου της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης

Παραθέτω απόσπασμα από το αριθμ. 753/14.6.2016 Πρακτικό Συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης: «Ο πρόεδρος [ο Γιάννης Αποστολίδης] θεώρησε ορθό να ανακοινώσει επίσημα στο Δ.Σ. ότι στις προσεχείς εκλογές δεν θα είναι υποψήφιος. Ο λόγος για τον οποίο δεν θα είναι υποψήφιος είναι ότι η Λέσχη χρειάζεται μια νέα πνοή, νέα έμπνευση, την οποία αυτός, λειτουργώντας στα κλασικά πρότυπα του σωματείου δεν μπορεί να προσφέρει. Θεωρεί ότι οι φυσικοί φορείς ενός νέου πνεύματος είναι οι νέοι και πρέπει να υπάρξει ανάληψη ευθυνών από τους νέους στη Λέσχη. Θεωρεί ότι έκανε ό,τι μπορούσε για το Σωματείο μέσα στη μακρά διαδρομή του σε αυτό και ως απλό μέλος και με τη συμμετοχή του στο Δ.Σ. Προτείνει να υπάρξει μια σύσκεψη - συνεδρίαση από αναγνωρισμένου κύρους μέλη της Λέσχης προκειμένου να γίνει μια συζήτηση και ένας στοχασμός γενικά για το μέλλον του Σωματείου».

Και πράγματι, στις εκλογές του Φλεβάρη 2017 δεν ήμουν υποψήφιος, επιθυμώντας να συμβάλω έτσι στην ανανέωση. Η οποία δυστυχώς δεν ήρθε...., αλλά πάντως εγώ έκανα αυτό που πίστευα. ΄Ετσι, μετά από τρία χρόνια θητεία ως πρόεδρος του κορυφαίου ποντιακού σωματείου και αφού το ανέσυρα από τα οικονομικά τάρταρα στα οποία βρισκόταν λόγω των πρώτων και πλέον ισχυρών πληγμάτων της κρίσης, αφού θεμελίωσα, με την χρηματοδότηση του κ. Ιβάν Σαββίδη, την αξιοποίηση του Πολιτικού Αρχείου του Πόντου, στου οποίου την πρώτη επίσημη παρουσίαση παρέστη ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, αρχείο ξεχασμένο, καταχωνιασμένο επί 80 χρόνια σε μιά «κρύπτη» στη Λέσχη - και ας είναι καλά ο πρώην Πρόεδρος Κώστας Αποστολίδης που πρώτος το ανέσυρε από τη λήθη και οργάνωσε και ανέδειξε τη σημασία του - αφού λοιπόν έγιναν όλα αυτά, έθεσα εαυτόν εκτός Διοικήσεως, γεμάτος από την αίσθηση ότι επιτέλεσα το καθήκον μου.

Πρέπει όμως να πω το εξής: Το να είσαι αυστηρά προσηλωμένος σε αρχές και αξίες, μπορεί και να σε οδηγήσει σε νεύρωση. Από την άλλη, αν ζεις χωρίς αρχές, διαλύεται η προσωπικότητά σου, χάνεσαι. Γιαυτό, όπως πάντα η μέση οδός είναι η καλύτερη. Εγώ λοιπόν, μετά την αποχώρηση μου από τα διοικητικά του οργανωμένου ποντιακού χώρου και τη δήλωση ότι πρέπει να δοθεί τόπος στους νέους, έπρεπε, θα έλεγε κάποιος, να μείνω σταθερά στη δέσμευση της αποχής και να μην ασχοληθώ πια . Και όμως, όπως ομολόγησα σε προηγούμενο άρθρο μου, μου ήρθε πράγματι το καλοκαίρι η ιδέα να είμαι υποψήφιος πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας (ΠΟΕ) στις εκλογές του προσεχούς Νοέμβρη. Γιατί αυτό; Διότι αν, παρόλα τα οικτρά που βλέπουμε όλοι να συμβαίνουν στον οργανωμένο χώρο, ενέμενα στην αρχική θέση μου περί πλήρους αποχής από τα διοικητικά, απαγορεύοντας στον εαυτό μου αντίθετες σκέψεις, θα κέρδιζε ίσως η συνέπεια αλλά θα έχανε σίγουρα η ψυχική μου ηρεμία!

Τελικά, μετά από πολλήν σκέψη, αποφάσισα να μην είμαι υποψήφιος πρόεδρος, και εξηγώ το γιατί - πέρα από το θέμα της ηλικίας μου, που ασφαλώς βάραινε πολύ στην απόφασή μου.

Διότι μετά τη γνωστή αποχώρηση των 9 συμβούλων λίγους μήνες μετά την εκλογή τους στο υπάρχον Διοικητικό Συμβούλιο, υπήρξε στην ΠΟΕ διχασμός μεγάλης έκτασης. Τις συνέπειες αυτού του διχασμού τις βλέπουμε και σήμερα. Δεν υπάρχει, ως φαίνεται, καμιά άλλη υποψηφιότητα για την προεδρία της ΠΟΕ στις επικείμενες εκλογές πλην εκείνης του Γιώργου Βαρυθυμιάδη, του προσώπου δηλαδή που συμβόλιζε την συμπεριφορά εκείνη που εξώθησε τους 9 στην ομαδική παραίτηση. Δυστυχώς ο διχασμός που προκάλεσε εκείνη η αποχώρηση θα εκδηλωθεί και στις εκλογές, που πιθανότατα θα είναι μονοπαραταξιακές. Λοιπόν, αν κατέβαινα και εγώ ως υποψήφιος πρόεδρος, ήταν ανάγκη, για να έχω κάποια σοβαρή πιθανότητα εκλογής, να καλέσω σε στήριξη την πλευρά των 9, που ναι μεν καθόλες τις ενδείξεις δεν θα την αρνιόταν, αλλά αυτό αφενός θα βάθαινε τον διχασμό και αφετέρου θα σήμαινε ότι εκ των υστέρων επιδοκιμάζω την ενέργειά τους, την αποχώρηση που προανέφερα, πράγμα που δεν συμβαίνει. Βέβαια, το κλίμα που δημιούργησε η νικήτρια παράταξη των περασμένων εκλογών, ήταν πράγματι αφόρητο για τους 9 ηττημένους, αλλα αυτό δεν δικαιολογούσε την αποχώρησή τους. Έπρεπε να ξέρουν ότι η πορεία στα κοινά έχει μεν τη χαρά της εκπλήρωσης καθήκοντος αλλά και είναι συνήθως γεμάτη αγκάθια, και αλλοίμονο αν κάνουμε πίσω με το πρώτο αγκάθι που θα πατήσουμε... Πρέπει να πω εδώ ότι η ίδια η ύπαρξη αντιπολίτευσης, αυτή καθεαυτήν, είναι θεμελιώδης προϋπόθεση λειτουργικής πληρότητας για έναν φορέα όπως η ΠΟΕ, που έχει πολιτικό χαρακτήρα, με την έννοια ότι χαράσσει (αν χαράσσει...) πολιτική στα σοβαρότερα ζητήματα του οργανωμένου χώρου. Εάν λοιπόν η πλευρά των νικητών των περασμένων εκλογών ήταν λιγότερο αναίσθητη και η πλευρά των ηττημένων λιγότερο ευαίσθητη, η ΠΟΕ, το ΔΣ, θα λειτουργούσε ιδανικά και θα απέδιδε εξαιρετικό έργο. Δυστυχώς, με τη συνευθύνη όλων, η ΠΟΕ βρίσκεται στην οικτρή κατάσταση που γνωρίζουμε. Για να καταλάβουμε καλύτερα το πού βρισκόμαστε θα πω το εξής: Στην ΔΕΘ ο Πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης έδωσε συνέντευξη τύπου, δυόμισυ ώρες, του έγιναν πάμπολλες ερωτήσεις και απαντούσε πρόθυμα και αναλυτικά. Δεν έπρεπε τάχα η ΠΟΕ, ακόμη και με βαλτό δημοσιογράφο, να κάνει μια ερώτηση και να προκαλέσει επίσημη απάντηση του Πρωθυπουργού για το θέμα της Γενοκτονίας; Έπρεπε πράγματι να ερωτηθεί ο κ. Μητσοτάκης, με ποιο τρόπο προτίθεται η κυβέρνηση να υλοποιήσει την προσωπική δέσμευση του κ. Μητσοτάκη ("δεσμεύομαι προσωπικά", είπε) στις 18.5.2019 ότι η Νέα Δημοκρατία θα πρωταγωνιστεί στον αγώνα για τη διεθνή αναγνώριση της Ποντιακής Γενοκτονίας. Ο Πρωθυπουργός θα έδινε επίσημη, ενώπιον ολοκλήρου του ελληνικού λαού, απάντηση στην ερώτηση, οπότε και ο οργανωμένος χώρος θα γνώριζε αν εκείνη η δέσμευση ήταν αληθινή ή ήταν ένα προεκλογικό έπος πτερόεν και θα κανόνιζε ανάλογα τη στάση του. Αλλά χάθηκε η ευκαιρία..., διότι τι να περιμένεις από ένα πρωτοφανώς ανίκανο Δ.Σ. που στερείται έμπνευσης και που θεώρησε νίκη του, όχι τη λύση των προβλημάτων και την προαγωγή της κοινής ποντιακής υπόθεσης αλλά την ταπείνωση των 9 αντιπάλων του..., για τους οποίους οι συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου ήταν πραγματικά Καυδιανά Δίκρανα - και τι σύμπωση, ο στρατηγός των Σαμνιτών, που ταπείνωσε στο αρχαίο Καύδιο της Ιταλίας τον ηττημένο ρωμαϊκό στρατό υποχρεώνοντάς τον να περάσει κάτω από ζευγώματα δοράτων σε σχήματα ζυγών (γι' αυτό η έκφραση Καυδιανά Δίκρανα σημαίνει τον πλήρη και έμπρακτο εξευτελισμό του νικημένου αντιπάλου) λεγόταν ... Πόντιος (Πόντιος Ερέννιος). Αποχώρησαν λοιπόν οι 9, μην αντέχωντας την κατάσταση στο Δ.Σ. της ΠΟΕ, και δυστυχώς προμηνύεται χειροτέρευση αυτής της κατάστασης μετά τις προσεχείς εκλογές... - μακάρι να βγω ψεύτης.

Γιατί όμως κατατρύχουμε εαυτούς και αλλήλους με τα μίζερα, με την εσωτερική φαγομάρα και τις περισσότερες φορές ούτε καν διανοούμαστε υψηλούς στόχους;

Κατά τη γνώμη μου που πάντα υποστήριζα, η ρίζα της κακοδαιμονίας στον οργανωμένο χώρο είναι η έλλειψη αυτοεκτίμησης των ποντίων ως ισότιμων - καίτοι ισάξιων - πολιτών. Αυτό είναι το σοβαρότερο και το πιο μακρόβιο σύμπτωμα του "πολιτιστικού τραύματος" που έχουμε υποστεί με την Γενοκτονία και τον Ξεριζωμό. Αρκούμαστε στα λίγα που στέργει να μας δώσει με δυσφορία το κράτος (η ίδια δε η κοινωνία, μας διέσυρε δεκαετίες ολόκληρες με τα λεγόμενα "ποντιακά ανέκδοτα") και δεν αξιώνουμε ό,τι δικαιούμαστε ως το πιο πολύπαθο κομμάτι του ελληνικού έθνους, του οποίου μάλιστα τα πάθια έχουν την απώτερη αιτία τους στην εξώθηση από τους ελλαδίτες στα άκρα της Μεγάλης Ιδέας - αλλά ας μην κάνουμε εδώ ιστορική ανασκόπηση. Δεν έπρεπε λοιπόν το κράτος να αναλάβει το ίδιο την υπόθεση των 100 χρόνων της Γενοκτονίας; Εκατοντάδες χιλιάδες πρόγονοί μας εξολοθρέφτηκαν από το τουρκικό φάσγανο ή ξεριζώθηκαν από την προαιώνια πατρίδα τους. Δεν έπρεπε το κράτος να οργανώσει το ίδιο, με τη σύσταση ενός ειδικού φορέα, εκδηλώσεις και γενικότερη δράση αντάξια της σημασίας του γεγονότος, της συμπλήρωσης 100 χρόνων από εκείνον τον εθνικό όλεθρο; Δεν έπρεπε τα 100 χρόνια να αποτελέσουν πανεθνική υπόθεση και αυτόν τον χαρακκτήρα της επετείου να τον συμβόλιζε η ανάληψη της υπόθεσης από το ίδιο το κράτος; Αλλά το άθλιο απερχόμενο Δ.Σ. της ΠΟΕ, που χειρότερο δεν μπορώ να φανταστώ (εξαιρουμένης της ΠΟΠΣ που είναι ... εκτός συναγωνισμού κατάντιας!), ούτε καν σκέφτηκε να φέρει το θέμα στην προηγούμενη κυβέρνηση, της οποίας βέβαια οι χαρτογιακάδες των υπουργείων της ήταν εντελώς ανυποψίαστοι περί το θέμα... Στη δεκαετία του ΄70, μετά τη Μεταπολίτευση, δημιουργήθηκε στην Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης η λεγόμενη ΚΝΕ, η Κίνηση Νέων Επιστημόνων, γύρω στους 200 νέοι επιστήμονες, που ήταν μια δεξαμενή σκέψης, δημιούργημα, οφείλω να πω, του Γιώργου Παρχαρίδη, με εμένα, κατά κάποιο τρόπο (διότι ο φορέας ήταν άτυπος) εκτελεστικό υπεύθυνο. Αν είχε οργανώσει τέτοιες δεξαμενές σκέψης η ΠΟΕ σε κάθε ΣΠΟΣ, αν έδινε τέτοιο βήμα ιδίως στους νέους για οργανωμένο ελεύθερο και δημιουργικό συλλογικό σταχασμό, ασφαλώς άλλα πράγματα θα συνέβαιναν σχετικά με την επέτειο των 100 χρόνων και γενικά άλλα πράγματα θα συνέβαιναν στον οργανωμένο χώρο. Το υλικό υπάρχει, ο νεανικός ενθουσιασμός ξεχειλίζει, η γνώση περισσεύει, αλλά δεν υπάρχει "παγά λαλέουσα" να αρδεύει τη νεότητα, παρά υπάρχει η στειρότητα της Διοίκησης της ΠΟΕ, που κατάντησε τον τόσο ελπιδοφόρο φορέα "άδεια στέρνα", όπως θα έλεγε και ο Σεφέρης. Κρίμα...

Ο μόνος τρόπος για να μην πέσει εντελώς στην ανυποληψία η ΠΟΕ είναι να λειτουργήσουν επιτέλους δραστήρια οι Θεματικές Επιτροπές της. Το άθλιο ευφυολόγημα ότι αν θέλεις να ματαιώσεις κάποιο έργο ανάθεσέ το σε επιτροπή, αυτό το παραμύθι είναι για τους απολίτιστους. Για τους πολιτισμένους ανθρώπους, για τους δημοκράτες, η συλλογική σκέψη και δράση είναι πολλαπλάσια πιο δημιουργική από την ατομική προσπάθεια. Είμαι μέλος της Επιτροπής για την Παναγία Σουμελά, που όμως ποτέ δεν τη συγκάλεσε ο πρόεδρος της ΠΟΕ, επικεφαλής της Επιτροπής... Πλήρης περιφρόνηση! Απορώ, βρε παιδιά, πώς ανεχτήκαμε τέτοια κατάπτωση ενός φορέα που θα μπορούσε να κάνει θαύματα! Πώς πέσαμε τόσο χαμηλά και πώς αφηνόμαστε "μοιραίοι και άβουλοι" (Βάρναλης), να μας πηγαίνουν ακόμη χαμηλότερα!

Υπάρχει ένας πολύ σοβαρός κίνδυνος: Καθώς το επόμενο Διοικητικό Συμβούλιο δεν θα έχει, ως φαίνεται, αντιπολίτευση, η ύπαρξη της οποίας είναι, όπως προείπα, ευλογία για κάθε αληθινά δημοκρατική διοίκηση, υπάρχει ο κίνδυνος να επαναπαυθεί στις δάφνες της "νίκης" του και να νομίσει ότι έργο του είναι μόνο ό,τι θα παράγουν οι κεμεντζέδες και τα τουμπερλέκια. Το γεγονός ότι χάθηκε η υπόθεση των 100 χρόνων της Γενοκτονίας προοιωνίζεται τα χειρότερα, διότι αυτήν την υπόθεση την άφησε να χαθεί η ίδια η ομάδα που κατά τα φαινόμενα θα αυτοαναπαραχθεί ως Διοίκηση στις προσεχείς εκλογές. Λοιπόν, τι πρέπει να κάνουμε εμείς οι άλλοι, οι απέξω; Πρωτον, να προσευχόμαστε να αποδειχτούμε κακοί μάντεις, να ευχόμαστε δηλαδή με κάθε ειλικρίνεια να μας διαψεύσει και ο Βαρυθυμιάδης και οι συν αυτώ, να είναι δηλαδή ένας δραστήριος πρόεδρος και ένα δημιουργικό Διοικητικό Συμβούλιο. Είθε! Δεύτερο, να είμαστε πάντως κοντά στους διοικούντες, με τη γνώση μας, με την πείρα μας, με την αγάπη μας για την ΠΟΕ. Να συντρέξουμε τη Διοίκηση, ιδίως στον σκληρό και αδιάλακτο αγώνα που πρέπει να κάνει κατά του φασιστικού καθεστώτος στην Παναγία Σουμελά. Να είμαστε όσο πιο ενεργά μπορούμε μαζί της, μαζί με τη Διοίκηση. Να είμαστε μαζί της και στον αγώνα που πρέπει πλέον να κάνει κατά της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (ΠΟΠΣ). Εμφύλιος; Εμφύλιος! Η ζωή απέδειξε ότι εδώ ταιριάζει η ρήση Ή τους τελειώνουμε ή μας τελειώνουν. Πρέπει, το ξαναέγραψα, να καλέσει γρήγορα η ΠΟΕ την ΠΟΠΣ σε συγχώνευση, με οποιοδήποτε νομικό τρόπο (πού όλοι είναι εύκολοι για τους νομικούς, αρκεί να υπάρχει ενωτική βούληση - προσωπικά θα πρότεινα την αυτοδιάλυση των δύο Ομοσπονδιών και την ανασύσταση νέας με όλα τα σωματεία εντός) και με οποιοδήποτε εκατέρωθεν κόστος γοήτρου, και αν αρνηθεί τη συνένωση η ΠΟΠΣ, να αρχίσουμε συστηματική καταπολέμησή της με κάθε θεμιτό μέσο. Στο κάτω κάτω η ΠΟΠΣ αντέδρασε λυσαλέα στην ίδια την ίδρυση της ΠΟΕ, την έσυρε σε σκληρές αντιδικίες στα δικαστήρια, την βασάνισε, υπονόμευσε και υπονομεύει συστηματικά την δράση της. Γιατί λοιπόν εμείς να είμαστε ανεκτικοί και μεγαλόψυχοι; Και αν το θέμα αφορούσε εμάς ως άτομα, αν αφορούσε τη σωτηρία της ψυχής μας, οφείλαμε κάθε φορά που μας ραπίζει η ΠΟΠΣ στην αριστερά παριά να της στρέψουμε και την δεξιά. Αλλά η υπόθεση αφορά έναν ολόκληρο κόσμο, τον ποντιακό κόσμο, αφορά, χωρίς υπερβολή, το ίδιο το ελληνικό έθνος. Δεν μπορεί λοιπόν να ανεχόμαστε πλέον μιά ομοσπονδία, την ΠΟΠΣ, που άλλο λόγο ύπαρξης δεν έχει παρά να λειτουργεί ως απλό υποστύλωμα του φασιστικού διοικητικού καθεστώτος της Παναγίας Σουμελά, στο αναστύλωμα του οποίου, ωστόσο, αναρριχάται.

Δεν θα είμαι, λοιπόν, υποψήφιος πρόεδρος της ΠΟΕ στις προσεχείς εκλογές, όπου θα με κατέβαζε μόνο η αγάπη μου γι΄ αυτήν και η αγωνία μου για την πορεία της. Ευχαριστώ πάντως όσους - και ήταν πολλοί - με παρότρυναν και αυτοί να είμαι υποψήφιος. Σε όλους αυτούς κάνω έκκληση, να είμαστε κοντά στην όποια νέα Διοίκηση, με αγάπη για την ΠΟΕ, αμνησίκακοι, με μοναδικό όρο να σέβεται την αξιοπρέπειά μας. Και πρέπει βεβαίως όλα τα σωματεία να συμμετάσχουν αθρόα στις εκλογές, για να αποδείξουμε ότι είμαστε ένας δημοκρατικός δυναμικός φορέας. Η ίδια η δομή της ΠΟΕ, με την αρμονική σύγκλιση σωματείων και Διοίκησης, όπως αυτή η σύγκλιση συντελείται ιδίως μέσα από τους Συνδέσμους Ποντιακών Σωματείων, ΣΠΟΣ, αυτή η δομή, είναι πραγματικά πρωτόγνωρο πρότυπο δευτεροβάθμιας δημοκρατικής συγκρότησης και ως εκ τούτου έχει έμφυτη τη δύναμη να ξεπεράσει τις δυσκολίες, για να εκλάμψουν κάποτε καλύτερες μέρες για την κορυφαία ποντιακή οργάνωση και για ολόκληρο τον οργανωμένο ποντιακό ελληνισμό.

ΥΓ. Ενόψει εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, του οποίου η θητεία θα συμπέσει με την 100η επέτειο της Συνθήκης της Λωζάνης και της Ανταλλαγής, θα προτείνει άραγε ο οργανωμένος ποντιακός χώρος την ανάδειξη πόντιου στον θώκο του Προέδρου; - έχουμε δε πόντιους πολιτικούς αλλά και άλλες διακεκριμένες προσωπικότητες με ανεπίληπτη πολιτεία, μορφωμένους και υποδείγματα ήθους. Ερώτηση κάνω, που ξέρω θα ηχήσει παράξενα, διότι είπαμε, δεν έχουμε ως πληθυσμιακό σύνολο επαρκή αυτοεκτίμηση και ίσως θεωρούμε ότι το ύπατο πολιτειακό αξίωμα είναι απρόσιτο για πόντιους... Και όμως, η ανάδειξη πόντιου στο αξίωμα, στη συγκυρία της 100ης επετείου της Ανταλλαγής, θα είχε εξαιρετική συμβολική σημασία, για λόγους που αφήνω στον καθένα να σκεφτεί.

Το 3ο Πανελλήνιο Επιστημονικό Συνέδριο Θεολόγων Εκπαιδευτικών, με διεθνή συμμετοχή, με τίτλο «Θρησκευτική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση για το μέλλον» διοργανώνουν από κοινού το Τμήμα Θεολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το Εργαστήριο Παιδαγωγικής του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ και η Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας.

Ξεκίνησαν την Κυριακή 22 Σεπτεμβρίου 2019. τα τμήματα της Ευξείνου Λέσχης Βέροιας με μεγάλη συμμετοχή μελών, μαθητών και φίλων του συλλόγου, μέσα σε ένα πανηγυρικό κλίμα και με την συμμετοχή μαθητών και γονέων τους.

Στις αρχές Οκτωβρίου 2019, θα γίνει η έναρξη των δύο μαθημάτων του ακαδημαϊκού έτους 2019 – 2020 και συγκεκριμένα την Πέμπτη 3 και την Παρασκευή 4 Οκτωβρίου 2019, στην Επώνυμη Έδρα Ποντιακών Σπουδών του ΑΠΘ.

Το τμήμα Υποτροφιών της Ευξείνου Λέσχης Φλώρινας «ΑΡΙΣΤΕΙΑ ΕΥΞΕΙΝΟΥ ΛΕΣΧΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΝΙΚΟΣ ΚΑΠΕΤΑΝΙΔΗΣ» (πρώην ΡΑΤΟΠΟΥΛΕΙΑ) πρόκειται να χορηγήσει υποτροφίες στους αριστούχους μαθητές και μαθήτριες της Β΄τάξης Λυκείου του σχολικού έτους 2018 - 2019 την Κυριακή 20 Οκτωβρίου 2019 και ώρα 11 το πρωί, όπως ανακοίνωσε το διοικητικό συμβούλιο της Ευξείνου Λέσχης Φλώρινας, από τα παρακάτω λύκεια του νομού.

Μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2019 θα διαρκέσουν οι εγγραφές στο Σχολείο Ελληνικής Γλώσσας του δήμου Νεάπολης – Συκεών Θεσσαλονίκης, που ξεκίνησαν ήδη στους Συμβουλευτικούς Σταθμούς όλων των Δημοτικών Ενοτήτων. Το Σχολείο λειτουργεί με τη συνεργασία της Διεύθυνσης Κοινωνικής Πολιτικής και της Κοινωφελούς Επιχείρησης Υπηρεσιών Νεάπολης-Συκεών με την Παιδαγωγική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και την υποστήριξη του Συμβουλίου Ένταξης Μεταναστών του δήμου Νεάπολης - Συκεών.

Όλα είναι έτοιμα για τη μεγάλη εκδήλωση που οργανώνει και φέτος στη Θεσσαλονίκη η Ομοσπονδία Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος, με την ευκαιρία της Ημέρας Εθνικής Μνήμης της 14ης Σεπτεμβρίου, για τα θύματα της γενοκτονίας στη Μικρασιατική καταστροφή.

Το βράδυ της Κυριακής και ώρα 21.00 θα κάνει πρεμιέρα η τηλεοπτική σειρά «Το Κόκκινο Ποτάμι» στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN, σε σκηνοθεσία του Μανούσου Μανουσάκη, το οποίο βασίζεται στο βιβλίο του συγγραφέα Χάρη Τσιρκινίδη.

Το 12ο Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών «Ανέσπαλτος Χοροθυμία», διοργανώνει η Ένωση Ποντίων Μελισσίων Αττικής, στα Μελίσσια το Σάββατο 21 Σεπτεμβρίου 2019 και ώρα 20.00 στο Ανοιχτό Θέατρο Μελισσίων (Μαγγίνα), με τη συμμετοχή ποντιακών σωματείων από την Αττική.

Εκδήλωση με θέμα ««Πόντος, Ματωμένη Γη», πραγματοποιεί η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων (ΠΟΠΣ) την Κυριακή 29 Σεπτεμβρίου 2019 στις 8 το βράδυ στο Δημοτικό Θέατρο Κήπου, Νικολάου Γερμανού, Θεσσαλονίκη (Έναντι ΧΑΝΘ), με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.

Η παράσταση «Γενοκτονία» σε σκηνοθεσία του Παύλου Κουρτίδη, θα παρουσιαστεί στο πλαίσιο του φεστιβάλ «Αισχύλεια», στην Ελευσίνα Αττικής την Παρασκευή 20 Σεπτεμβρίου 2019. Μία ωδή στη ζωή, ένας ύμνος για την ανθρωπότητα μέσα σε χώματα χαμένων πατρίδων.

Την ποντιακή θεατρική παράσταση «Ο Φώταγας» παρουσιάζει η Ένωση Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων στο πλαίσιο του «Πολιτιστικού Σεπτέμβρη», του καθιερωμένου Πολιτιστικού Φεστιβάλ του δήμου Ωραιοκάστρου.

Η ώρα για τα φετινά «Τραπεζούντεια» έφτασε, και όλα είναι έτοιμα για την μεγάλη εκδήλωση που διοργανώνει η Ένωση Ποντίων Γλυφάδας «Η Ρωμανία», με πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα.

Νέο διοικητικό συμβούλιο εξελέγη στο σύλλογο Ποντίων Φοιτητών Φλώρινας «Η Παράδοση», μετά τις αρχαιρεσίες που έγινε την Τετάρτη 18 Σεπτεμβρίου 2019.

Την άποψη ότι εκτός από το Μουσείο του Ολοκαυτώματος στη Θεσσαλονίκη θα πρέπει να δημιουργηθεί και ένα Μουσείο Γενοκτονίας των Ελλήνων και των λαών της Ανατολής, στην πρωτεύουσα των προσφύγων, εξέφρασε από το βήμα του δημοτικού συμβουλίου του δήμου Θεσσαλονίκης, ο Βασίλης Μωυσίδης, επικεφαλής της κίνησης «Θεσσαλονίκη των πολιτών». Η τοποθέτηση έγινε κατά τη συνεδρίαση της Δευτέρας 16 Σεπτεμβρίου 2019. 

Με την Γερμανία να είναι η τιμώμενη χώρα στην 85η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, «άναψαν οι μηχανές» για την Γενική Έκθεση η οποία θα πραγματοποιηθεί από τις 5 έως τις-13 Σεπτεμβρίου 2020 και έχει ήδη ξεκινήσει η υλοποίηση της σε όλα τα επίπεδα.

Με το θέμα «Γενοκτονία… Η διάδοση και η διάσωσή…», ασχολήθηκε η 15η Πανελλήνια Συνάντηση Ποντιακής Νεολαίας, που διοργανώθηκε από τη Συντονιστική Επιτροπή Νεολαίας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος και πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 13, το Σάββατο 14 και την Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου 2019, στην Παιδική Κατασκήνωση Μεταμόρφωσης του Δήμου Πολυγύρου με πολύ μεγάλη επιτυχία.

Του ΒΛΑΣΗ ΑΓΤΖΙΔΗ*

Το τέλος του ελληνοτουρκικού πολέμου τον Αύγουστο του 1922 υπήρξε το επιστέγασμα μιας ολόκληρης ιστορικής περιόδου, που ξεκίνησε το 1908 στη Θεσσαλονίκη με την κατάληψη της οθωμανικής εξουσίας από τη νεοτουρκική ακροδεξιά και οδήγησε στην αιματηρή μετατροπή του μεγαλύτερου μέρους της αυτοκρατορίας σε τουρκικό έθνος - κράτος. Τα θύματα αυτής της διαδικασίας ήταν οι χριστιανικοί πληθυσμοί (Έλληνες, Αρμένιοι, Ασσυροχαλδαίοι).

Κύριος πρωταγωνιστής της τελευταίας φάσης της σύγκρουσης (1919 - 1922) ήταν ο Μουσταφά Κεμάλ πασά. Ένας ευφυής εθνικιστής στρατιωτικός, μέλος της ακραίας οργάνωσης «Ένωση και Πρόοδος», που ευθυνόταν για τις γενοκτονίες που είχαν διαπραχθεί την περίοδο του πολέμου.

Μετά την ήττα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Κεμάλ αποφάσισε να αυτονομηθεί, για να ανατρέψει προς όφελος του τουρκικού εθνικισμού τη μορφή που θα έπαιρνε ο μεταοθωμανικός κόσμος. Η συγκυρία βοήθησε την υλοποίηση των σχεδίων του. Ο φιλονεοτουρκικός αμοραλισμός του Λένιν, η ανθελληνική στάση των Ιταλών, αλλά και της Γαλλίας στη συνέχεια, η απόσυρση των ΗΠΑ από τις ευρωπαϊκές υποθέσεις, συνδυασμένα με τις εσωτερικές συγκρούσεις του ελληνικού κόσμου, τη διάσπαση σε αντιπολεμικούς μοναρχικούς και επιπόλαιους βενιζελικούς, τον ντεφετισμό του παλαιοελλαδικού Κομμουνιστικού Κόμματος και τη ρατσιστική στάση της ελληνικής μοναρχίας απέναντι στους Έλληνες της Ανατολής, οδήγησαν σε μία απρόβλεπτη και συντριπτική καταστροφή.

Η τζιχάντ του Κεμάλ

Ο Μουσταφά Κεμάλ προερχόταν από το χώρο των κοσμικών τούρκων εθνικιστών, που είχαν αποφασίσει από πολύ νωρίς να καταστρέψουν την πολυεθνική Οθωμανική Αυτοκρατορία και στη θέση της να οικοδομήσουν ένα τουρκικό έθνος-κράτος, απαλλαγμένο από τις μειονότητες. Κατά την αρχική περίοδο της αυτονόμησής του από την Υψηλή Πύλη (Μάιος 1919), οι σουλτανικοί θα τον χαρακτηρίσουν αρνησίθρησκο και αιρετικό, και θα τον θέσουν εκτός του νόμου. Σ’ όλη την Ανατολία θα ξεσπάσουν αντικεμαλικά κινήματα ως αντίδραση στη σκληρή φορολογία που επέβαλαν οι νέες κεμαλικές αρχές της Άγκυρας. Ως αντίδραση στις εξεγέρσεις αυτές, αλλά και στην απόρριψη από τη σουλτανική εξουσία, ο Μουσταφά Κεμάλ θα ενδυθεί υποκριτικά το ένδυμα του πιστού μουσουλμάνου.

Ο βιογράφος του Πολ Ντιμόντ αναφέρει: «Ύστερα από την άφιξή του στην Ανατολία, προσπαθούσε να εμφανίζεται ως τέλειος μουσουλμάνος και να διατηρεί καλές σχέσεις με τους ανθρώπους της θρησκείας. Δημόσιες προσευχές και ιεροτελεστίες στα τεμένη συνόδευαν καθεμιά απ' τις μεγάλες στιγμές στην επαναστατική του πορεία. Σταδιακά κέρδισε πολυάριθμα στηρίγματα στους κόλπους του μουσουλμανικού ιερατείου...».

Στις 23 Απριλίου 1920 θα λάβει χώρα η εναρκτήρια συνεδρίαση της αυτοαποκαλούμενης εθνικιστικής Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης στην Άγκυρα. Η αίθουσα της συγκέντρωσης ήταν μακρόστενη, διακοσμημένη με τις πράσινες σημαίες του Ισλάμ και με στίχους από το Κοράνι. Πλάι στην κεντρική αίθουσα υπήρχε αίθουσα προσευχής με αναλόγια και τάπητες στραμμένα προς τη Μέκκα.

Ο βιογράφος τού Κεμάλ κάνει την εξής περιγραφή: «Πριν από την έναρξη, οι βουλευτές συγκεντρώθηκαν στο τέμενος Χατζή Μπαϊράμ και προσευχήθηκαν. Στη συνέχεια κατευθύνθηκαν προς το κτίριο της Εθνοσυνέλευσης με τις σημαίες και τα ιερά κειμήλια μπροστά. Εκεί παρακολούθησαν την ανάγνωση ολόκληρου του Κορανίου και το κήρυγμα του Μπουχαρί, που αναφερόταν στις παραδόσεις του Προφήτη. Παράλληλα, σφάζονταν αρνιά. Ακολούθησε ένα κήρυγμα σχετικά με τη θρησκευτική σημασία του εθνικού αγώνα και στη συνέχεια προσευχές για τη σωτηρία του χαλίφη και της πατρίδας. Στο τέλος οι βουλευτές παρακολούθησαν τον ύμνο ‘Μεβλούντ’ του Σουλεϊμάν Τσελεμπί για τη γέννηση του Μωάμεθ. Ο ύμνος αυτός ψάλλεται σ’ όλες τις εξαιρετικές περιπτώσεις».

Ο ευφυής Κεμάλ, αφού κήρυξε ιερό πόλεμο (τζιχάντ-Jihad) κατά των «απίστων», κατάφερε να παρουσιαστεί ως ο μόνος πραγματικός υπερασπιστής του σουνιτικού Ισλάμ. Στη συνέχεια μπόρεσε να σύρει και τους Σοβιετικούς σε μία άνευ όρων βοήθεια προς το εθνικιστικό του κίνημα, εκμεταλλευόμενος τις φοβίες του Λένιν, την περιφρόνησή του για τα δικαιώματα των λαών και των μειονοτήτων, και το σύνδρομο της διατήρησης της εξουσίας του. Ο Μουσταφά Κεμάλ έλεγε το καλοκαίρι του ’20 σε μια γαλλική εφημερίδα: «Έχω ολόκληρο το Ισλάμ πίσω μου κι έχω στο πλάι μου έναν σύμμαχο ακόμα πιο μεγάλο, που μου δίνει το χέρι». Το κεφάλαιο της σοβιετοτουρκικής συνεργασίας, που είναι πολύ μεγάλο και σύνθετο, θα αποτελέσει αντικείμενο ιδιαίτερης διαπραγμάτευσης στις σελίδες Ιστορίας της «Κ.Ε.».

Ο Μουσταφά Κεμάλ, ο οποίος έκανε «ιερό πόλεμο» και πραγματοποιούσε τον ισλαμικό τζιχάντ κατά των «άπιστων» μειονοτικών Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυροχαλδαίων, ανακηρύχθηκε σε Gazi (Γαζί), δηλαδή «Νικητή του Ισλάμ» μετά την πρώτη του νίκη κατά του ελληνικού στρατού τον Αύγουστο του 1921. Τότε είχε καταφέρει με πολύ μεγάλη δυσκολία να αποκρούσει την ελληνική επίθεση προς την Άγκυρα και να περιορίσει τον ελληνικό στρατό στην αριστερή όχθη του Σαγγάριου ποταμού. Ο τιμητικός τίτλος του Gazi είναι η υπέρτατη αμοιβή που αποδίδεται στους γενναιότερους μαχητές του Ισλάμ.

Η καταστροφή της γκιαούρ Ιζμίρ

Ο στόχος του Μουσταφά Κεμάλ ήταν να δημιουργήσει ένα καθαρό τουρκικό εθνικιστικό κράτος, απαλλαγμένο πάση θυσία από τις μειονότητες. Ο Νίκος Ψυρρούκης κατατάσσει το κεμαλικό κίνημα στα φασιστικά κινήματα του Μεσοπολέμου.

Στο πλαίσιο αυτό οργανώθηκε και η εκκαθάριση της ιωνικής παραλίας μετά τη νίκη επί του ελληνικού στρατού. Σύμφωνα με τον τούρκο δημοσιογράφο Emre Akyoz, ο Μουσταφά Κεμάλ ανέθεσε το έργο αυτό στο σκληρό νεότουρκο Νουρεντίν πασά, ο οποίος επέτρεψε τη σφαγή του χριστιανικού πληθυσμού και οργάνωσε την πυρπόληση της πόλης. Ο Akyoz υποστηρίζει ότι η εξόντωση των Ελλήνων τον Σεπτέμβρη του 1922 είχε όλα τα χαρακτηριστικά της γενοκτονίας των Αρμενίων του 1915, δηλαδή προγραμματισμό και άσκηση άμεσης βίας.

Η καλύτερη ομολογία για την ευθύνη των υψηλών κλιμακίων του τουρκικού εθνικισμού στην καταστροφή της Σμύρνης είναι η αναφορά του στελέχους του κεμαλικού εθνικιστικού κινήματος Falih Rifki Atay, ο οποίος στο βιβλίο του «Cankaya» ρωτά σε πρώτο πληθυντικό πρόσωπο: «Γιατί κάψαμε τη Σμύρνη;». Και απαντά: «Γιατί φοβηθήκαμε ότι αν έμεναν τα κτίρια στη θέση τους, δεν θα μπορούσαμε να απαλλαγούμε από τις μειονότητες...».

Η εικόνα που έδωσε ο δημοσιογράφος Chater Melville του περιοδικού «The National Geographic» για την τραγωδία της Σμύρνης εκείνες τις μέρες του Σεπτέμβρη του '22 -και ανέδειξε σε άρθρο της η Αρετή Τούντα Φεργάδη- είναι η εξής: «Μπροστά σ' αυτόν τον εφιάλτη των 300.000 ψυχών, που ποδοπατιούνταν στην προκυμαία χωρίς ελπίδα διαφυγής απ' τον κλοιό της φωτιάς και της θάλασσας, οι περιγραφές του εμπρησμού της Τροίας ωχριούσαν».

Οι ελλαδικές ευθύνες για τη σφαγή

Πρέπει να σημειωθεί ότι το χριστιανικό πληθυσμό της Σμύρνης (ελληνικό και αρμενικό) εγκατέλειψαν συνειδητά στο έλεος του κεμαλικού στρατού οι ελληνικές αρχές κατοχής: «Για να μη δημιουργηθεί προσφυγικό πρόβλημα στην Ελλάδα», όπως ζητούσε ο Δημήτριος Γούναρης και υλοποιούσε ο αρμοστής της Ελλάδας στην Ιωνία Αριστείδης Στεργιάδης. Ουσιαστικά ο Γούναρης και η κυβέρνησή του παρέδωσαν τον ελληνισμό της Ιωνίας στα τουρκικά εθνικιστικά στρατεύματα του Μουσταφά Κεμάλ και με μία έννοια είναι συνυπεύθυνοι για τη σφαγή που επακολούθησε.

Της αντιμικρασιατικής και απάνθρωπης αυτής στάσης είχαν προηγηθεί και άλλα γεγονότα, που απεδείκνυαν το μικρό ενδιαφέρον των βασιλικών και του Λαϊκού Κόμματος για τη μοίρα των πολυάνθρωπων ελληνικών κοινοτήτων της Ανατολής:

*Καταρχάς η πλήρης εγκατάλειψη του Πόντου και του δυναμικού ελληνικού αντάρτικου που είχε δημιουργηθεί στην περιοχή αμέσως μετά την ανάληψη της εξουσίας τον Νοέμβρη του ’20.

*Η απόρριψη της πρότασης των ηγετών του μικρασιατικού ελληνισμού (Μικρασιατική Άμυνα) για δημιουργία ντόπιου μικρασιατικού στρατού, με στόχο την προστασία του σαντζακίου Σμύρνης και την ανακήρυξη μικρασιατικού κράτους στα ιωνικά παράλια.

*Η απαγόρευση δημιουργίας ελληνικών πολιτοφυλακών στην Ιωνία.

*Και τέλος η νομοθετική απαγόρευση εξόδου των πληθυσμών από την περιοχή -που ήδη σκέφτονταν να εγκαταλείψουν- με το νόμο 2870/Ιούλιος 1922.

Μία ερμηνεία

Η ακραία συμπεριφορά του τουρκικού εθνικισμού απέναντι στους άμαχους χριστιανικούς πληθυσμούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μπορεί να ερμηνευθεί μόνο με την κατανόηση της ταξικής του θέσης. Ο κεμαλισμός, όπως και οι Νεότουρκοι λίγο πιο πριν, εξέφραζαν τα προαστικά στρώματα της οθωμανικής κοινωνίας -γραφειοκρατικά, μιλιταριστικά και φεουδαρχικά- που βρίσκονταν σε μία θανάσιμη αντιπαράθεση με τα ανερχόμενα προοδευτικά αστικά στρώματα των οθωμανικών πόλεων, τα οποία στο μεγαλύτερο βαθμό απαρτίζονταν από πολίτες που προέρχονταν από τις χριστιανικές οθωμανικές κοινότητες. Παράλληλα, τα προαστικά αυτά στρώματα χαρακτηρίζονταν από ελιτίστικα αντιλαϊκά συναισθήματα, τα οποία ενισχύονταν ακόμη περισσότερο από την ισλαμική υπεροψία και το θρησκευτικό ρατσισμό.

Ο σημαντικός τούρκος πολιτικός επιστήμονας Fikret Baskaya αναφέρει για το χαρακτήρα του κεμαλισμού και του κοσμικού τουρκικού κράτους: «Στην πραγματικότητα, η ρεπουμπλικανική Τουρκία αντιμετώπιζε ανέκαθεν τις λαϊκές μάζες με μία αποικιοκρατική οπτική γωνία. Έχουμε δηλαδή να κάνουμε μ' ένα περίεργο φαινόμενο αυτοαποικιοκρατίας. Αν θέλουμε να το πούμε διαφορετικά, έχουμε να κάνουμε με μία ιδιάζουσα αποικιοκρατική διεργασία. Αυτή η αυτοαποικιοκρατία έχει ριζικές διαφορές από τη συνήθη αποικιοκρατία και παρουσιάζει την πρωτοτυπία να έχουν οι αποικιοκράτες την ίδια θρησκεία με τους αποίκους...».

* Διδάκτωρ Σύγχρονης Ιστορίας, μαθηματικός https://kars1918.wordpress.com.

** Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 15/9/2019

https://www.makthes.gr/mikrasiatiki-katastrofi-aities-kai-eythynes-236766?fbclid=IwAR17_lNvEkOtQVDhqF0oaBtOFqVFihtk3sKOlCUVCu7xDsNZesHzd1GR-3Y

Αγιασμό για τα τμήματα της χρονιάς 2018 – 2019, πραγματοποιεί η Εύξεινος Λέσχη Ποντίων Νάουσας, Εθνική Βιβλιοθήκη Αργυρουπόλεως «Ο Κυριακίδης» το απόγευμα της Δευτέρας 23 Σεπτεμβρίου 2019.

Την παραίτησή του από πρόεδρος της Ένωσης Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων (ΕΠΩΦ), υπέβαλε ο Ηρακλής Τσακαλίδης, μετά από 20 χρόνια για «λόγους αξιοπρέπειας, ανεξαρτήτους από τη θέλησή του». Μαζί του από το διοικητικό συμβούλιο παραιτήθηκαν η Στέλλα Γεωργιάδου ταμίας και το μέλος του διοικητικού συμβουλίου Παύλος Μαυρόπουλος, πρώην πρόεδρος.

Την αποχώρησή του ο Ηρακλής Τσκαλίδης, την ανακοίνωσε δημοσίως μέσα από την προσωπικό του σελίδα στο fb, ως ακολούθως: 

Πάνω από το επίπεδο των 250.000 ατόμων διατήρησε για τρίτη συνεχή χρονιά η ΔΕΘ τον πήχη της επισκεψιμότητας, εδραιώνοντας τη δυναμική της και κερδίζοντας ακόμα περισσότερο τις καρδιές του κόσμου. Ειδικότερα, τις πύλες της 84ης ΔΕΘ πέρασαν 263.737 επισκέπτες, που συμμετείχαν με ενθουσιασμό στη μεγάλη γιορτή της Θεσσαλονίκης, η οποία χρόνο με τον χρόνο γίνεται πιο δημοφιλής και μάλιστα σε όλες τις ηλικίες. Οικογένειες με παιδιά, νεολαία, αλλά και μεγαλύτεροι ηλικιακά επισκέπτες κατέκλυζαν καθημερινά το Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο Θεσσαλονίκης, έχοντας να επιλέξουν ανάμεσα σε πολλές και διαφορετικές επιλογές.

Με τίτλο «’ΚΙ ΑΝΑΣΠΑΛΛΩ», επετειακό αφιέρωμα στον ποντιακό ελληνισμό, η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος (ΠΟΕ), εξέδωσε ένα μοναδικό περιοδικό – σταυρόλεξο, 52 σελίδων, στο πλαίσιο των δράσεων και των στόχων που έθεσε εν όψει του επετειακού έτους 2019, χρονιά ορόσημο, καθώς συμπληρώνονται 100 χρόνια από την αποβίβαση του γενοκτόνου Μουσταφά Κεμάλ στην Αμισό.

Για δεύτερη συνεχή χρονικά, το Φιλανθρωπικό Ίδρυμα «Ιβάν Σαββίδης», χορηγεί υποτροφία για μεταπτυχιακές σπουδές στο Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος.

Την ανακοίνωση έκανε η Έδρα Ποντιακών Σπουδών, ως ακολούθως: