Παρύσατις Παπαδοπούλου - Συμεωνίδου
Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος
Ομότιμη Καθηγήτρια ΑΠΘ
Το 2016 ψηφίσθηκε ο Νόμος για μετατροπή της Βιομηχανικής Περιοχής/ΒΙ.ΠΕ. Κιλκίς σε Ειδική Οικονομική Ζώνη/ΕΟΖ (ΦΕΚ 762/Β/22.3.2016: Απόφ. Φ/Α.5/16/398211/555/7.3.2016. Υπαγωγή της Βιομηχανικής Περιοχής / ΒΙ.ΠΕ. Κιλκίς στις διατάξεις του Ν. 3982/2011, ΦΕΚ 143/Α). Ήδη από τότε ήταν ορατό το μέλλον της ευρύτερης περιοχής που αποτελεί τμήμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Κατέγραψα το θεσμικό γεγονός σε νεοεκδοθέν τότε βιβλίο μου («Πληθυσμιακοί στρόβιλοι στον 21ο αιώνα. Συρία*Ελλάδα», Εκδόσεις Κυριακίδη/2017). Το γεγονός δεν φάνηκε να ενδιαφέρει κανέναν, ίσως διότι δεν ήταν γνωστό στην χώρα μας τί σημαίνει «ΕΟΖ».
Μεταξύ των περιοχών της Ελλάδος που βρίσκονται στο πολιτικό στόχαστρο είναι πρωτίστως η περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, ιδιαίτερα δε οι συνοριακές περιοχές.
Έπονται, φυσικά, και άλλες περιοχές της χώρας για χρήση φθηνού εργατικού δυναμικού, στα πλαίσια πολιτικής ιδιωτικοποιήσεων γης και εγκαταστάσεων (όπως λιμάνια κ.ά.), αλλά και περιοχές αποψιλωθείσες πληθυσμιακά.
Οι ΕΟΖ είναι κλειστές συσσωρεύσεις φθηνής εργατικής δύναμης (συνήθως αλλοεθνών), κυρίως ηλικιακά νέων ανδρών. Αποτελούν ιδιάζοντα γκέτος, απολύτως οριοθετημένα και ελεγχόμενα. Είναι πολλά τα παραδείγματα τέτοιων ΕΟΖ (βλ. ως τα πλησιέστερα της Ελλάδος στην Τουρκία, Ν. Ιταλία κ.ά.) που αποτελούν τις σύγχρονες μορφές επιχειρηματικών αποικιών. Θα πρέπει να προστεθεί ότι στις ΕΟΖ οι νόμοι για επιχειρηματικές και εμπορικές δραστηριότητες διαφέρουν από τους νόμους της χώρας στην οποία είναι ενταγμένες.
Οι μετανάστες (διότι σαφώς δεν πρόκειται για πρόσφυγες που μέχρι σήμερα δεν υπερβαίνουν το 15%), ενώ φαίνεται να καταφθάνουν στην Ελλάδα με δική τους πρωτοβουλία, αποτελούν τα θύματα των πολιτικών υποκινήσεων στα πλαίσια μαζικής προπαγανδιστικής πλύσης τού νου των φτωχών/ανέργων υποανάπτυκτων ή αναπτυσσόμενων χωρών. Επομένως, οι μεταφερόμενοι στην Ελλάδα (πιστεύοντας οι ίδιοι ότι η χώρα αποτελεί τον ενδιάμεσο σταθμό της επιλογής τους ως προς την χώρα εγκατάστασής του) αποκτούν το γνώρισμα των εισβολέων, των εγκλωβισμένων εισβολέων.
Και στην αποδοχή τους έχουν την νόμιμη πολιτική κάλυψη από πλευράς Ελλάδος των αποφάσεων της Συνόδου για την μετανάστευση στο Μαρακές τον Δεκέμβριο του 2018 (το Παγκόσμιο Σύμφωνο για την Ασφαλή, Ομαλή και Τακτική Μετανάστευση –ο πλήρης τίτλος του – είναι μη δεσμευτικό και είναι το πρώτο που καταρτίστηκε με σκοπό να συμβάλει στην ρύθμιση των παγκόσμιων μεταναστευτικών ροών). Επομένως, η πρώτη στην Ελλάδα ΕΟΖ στην περιοχή του Κιλκίς, καλύπτεται θεσμικά και πολιτικά απολύτως όσον αφορά την εγκατάσταση οικονομικών / παραγωγικών μονάδων από επίδοξους επενδυτές. Δεν χωρά αμφιβολία ότι η βιαστική συμφωνία των Πρεσπών έπρεπε να ανταποκριθεί στις οικονομικές επιταγές της παγκοσμιοποίησης (μετεξελιχθείσα σε μεταπαγκοσμιοποίηση, συνυφασμένη με απόλυτη φτώχεια, τρομοκρατία, αστυνόμευση κλπ.).
Υπάρχει η προοπτική για περισσότερες ΕΟΖ στην Ελλάδα, αν όχι για μετατροπή της χώρας σε απέραντη ΕΟΖ και για τους γηγενείς φτωχούς. Γι’ αυτό έπρεπε η χώρα να πτωχεύσει, να αποψιλωθεί πληθυσμιακά, να αλλοιωθεί εθνοτικά - κοινωνικά, τέλος να εξασθενίσει οικονομικά για να υποταχθεί, φυσικά, δίχως πόλεμο. Μια τέτοια εξέλιξη θα συνέβαλλε και στην επίλυση πολλών προβλημάτων, σύμφωνα με τις επιλογές του παγκόσμιου συστήματος.
Από καμιά πλευρά εκείνων που φαινομενικά τάσσονται υπέρ των δικαιωμάτων των μεταναστών δεν γίνεται λόγος για επιστροφή τους στις πατρίδες τους. Διότι αυτό θα σήμαινε αλλαγή της πολιτικής για δημιουργία συνθηκών δημιουργίας εισοδήματος των ανθρώπων αυτών στις πατρίδες τους, αλλά και ανατροπή των σχέσεων πλούτου - φτώχειας στις χώρες τους (και όχι μόνο). Με άλλα λόγια, θα σήμαινε «επανάσταση δίχως πόλεμο», ως αποτέλεσμα μιας κοινωνικής πολιτικής που θα έβλεπε ανταποδοτικά την ενίσχυση του εισοδήματος των φτωχών στον τόπο τους έναντι του οφέλους των πλουσίων χωρών, το οποίο θα ήταν μεγαλύτερο. Και αυτό με το δεδομένο ότι οι χρηματοδοτήσεις που δίδονται σε ΜΚΟ, καταυλισμούς κλπ. είναι πολύ μεγαλύτερες από εκείνες που θα χρειάζονταν για δημιουργία εισοδήματος (ανάπτυξη) στις φτωχές χώρες. Τότε, βέβαια, δεν θα προωθούντο οι μείξεις πληθυσμών, πολιτισμών κ.ά., παράγοντες που μέσα στις επικρατούσες συνθήκες ευνοούν το διεθνές επιχειρηματικό κεφάλαιο, αποτελώντας πρωταρχικό στόχο.
Γίνεται σαφές ότι μόνο μέσα σε πλαίσιο ανθρωπιστικής αξιολόγησης των συναρτώμενων πολιτικών, κοινωνικών και οικονομικών συντελεστών τού παγκόσμιου χώρου θα μπορούσαν να ανατραπούν οι πολιτικές εκείνες που επιχειρούν την εξάλειψη κοινωνιών, την αλλοίωση ή εξαγορά συνειδήσεων, τέλος την ενίσχυση καθεστώτων δουλείας.