Κε Διευθυντά, Αγαπητέ μας Φόρη Πεταλίδη

Διαβάσαμε στο φύλλο του Οκτωβρίου 2023, της έγκριτης και αναγνωρισμένης από όλο το ποντιακό στοιχείο εφημερίδας σας, δημοσίευμα το οποίο στρέφεται με απαράδεκτο τρόπο αφενός στα στελέχη της κίνησής μας, Παντελή Καραλευθέρη και Παναγιώτη Μωυσιάδη, αφετέρου δε στην ίδια την κίνηση Παρυάδρης σε συνέχεια της ημερίδας που έλαβε χώρα στις 18 Μαίου 2022 και παρά το γεγονός ότι κατά την διάρκεια της εν λόγω ημερίδας υπήρξε προφορική συμφωνία, τουλάχιστον επί της αρχής και υπό συγκεκριμένο πρίσμα, των διιστάμενων απόψεων όσο αφορά τον αριθμό των ελληνικής καταγωγής ποντιακών χορών.

Θα μπορούσαμε να αγνοήσουμε πλήρως το δημοσίευμα αυτό γιατί εισάγει περίεργα ήθη στον δημόσιο διάλογο δεδομένου πως αποτελεί χρονικά αλλά και ηθικά ατόπημα. Είναι τουλάχιστον αδόκιμο εισηγητές ημερίδων να επανατοποθετούνται με, σχεδόν, προσβλητικό τρόπο, γραπτώς και δημοσίως, προς άλλους εισηγητές που συμμετείχαν στην ίδια ημερίδα και μάλιστα πέντε μήνες αργότερα! Σε κάθε περίπτωση, ο λόγος που μας οδηγεί να στείλουμε στο μέσο σας, που τόσο σεβόμαστε, αυτήν την απάντηση, είναι ότι το ίδιο ακριβώς κείμενο αναδημοσιεύτηκε άκριτα και από άλλα μέσα, υποδεικνύοντας σαφώς την ύπαρξη «κύκλων» που μεθοδευμένα προσπαθούν -μέσω και των εκφάνσεων των πολιτισμικών χαρακτηριστικών των Ελλήνων του Πόντου- να αναθεωρήσουν–αποδομήσουν το Ποντιακό Ζήτημα.

Η ιδεολογική κίνηση Παρυάδρης δεν θα εμπλακεί σε κανέναν σχετικό διάλογο. Άλλωστε δεν είναι πολιτική κίνηση αλλά ξεκάθαρα ιδεολογική, με συγκεκριμένες αρχές και διακηρύξεις για τις οποίες μάχεται και θα συνεχίσει να παλεύει όσο θα εμφανίζονται προβλήματα που αφορούν τις παραδοσιακές μας αξίες: τα ταυτοτικά μας χαρακτηριστικά, τα σύμβολά μας, την εθνοτοπική μας υπόσταση αλλά κυρίως και πρώτιστα για την δικαίωση, στο ελληνικό και παγκόσμιο γίγνεσθαι, της προσφοράς και των θυσιών του ποντιακού ελληνισμού για την Γενοκτονία που υπέστη!

Παρατηρώντας λοιπόν τα επιχειρήματα των «κύκλων» αυτών θα θέλαμε να επισημάνουμε πρώτα από όλα το εξής: Ο ποντιακός ελληνισμός είναι Η ΠΙΟ ΟΜΟΙΟΓΕΝΗΣ ΕΘΝΟΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ!

Πώς αντιμετωπίζουν οι «κύκλοι» αυτοί τον Ποντιακό Ελληνισμό;

Τον χωρίζουν σε τιμάρια μέσω και του πολιτισμού! Ο Ανατολικός, ο Δυτικός, το Καρς, τα Μεταλλεία, η Κερασούντα, η Τραπεζούντα, η Ματσούκα και πάει λέγοντας!

Έχει γίνει ανάγνωση, από τους «κύκλους» αυτούς, της Ιστορίας του Ποντιακού Ελληνισμού από τα χρόνια ακόμα των Πρωτοελλήνων (Φροίξος, Ιάσωνας κ.λπ.) και αργότερα στα χρόνια του αποικισμού των Ιώνων, για το Βασίλειο του Πόντου των Μιθριδατών και πόσες και ποιες πρωτεύουσες υπήρξαν τότε καθώς και για την σημασία της μεταφοράς της πρωτεύουσας σχετικά με την ομοιογένεια των υπηκόων του βασιλείου; Για τα βυζαντινά χρόνια άραγε τί γνωρίζουν; Αργότερα μετά την Άλωση της Τραπεζούντας γνωρίζουν μήπως την πορεία και εξέλιξη του Ελληνισμού; Το Ταξιδιωτικό Ημερολόγιο του Δοσίθεου, Πατριάρχη Ιεροσολύμων, στα μέσα περίπου του 16ου αιώνα το έχουν ακουστά; Και τις διαπιστώσεις που κάνει –ο Δοσίθεος- στο χερσαίο ταξίδι του από την Κωνσταντινούπολη προς τα Ιεροσόλυμα περνώντας από τον Πόντο;

Μα και από τους συγγραφείς της πρώτης γενιάς έχει άραγε διαβαστεί ο Γεώργιος Κανδυλάπτης - Κάνης; Λέμε μόνο γι' αυτόν γιατί οι αναφορές του στους μεταλλουργούς και γενικότερα στην έξοδο των Αργυρουπολιτών αποτελούν ένα ιδιότυπο ληξιαρχικό ντοκουμέντο! Ας διαβάσουν για το μεταλλείο Σιμ και την προέλευση των κατοίκων που δημιούργησαν τόσο την νέα εκμετάλλευση των κοιτασμάτων αργύρου αλλά και τις οργανωμένες κοινότητές του. Και όχι μόνο βέβαια για τα μεταλλεία που ίδρυσαν οι Αργυρουπολίτες αλλά και για τα χωριά των επαρχιών Κερασούντας, Κοτυώρων, Νικόπολης, Αμισού και ευρύτερα, όπου εγκαταστάθηκαν, ενισχύοντας τις ελληνικές χριστιανικές κοινότητες εντός και εκτός των ορίων του διεκδικούμενου Πόντου.

Άξιο προσοχής επίσης το αξεπέραστο συγγραφικό έργο του Σάββα Ιωαννίδη, καθηγητή του Φροντιστηρίου της Τραπεζούντας: “Στατιστική Τραπεζούντος και της περί αυτήν Χώρας”, έργο γραμμένο στην Τραπεζούντα το 1870. Και όταν ο Ιωαννίδης λέει “της περί αυτήν Χώρας” εννοεί ΟΛΟΚΛΗΡΟ το βιλαέτι Τραπεζούντας δηλαδή σχεδόν ολόκληρο τον διεκδικούμενο ΠΟΝΤΟ, πλην Κασταμονής και Ινέπολης και των ποντιακών κοινοτήτων που δημιούργησαν οι Αργυρουπολίτες στα όμορα βιλαέτια μετά το κλείσιμο των μεταλλείων όπως αυτές στο Ακ Νταγ Ματέν, Κεσκίν Ματέν, Εμπέσ κ.λ.π!! Περιλαμβάνει δηλαδή και το σαντζάκι της Σαμψούντας και τον καζά της Πάφρας!! Είναι και στην κοινή νεοελληνική πλέον το σύγγραμμα (από τις Εκδόσεις Κυριακίδη). Πιστεύουμε πως μπορεί να γίνει κατανοητό τι εννοεί ο μεγάλος αυτός λόγιος. *«Οι Έλληνες Χριστιανοί άν και κατοικούν σε διάφορα μέρη της Χώρας, όμως έχουν πολλά κοινά γνωρίσματα μεταξύ τους, όπως τη γλώσσα, τα έθιμα, τους γάμους, τους χορούς και άλλα»

Δεν ενοχλεί καθόλου τον Σάββα Ιωαννίδη η τουρκοφωνία κάποιων περιοχών όπως η Πάφρα και τα τουρκόφωνα χωριά της Σαμψούντας. Γνωρίζει τους λόγους της τουρκοφωνίας, που καμιά σχέση δεν έχουν με την εθνική συνείδηση των κατοίκων. Αυτό άλλωστε είχε αποδειχτεί περίτρανα σε όλη την διάρκεια της Οθωμανικής τυραννίας από εκατόμβες θυμάτων και θυσιών του ελληνικού στοιχείου αυτών των περιοχών. Διαπιστώνει ο Σάββας Ιωαννίδης το 1870, μετά δηλαδή από αιώνες δουλείας, ομοιότητα στα έθιμα, στους γάμους, στους χορούς και τα λοιπά πολιτισμικά χαρακτηριστικά αναλύοντάς τα λεπτομερέστατα στο σύγγραμμά του. Κοινός πολιτισμός δηλαδή και μάλιστα ανώτερος των άλλων εθνοτήτων που συνοικούν στον Πόντο. Απλά να προσθέσουμε εδώ κι' αυτό από την ίδια σελίδα: “Γενικά όμως είναι πιό φιλομαθείς και πιό εμπορικοί από τα άλλα έθνη. Είναι οι μόνοι από τα άλλα έθνη που επεξεργάζονται τα μέταλλα, χρησιμοποιούν την αρχιτεκτονική και πολλοί απ' αυτούς είναι οικοδόμοι και τοιχοποιοί”

Όλα αυτά για να υπογραμμίσουμε πως το πολιτισμικό επίπεδο των Ελλήνων του Πόντου ήταν και ΟΜΟΙΟΓΕΝΕΣ αλλά και ανώτερο των άλλων σύνοικων εθνοτικών ομάδων!

Μα και τόσοι άλλοι λόγιοι κ.λπ. συγγραφείς!! Κανείς μα κανείς δεν διανοήθηκε να κατατεμαχίσει τον Πόντο σε τιμάρια!! Να μην επεκταθούμε στην κοινή αντίληψη και υποψία μας πως έπονται και άλλοι τεμαχισμοί από τους εν λόγω «κύκλους»!

Η διαδικασία αυτή του τεμαχισμού -είτε γίνεται ακούσια είτε εκούσια- ενέχει σοβαρούς κινδύνους για το μέλλον με πιο σοβαρό αυτόν, των μελλοντικών ερευνητών, οποίοι μη έχοντας τη σχετική εμπειρία και ολοκληρωμένη άποψη για το ενιαίο του ποντιακού πολιτισμού, θα καταλήξουν σε λανθασμένα συμπεράσματα, που ίσως αποβούν μοιραία…

Είναι «ηλίου φαεινότερον» ότι οι «κύκλοι» αυτοί προσπαθούν να αποδείξουν ότι ο Πόντος αποτελούνταν από πληθώρα διαφορετικών χαρακτηριστικών εν μέσω μιας ανύπαρκτης πολυπολιτισμικότητας. Το γεγονός αυτό καθεαυτό είναι άτοπο, δεδομένης της οικοιοθελούς «απομόνωσης» των ιστορικά αυθεντικών Ποντιακών πληθυσμών. Με το όρο απομόνωση εννοείται η ελάχιστη μίξη των πληθυσμών αυτών με αλλογενείς. Συνοψίζοντας και βραχεολογώντας, έχουμε να κάνουμε με ένα πληθυσμό που διατήρησε εν μέσω ακραίων εχθρικών κοινωνικών – πολιτικών - οικονομικών συνθηκών, την πολιτισμική του συνοχή. Φυσικά, υπήρχαν ιδιώματα και τοπικά γνωρίσματα, τα οποία όμως εφόσον μελετηθούν στην ολότητά τους –και όχι υπό συνθήκες κατακερματισμού- καταδεικνύουν και αποδεικνύουν το ενιαίο του Ποντιακού πολιτισμού. Άλλωστε -και «ο νοών νοείτο»- η λέξη παραλλαγή από μόνη της, προυποθέτει την ύπαρξη αρχέτυπου, είτε χορός λέγεται αυτός είτε μουσικός δρόμος είτε ακόμα διάλεκτος.

Οι όποιες αναφορές μας σε ζητήματα αιχμής που θίγονται εν γένει, γίνονται προς χάρη τόσο της ΑΛΗΘΕΙΑΣ και ενάντια στις προσπάθειες παραπληροφόρησης, προς χάρη της νεολαίας μας που διψάει για μάθηση και γνώση! Είναι ολοφάνερο πως και ο χορός χρησιμοποιείται ως όχημα, για να περάσουν θέσεις, όπως οι παραπάνω, που αν μη τι άλλο είναι περίεργες! Στο στόχαστρο των «κύκλων» αυτών μπήκε μέχρι και ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης, ο πρωτοπόρος του Ποντιακού Ζητήματος, διότι ενώπιον ακροατηρίου στην Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης αλλά και αλλού, χαρακτήρισε αυτές τις εκτροπές στο θέμα του αριθμού, της απόδοσης της χορευτικής εικόνας των χορών μας αλλά και της ενδυμασίας ως “Τουρκοποίηση των Ποντιακών χορών”΄!!

Δεν αντιλαμβάνονται την σύγχυση που δημιουργείται στα νέα παιδιά που διψάνε να μάθουν τις παραδόσεις μας;

Προετοιμάζουν ένα μέλλον στο οποίο οι ερευνητές κ.λπ. ενασχολούμενοι θα συναντούν ένα Πόντο χωρίς Ελλάδα;

Θα πρέπει επίσης να σταθούμε στα δύο, προς το παρόν, από τα τρία σύμβολα της ελληνοποντιακής παράδοσης.

Τον Πυρρίχιο - Σέρρα χορό και τη Ζίπκα με την κουκούλα της -το τρίτο είναι η λύρα μας- καθώς επιχειρείται επίσης η αποδόμησή τους αφού αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους της πολιτισμικής μας μνήμης.

Υφίσταται λοιπόν μια προσπάθεια απαξίωσης του Πυρρίχιου χορού – Σέρρα μέσω διαφόρων τεχνασμάτων σε παρουσιάσεις του χορού αλλά και δηλώσεων από τους «κύκλους» αυτούς, οι οποίοι αγνοούν επιδεικτικά τις γραπτές αναφορές του Σάββα Ιωαννίδη, του Ιωάννη Παρχαρίδη (19ος αιώνας) αλλά και του Κων/νου Παπαμιχαλόπουλου, του Ξενοφώντα Άκογλου, του Παντελή Μελανοφρύδη, και τόσων άλλων (20ος αιώνας)! Όλες αυτές οι πηγές είναι γνωστές και έχουν κατατεθεί συνοδευτικά από στελέχη της κίνησης Παρυάδρης, ως πληροφορητών, στο Δελτίο που κατατέθηκε από την Π.Ο.Ε και την Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης με συντάκτρια την κυρία Αλεξία Ιωαννίδου, στο Υπουργείο Πολιτισμού της Χώρας μας και επιτέλους ο Πυρρίχιος Σέρρα - χορός εντάχθηκε στην Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της Ελλάδας ως Πολιτισμικό Χαρακτηριστικό του Ποντιακού Ελληνισμού!

Επιχειρείται επίσης η αποδόμηση της παραδοσιακής ενδυμασίας που σε συνθήκες μερικής ελευθερίας -μετά το Χάτι Χουμαγιούν- ,επιλέχθηκε από τους παππούδες μας και καθαγιάσθησαν στο ποντιακό αντάρτικο της τελευταίας δεκαετίας πριν τον ξεριζωμό, η τιμημένη ζίπκα με την κουκούλα της!

Επιχειρήματα του τύπου πως ζίπκες φορούσε και ο Τοπάλ Οσμάν, ο σφαγέας του ποντιακού ελληνισμού, είναι ανάξιο σχολιασμού. Είναι ευρέως γνωστό εξάλλου πως ο Τοπάλ Οσμάν ήταν κατ' άλλους εξωμότης και κατ' άλλους μελετητές Λαζός στην καταγωγή. Μα όλοι οι παρακαυκάσιοι λαοί εκείνης της εποχής φόρεσαν ζίπκες αλλά ο καθένας τις είχε προσαρμόσει στα δικά του ενδυματολογικά πρότυπα έτσι ώστε να υπάρχει σαφής διαχωρισμός των εθνοτικών ομάδων.

Η προσπάθεια αποκαθήλωσης και αυτού του θεμελιώδους ταυτοτικού μας χαρακτηριστικού, παίρνει την απάντηση που χρειάζεται από την πολύ γνωστή φωτογραφία του άριστου στελέχους του αγώνα για την ανεξαρτησία του Πόντου, μέλους του Εθνικού Συμβουλίου του ποντιακού ελληνισμού στο Βατούμ και κατόπιν πασίγνωστου ποντίου πολιτικού και πολλές φορές υπουργού του ελληνικού κράτους Λεωνίδα Ιασονίδη! Ο Λεωνίδας Ιασονίδης δίνει σε κάθε καλόπιστο το δικαίωμα να νιώθει υπερήφανος για την ζίπκα που κοσμεί την προεδρική φρουρά και κλείνει δια παντός τα βέβηλα στόματα των «κύκλων» των Αναθεωρητών-Αποδομητών!

Σήμερα η ποντιακή παραδοσιακή ενδυμασία, η ζίπκα με την κουκούλα της, με απόφαση της ελληνικής πολιτείας -κατά τη διάρκεια της θητείας του αειμνήστου προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλου- εντάχθηκε στην Προεδρική Φρουρά ως στολή, δηλαδή ως ενδυματολογικό σύνολο που προσέλαβε συγκεκριμένο συμβολικό περιεχόμενο για να υπηρετεί συγκεκριμένο σκοπό για το Έθνος.

Δεν θα θέλαμε να μπούμε καθόλου στα καθαυτό θέματα της πολύπαθης ημερίδας και φυσικά δεν θα ενδώσουμε στο να ακολουθήσουμε την λογική ενός ιδιότυπου αλγόριθμου που φαίνεται να χρησιμοποιείται για να δικαιολογήσει την παραγωγή χορών-γενόσημα. Δεν είναι δυνατόν όμως να μην ανακύπτουν, γνωρίζοντας την σοβαρότητα των ζητημάτων που τεχνηέντως ενυπάρχουν και προβάλλονται από τους «κύκλους» αυτούς, τα παρακάτω ερωτήματα -σε κάθε έναν από εμάς που ζούμε για την ποντιακή ιδέα και δεν ζούμε από αυτήν- προς αυτούς τους «κύκλους»:

1] Ποια η θέση τους σχετικά με τον Νεόπλαστο Όρο “Οθωμανοί Έλληνες”;

2] Αναγνωρίζουν ναι ή όχι τον Πυρρίχιο Σέρρα-χορός ως τον εμβληματικότερο χορό των Ελλήνων Ποντίων;

3] Θεωρούν ναι ή όχι τις Ζίπκες της Προεδρικής Φρουράς ως ΣΤΟΛΗ που εκπροσωπεί τον Ποντιακό Ελληνισμό και η υιοθέτησή της ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΙΜΗΣ στις ΘΥΣΙΕΣ του Ποντιακού Ελληνισμού και τα ΘΥΜΑΤΑ της ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ;

Καλούμε λοιπόν τους «κύκλους» αυτούς και τους εκφραστές τους να λάβουν μέρος σε ημερίδες που θα λάβουν χώρα -με στόχο την διοργάνωση ενός συνεδρίου υπό την αιγίδα της Π.Ο.Ε. και της επιτροπής πολιτισμού αυτής- στις οποίες θα συμμετέχουν και στελέχη του Παρυάδρη. Μέχρι τότε ας είμαστε πιο σεμνοί…

Η Συντονιστική Επιτροπή ΤΗΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΠΑΡΥΑΔΡΗΣ

ΣΩΜΑΤΑΡΙΔΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΠΑΛΑΣΙΔΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΚΑΡΑΒΕΛΑΣ ΜΙΧΑΛΗΣ. ΙΩΣΗΦΙΔΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ. ΠΙΛΑΛΙΔΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΜΩΥΣΙΑΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ. ΠΙΛΑΛΙΔΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ. ΧΑΖΑΡΙΔΗΣ ΜΩΥΣΗΣ. ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ. ΚΑΡΑΛΕΥΤΕΡΗΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ. ΠΑΧΑΤΟΥΡΙΔΗΣ ΟΜΗΡΟΣ. ΚΟΡΟΣΙΔΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ. ΚΑΛΟΜΕΝΙΔΗΣ ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΣ. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ.

Η επιστολή δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΕύΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ, Τεύχος 308, Μάρτιος 2023, στη σελίδα 22.