Στην κοινή μοίρα των Ελλήνων του Πόντου και της Κύπρου και την εκπλήρωση ενός χρέους προς τον ποντιακό ελληνισμό, από την Τραπεζούντα έως το Παραλίμνι της Κύπρου δίπλα στην κατεχόμενη Αμμόχωστο, αναφέρθηκε κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στα Αποκαλυπτήρια του Μνημείου της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου στο Παραλίμνι, ο Δήμαρχος Παραλιμνίου – Δερύνειας Γιώργος Νικολέττος, το βράδυ της 19ης Μαΐου 2026.
Στην ομιλία του ο Δήμαρχος Παραλιμνίου – Δερύνειας Γιώργος Νικολέττος, ως οικοδεσπότης της εκδήλωσης, απευθυνόμενος στους παρευρισκομένους ανέφερε.
Εξοχότατε Πρόεδρε της Κυπριακής Δημοκρατίας,
Πανιερώτατε,
Πανοσιολογιότατε,
Έντιμε Υπουργέ Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης
Έντιμε Υφυπουργέ Τουρισμού,
Έντιμη Υφυπουργέ Κοινωνικής Πρόνοιας,
Έντιμη Υφυπουργέ παρά τω Προέδρω,
Έντιμε Επίτροπε Προεδρίας,
Έντιμοι κύριοι Βουλευτές,
Αξιότιμοι συνάδελφοι,
Επιτρέψτε μου να υιοθετήσω το πρωτόκολλο των προσφωνήσεων,
Εκλεκτοί προσκεκλημένοι,
Αδελφοί και αδελφές του Πόντου,
Κυρίες και κύριοι,
Με αισθήματα βαθιάς συγκίνησης, ευλάβειας και εθνικής ευθύνης στεκόμαστε σήμερα ενώπιον ενός μνημείου που έρχεται να εγγραφεί στον ιερό χάρτη της μνήμης του Ελληνισμού.
Σήμερα, ημέρα επετείου της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, ο Δήμος Παραλιμνίου - Δερύνειας τελεί τα αποκαλυπτήρια ενός μνημείου αφιερωμένου στις εκατοντάδες χιλιάδες ψυχές που σφαγιάστηκαν, εκτοπίστηκαν, εξοντώθηκαν και μαρτύρησαν από το νεοτουρκικό καθεστώς.
Από σήμερα, στο νοτιοανατολικότερο άκρο του Ελληνισμού, υψώνεται ένας φάρος μνήμης. Ένας φάρος που το φως του ταξιδεύει νοερά από το Παραλίμνι μέχρι την Τραπεζούντα, μέχρι τη Μονή του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, μέχρι την Παναγία Σουμελά, μέχρι κάθε τόπο όπου ο Ποντιακός Ελληνισμός προσευχήθηκε, πόνεσε, μαρτύρησε και αναστήθηκε μέσα από την πίστη, τη γλώσσα, την παράδοση και την ακατάλυτη δύναμη της ψυχής του.
Το μνημείο αυτό αποτελεί φόρο τιμής σε έναν λαό που γνώρισε την αγριότητα του αφανισμού, αλλά δεν παραδόθηκε στη λήθη. Σε έναν Ελληνισμό που ξεριζώθηκε από τις πατρογονικές του εστίες, κουβαλώντας μαζί του εικόνες, τραγούδια, μνήμες, ιερά κειμήλια, ήθη και την ακατάβλητη βεβαιότητα ότι η ιστορία μπορεί να πληγώνεται, αλλά δεν διαγράφεται.
Η σημερινή ημέρα είναι για τον Δήμο Παραλιμνίου - Δερύνειας ακόμη πιο συγκινητική, διότι το μνημείο αυτό τοποθετείται έναν χρόνο μετά την ανέγερση του μνημείου αφιερωμένου στη μνήμη του Τάσου Ισαάκ και του Σολωμού Σολωμού, των δύο ηρωομαρτύρων του Παραλιμνίου, των δύο νέων που έγιναν σύμβολα θυσίας, αντίστασης και αξιοπρέπειας. Δύο νέοι άνθρωποι, θύματα και αυτοί της τουρκικής θηριωδίας, έπεσαν προσπαθώντας να διαμαρτυρηθούν για τη σκλαβωμένη γη μας, για την πατρίδα που παραμένει μοιρασμένη, για την ελευθερία που ακόμη ζητά δικαίωση.
Τα μνημεία αυτά, μαζί με το μνημείο του Τάσου Μάρκου, των πεσόντων και των αγνοουμένων του Δήμου μας, συνθέτουν ένα διαρκές προσκλητήριο ευθύνης. Μαρτυρούν ότι η μνήμη δεν είναι τελετουργία μιας ημέρας, αλλά στάση ζωής. Μαρτυρούν ότι ο αγώνας για δικαίωση, ελευθερία και επιστροφή παραμένει χρέος κάθε γενιάς.
Ο Δήμος Παραλιμνίου - Δερύνειας γνωρίζει από πρώτο χέρι τις συνέπειες της κατοχής. Με μεγάλο μέρος της γης του να παραμένει κατεχόμενο για περισσότερο από μισό αιώνα, με οικογένειες που βιώνουν ακόμη το δράμα των αγνοουμένων, με πρόσφυγες που εξακολουθούν να κρατούν ζωντανό το κλειδί της επιστροφής, ο Δήμος μας κατανοεί βαθιά τι σημαίνει ξεριζωμός, απώλεια, αδικία και προσμονή. Γι’ αυτό και θεωρούμε ιερή υποχρέωση να συμβάλλουμε με όλες μας τις δυνάμεις στη διατήρηση της ελληνικότητας, της εθνικής μας ταυτότητας και της ιστορικής αλήθειας.
Με ιδιαίτερη συγκίνηση αναφέρω ότι από την περσινή χρονιά ο Δήμος Παραλιμνίου - Δερύνειας βρίσκεται σε στενή και ουσιαστική συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Ποντίων Αμμοχώστου «Τεμέτερον» και το Σωματείο Δράσης «Νίκος Καπετανίδης» και κυρίως με τον Πρόεδρό του, φίλο Γιώργο Γεωργιάδη ο οποίος αγωνίζεται ακούραστα για τη διατήρηση της μνήμης για τον Ποντιακό Ελληνισμό. Μέσα από αυτή τη συνεργασία δρομολογήθηκαν δράσεις στον Δήμο μας για την ανάδειξη του δράματος της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, για τη διαφώτιση των νέων ανθρώπων, για τη σύνδεση της Κύπρου με τον Πόντο, δύο τόπων που γνώρισαν τη βία, τον ξεριζωμό και την ανάγκη διαρκούς αγώνα για δικαιοσύνη.
Θέλω να εκφράσω τις θερμές μου ευχαριστίες προς τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας για την παρουσία του σήμερα και για την ανταπόκρισή του στη δημιουργία αυτού του μνημειακού χώρου, με τη σημαντική συνδρομή της Πολιτείας. Η παρουσία σας, κύριε Πρόεδρε, τιμά τον Ποντιακό Ελληνισμό, τιμά τον Δήμο Παραλιμνίου - Δερύνειας και στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα ότι η Κυπριακή Δημοκρατία στέκεται με σεβασμό απέναντι στην ιστορική αλήθεια και στη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας.
Ευχαριστώ επίσης την Επιτροπή Μνημείων για την ταχύτητα και την ευαισθησία με την οποία προχώρησε η διαδικασία αδειοδότησης, αποδεικνύοντας ότι τα ζητήματα που αγγίζουν την ιστορία, την εθνική μας συνείδηση και το άλυτο εθνικό μας πρόβλημα αντιμετωπίζονται με την πρέπουσα σοβαρότητα.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνω στο Σωματείο Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτας και στην Ιερά Μητρόπολη Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας για τη μεταφορά της ιερής εικόνας στο Παραλίμνι, προσφέροντας στη σημερινή τελετή έναν βαθύ πνευματικό και συμβολικό χαρακτήρα. Η παρουσία της εικόνας συνδέει τον χώρο αυτό με τις αλησμόνητες πατρίδες, με την πίστη των προγόνων, με τα μοναστήρια, τις εκκλησίες και τα ιερά σημεία του Πόντου.
Οφείλω, επίσης, να ευχαριστήσω και τον Διευθυντή του γραφείου του Υφυπουργού Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, φίλο Παραλιμνίτη Λάμπρο Καούλλα ο οποίος ήταν η αφορμή για να ξεκινήσει αυτή η αδελφική σχέση με τον φίλο και αδελφό πλέον, δημοσιογράφο Γιώργο Γεωργιάδη, Πρόεδρο του Σωματείου Δράσης «Νίκος Καπετανίδης» και με τους Έλληνες του Πόντου ώστε σήμερα να υλοποιηθεί το μνημείο που έχουμε μπροστά μας.
Θέλω ακόμη να ευχαριστήσω το Δημοτικό Συμβούλιο Παραλιμνίου - Δερύνειας για την ομόφωνη απόφαση δημιουργίας αυτού του μνημειακού χώρου, το προσωπικό του Δήμου για τη σημαντική εργασία και αφοσίωσή του, τον εργολάβο του έργου για την υλοποίηση, καθώς και όλους όσοι εργάστηκαν με σεβασμό, συνέπεια και αγάπη για να βρισκόμαστε σήμερα εδώ.
Πάνω απ’ όλα, όμως, θέλω να ευχαριστήσω τους αδελφούς μας από τον Πόντο. Όλους εσάς που καθημερινά κρατάτε ζωντανή τη γλώσσα, τη λύρα, τον χορό, την πίστη, την ιστορία, την αξιοπρέπεια και τη μνήμη της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού. Είστε οι ζωντανοί συνεχιστές μιας ιστορίας που πέρασε μέσα από τη φωτιά και μετατράπηκε σε φως.
Από σήμερα, το μνημείο αυτό θα αποτελεί τόπο προσκυνήματος. Θα το επισκέπτονται συμπολίτες μας, μαθητές, νέοι άνθρωποι, Έλληνες από κάθε γωνιά του κόσμου, για να σταθούν σιωπηλά μπροστά στη μνήμη των θυμάτων, να διδαχθούν, να συγκινηθούν, να αναλογιστούν το βάρος της ιστορίας και την ευθύνη του μέλλοντος.
Ας είναι το μνημείο αυτό αιώνια υπόμνηση ότι οι λαοί που θυμούνται παραμένουν όρθιοι.
Ας είναι αιώνιο μνημόσυνο για τις 353.000 ψυχές του Πόντου.
Ας είναι υπόσχεση ότι ο Ελληνισμός, από την Κύπρο μέχρι τον Πόντο και από την Τραπεζούντα μέχρι το Παραλίμνι, θα συνεχίσει να τιμά τους νεκρούς του, να υπερασπίζεται την αλήθεια του και να αγωνίζεται για τη δικαίωση.
Αιωνία η μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Σας ευχαριστώ.
