Με αφορμή τον αιφνίδιο θάνατο του αγαπημένου μας συγγενή και συγχωριανού Πολυχρόνιου (Πόλιου) Παπαγιαννίδη εκφράζω την βαθιά μου θλίψη και οδύνη για την πρόωρη απώλεια του, καθώς και τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του.

Με τον Πολυχρόνη, μας συνέδεε και συγγένεια καθώς η γιαγιά του (μητέρα εκ πατρός του Ιωάννη Παπαγιαννίδη) ήταν η Ελένη Διαμαντίδη. Με καταβολές από το Κοσμά Κάτω Ματσούκας - Τραπεζούντας χωριό αμιγώς ελληνικό με 400 κατοίκους κατά την διάρκεια της ανταλλαγής των πληθυσμών, οι οικογένειες των προγόνων μας διανύσανε την προσφυγική τους πορεία προς την μητροπολιτική Ελλάδα με ενδιάμεση στάση τα κολαστήρια καραντίνας της Selimiye στην Χαλκηδόνα της Κωνσταντινούπολης.

Να σημειώσω ότι από τον 18ο αιώνα οι άρρενες των οικογενειών του Κοσμά είχαν μεταβεί στην Πόλη ως εσωτερικοί μετανάστες δημιουργώντας οικογενειακές επιχειρήσεις.

Από το 1923 έως το 1924 ολοκληρώθηκε η εγκατάστασή τους στο χωριό Κεχρόκαμπος του ορεινού όγκου της επαρχίας Νέστου Νομού Καβάλας. Η ανταλλαγή δεν ήταν άμεση συνεπώς οι Έλληνες συνυπήρξαν με τους Οθωμανούς Τούρκους επί έξι μήνες ειρηνικά.

Εικοσιτέσσερις (24) οικογένειες από το Κοσμά ήταν οι πρώτες που εγκαταστάθηκαν στο χωριό, ενώ ακολούθησαν οι Έλληνες από τις υπόλοιπες περιοχές του Πόντου.

Ο αγώνας για την επιβίωση στην νέα πατρίδα ξεκίνησε με κύρια ασχολία την γεωργία και ειδικά το καπνό, την κτηνοτροφία, αλλά και τα επαγγέλματα που έφεραν οι πρώτες γενιές τα οποία στέγασαν σε μαγαζιά του χωριού.

Σημείο αναφοράς εργασίας των κατοίκων υπήρξε ο κάμπος της Σκούρης στις εκβολές του Νέστου ποταμού, εκεί που οι άνθρωποι έδιναν αγώνα μόχθου ανά οικογένεια, αλλά η αλληλεγγύη και η αλληλοβοήθεια δεν έλειψαν ποτέ.

Οι πρώτες πανηγυρικές εκδηλώσεις θρησκευτικού χαρακτήρα σημειώθηκαν στις 15 Αυγούστου 1923 διάσπαρτα στα καφενεία και στις πλατείες του χωριού Ο χορός και το τραγούδι ήταν τα δύο στοιχεία που έδιναν κουράγιο και δύναμη σε όλες τις δύσκολες στιγμές.

Άνθρωποι της πρώτης γενιάς μετέφεραν εκτός τα Ιερά Κειμήλια των εκκλησιών και τα λίγα υπάρχοντα τους μια τεράστια συλλογή μελοποιημένης ποίησης την οποία φρόντισαν να μεταλαμπαδεύσουν στις επόμενες γενιές.

Άξιοι συνεχιστές απόγονοι μεταξύ αυτών και ο Πολυχρόνης αξιόλογος ερμηνευτής αλλά και μουσικός πνευστών οργάνων κάτι που κληρονόμησε από τον πατέρα του ξεκίνησε την καριέρα του ως μουσικό δίδυμο με τον Κυριάκο Ιωακειμίδη αναδεικνύοντας αρχικά ακούσματα της περιοχής του Κοσμά λόγω και των καταβολών τους.

Στην συνέχεια ο ίδιος ανέδειξε και την μοναχική ερμηνευτική του πορεία ενώ συνεργάστηκε και με τον Αδάμ Αποστολίδη.

Δεν έλειψαν βέβαια και τα επιτραπέζια γλέντια του χωριού με τους αγαπημένους του φίλους Νάκη Πολυχρονίδη, Γιάννη Παρασκευόπουλο Νίκο Γκόρη, Κώστα, Κοριανίδη.

Έγινε παράδειγμα προς μίμηση στις νεότερες γενιές μουσικών και ερμηνευτών του Κεχροκάμπου που ως άξια τέκνα συνεχίζουν την παράδοση εκπροσωπώντας τον επίσημο μουσικό ποντιακό χώρο, όπως ο Μπάμπης ο Ιωακειμίδης, ο Κώστας ο Τυρεκίδης, ο Γιάννης Παπαγιαννίδης και ο Γιώργος Παπαγιαννίδης. Εμπνεύστηκε από τον Κωνσταντίνο Δεσποινίδη (Τσουπίν'αγα). Τον Κώστα Ιωακειμίδη ( Ακσάμ'). Τον Νικόλαο Σαγξαρίδη. Την Ανάστα Αμοιρίδου.

Σημαντικότερες ερμηνείες: Τη Χιορίτσας το Φιστάν (Νικόλας Σαγξαρίδης). Ση Κοντού μιαν φοράν (Δημώδες Κοσμά). Ζωγραφία (Νικόλαος Σαγξαρίδης). Γιακούμπαγας (Δημώδες Κοσμά). Όλα τα ντέρτια εδώκε με (Ανάστα Αμοιρίδου). Τερέστεν τα’ ομματόπα μου.

Ξεχώρισε για το ήθος, την αξιοπρέπεια και τον σεβασμό στον συνάνθρωπο, αφήνοντας ωστόσο και τεράστια παρακαταθήκη της ποντιακής μούσας.

Τον ευχαριστώ θερμά για την συνεργασία μας σε διάφορα πολιτιστικά γεγονότα που έλαβαν χώρα με απόλυτη επιτυχία.

Καλό Παράδεισο.

Με σεβασμό.

Μαρία Διαμαντίδου.