Με μία λιτή τελετή στο χώρο των Απολυμαντηρίων Καλαμαριάς, όπου «φιλοξενήθηκαν» από το 1916 έως το 1924, χιλιάδες πρόσφυγες από τη Μικρασία, τον Πόντο και την Ανατολική Θράκη, το απόγευμα της Δευτέρας 13 Μαΐου 2019, στην πλαζ Αρετσούς στην Καλαμαριά, πολίτες της Θεσσαλονίκης και της Μακεδονίας, απότισαν φόρο τιμής στη μνήμη των χιλιάδων προσφύγων που έφτασαν στην Ελλάδα και αρκετοί από αυτούς άφησαν την τελευταία τους πνοή σε αυτόν τον χώρο.

Η λιτή τελετή έγινε στη μνήμη των χιλιάδων καθημαγμένων Ποντίων, Μικρασιατών και Ανατολικοθρακιωτών προσφύγων (335.000 και περισσότεροι) προσφύγων που αποβιβάστηκαν από το 1916 - 1924 στην ακτή, στο σημείο που σήμερα είναι η πλαζ Αρετσούς και ο κινηματογράφος ΑΡΓΩ (προς την πλευρά της θάλασσας) και «φιλοξενήθηκαν» στα «Απολυμαντήρια Καλαμαριάς». Από αυτούς περίπου 22.000 άφησαν την τελευταία τους πνοή στις εγκαταστάσεις λόγω κακουχιών, στερήσεων και ασθενειών.

KALAMARIA.APOLYMANTHRIA.EKDILOSI.13.5.20191

Μιλώντας στην αρχή της εκδήλωσης ο Μανόλης Λαμτζίδης, πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Καλαμαριάς και πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, που είχε την πρωτοβουλία της εκδήλωσης ανέφερε πως αποτελεί οφειλόμενη εκδήλωση τιμής προς τους ανθρώπους αυτούς και αίτημα προς την πολιτεία να ανακηρύξει το χώρο «Τόπο Ιστορικής Μνήμης». Διεκδικούμε «Δικαίωμα στη Μνήμη» για τους πρόσφυγες που ήρθαν σε αυτή τη γη και «Δικαίωμα στη Ζωή» για τους πρόσφυγες που έρχονται ακόμα.

KALAMARIA.APOLYMANTHRIA.EKDILOSI.13.5.20192

Στην τελετή παραβρέθηκαν πολίτες που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα από τη Μακεδονία, αλλά και οι βουλευτές Α’ Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ Γιάννης Αμανατίδης, Αλέξανδρος Τριανταφυλλίδης, Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, ο Παναγιώτης Κουρουπλής, ο Βλάσης Αγτζίδης ιστορικός και υποψήφιος ευρωβουλευτής, ο υποψήφιος περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Χρήστος Γιαννούλης, ο υποψήφιος δήμαρχος Καλαμαριάς Δημήτρης Αρκούδης, και ο δημοσιογράφος – συγγραφέας Σπύρος Κουζινόπουλος.

Όλοι οι ομιλητές στήριξαν σε σύντομες παρεμβάσεις τους το αίτημα να κηρυχθεί ο χώρος των Απολυμαντηρίων, ως Τόπος Ιστορικής Μνήμης και τόνισαν πως θα κάνουν ότι περνάει από το χέρι τους σε ανώτερο πολιτικό επίπεδο, ούτως ώστε το αίτημα αυτό να γίνει πραγματικότητα, ως ελάχιστη υποχρέωση της ελληνικής πολιτείας απέναντι στους πρόσφυγες. Για να υπάρξει αποκατάσταση της ιστορικής μνήμης, και να μάθει ολόκληρη η ανθρωπότητα, αλλά και οι απόγονοι των προσφύγων και να υπάρχει ένα συμβολικό τοπόσημο για τους Έλληνες πρόσφυγες από τη Μικρασία, τον Πόντο, το Καρς και την Ανατολική Θράκη.

Αξίζει να σημειωθεί πως στο γραφείο του Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα υπάρχει αίτημα ομάδας πρωτοβουλίας για να ανακηρυχθούν τα Απολυμαντήρια στην Καλαμαριά, ως Τόπος Ιστορικής Μνήμης.

KALAMARIA.APOLYMANTHRIA.EKDILOSI.13.5.20194

Στο τέλος της λιτής τελετής, με τη συνοδεία της λύρας του Θανάση Στυλίδη, δικηγόρου με καταγωγή από τη Σάντα του Πόντου, και της φωνής της Δέσποινας Γεωργιάδου – Αδελφίδου, αποδόθηκε το τραγούδι που έγραψαν οι Έλληνες πρόσφυγες από το Καρς «Και τσόλ κι έρημον Καραμπουρούν και τριγύλ – τριγύλ ταφία», και έκλεισε με το τραγούδι «Την Πατρίδα μ’ έχασα, έκλαψα κι επόνεσα, λύουμαι κι αρωθυμώ, ν’ ανασπάλω κι επορώ», σε στίχους του αείμνηστου καθηγητή νευροχειρουργικής του ΑΠΘ Χρήστου  Αντωνιάδη.

KALAMARIA.APOLYMANTHRIA.EKDILOSI.13.5.20193

Στη συνέχεια οι συγκεντρωμένοι άναψαν κεριά στη μνήμη των θυμάτων των Απολυμαντηρίων Καλαμαριάς και κατευθύνθηκαν προς τη θάλασσα και έριξαν συμβολικά ένα στεφάνι στη μνήμη όλων των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους στη θάλασσα πάνω στα πλοία και δεν πρόφτασαν να φτάσουν στην μητέρα πατρίδα την Ελλάδα, της ψυχής και της καρδιάς τους και κράτησαν σιγή ενός λεπτού στη μνήμη τους.

KALAMARIA.APOLYMANTHRIA.EKDILOSI.13.5.20195

Παραθέτουμε ορισμένους στίχους του τραγουδιού που έγραψαν οι Έλληνες πρόσφυγες από το Καρς:

«Και τσόλ κι έρημον Καραμπουρούν και τριγύλ - τριγύλ ταφία

και ν' ανοίξτε και τερέστι’ ατα, όλια Καρσί παιδία.

Και σαράντα μέρες πρόσφυγοι εκεί είχαν καραντίνα

τα λείψανα ασό παπόρ' ση θάλασσαν εσύρναν…».

«Και έρημος τόπος, ακατοίκητος, και έρημο Καραπουρούν (Καλαμαριά) και τριγύρω τριγύρω τάφοι

και ανοίξτε και δείτε αυτά, όλα τα παιδιά του Καρς.

Και σαράντα μέρες πρόσφυγες εκεί “περιορισμό” είχαν

τα πτώματα από το βαπόρι στη θάλασσα πετούσαν…».