Ήμποιος ’κι εποί’κεν χωραφί δουλείας και ίλιαμ καπνού δουλείας μη λέει είμαι γεωργός!! Ολίγον παράξενα ερνάχεψα αμά ’κι πειριάζ’! Ρητά θα εγροικάτε για τόποιον ερχίνεσα ν’ αναστορώ αέτσ’ όλια τα περισιανλούκια ντ’ εσύρναν οι παλαιοί και εμείς πα, το δεύτερον η γενεά α’ σα μικροσέας εμουν κιόλα!! Καπνά!! Ο Θεόν τιναν θέλ’ να καταράται μη στείλ’ ατον σην κόλασην! Ας σκών’ και σύρ’ ατον απ’ έσ’ σ’ έναν καπνοχώραφον! Εκ’ απ’έσ’… ζεφύρια, σκυλαντομούμουλα, οφίδια, κολισιάφρας, αράχνας, μερμίκας, λακότια, χωμολέας, πουσπουράνια, σαρανταπόδαρια, τζιτζίκια, φαρμάκας και όλιον τη κόλασης η πλάσ’!!! Η τραγωδία μη ’κι λέει «σην Ελλάδαν ντο δουλεύ’ όλιον το μιλέτ’, ’σ’ όλιον πολλά υποφέρ’νε οι καπνοχωρέτ’»!!
Όλιον την χρονίαν ο καπνόν θέλ’ το χουσμέτ’ν ατ’. Παρνίκια: Το χώμαν θα μιλιάχκιεσαι καλά και θα κοσκινί’εις ατο καλά κάπ’ ευρήουνταν απ’ έσ’ κούστια για να εβγαίν’νε τα φυτά ίσα άμον κερόπα και επ’ εκεί θα νιατί’εις ατο με κοσκινιγμένον κόπρον και με την τσαρεύτεν θα ισάεις καλά τα επιφάνειας και θα ποτί’εις κάθαν χαραήν και σα βρατέρια για να μη χασιεύ’ ατα ο ήλιον! Επεκεί αμον ντο φυτρών’ ο σπόρον θελ’ καλόν χορταρίασμαν και σκέπαμαν με το νάϋλον να μη παγών’νε τη νύχταν και σο μεσημέρ’ απάν’ να μη καίει ατα ο ήλιον!
Σο χωρίον εμουν, Καλομηνά, α’ σ’ Αε-Κωσταντινή κι’ υστερνά ερχίνανεν το φύτεμαν! Χαραή, χαραή «εσύρναμε» τα φυτά και έμορφα, έμορφα εσυνορθίαζαμ’ ατα απ’ έσ’ σα κασόνια για να είναι κρούντσια και να φυτέφκουνταν κολάϊα! Για το φύτεμαν; Έναν μόνον θα λέω σας! Α ευρήεται ίνας και μόνον άθρωπος που θα λέει ’κι επόνεσαν τα μέσα τ’!! Επ’ εκεί το μακέλισμαν και το τσιάπισμαν και πριχού αρχινά το τσάκωμαν έναν χέρ’ τα πεσούτια (τα πρώτα μαραμένα και κιτρινισμένα φυλλαράκια) ετσάκωναμε και εκρέμιζαμ’ ατα σο χώμαν.
Αρ’ έρθεν η σειρά σου καπνού το τσάκωμαν και το τίζεμαν και το ξέραμαν! Σιφτέν ετοίμαζαμε τα ράμκας, τα αράνια, τα βελόνια, τα κουνάπια, τα καλάθια και τα τσίλια και…καλή αρχή!!! Επ’ εκεί και υστερνά ο καπνοχωρέτες ’κι ξέρ’ πότε βραδύν και πότε ανοί’ η ημέρα!!
Ο Αύγουστον αμα ντο δουλείαν έχ’ σ’ ατό τη μεσελέν! Όλ’ εξέρετε την κωτσαλέαν! Έναν μαύρον σύννεφον α’ σο χώμαν ντο έχ’ την ρίζαν εθε σην γην και την τεπέν αθε σον ουρανόν και γυροκλώσκεται και χαλάν τον κόσμον! Ε!! Του καπνού η δουλεία έν’ αείκον κωτσαλέα! Όλιον τον χρόνον γυροκλώθ’ τ’ς αθρώπ’ς και ίλιαμ τον Αύγουστον!! Ο Αύγουστον έν’ η μέσε τη κωτσαλέας!!Νύχταν ημέραν το χωρίον μελεσσιεύ’! Κάρονος καρκαρίσματα, φαινέρια απ’ έσ’ σα χωράφια αμον τσαραμπούλας, τσάκωμαν έναν, δύο, τρία χέρια και σα τελευταία τον Σταυρίτεν τα ούτσια! Τα κάρα τ’ άλλα πάνε εύκαιρα και τ’ άλλα έρχουνταν φωρτωμένα και αμάν ευκαιρούνταν αφ’κά σο αράν και επ’ εκεί όλιον την ημέραν τίζεμαν! Πόσα φοράς ενύσταζαμε και, χα, θα ρούζωμε απάν σο βελόν και καρφούμες!! Αμά η δουλεία ’κι αναμέν’! Ολίον νερόν σ’ αγναφία και ξαν τίζεμαν! Φαΐν; Κατ’ εβουκούμ’νες σο ποδάρ’ και αμάν σο τίζεμαν πριχού μαρένταν τα φύλλα! Έναν ανάσμαν οντες ετελείτον το τίζεμαν και εκρέμαναμε τα ράμματα σην ράμκαν. Το πλέον, το τίζεμαν ’κι ετελείτον! Πάντα επεμέναν δέκα, είκοσ’ ράμματα για τ’άλλ’ την ημέραν! Οντες ετελείσαν τα φύλλα, ενίφκουμες και εχάναμε τα ζεφύρια α’ σα χέρια μου και κάτ’ εβουκούμνες άμον αθρώπ’!
Δύο τρία ώρας γιανλάεμαν και αμάν εγνεφίναμε για το τσάκωμαν! Ο καπνόν ’κι αναμέν’! Ολίον αμον ντο κιτρινιά’ το φύλλον απάν’ σο μυτίν αθε, πρέπε’ να τσακούται και τιζεύκιεται! Εσκούμνες την νύχταν! Ώραν ’κι έξεραμε α’ σου ’κι είχαμε ωρολόϊ! Η τρανέσα η αδελφή μ’ ελαγοκοιμούτον, κάπ’έλεπεν τ’ εξίαστρον να παρεβγαίν’ δύο, τρία ζυγόνια α’ σην Δόξαν, τη Χάτοβας το ορμάν και αμάν εγνέφιζε μας. Η ώρα θα έτον, όπως εδιασταύρωσαμ’ ατο ύστερα, ενάμ’σ’, το παλλά δύο μεσανυχτί!!
Την αλήθειαν να λέουμε, εχαβεσλιάευες να πας σο τσάκωμαν οντες έτον πανσέληνος!! Νε, φαινέρια και νε πελιάδες. Εθαρρείς έτον ημέρα!! Ενθυμούμαι σον Δεκαπενταύγουστον κειες ετελείτον, σχεδόν, το τρίτον το χέρ’!! Τσιπ το καλοτίζευτον! Τα φύλλα τρανά, το τσουγκίν ατου χοντρόν, εχαβεσλιάευες να τιζεύ’ς!
Σον δεκαπενταύγουστον, τη Παναΐας εφόρναμε τ’ εξεργού το λώματα και άμον΅αθρώπ’ τεΐνε επαίγναμε σην Σουμελάν σο πανοΰρ’! Επ’ εκεί κι’ υστερνά ερχίνανεν το έβγαλμαν τη πατάτας, του κρεμμυδί’, το τσάκωμαν του τσουπαδί το καθάρισμαν α' σα ροκόφυλλα και το σκώσιμον απ’ έσ’ σα καλαθίνας για να ξερένεται καλά η ρόκα κι επ’ εκεί έτρυφταμ’ ατο και εγόμωναμε τ’ αμπάρια! Αμα ο «καϋμένον ο χωρέτες» καμίαν γουρταρεύκιεται α’ σον καπνόν; Κάπ’ βρεχ’,,,, σύρτε τα ράμκας αφ’κά σο αράν. Εξέβεν ο ήλιον; Εβγάλτε τα ράμκας! Ποί’στεν τοπάνια τα ξερά τα ράμματα και κρεμάστ’ ατα σ’ αχερωνί’ τα κιρίσια. Ατά τα «παραγγέλματα» έκουες όλιον την ημέραν και όλιον την νύχταν!
Ο λαόν αμα λέει σα Ελλενικά: «Αύγουστε καλέ μου μήνα νάσουν δυο φορές το χρόνο!!!» Εμείς με τον νου μ’ πρέπ’ να λέουμε: «Αύγουστε να ετελείσ’ αλίγορα και μόνον τα εξέργατα σ’ να εκράνες!» Του καπνού η μεσελέ ’κι τελείτε, αμα ενεγκάστα και εσας πα ενέγκασα!! Να είσναι όλ’ εσου καλά!!!