Της Μαρίας Κορομίλη

Στην πρώτη εκδήλωση μετά από τα δύο χρόνια πανδημίας προχώρησε το απόγευμα της Τρίτης 17 Μαιου 2022 η Ένωση Ποντίων Πιερίας και ομολογουμένως εξέπληξε. Η εκδήλωση που προηγείται των εκδηλώσεων μνήμης για τα 100 χρόνια από την Μικρασιατική Καταστροφή με τις επιπτώσεις στον Πόντο να είναι καθοριστικές δεν θα μπορούσε να είναι πιο ταιριαστή από την παρουσίαση του βιβλίου ενός Ποντίου τέταρτης γενιάς που ανακάλυψε στην ενηλικίωσή του την ελληνική καταγωγή του.

KATERINH.MERT.KAGIA.ENOSH.PONTION.17.5.2022 1

Σ’ αυτό αναφέρθηκε με έμφαση ο Πρόεδρος της Ένωσης Ποντίων Πιερίας Κώστας Παπουτσίδης εμφανώς συγκινημένος από την παρουσία του νέου αυτού άνδρα που δηλώνει με θάρρος «Είμαστε ακόμα εδώ», καθώς αναφέρθηκε εκτεταμένα σε πολλούς πνευματικούς ανθρώπους της Τουρκίας που μιλάνε πλέον για την ανάγκη η γείτονα χώρα να έρθει αντιμέτωπη με την ιστορία της και να αναγνωρίσει τα εγκλήματα που διέπραξαν οι νεότουρκοι τα έτη 1916 - 1923 απέναντι στον Ποντιακό Ελληνισμό και ευρύτερα στον Ελληνισμό της ανατολής. Ανέφερε δε, ότι δεν θα μπορούσε να ανοίξει ο κύκλος εκδηλώσεων, που έχει προγραμματίσει ο σύλλογος γιορτάζοντας τα 90 χρόνια ίδρυσης της Ένωσης Ποντίων Πιερίας, με καλύτερο τρόπο από ότι την σημερινή.

KATERINH.MERT.KAGIA.ENOSH.PONTION.17.5.2022 2

Ο Μερτ Καγιά, ο Μάρκος Αναστασιάδης κατά κόσμον όπως είπε ο δημοσιογράφος Γιώργος Γεωργιάδης, ο οποίος παρουσίασε το συγγραφέα που γεννήθηκε στη Σμύρνη, και είναι κάτω από 40 χρόνων. Το βιβλίο του έχει θέμα των εξισλαμισμό των Ελλήνων της Μικράς Ασίας την περίοδο 1919 - 1925, και είναι μια μελέτη της μνήμης.

Βασίζεται στη μεταπτυχιακή μελέτη του θέματος, που εκπόνησε ως διδακτορικός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Χατζέτεπε, στο Τμήμα Πολιτιστικών Σπουδών και Μέσων Επικοινωνίας και εκδόθηκε αρχικά από τον εκδοτικό οίκο “Libra Kitap” της Τουρκίας. Στην Ελλάδα την εκδόθηκε από τις «Εκδόσεις Κυριακίδη».

Ο Μερτ Καγιά είναι ένας από τους αμέτρητους Ποντίους της Τουρκίας που ανακαλύπτει ότι δεν είναι Τούρκος αλλά Έλληνας. Η οικογένεια κρατά ένα μυστικό και για να διαφυλάξει τα νέα μέλη της δεν το κοινολογεί. Και επίσης είναι ένας από τους πολλούς Ποντίους της Τουρκίας που θέλει να πάρει την τύχη του στα χέρια του.

Το βιβλίο του αποτελεί μία σπονδή προς τα μέλη της οικογένειάς του που δεν είναι πλέον στη ζωή.

Όταν επέλεξε το δρόμο αυτό η οικογένεια και οι καθηγητές του τον προειδοποίησαν για τις δυσκολίες του εγχειρήματος. Σήμερα μετά από ολοκλήρωση της μελέτης του νοιώθει ότι δεν είναι μόνος.

Ο Μερτ Καγιά γεννήθηκε στη Σμύρνη και μετά εγκαταστάθηκε στην Άγκυρα. Οι μεταπτυχιακές σπουδές του είχαν θέμα τις εθνικές μειονότητες στην Τουρκία. Δημοσιεύτηκε το 2018 και από τότε πήρε χιλιάδες μηνύματα από την Ελλάδα αλλά και άλλες χώρες.

Η ιστορία αρχίζει από τον παππού Ισαάκ που γεννήθηκε στην Αμάσεια, έζησε την τραγικότητα των Αμελέ Ταμπουρού, τον διαχωρισμό από την οικογένεια, η οποία ξεκληρίστηκε στο μεγαλύτερο μέρος της, τη ζωή του ως υπηρέτης Κούρδων. Μέχρι το 1960 που ο αδελφός του που είχε καταφύγει στην Ελλάδα τον αναζητά και τον βρίσκει μεγάλο πια στην Τουρκία. Τότε βγαίνει και η φωτογραφία των δύο μεσήλικων αδελφών που θα αποτελέσει το έναυσμα για τις αναζητήσεις του Μερτ Καγιά.

Η ιστορία είναι μεγάλη και συγκινητική. Ο έτερος αδελφός με την ανταλλαγή του 1922 εγκαθίσταται στο Λιβαδοχώρι Σερρών όπου 2008 τον επισκέπτεται μυστικά η αδελφή της μητέρας του Μερτ Καγιά, καταγράφοντας σε βίντεο την πρώτη συνάντηση με τους Έλληνες συγγενείς της.

Να πούμε ότι η διατριβή του απερρίφθη τρεις φορές. Ότι χαρακτηρίστηκε ως προδότης, αλλά ο ίδιος δηλώνει ότι θα συνεχίσει, όπως ο παππούς του Ισσάκ που ήταν μόνο 12 χρόνων και τελείως μόνος.

Τον προβληματισμό του έθεσε μετά το τέλος της παρουσίασης του βιβλίου από το συγγραφέα ο καθηγητής Πάρις Παπαγεωργίου, ο οποίος έχει γνώση της τουρκικής πραγματικότητας και ο οποίος ανέφερε ότι η αναζωπύρωση των εθνικών ταυτοτήτων στη γείτονα χώρα ίσως δώσει μια ποικιλία στην Τουρκία.

Δεν είμαστε μια ανοιχτόμυαλη χώρα είπε ο συγγραφέας. Αν και βρισκόμαστε στο 2022 ο κόσμος φοβάται για το μέλλον του. Η διαδικασία της αναζωπύρωσης των εθνικών ταυτοτήτων ίσως οδηγήσει σε βία. Ίσως όμως και όχι.

KATERINH.MERT.KAGIA.ENOSH.PONTION.17.5.2022 1

Την εκδήλωση έκλεισε ο Κατερινιώτης δημοσιογράφος της ΕΡΤ Γιώργος Γεωργιάδης ο οποίος επισταμένως αναφέρθηκε στην προστασία των Ελλήνων της Τουρκίας. Στη δυνατότητα σπουδών στην Ελλάδα για νέους όπως ο Μερτ Καγιά. Το θέμα της παροχής υπηκοότητας και της ένταξης στην ελληνική κοινωνία με όλα τα δικαιώματα εφόσον το επιθυμούν και κυρίως το θέμα της προστασίας ως Ελλήνων που κινδυνεύουν.

Την εκδήλωση παρακολούθησαν η βουλευτής Άννα Μάνη – Παπαδημητρίου, Μπέττυ Σκούφα, εκπρόσωπος του βουλευτή Φώντα Μπαραλιάκου, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Κατερίνης Φάνης Τερζόπουλος, μέλη και φίλοι της Ένωσης Ποντίων Πιερίας καθώς και εκπρόσωποι πολιτιστικών φορέων του Νομού Πιερίας.

Το διοικητικό συμβούλιο της Ένωσης Ποντίων Πιερίας, ευχαριστεί την μεταφράστρια κ. Χαρούλα Κωνσταντινίδου για την πολύτιμη βοήθεια που παρείχε, μεταφράζοντας άψογα τον ομιλητή, καθώς και τον δημοσιογράφο κ. Γιώργο Γεωργιάδη για την σημαντική συμβολή του στην εκδήλωση.

Μαρία Κορομίλη, «Ολύμπιο Βήμα»