Σαν σήμερα 3 Οκτωβρίου 1922 στα Μουδανιά της Μικράς Ασίας, παίχθηκε η τελευταία πράξη του δράματος της Μικρασιατικής τραγωδίας. Εκεί έλαβε χώρα η ιδιότυπη διάσκεψη των αντιπροσωπειών των Ενωμένων Δυνάμεων της Αντάντ (Άγγλων, Γάλλων, Ιταλών) και των Τούρκων και χωρίς τους Έλληνες (οι οποίοι ευρίσκοντο ακόμη κάθ’ οδόν), προκειμένου να σταματήσουν οι εχθροπραξίες μεταξύ ελληνικού και τουρκικού στρατού.

Η συνάντηση κατέληξε σε ανακωχή που υπεγράφη στις 11 του ίδιου μήνα, μεταξύ των ανωτέρω και χωρίς την υπογραφή της ελληνικής αντιπροσωπείας υπό τον στρατηγό Μαζαράκη, (παρόντος και του στρατηγού Πλαστήρα), από τον Ισμέτ Ινονού αρχηγού της τουρκικής αντιπροσωπείας και απουσία της ελληνικής η οποία στο μεταξύ είχε αποχωρήσει, διότι η συνθήκη ανακωχής, ανάγκαζε τον ελληνικό στρατό να αποχωρήσει από την Ανατολική Θράκη και να την παραδώσει μέχρι τον ποταμό Έβρο, στους Τούρκους και μάλιστα εντός 15 ημερών. Έτσι 250.00 Έλλήνες της Aδριανούπολης, Ραιδεστού, Σιληβρίας κ.ά. ιστορικών τόπων του ελληνισμού εγκατέλειψαν τις εστίες τους και πήραν τον δρόμο της προσφυγιάς στην καθημαγμένη μητροπολιτική Ελλάδα, για να προστεθούν στο 1,5 εκατομμύριο πρόσφυγες της Ιωνίας, της Καππαδοκίας και του Πόντου... Η συνθήκη ετέθη σε ισχύ από τις 20 Νοεμβρίου του 1922 και αφότου υπεγράφη και από τους Έλληνες κατόπιν άσκησης πιέσεων υπό των συμμάχων, και του ίδιου του Ελευθερίου Βενιζέλου όπως λέγεται από το Παρίσι όπου ευρίσκετο, και υπήρξε ο προπομπός της συνθήκης της Λωζάννης.

Η γνώση και η ιστορική μνήμη είναι οι αποσκευές μας για το μέλλον.

Στην φωτογραφία φαίνεται το αρχοντικό του Έλληνα επιχειρηματία Γαϊτάνου που δεσπόει στην προκυμαία στα Μουδανιά (Mudanya), στρατιωτικό μουσείο σήμερα.

Πηγή: Από τον προσωπικό λογαριασμό της Δώρας Τουρλιτάκη, Dora Tourlitaki  στο fb