Σύμφωνα με δημοσιεύματα του ελληνικού τύπου, μετά την πρόσφατη συνάντηση του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρ. Τ. Ερντογάν, ανακοινώθηκε ότι στις 15 Αυγούστου 2018 θα ξαναγίνει θεία λειτουργία στη Μονή του Όρους Μελά της Τραπεζούντας. Η είδηση θα ήταν εξαιρετικά θετική και θα προκαλούσε ιδιαίτερη συγκίνηση αν οι σχέσεις της Ελλάδας με την Τουρκία ήταν ομαλές.
Όμως με δύο Έλληνες στρατιωτικούς φυλακισμένους στις τουρκικές φυλακές και τον Ερντογάν να παζαρεύει για την απελευθέρωσή τους με όρους μαφίας, πέραν από κάθε έννοια κράτους δικαίου, η είδηση για λειτουργία στη Σουμελά τον Δεκαπενταύγουστο είναι άνευ ουσιαστικού νοήματος. Επιπλέον οι συνεχείς απειλητικές, παράλογες δηλώσεις του ιδίου αλλά και διαφόρων συμβούλων και στελεχών της κυβέρνησης του εναντίον της χώρας μας αλλά και τα διάφορα επεισόδια στο Αιγαίο και την Κύπρο με υπαιτιότητα του τουρκικού κράτους τους τελευταίους μήνες, καθιστούν πολιτικά απαγορευτική και αυτοκτονική οποιαδήποτε θετική ανταπόκριση του ελλαδικού ποντιακού κόσμου.
Πέραν των αρνητικών διμερών ελληνοτουρκικών σχέσεων, η γενικότερη, επεκτατική και αποσταθεροποιητική συμπεριφορά του τουρκικού κράτους, έχουν οδηγήσει την χώρα αυτή σε απομόνωση και στιγματισμό. Η εισβολή της Τουρκίας στη βόρεια Συρία, η υποστήριξη που παρέχει στη τζιχαντιστική ισλαμική τρομοκρατία, η εκτεταμένη βία, οι διώξεις και οι φυλακίσεις στο εσωτερικό της χώρας, την καθιστούν απειλή όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για τη διεθνή ασφάλεια και σταθερότητα.
Και ενώ το προφίλ και η διεθνής εικόνα της Τουρκίας έχουν ζημιωθεί πολλαπλώς λόγω όλων των προαναφερθέντων, ο Ερντογάν αποφασίζει να δώσει άδεια για λειτουργία στην Παναγία Σουμελά! Γιατί άραγε τώρα; Ρητορικό το ερώτημα. Με τέτοιου είδους ανέξοδες για αυτόν και το καθεστώς του πρωτοβουλίες, προσπαθεί να βελτιώσει τη διεθνή εικόνα της χώρας του, αφήνοντας ανέπαφη και απαράλλαχτη την επεκτατική και παράνομη πολιτική του κράτους του έναντι της Ελλάδας. Και ενώ στηρίζει την ισλαμική τρομοκρατία διεθνώς και στο εσωτερικό ασκεί δικτατορικές και βίαιες πολιτικές, θέλει να εμφανίζεται ανεκτικός έναντι των χριστιανών! Πρόκειται για κλασσική προπαγανδιστική πρακτική και επικοινωνιακό ελιγμό οθωμανικού τύπου! Ενώ από την μια σε δέρνω, από την άλλη δηλώνω δημόσια ότι σ’αγαπώ και σε φροντίζω... Δεν πρέπει να του δοθεί τέτοιο επικοινωνιακό δώρο!
Τα υποτιθέμενα ανοίγματα και καλοπιάσματα του τουρκικού κράτους έναντι του ποντιακού ελληνισμού τα τελευταία χρόνια δεν κρύβουν ειλικρινείς προθέσεις αλλά μια επικίνδυνη πολιτική στρατηγική. Πρόκειται για καλοσχεδιασμένη τουρκική κρατική στρατηγική για μια πολιτική άσκησης ήπιας ισχύος έναντι της Ελλάδας μέσω της θρησκευτικής διπλωματίας. Το τουρκικό κράτος επιχειρεί να επηρεάσει και να διχάσει την ελληνική κοινή γνώμη πλαγιοκοπώντας μεγάλα τμήματα του ελληνικού πληθυσμού, Ποντίους και Μικρασιάτες γενικότερα, επιτρέποντάς τους να τελούν λειτουργίες σε μονές και εκκλησίες στη Μικρά Ασία. Έχοντας γνώση της βαθιάς αγάπης των Ποντίων για τη Σουμελά, χρησιμοποιεί τις θρησκευτικές ευαισθησίες του ποντιακού ελληνισμού για να καλλιεργήσει στους κόλπους του μια θετική εικόνα για την Τουρκία και τον ρόλο της στην περιοχή. Και όλα αυτά ενώ μας απειλεί με πόλεμο, αμφισβητεί τα σύνορα και διεκδικεί ελληνικά εδάφη! Επιπλέον, οι τουρκικές υπηρεσίες προσπαθούν να αποδυναμώσουν εντός της Ελλάδας τις φωνές και τις δράσεις που αφορούν στη διεθνοποίηση και αναγνώριση της γενοκτονίας. Με απλά λόγια, η τουρκική κρατική πολιτική έναντι του ποντιακού κινήματος συνοψίζεται στα εξής: «Αφού σας δίνουμε τη δυνατότητα να κάνετε λειτουργία στη Σουμελά μια φορά τον χρόνο τι τα θέλετε τα της γενοκτονίας που δηλητηριάζουν τις διμερείς μας σχέσεις; Ελάτε να προσευχηθείτε και αφήστε την πολιτική. Η Τουρκία είναι φίλη σας!» Μοιάζει με τη γνωστή ατάκα «οι Γερμανοί είναι φίλοι μας» του ηθοποιού που υποδυόταν τον συνεργάτη των ναζιστών κατακτητών στις ασπρόμαυρες ελληνικές ταινίες… Είναι σαν ο βιαστής, προκειμένου να αποφύγει τη νομική τιμωρία, να ζητάει να παντρευτεί την γυναίκα που βίασε…
Στιγμιότυπο από την πρώτη Πατριαρχική Θεία Λειτουργία στο Όρος Μελά στη Ματσούκα της Τραπεζούντας του Πόντου, τον Δεκαπενταύγουστο του 2010
Απευθύνω έκκληση σε όλους τους συμπολίτες μας. Οι καιροί που διανύουμε είναι εξαιρετικά κρίσιμοι. Ο ποντιακός κόσμος, οι οργανώσεις και τα σωματεία, αν κινηθεί «χαζοχαρούμενα», με απολιτικά συναισθηματικά κριτήρια, θα υπονομεύσει τον εαυτό και τα διαχρονικά του αιτήματα αλλά και θα στιγματιστεί στα μάτια της ευρύτερης ελληνικής αλλά και της δημοκρατικής διεθνούς κοινής γνώμης! Ο ποντιακός χώρος δεν έχει κανέναν λόγο να γίνει εργαλείο και να συμβάλλει άθελά του σε αυτό το προπαγανδιστικό και επικοινωνιακό μακιγιάζ που επιχειρεί η τουρκική κυβέρνηση για να βελτιώσει τη διεθνή εικόνα της και να ενισχύσει την επεκτατική πολιτική της. Δεν δίνεις άλλοθι και δεν συμβάλλεις στο ξέπλυμα ενός βάρβαρου καθεστώτος επειδή σου επιτρέπει να προσευχηθείς στο αγαπημένο σου μοναστήρι, πληρώνοντας μάλιστα και εισιτήριο!
Οι δραστηριότητες του ποντιακού χώρου που αφορούν στο θέμα αναγνώρισης της γενοκτονίας, στοχεύουν στην ουσιαστική βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων μέσα από την αλλαγή της πολιτικής κουλτούρας και τον εκδημοκρατισμό της Τουρκίας και τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο. Ο ποντιακός κόσμος δεν πρέπει άθελά του να μετατραπεί σε εργαλείο ιδεολογικής επιρροής μιας αντιδημοκρατικής Τουρκίας, συμμετέχοντας σε αυτή την συγκυρία, στη λειτουργία του Δεκαπενταύγουστου. Απειλείται σοβαρά η φήμη και η αξιοπιστία του! Και αν χάσεις αυτά τα δύο, είναι πολύ δύσκολο να τα ξαναβρείς και να σηκωθείς στα πόδια σου.
Στιγμιότυπο από την Παναγία Σουμελά στο όρος Βέρμιο, στην Καστανιά Ημαθίας το 2017 (φωτογραφία Φόρης Πεταλίδης)
Θεωρώ λοιπόν, και το καταθέτω δημόσια με θάρρος, ότι κανένα ποντιακό σωματείο από την Ελλάδα και το εξωτερικό δεν θα πρέπει να συμμετάσχει φέτος στη λειτουργία του Δεκαπενταύγουστου στην Τραπεζούντα. Αντίθετα, σύσσωμος ο ποντιακός ελληνισμός με ενιαία φωνή, θα πρέπει να προσκαλέσει, ειδικά φέτος, τον ηγέτη της Ορθοδοξίας, τον Οικουμενικό μας Πατριάρχη, να έρθει και να τελέσει λειτουργία στη νέα μονή Σουμελά στο Βέρμιο όπου και θα του αποδοθούν οι πρέπουσες τιμές! Αυτή η στάση θα αποτελέσει μια εξαιρετική μορφή ήπιας αλλά αποτελεσματικής διαμαρτυρίας και θα στείλει ισχυρά μηνύματα σε πολλαπλούς δέκτες. Θα πρέπει να ετοιμαστεί μια σοβαρή κοινή παμποντιακή ανακοίνωση για αυτό το θέμα από όλες τις ομοσπονδίες. Στην ανακοίνωση θα δηλώνεται η αγάπη και η στήριξη στον θεσμό του Πατριαρχείου και στην πνευματική του αποστολή την οποία προσπαθεί να φέρει σε πέρας κάτω από εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες... Από την άλλη θα εξηγούνται οι λόγοι για τους οποίους δεν είναι δυνατή η συμμετοχή του ποντιακού κόσμου στη φετινή λειτουργία του Δεκαπενταύγουστου και θα γίνεται έκκληση για διοργάνωση μιας ενιαίας, πανποντιακής, πανορθόδοξης λειτουργίας στη νέα μονή Σουμελά στο Βέρμιο. Αυτή η ανακοίνωση πρέπει να σταλεί στα ελληνικά και στα τουρκικά ΜΜΕ αλλά και να διακινηθεί ευρέως στο διαδίκτυο στα ελληνικά, τουρκικά, αγγλικά, γερμανικά και γαλλικά. Ήρθε η ώρα της μεγάλης υπέρβασης του ποντιακού χώρου για το καλό της κοινωνίας και της χώρας! Επιπλέον, να ξεκινήσουμε μια σοβαρή δημόσια συζήτηση για το πως πρέπει ο ποντιακός χώρος να διαχειρίζεται τις προκλήσεις που αναδεικνύονται από τέτοιου τύπου πολιτικές πρωτοβουλίες του τουρκικού κράτους.
Μέχρις ότου εισέλθει η Τουρκία σε δημοκρατική τροχιά, μέχρι να απελευθερώσει τους δύο Έλληνες στρατιωτικούς και πάψει να απειλεί την Ελλάδα, η Μονή στο όρος Μελά μπορεί να ζει στις καρδιές και στη φαντασία μας όπως ζούσε άλλωστε τις τελευταίες δεκαετίες…
Σημείωση: Οι φωτογραφίες είναι από την πρώτη Πατριαρχική Θεία Λειτουργία τον Δεκαπενταύγουστο του 2010, στην Παναγία Σουμελά του Πόντου. Φωτογραφίες Φόρης Πεταλίδης
