Με εισηγήσεις και την έκθεση εγκαινίων για τους βανδαλισμούς των Τούρκων σε βάρος της ελληνικής ομογένειας στην Κωνσταντινούπολη την 6η προς την 7η Σεπτεμβρίου 1955, άρχισε το 2ο Επιστημονικό συνέδριο με θέμα: «Ο Ελληνισμός της Κωνσταντινούπολης μετά τη Συνθήκη Ανταλλαγής Πληθυσμών (1923 - 2016)», που διοργανώνει το Ιστορικό Αρχείου Προσφυγικού Ελληνισμού, του δήμου Καλαμαριάς.
Το συνέδριο που γίνεται σε συνεργασία με τον Δήμο Καλαμαριάς και το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος, άρχισε την Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου και θα διαρκέσει έως και την Κυριακή 2 Οκτωβρίου 2016, και πραγματοποιείται στο Δημοτικό Θέατρο Καλαμαριάς «Μελίνα Μερκούρη».
Η έκθεση των βανδαλισμών, πραγματοποιείται στο δημοτικό θέατρο Καλαμαριάς «οδού Χηλής», όπου παρουσιάζονται τα Σεπτεμβριανά «εν θερμώ», 61 χρόνια από τότε, και όπως αναφέρουν οι διοργανωτές της έκθεσης με την ονομασία «Σεπτεμβριανά», έμεινε στην ιστορία το οργανωμένο από την ειδική υπηρεσία του Γενικού Επιτελείου της Τουρκίας Πογκρόμ της νύχτας της 6ης Σεπτεμβρίου 1966 κατά της Ελληνικής Κοινότητας της Κωνσταντινούπολης, Σμύρνης, καθώς και των άλλων Μειονοτήτων. Ο καθοδηγούμενος τουρκικός όχλος προκάλεσε βίαια επεισόδια κατά την εκκλησιών, οικιών, ιδρυμάτων, κοιμητηρίων, καταστημάτων – χώρων εργασιών των Ελλήνων ομογενών, οι οποίοι είχαν εξαιρεθεί της Ανταλλαγής των πληθυσμών το 1923 από τη Συνθήκη της Λωζάννης.
Τα εγκαίνια της έκθεσης έγιναν το βράδυ της Παρασκευής αμέσως μετά την λήξη των εργασιών της πρώτης ημέρας του συνεδρίου.
Το συνέδριο που συνεχίζεται το Σάββατο 1 Οκτωβρίου και την Κυριακή 2 Οκτωβρίου 2016, αποτελείται από έξι ενδιαφέρουσες συνεδρίες που καλύψουν ένα μεγάλο εύρος της ιστορίας και του πολιτισμού των Ρωμιών της Πόλης:
α. “Μετά την Ανταλλαγή: Συνέχειες, Τομές και Ασυνέχειες”
β. “Η Ιστορία μέσα από τα πρόσωπα”
γ. “Η εκπαίδευση στην ελληνική μειονότητα”
δ. “Υπό Διωγμόν: Περιοριστικά Μέτρα, Σεπτεμβριανά, Απελάσεις”
ε. “Εγκατάσταση και ενσωμάτωση. Μια νέα πατρίδα;”
στ. “Η μνήμη και η ανάπλασή της”.
Ο καθηγητής ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Κώστας Φωτιάδης, εισηγητής του συνεδρίου, μπροστά στην έκθεση ντοκουμέντων των βανδαλισμών των Σεπτεμβριανών του 1955
Στο συνέδριο συμμετέχουν με ανακοινώσεις περισσότεροι από 30 επιστήμονες από πανεπιστημιακά ιδρύματα και ερευνητικά κέντρα της Ελλάδας, της Κύπρου και της Τουρκίας. Από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του συνεδρίου, η διεπιστημονικότητα, αφού στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται διαφορετικές ειδικότητες: Ιστορικοί, κοινωνικοί ανθρωπολόγοι, πολιτικοί επιστήμονες, νομικοί, παιδαγωγοί, καλλιτέχνες.
Ειδική αναφορά γίνεται στην έκθεση στον ομογενειακό τύπο της Κωνσταντινούπολης
Μεγάλο ενδιαφέρον αλλά και συγκίνηση προκαλούν οι βιωματικές αφηγήσεις Κωνσταντινουπολιτών που ζουν στη Θεσσαλονίκη, οι οποίοι θα διηγούνται στο κοινό τις εμπειρίες τους, μοιράζονται το τραύμα της βίας των Σεπτεμβριανών και των μαζικών απελάσεων, καθώς και τις δυσκολίες της προσαρμογής στη νέα τους πατρίδα, την Ελλάδα.
Το συνέδριο αποτελεί κορυφαίο μορφωτικό και πολιτιστικό δρώμενο για την Θεσσαλονίκη, αλλά και ένα σημαντικό βήμα στη μελέτη που πραγματοποιεί το Ιστορικό Αρχείο για τον ελληνισμό της Πόλης.
Το Ι.Α.Π.Ε. έχει συλλέξει μεγάλο αριθμό προφορικών μαρτυριών από Κωνσταντινουπολίτες, όπως και φωτογραφικά - αρχειακά τεκμήρια και πλούσια βιβλιογραφία, υλικό που ήδη βρίσκεται στη διάθεση του ερευνητικού κοινού.
Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.
Οι εργασίες του συνεδρίου αναμεταδίδονται ζωντανά & On Demand διαδικτυακά στο Livemedia. http://www.livemedia.gr/ prosfigikosellinismos
