Ο Ελληνισμός της τσαρικής Ρωσίας-Σοβιετικής Ένωσης, μεγάλο μέρος του οποίου προέρχεται από μετακινήσεις προηγούμενων χρόνων από τον ιστορικό Πόντο, βιώνει και αυτός πιέσεις που απειλούν την ίδια την επιβίωσή του. Τα προβλήματα μεταξύ των λαών του Καυκάσου, ο εμφύλιος στη Ρωσία, τα αντίποινα των μπολσεβίκων για τη συμμετοχή της Ελλάδας στη συμμαχική εκστρατεία στην Ουκρανία και άλλοι λόγοι έφεραν το ελληνικό στοιχείο σε δεινή θέση, ιδιαίτερα στην περίοδο 1917 - 1922.

Στο παρουσιαζόμενο έγγραφο οι Έλληνες της Γιάλτας απευθύνουν έκκληση στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, την Ύπατη Ελληνική Αρμοστεία και την ελληνική Κυβέρνηση για παροχή βοήθειας στους χειμαζόμενους ομογενείς της περιοχής και την αποστολή πλοίου σωτηρίας και μεταφορά τους στην Ελλάδα (1922).

(Πηγή: Πολιτικό Αρχείο Εθνικού Συμβουλίου Πόντου, Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης)

Σ. Ο. Συμβούλιον Αρ. Διεκπ. 18.

Γιάλτα Έκκλησις

17 Φεβρουαρίου 1922 προς τους εν Κωνσταντινουπόλει

Αρ. πρωτ. 26 Έλληνας

Αδελφοί Έλληνες!

Επειδή ο αριθμός των πεινώντων ομογενών τής εν Κριμαία Γιάλτας και της περιφερείας αυτής οσημέραι αυξάνει, πολλοί δε εξ αυτών αποθνήσκουσιν τον σκληρόν όσω και τρομερόν εξ ατροφίας και πείνης θάνατον, και επειδή οι επιτοπίως παρά των εμπορευομένων εν τη πόλει και ομογενών συλλεγόντες έρανοι μικράν τινα και σχεδόν ανεπαίσθητον ανακούφισιν τοις δεινοπαθούσιν επέφερον, διά ταύτα το παρά τη Ελληνική Σχολή υφιστάμενον Συμβούλιον, το κυριολεκτικώς αγωνιζόμενον τον άνισον κατά του επαπειλούντος τους πάντας φάσματος της πείνης αγώνα, κατιδόν ότι εκ των ενόντων είνε απολύτως αδύνατον να επαρκέση προς βελτίωσιν της αμοίρου μοίρας και της απελπιστικής καταστάσεως των ομογενών, εν επανειλειμμέναις αυτού ολονυκτίοις συναδριάσεσιν απεφάσισεν, όπως επεκτείνη τον κύκλον των ενεργειών του και έξω της πόλεως, αποταθή δε εις το εξωτερικόν, εκθέτον την κατάστασιν εν όλη αυτής της γυμνότητι και εξαιτούμενον άμεσον, ταχείαν και αποτελεσματικήν επικουρίαν υλικήν παρά του Οικουμεν. Πατριαρχείου, της Υπάτης Ελληνικής Αρμοστείας, της Σεβαστής Ελληνικής Κυβερνήσεως και παντός ομογενούς εμπνεομένου υπό του αισθήματος της Ελληνικής αλληλεγγύης....

…Έλληνες! Το ανατιθέμενον τοις αντιπροσώποις ημών καθήκον μέγα και εν ταυτώ εθνοσωτήριον, διό παρακαλούμεν, όπως οι πάντες περιβάλωσιν τούτους διά της αγάπης και της εμπιστοσύνης αυτών, τούτοις εμπιστευόμενοι τας υπέρ των πεινώντων προσφοράς των, και ηθικώς υποστηρίζοντες αυτούς προς λυσιτελή και καρποφόρον ενέργειαν, σκοπούσαν την σωτηρίαν των ατυχών ομογενών.

Ο Πρόεδρος του Σ.Ο.Σ. Νικ. Λαλίδης… 

Πηγή: Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης