Εκατοντάδες πολίτες του δήμου Παύλου Μελά συμμετείχαν στις εκδηλώσεις μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, τις οποίες πραγματοποιούν για τρίτη συνεχή χρονιά, οι ποντιακοί σύλλογοι «Ακρίτες του Πόντου Σταυρούπολης», «Αλέξανδρος Υψηλάντης Ηλιούπολης», «Ένωση Ποντίων Πολίχνης», υπό την αιγίδα της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (ΠΟΕ) και ο Δήμος Παύλου Μελά, με το τμήμα Πολιτισμού - Αθλητισμού.
Οι εκδηλώσεις άρχισαν το βράδυ της Δευτέρας 15 Μαΐου 2017, στις 8 το βράδυ μπροστά από το Άγαλμα του Ποντίου Αγωνιστή που επανατοποθετήθηκε στο φυσικό του χώρο, απέναντι από τον Ιερό Ναό Αγίου Ελευθερίου μετά από 15 χρόνια, υπό την αιγίδα της ΠΟΕ, και όπως ειπώθηκε από τους ομιλητές αποτελεί τον προάγγελο της Κεντρικής Εκδήλωσης Μνήμης, της Παρασκευής 19 Μαΐου και ώρα 18.30, στην Πλατεία Αγίας Σοφίας της Θεσσαλονίκης.
Μετά την Επιμνημόσυνη δέηση από τον πατέρα Άγγελο, κατέθεσαν στεφάνια ο Δήμαρχος Παύλου Μελά Δημήτρης Δεμουρτζίδης και οι τρεις πρόεδροι των συλλόγων Κώστας Παπαδόπουλος, Πόπη Πολυματίδου, Αλέξανδρος Εμεινίδης.
Στη συνέχεια ο επίτιμος πρόεδρος του συλλόγου Ποντίων Σταυρούπολης «Ακρίτες του Πόντου» Παναγιώτης Κοντεσίδης αναφέρθηκε στο ιστορικό της δημιουργίας του αγάλματος, τις δυσκολίες που υπήρχαν, αλλά και την προσφορά των απλών ανθρώπων οι οποίοι ενίσχυαν την προσπάθεια του συλλόγου να γίνει ένα άγαλμα στη μνήμη των αδικοχαμένων προγόνων μας.
Στη πραγματοποιήθηκε πορεία μέσω των οδών Μεσολογγίου, Χρυσοστόμου Σμύρνης και Λαγκαδά προς το νέο ελεύθερο χώρο που προέκυψε μετά τις πρόσφατες κατεδαφίσεις στα βόρεια της δυτικής πλευράς του πρώην στρατοπέδου Παύλου Μελά.
Στου Παύλου Μελά
Στην εκδήλωση που έγινε στο στρατόπεδο Παύλου Μελά, εκεί όπου προγραμματίζεται να δημιουργηθεί μουσείο ποντιακού και προσφυγικού ελληνισμού και μουσείο της εθνικής αντίστασης, ο δήμαρχος Παύλου Μελά Δημήτρης Δεμουρτζίδης, στο χαιρετισμό του μεταξύ άλλων ανέφερε πως «ένας ολόκληρος αιώνας συμπληρώθηκε από τότε που ξεκίνησε να γράφεται το ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΝΟΥ του Ποντιακού Ελληνισμού και της εξόντωσής του αρχικά από τους Νεότουρκους το 1916 και μετά την 19η Μαΐου του 1919 με τη δεύτερη και σκληρότερη φάση της Ποντιακής Γενοκτονίας από τον Μουσταφά Κεμάλ.
Οι θλιβεροί ήρωες του νεοτουρκικού εγκλήματος γενοκτονίας θέλησαν να μετατρέψουν την πολυεθνική οθωμανική αυτοκρατορία σε εθνικό τουρκικό κράτος και να ξεριζώσουν όπως έλεγαν χαρακτηριστικά τα ξένα και βλαβερά χόρτα από τη γη τους, να εξοντώσουν όλα τα έθνη και τους χριστιανικούς πληθυσμούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Απόψε ζωντανεύουν τα μαρτύρια των Ελλήνων του Πόντου και καλούμαστε όλοι εμείς να αποδώσουμε φόρο τιμής, να ανάψουμε ένα κερί για τις 353.000 ψυχές, που δολοφονήθηκαν και τους χιλιάδες Έλληνες του Πόντου που εκδιώχθηκαν βιαίως από τις προαιώνιες εστίες, ως αποτέλεσμα της επιχείρησης κυρίως του Κεμάλ, να εξασφαλιστεί η εθνική και θρησκευτική καθαρότητα του τουρκικού κράτους.
Καλούμαστε σήμερα να δώσουμε απάντηση στα ερωτήματα:
Έχουμε το δικαίωμα να ξεχνούμε;
Να γυρίζουμε την πλάτη στην Ιστορία;
Να σωπαίνουμε όπως για χρόνια, αδικαιολόγητα έπραξε η Ελληνική Πολιτεία, μέχρι τον Φεβρουάριο του 1994, οπότε και ψήφισε την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στο Μικρασιατικό Πόντο»;
Να προσπεράσουμε ότι αφανίστηκε με ομαδικές δολοφονίες, κρεμάλες, πυρπολήσεις ολόκληρων χωριών, τρομοκρατία, εργατικά τάγματα, εξορίες, βιασμούς, λεηλασίες, ένα δημιουργικό κομμάτι του Ελληνισμού που μπόρεσε μέσα σε μια πορεία 3.000 χρόνων να διατηρήσει την ταυτότητά του στη βόρεια Μικρά Ασία, πάνω από 700.000 Έλληνες που κατάφεραν να χτίσουν 1.400 σχολειά, να αναπτύξουν οικονομική, κοινωνική και πνευματική ζωή εφάμιλλη μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων, με θέατρα, εφημερίδες, πολιτισμό;
Είμαστε απόψε εδώ όχι μόνο για να αποδοκιμάσουμε ένα καλά σχεδιασμένο οργανωμένο έγκλημα που προκάλεσε Εθνική τραγωδία, αλλά και για να απαιτήσουμε την αναγνώριση της Ποντιακής γενοκτονίας από περισσότερες χώρες και φυσικά από τη χώρα αυτουργό, την Τουρκία.
Να ζητήσουμε από τους απογόνους των θυτών, να συμβιώσουν δημιουργικά και ειρηνικά με όλους τους λαούς.
Είμαστε εδώ για να παραδειγματιστούμε από όλους αυτούς που επιβίωσαν της τουρκικής θηριωδίας και κατέφυγαν στη νότια Ρωσία αλλά και στη μητέρα Ελλάδα, όπου ενσωματώθηκαν, προχώρησαν στη ζωή τους και έκαναν τον πόνο και την απώλεια ΔΥΝΑΜΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ».
Ο Στέφανος Διαμαντόπουλος
Ο δημοσιογράφος και Ραδιοφωνικός παραγωγός Στέφανος Διαμαντόπουλος, σε σύντομο χαιρετισμό του, επικρότησε τις τελευταίες θετικές εξελίξεις στο πρώην στρατόπεδο Παύλου Μελά και συνεχάρη όλους όσους έδωσαν αγώνες για να έρθει το θετικό αποτέλεσμα και να αποδοθούν οι χώροι στους πολίτες και το Δήμο.
Ο Νίκος Μιχαηλίδης
Ο κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης, Νίκος Μιχαηλίδης, διδάκτωρ ιστορίας του πανεπιστημίου του Πρίνστον των ΗΠΑ, στην ομιλία του παρουσίασε το ιστορικό πλαίσιο που έγινε η γενοκτονία και τις αλλαγές που συντελούνται σήμερα στην τουρκική κοινωνία, ενώ όταν διάβαζε πρωτογενείς πληροφορίες από μαρτυρίες επιζησάντων της γενοκτονίας δάκρυσε, αφού όπως είπε είχε τα ίδια ακούσματα είχε και από τον παππού του.
Όπως είπε ο Νίκος Μιχαηλίδης, «οι ιστορίες των παππούδων και γιαγιάδων που επιβίωσαν, μέχρι και σήμερα αντηχούν στα αυτιά και στις καρδιές μας, δονούν τη συνείδησή μας, ακόμα και αν δεν θέλουμε να το παραδεχθούμε, ακόμα και αν προσπαθούμε να το απωθήσουμε από τη μνήμη μας, ακόμα και αν οι δύσκολες οικονομικές συγκυρίες έχουν μονοπωλήσει το ενδιαφέρον και την προσοχή μας. Ίσως όταν αντιμετωπίζουμε οικονομικές δυσκολίες γινόμαστε περισσότερο ευαίσθητοι και καταλαβαίνουμε καλύτερα τι πέρασαν οι πρόγονοί μας.
Οι ιστορίες τους επανέρχονται κατά καιρούς και δεν μας αφήνουν να ξεχάσουμε. Αυτές οι μνήμες είναι που μας περικυκλώνουν και μας κάνουν να αισθανόμαστε διαφορετικοί από τους άλλους συμπολίτες μας.
Δείτε, είμαστε απόψε εδώ συναθροισμένοι και μιλούμε και σκεφτόμαστε για αυτά τα θέματα, εν μέσω μνημονίων, συντάξεων που περικόπτονται, νέων παιδιών που σκέφτονται να μεταναστεύσουν. Δεν είναι πολυτέλεια αυτή η συζήτηση για την ιστορική μνήμη φίλες και φίλοι, είναι απαραίτητος όρος για να συνεχίσουμε να υπάρχουμε, να δημιουργούμε και να παράγουμε ριζωμένοι στον τόπο μας και όχι ως πλάνητες και μετανάστες.
Είμαστε απόγονοι προσφύγων και την εμπειρία της προσφυγιάς των προγόνων μας και τη νοσταλγία και τον πόνο τους την διαχειριζόμαστε και την κουβαλάμε σχεδόν καθημερινά, στα τραγούδια που επιμένουμε να ακούμε, στον ήχο του ζουρνά και της λύρας, στα φαγητά που μας αρέσει να τρώμε, στους χορούς που επιμένουμε να αναπαριστούμε και να χορεύουμε με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια,στην αγάπη μας για τα χωριά και την ύπαιθρο, στα πράγματα που μας συγκινούν, στις σχέσεις μας με τους ηλικιωμένους, και στην αντίληψή μας για το θνητό, το πεπερασμένο της ανθρώπινης φύσης μας. Τι μας λένε οι Ιστορίες των προγόνων μας, τι μας καλούν να αφουγκραστούμε και να πράξουμε;».
Μουσικοθεατρική παράσταση
Στη συνέχεια έγινε παρουσίαση μουσικοθεατρικής παράστασης, με κείμενα από την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, όπου οι θεατές μεταφέρθηκαν στα όσα δεινά τράβηξαν οι Έλληνες του Πόντου στις αρχές του 20ου αιώνα από τον τουρκικό και κεμαλικό εθνικισμό.
Στη μουσική επιμέλεια και στη λύρα ήταν ο Γιώργος Πουλαντζακλής, στην ερμηνεία ο Χρήστος Γεωργιάδης και ο Γιάννης Σταυριανίδης. Έπαιξαν οι, Γιώργος Ψωμιάδης κρουστά, Χάρης Πορφυρίδης λαούτο, Νίκος Δημητριάδης ούτι, και Κωνσταντίνος Ιατρούδης τσέλο.
Σκηνοθετική επιμέλεια – Θεατρικά δρώμενα: Γιάννης Γεωργιάδης. Απαγγελίες: Γεωργία Σιδηροπούλου (επιμελήθηκε τα κείμενά της), Ελένη Σαββίδου, Δήμητρα Χάνδρου. Χοροδιδάσκαλοι: Παύλος Τσιλογλανίδης, Γιάννης Τοκμακίδης, Κλεάνθης Σιαμλίδης, Χρήστος Πουρσανίδης, Βασίλης Πολατίδης.
Στο τέλος της εκδήλωσης χορευτές των συλλόγων παρουσίασαν τον πυρρίχιο χορό Σέρρα, αποσπώντας το θερμό χειροκρότημα των θεατρών.
Στη παρουσίαση της εκδήλωσης ήταν η Μαρία Ασλανίδου, Δήμητρα Τσελεμπή και στο χώρο του Μνημείου η Ελένη Χαριτωνίδου. Στον ήχο και το φως ο Μάκης Μαριάδης.
Παρέστησαν
Στην εκδήλωη παραβρέθηκαν η επικεφαλής του Γραφείου του Πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη Κατερίνα Νοτοπούλου, οι Βουλευτές Α’ Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, Σταύρος Καλαφάτης, ο Βουλευτής Β΄ Θεσσαλονίκης Γιώργος Λαζαρίδης, ο εκπρόσωπος από «Το Ποτάμι» Γιώργος Τσαούσης, ο Γενικός Γραμματέας της ΠΟΕ Παύλος Γαλεγαλίδης, ο Ερευνητής και πρώην Καθηγητής Μαθησιακών Δυσκολιών Γεώργιος Παυλίδης.
Ο κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης Νίκος Μιχαηλίδης, ο δήμαρχος Παύλου Μελά Δημήτρης Δεμουρτζίδης και οι πρόεδροι των τριών ποντιακών σωματείων του δήμου μετά το τέλος της εκδήλωσης και την απονομή τιμητικής πλακέτας στον ομιλητή
Από το Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Παύλου Μελά, ο Πρόεδρος Αθανάσιος Κίκης, οι Αντιδήμαρχοι Ιωσήφ (Άκης) Αράπογλου, Δημήτρης Αθάνατος, Στέφανος Βάρφης, Κώστας Πάντσης, Σάκης Λαζαρίδης, οι εντεταλμένοι Στέφανος Γιαννουλίδης, Δημήτρης Λαλές, οι Δημοτικοί Σύμβουλοι Σαράντης Καρβουνίδης, Αβραάμ Κωτσίδης, Νικόλαος Παυλίδης, Σάββας Σερασίδης, Γιώργος Στολτίδης, Γιώργος Λίλτσης, Κυριάκος Τσαταλμπασίδης και Τοπικοί Σύμβουλοι των Δημοτικών Κοινοτήτων Δήμου Παύλου Μελά.
Η έκθεση του καθηγητή Κώστα Φωτιάδη
Ο δήμαρχος Παύλου Μελά και οι πρόεδροι των τριών ποντιακών σωματείων και στο βάθος φαίνεται η έκθεση από το αρχείο του ομότιμου καθηγητή Κώστα Φωτιάδη
Στην υπόγεια διάβαση μπροστά από την εκκλησία του Αγίου Ελευθερίου, στην οδό Λαγκαδά, λειτουργεί η έκθεση από το αρχείο του ομότιμου καθηγητή Ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Κώστα Φωτιάδη, περιλαμβάνει φωτογραφικές αναπαραγωγές από χάρτες, παλιές φωτογραφίες και εικαστικά έργα με αναφορά στη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού. Την επεξεργασία του φωτογραφικού υλικού και την επιμέλεια της έκθεσης ανέλαβε ο Τριαντάφυλλος Κουρούκλας.
Η Έκθεση θα παραμείνει μέχρι και τις 19 Μαΐου στην υπόγεια διάβαση πεζών της οδού Λαγκαδά, στο ύψος του Αγίου Ελευθερίου.
Ημέρες και ώρες λειτουργίας της Έκθεσης: Τρίτη – Πέμπτη (10.00 – 21.00), Παρασκευή (10.00 – 13.30).
