Με εισηγήσεις καταξιωμένων ερευνητών και ανθρώπων που ασχολούνται με τη λαογραφία και την παράδοση του Ευξείνου Πόντου, άρχισε στη Θεσσαλονίκη το πρωί του Σαββάτου 5 Μαρτίου 2016, η 4η Διημερίδα του Κέντρου Μελέτης Παραδοσιακών Χορών «Κύκλος», με την υποστήριξη της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας – Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης και του Δήμου Θεσσαλονίκης, με τίτλο «Προσεγγίσεις του παραδοσιακού χορού: Πόντος».
Η διημερίδα γίνεται στην αίθουσα πολιτιστικών εκδηλώσεων του Βαφοπουλείου Πνευματικού Κέντρου, το Σαββατοκύριακο 5 και 6 Μαρτίου 2016, με κεντρικό θέμα τον Πόντο. Στις εισηγήσεις περιλαμβάνονται θέματα που σχετίζονται με τον παραδοσιακό χορό, τη φορεσιά, τραγούδια και άλλα θέματα για την ευρύτερη περιοχή του Πόντου.
Η διημερίδα απευθύνεται σε όλους τους χοροδιδασκάλους, χορευτές, διοικητικούς, μέλη και φίλους των εκατοντάδων φορέων που ασχολούνται με την Ελληνική παράδοση και αποσκοπεί στην ενημέρωση, προβληματισμό και διαφώτιση των συνέδρων σε ένα κύκλο θεμάτων που αφορούν τον παραδοσιακό χορό.
Σάββατο
Μερική άποψη του ακροατηρίου που παρακολούθησε το σεμινάριο
Το πρωί του Σαββάτου μετά τους χαιρετισμούς, πρώτος εισηγητής ήταν ο Σάββας Μαυρίδης, ερευνητής, συγγραφέας, καθηγητής στο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης που ανέπτυξε το θέμα «Ποντιακός χορός: από την αρχαιότητα στο σήμερα». Ο Σάββας Μαυρίδης, στην εισήγησή του τόνισε πως ο ποντιακός χορός από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα πέρασε διάφορες φάσεις και τόνισε πως διαφορετική ήταν η προσέγγιση στον Πόντο και όταν οι πρόσφυγες ήρθαν στην Ελλάδα, ιδιαίτερα στην δεκαετία του 1960 και 1970, με την είσοδο των χοροδιδασκάλων στη μάθησή του, είχαμε αρκετές φορές φιγούρες που ξέφευγαν από την παράδοση. Αυτή η διάσταση ακόμη και από τους ίδιους που το έκαναν, τελικώς μετά από καιρό επανήλθαν στην παραδοσιακή μορφή, αναγνωρίζοντας την υπερβολή.
Ο λυράρης Δημήτρης Πιπερίδης, ανέπτυξε το θέμα «Η μουσική γεωγραφία της Τραπεζούντας», τονίζοντας πως η κάθε περιοχή έχει και τη δική της έκφραση. Στον ανατολικό Πόντο και κυρίως στην Τραπεζούντα έχουμε τα επιτραπέζια. Ο στίχος χαρακτηρίζεται από τον επικό – βυζαντινό χαρακτήρα του, ενώ μόλις το 1910 εμφανίζονται νέοι οι οποίοι λένε δίστιχα, που όμως οι παλαιότεροι τα απορρίπτουν. Στην περιοχή έχουμε την παντοκρατορία της ποντιακής λύρας, αλλά έχουμε και ζουρνά και αγγείο. Πιστεύω πως σήμερα βρισκόμαστε στην τελευταία φάση άμβλυνσης των επιμέρους ιδιαιτεροτήτων της ποντιακής μουσικής, όπως αυτή αναπτύχθηκε στον ιστορικό Πόντο και σταδιακά ομαδοποιείται εδώ στην Ελλάδα και σιγά – σιγά πεθαίνει. Νομίζω πως η προηγούμενη γενιά από εμάς την έθαψε και εμείς ζούμε τον επιθανάτιο ρόγχο της.
Στη συνέχεια ο Βασίλης Ασβεστάς, χοροδιδάσκαλος ανέπτυξε το θέμα «Η συνέχεια και η διαφοροποίηση της χορευτικής παράδοσης της Αργυρούπολης του Πόντου από τους Έλληνες του Ακ Δαγ Μαδέν», και τόνισε πως τα όργανα που χρησιμοποιούσαν ήταν η ζουρνά (μακριά – κοντή), η λύρα, το αγγείο (σε περιορισμένη όμως χρήση), το χειλιαύριν (γαβάλ), ταούλ. Στο Ακ Δαγ Μαντέν, τα μουσικά όργανα που χρησιμοποιούσαν ήταν η ζουρνά (μακριά), βιολί, λύρα, κεμανέ, ούτι, Χειλιαύριν, ταούλ.
Ο Γιώργος Κασαμπαλίδης, χοροδιδάσκαλος, ερευνητής ανέπτυξε τα θέμα «Η χορευτική παράδοση της Ματσούκας»,και ανέφερε πως η περιοχή της Ματσούκας είχε τα δικά της χαρακτηριστικά μιας και ήταν μία περιοχή, όπου αναπτύχθηκε η μουσική μέσα από τη ζωή των κατοίκων όπου τα βιώματά τους τα έκαναν μουσική και τραγούδι.
Απογευματινές εισηγήσεις
Στη συνεδρία το απόγευμα του Σαββάτου έγιναν εισηγήσεις για τα ακόλουθα θέματα. «Η μουσικοχορευτική παράδοση του χωριού Κεϊλίκα της Νικόπολης Πόντου», από τον Σάββα Τσεντεμεΐδη, Ερευνητή. «Χοροί του Πόντου (ωσμώσεις – επιδράσεις)», από τον Νίκο Ζουρνατζίδη, Χοροδιδάσκαλο – Ερευνητή. «Η αντρική φορεσιά του Πόντου», από τον Γιάννη Αμαραντίδη, Ερευνητή της ελληνικής παραδοσιακής ενδυμασίας, Δρ. Κτηνίατρο. «Η γυναικεία ποντιακή φορεσιά», από την Λένα Σαββίδου, με Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό.
Κυριακή 6 Μαρτίου 10.00 – 12.30
Το σεμινάριο συνεχίζεται την Κυριακή 6 Μαρτίου με τα ακόλουθα θέματα και εισηγητές.
10.00-10.30 «Τα βασικά κινητικά μοτίβα και οι οικογένειες χορών στην ποντιακή χορευτική παράδοση»,Κυριάκος Μωυσίδης, Χοροδιδάσκαλος – Ερευνητής, Διδάσκων στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας
10.30-11.00 «Η Κεμανέ στην μουσική παράδοση του Πόντου», Γιώργος Πουλατσακλής, Μουσικός – Ερευνητής
11.00-11.30 «Μωμό(γ)εροι: το πιο σύγχρονο θέατρο!», Κώστας Αλεξανδρίδης, Χοροδιδάσκαλος – Ερευνητής
11.30-12.00 «Η εθιμοτυπία του γάμου στον Πόντο», Βασίλειος Πολατίδης, Χοροδιδάσκαλος – Ερευνητής, Τραπεζικός
12.00-12.45 Συζήτηση – Συμπεράσματα
