Η Μικρασιατική Καταστροφή είναι το αποτέλεσμα της συμμετοχή της άρχουσας τάξης της Ελλάδας στα μεγάλα σχέδια στην ευρύτερη περιοχής της Εγγύς Ανατολής, προκειμένου να προωθήσει μέσω αυτής της συμμετοχής στην πράξη τη θεωρία της “Μεγάλης Ιδέας”, δηλαδή της προσάρτησης των εδαφών στην Ελλάδα και έτσι να ικανοποιηθούν τα συμφέροντα των Ελλήνων κεφαλαιοκρατών, τα οποία διαπλέκονται με αυτά των τότε ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, ιδιαίτερα της Αγγλίας. Και την πραγματοποίηση των οποίων επιδίωκαν, μέσω των αγγλικών ιμπεριαλιστικών συμφερόντων στην περιοχή.
Στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο οι νικήτριες δυνάμεις της Αντάντ (Αγγλία, Γαλλία, Ιταλία), επιβουλεύονταν τα πετρέλαια της Μοσούλης και επομένως ήθελαν να εδραιώσουν τις θέσεις τους και στην περιοχή του οθωμανικού κράτους. Γεγονός που συνεπαγόταν και ενέργειες για το διαμελισμό του.
Είναι γνωστό ότι η πορεία συγκρότησης έθνους - κράτους της Τουρκικής αστικής τάξης συνοδεύτηκε από διώξεις των διάφορων μειονοτήτων. Και ο Ελληνισμός του Πόντου βρέθηκε στη δίνη και βίωσε τους ανταγωνισμούς των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων της εποχής εκείνης. Η αστική τάξη της Τουρκίας ήθελε να εκτοπίσει το ελληνικό κεφάλαιο αλλά και την ελληνική αστική τάξη, που χρησιμοποιούσε τους Πόντιους για να προασπίσει τα συμφέροντα της και τους εγκατέλειψε στην κρίσιμη στιγμή στην τύχη τους.
Ο απολογισμός της Μικρασιατικής Καταστροφής: περίπου 1.500.000 Έλληνες που αναγκάστηκαν να έρθουν σαν πρόσφυγες στην Ελλάδα, αφήνοντας πίσω τους πάνω από 600.000 νεκρούς, εκ των οποίων οι 353.000 ήταν Πόντιοι, θύματα της πολιτικής του κεφαλαίου, που έχει τον πόλεμο στο αίμα τους, αλλά που ρουφά το αίμα των λαών για τα συμφέροντα του. Σε δισεκατομμύρια δραχμές ανέρχονται οι υλικές καταστροφές και ζημιές από τον πόλεμο και τις ακίνητες περιουσίες που εγκαταλείφθηκαν ή καταστράφηκαν. Τα πλήγματα δεν ήταν ίδια σε όλους, αφού ο φτωχός λαός ήταν αυτός που υπέστει τις μεγαλύτερες συνέπειες. Και μην ξεχνάμε ότι και ο τουρκικός λαός είχε υποστεί βαρύτατες βιαιότητες εκείνη τη περίοδο από την κυρίαρχη πολιτική των Νεότουρκων και των Μεγάλων Δυνάμεων.
Η συγκεκριμένη τραγική ιστορική περίοδος αποτελεί και πηγή για άντληση χρήσιμων συμπερασμάτων για τον ποντιακό χώρο.
Ένα πρώτο βασικό συμπέρασμα, που βγαίνει αβίαστα από την μικρασιατική εκστρατεία και καταστροφή, είναι ότι τα ιμπεριαλιστικά κράτη, μπροστά στα συμφέροντα τους, γίνονται αδίστακτα απέναντι στους λαούς, σφάζουν, δολοφονούν, με τους πολέμους, με τον εθνικισμό και το σωβινισμό, προκειμένου να εκμεταλλευτούν τους λαούς.
Μέσα από τα γεγονότα της μικρασιατικής εκστρατείας και καταστροφής φωτίζεται και η σύγχρονη πραγματικότητα που διαμορφώνει η ιμπεριαλιστική τάξη πραγμάτων στα Βαλκάνια, στην Εγγύς και Μέση Ανατολή, γενικότερα στον γεωγραφικό χώρο της Ευρασίας. Πόλεμος στα Βαλκάνια, διαμελισμοί κρατών, εθνικιστικές επιθέσεις. Πόλεμος στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ, στη Μέση Ανατολή, σχέδια για τη Μεγάλη Μέση Ανατολή από το ΝΑΤΟ, που σημαίνουν επεμβάσεις στον αραβικό κόσμο, αλλά και στη Βόρεια Αφρική, Συρία κλπ. Οι λόγοι, οι ίδιοι. Τα πετρέλαια και οι δρόμοι μεταφοράς τους, αλλά πάνω απ' όλα τα γεωστρατηγικά συμφέροντα των ηγετικών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, σε βάρος των ανταγωνιστών τους σήμερα και ιδιαίτερα στην περιοχή της Ασίας (ενάντια στις Ρωσία, Ινδία, Κίνα). Τότε ενδιαφέρονταν για το μοίρασμα στην περιοχή των αποικιών της ηττημένης στο Α' Παγκόσμιο Πόλεμο Γερμανίας, αλλά και τον αποκλεισμό της Σοβιετικής Ρωσίας, το “πνίξιμο” του πρώτου στον κόσμο εργατικού κράτους. Σήμερα, επίσης επιδιώκουν να ανακόψουν κάθε αντίσταση κρατών και λαών στα σχέδια της ολοκληρωτικής επιβολής των συμφερόντων τους στην περιοχή. Και σήμερα, όπως και τότε, η περιοχή μας είναι πεδίο όξυνσης των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, μεταξύ των αστικών τάξεων Τουρκίας και Ελλάδας, με απρόβλεπτες συνέπειες ή μάλλον με καταστρεπτικές, αν δεν πάρουν οι λαοί τις τύχες τους στα χέρια τους.
Είναι αναγκαία η αποκατάσταση της αλήθειας για τα πραγματικά αίτια της Γενοκτονίας των Ποντίων. Πρέπει να αποδοθούν οι ευθύνες στους υπεύθυνους και όχι να κατηγορούνται οι λαοί μεταξύ τους. Αυτό δεν μπορεί να γίνει υπό το βάρος εθνικιστικών κραυγών και ρατσιστικού μίσους.
Έχουμε μνήμη! Ξέρουμε καλά από τους παππούδες μας, τους γονείς μας και τις ιστορίες τους τι θα πει προσφυγιά. Σκηνές σαν αυτές που σήμερα φιλοξενούν πρόσφυγες, τα παλιότερα χρόνια φιλοξενούσαν Έλληνες του Πόντου.
Παλιότερα οι Πόντιες μάνες με τα μωρά τους αγκαλιά έτρεχαν να γλυτώσουν, όπως σήμερα τα προσφυγόπουλα με τις μανάδες τους.
Καράβια και τρένα πλημμύριζαν με Πόντιους για τις ΗΠΑ, τη Γερμανία, το Βέλγιο, όπως σήμερα τα φουσκωτά και τα σαπιοκάραβα των δουλεμπόρων γεμίζουν με ξεριζωμένους.
Η Βουλή των Ελλήνων στις 24 Φεβρουαρίου 1994 ανακήρυξε την 19η Μαϊου ώς Ημέρα Μνήμης για την Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού. Δυο πράγματα πρέπει να έχουμε στο νου μας: τα θύματα έχουν ανάγκη να ακουστούν οι μαρτυρίες τους, να γίνουν μάθημα προς τις νέες γενιές, να αποκατασταθεί η αλήθεια για τα πραγματικά αίτια της Γενοκτονίας και να αναγνωριστεί διεθνώς.
Η Ειρήνη (Ρούλα) Ελευθεριάδου, είναι Πρόεδρος Καλλιτεχνικού Οργανισμού Ποντίων Αθηνών (Κ.Ο.Π.Α.) και υποψήφια Ευρωβουλευτής με το ΚΚΕ