Σην Ελλάδαν ντο δουλεύ’
όλιον το μιλέτ’
’σ’ όλιον πολλά υποφέρ’νε
οι καπνοχωρέτ’.
Α’ σο πρωΐ ως το βράδον
σην ζέστιαν αφ’κά,
άμον τρελός τα χώματα
κλώθ’ τ’ απάν’ αφ’κά’.
Το πρωΐ ξαν’ ο χωρέτες
σο κρεβάτ’ απάν’
τα στουδόπα τ’ μαραιμένα
ξάι ’κι έχ’νε τερμάν.
Αποτσιγκούται και λέει,
ωχ μανίτσα μ’ βάι,
σκούται παίρ’ το μακελλόπον
και σο χωράφ’ πάει.
Το μακελλόπον σα χέρια τ’
καπνά τσακελ΄ζ’,
τ’ σπιτί’ ατ’ το εξόδος
πώς να εβγάλ’ νουνί’ειζ’.
Έρχουν’(νταν) οι εμπόρ’ να παίρ’νε
τσιάπαν τον καπνόν,
τον χωρέτεν ’κι ερωτούνε
σον λογαριασμόν.
Φέρ’νε εμπροστά τ’ τα χαρτία
να ελεά τ’ς ο Θεός,
λέγ’ν’ ατον επέβγαλες
άντζιαξ το χρέος.
Έρτε η καρή ατ’ α’ σα ξύλα
με τ’ ατόν μαλών’
λέει ατον γιατί επούλ’τσες
τσιάπαν τον καπνόν!
Του χωρέτε τα παιδία
κλαίνε σο σαλόν’,
τ’ έναν ψαλαφά παπούτσια
τ’ άλλο πανταλόν’.
Του χωρέτε τα κορίτσια,
κλαίνε σην αυλήν
τ’ έναν ψαλαφά τουλάπαν,
τ’ άλλο μηχανήν.
Κι ο χωρέτες ο καϋμένον,
πανταλόν πα ’κι έχ’
κι α’ σην εντροπήν ατ’ κείται
σο κρεβάττ’ απές.
ΛΕΞΑΡΙ - ιδιωματισμοί:
Σ’ όλιον πολλά=από όλους πιο πολύ,
α’ σο=από το,
αποτσιγκούται=τεντώνεται, τανίζεται,
μακελλόπον=σκαλιστήρι,(από το αρχ. κέλλη+μία=μία κέλλη= μακέλλ’-μακελλόπον εξ ου και το δικέλλη και δικελλίζω),
τσακελίζ’=σκάβει, μακελλίζει,
το εξόδος=τα έξοδα,
τσιάπαν= ντσάπα, χωρίς αξία,
να ελεάτ’ς= να τους ελεήσει - λυπηθεί,
επέβγαλες άντσια=έβγαλες μόλις και μετά βίας,
με τ’ ατόν= μ’ αυτόν,
ψαλαφά=ζητά,
θέλει εναγωνίως!
’Κι έχ’=δεν έχει.
Σημείωση:1η. Εκείνα τα χρόνια έπρεπε η κοπέλα να έχει απαραιτήτως μέσα στην προίκα της ντουλάπα και ραπτομηχανή!
Σημείωση:2η. Το ποίημα έχει πολλά νεοποντιακά στοιχεία, οφείλω όμως να το γράψω όπως το άκουγα στα παιδικά μου χρόνια. Επίσης δεν ξέρω αν παραλείπω κάποιους στίχους!
Σημείωση:3η. Ο σκοπός με τον οποίο το τραγουδούσαμε έμοιαζε με μοιρολόι και δεν είχε καμία σχέση με το σκοπό που το τραγούδησε ο μεγάλος Στέλιος Καζαντζίδης!