«Η μοίρα μας βρίσκεται στα χέρια μας»
Ελύτης
ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ, εκπαιδευτικού – συγγραφέα
Ιστορία σημαίνει μνήμη, σημαίνει ανάμνηση, σημαίνει και γνώση. Ιστορία, κατά μία ετυμολογική άποψη, σύμφωνα με τον «Κρατύλο» του Πλάτωνα είναι τα γεγονότα που αποτελούν σταθμό στον ρου του χρόνου (από το ίστημι+ρους).
Η δική μας ιστορία, η ιστορία των Ποντίων, είναι συνυφασμένη με πικρές στιγμές που η από διαχείρισή τους απαιτεί σεβασμό, σύνεση και σωφροσύνη. Οι κραυγές και οι φανατικές φωνές δεν έχουν θέση, όπου η ματωμένη μνήμη σιγοκαίει πένθιμα στο καντήλι της ιστορίας.
«Όταν το έτος 1905 κάηκε μεγάλο μέρος του μοναστηρίου του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, οι Έλληνες ιερείς του Καυκάσου παπα - Πανάτες και παπα - Αλέξης, μαζί με τον ηγούμενο της μονής πατέρα Θεοδόσιο, έκαναν έρανο στα χωριά του Αρταχάν και του Καρς και συγκέντρωσαν 6.000 χρυσές λίρες. Με τα χρήματα αυτά επισκευάστηκε το μοναστήρι και αντικαταστάθηκαν τα 93 πέτρινα σκαλοπάτια του με μαρμάρινα» (Θεόφιλος Αγαθονικίδης «Ποντιακή Εστία», 1988, τεύχος 74). Να σημειώσω ότι ο παπα-Πανάτες ήταν o προπάππος μου και ο γιος του, Θεόφιλος Αγαθονικίδης, συντάκτης του άρθρου, δάσκαλος και θεατρικός συγγραφέας, ήταν αδερφός της γιαγιάς μου (βιβλίο «Οι ρίζες μας», της Αρχοντούλας και του Νίκου Κωνσταντινίδη).
Τέτοιου είδους γεγονότα είναι καλό να τα θυμόμαστε και προπαντός να παραδειγματιζόμαστε στην κοινή μας δράση και πορεία. Να αντλούμε διδάγματα από εποχές, που οι πρόγονοί μας ήταν αλληλέγγυοι κι ενωμένοι σε θέματα πίστης, παράδοσης και πολιτισμού. Που, αν και πολλοί ζούσαν στον Καύκασο, δεν ξεχνούσαν τον μητροπολιτικό Πόντο και πάντοτε με προσφορές, δωρεές κι εράνους, κρατούσαν τις μονές του ανοιχτές, έστελναν χρήματα κι έχτιζαν σχολεία, όταν πήγαιναν και εργάζονταν στη Ρωσία ή ζούσαν στο Καρς.
Η αλήθεια ήταν πάντοτε μία: να κρατηθεί η φυλή δυνατή κι ενωμένη. Οι εκκλησίες, οι μονές, τα σχολεία ήταν τα χρόνια εκείνα τα εθνικά σύμβολα του ποντιακού ελληνισμού. Τα ιερά και τα όσια άπασας της ποντιακής φυλής.
Οι καιροί ήταν τότε διαφορετικοί. Η κοινή θρησκεία, η γλώσσα, ο πολιτισμός, και κυρίως ο ίδιος εχθρός τους ένωναν στον κοινό αγώνα για τη ζωή, την επιβίωση, την προκοπή. Δεν τους χώριζαν οι εκλογές και οι εκπροσωπήσεις. Δεν τελούσαν χωριστά τις θρησκευτικές και πολιτισμικές τους εκδηλώσεις, αλλά ήταν δεμένοι σαν μια γροθιά.
Εδώ, στην Ελλάδα, ως και την περασμένη χρονιά, ούτε καν οι πορείες για την 19ητου Μάη μας έβρισκαν ενωμένους. Γινόταν αυτό από έλλειψη σεβασμού στους νεκρούς μας; Γινόταν από ασυνεννοησία; Γινόταν από προσωπική φιλοδοξία ή άλλη αιτία δεν ξέρω ούτε και είναι της παρούσης να το αναλύσουμε.
Σημασία έχει ότι οι αντιπροσωπείες από συμβούλους της ΠΟΕ, της ΠΟΠΣ και της ΠΟΣΕΠ, που συναντήθηκαν, το διοικητικό συμβούλιο της ΠΟΕ την Κυριακή 6 Μαΐου 2018 συναποφάσισε για κεντρική εκδήλωση στην πλατεία Αγίας Σοφίας, στις 19 του Μάη.
Η απόφαση αυτή, εκτός που χαροποιεί τον ποντιακό κόσμο, και για το λόγο αυτό, πρέπουν συγχαρητήρια σ’ αυτούς που την πήραν είναι και μια ήττα –εύχομαι μόνιμη- του διχασμού που υπήρχε στο χώρο, δείχνοντας πως ψήφος και ψυχή πρέπει να πάνε μαζί. Γιατί είναι η ψυχή που πρυτάνευσε στην κοινή αυτή απόφαση των εκπροσώπων των Ποντιακών Ομοσπονδιών.
Την 19η του Μάη φέτος στεκόμαστε μαζί, με σεβασμό και δέος, σ’ ένα τρισάγιο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των νεκρών μας. Μόνο έτσι θα δυναμώσει η προσευχή μας, που με την ανάσα του αγέρα θα ταξιδέψει, απ’ άκρη σ’ άκρη, σ’ όλο τον Πόντο και σαν ψυχή θα χαϊδέψει τη μνήμη που καίει στα περήφανα όρη, σαν άκαυτη βάτος. Την ώρα που η κλαίουσα ιτιά προσκυνά τα νερά του Πυξίτη, και στην Παναγία τη Σουμελά ψηλά σπάει ο βράχος, για να απελευθερώσει από μέσα του ένα δάκρυ. Ένα καλά φυλαγμένο δάκρυ, σαν τη σιγή διάφανο και σαν το κρύσταλλο καθαρό. Να νοτίσει τη μνήμη και να θυμίσει ότι Πόντος δεν είναι μόνο η συντήρηση της στάχτης αλλά και η διατήρηση της φλόγας. Της φλόγας που ανασαίνει καλύτερα από τον αέρα της ενωτικής και δυναμικής μας στάσης.
«Η μοίρα μας βρίσκεται στα χέρια μας» λέει ο Ελύτης.
