Στη σημασία που έχει η επώνυμη έδρα Ποντιακών Σπουδών για την προσφυγικό και ποντιακό ελληνισμό, αναφέρθηκε ο Παντελής Νίγδελης, καθηγητής Καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας, Πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, κατά τη διάρκεια του χαιρετισμού του στην τελετή εγκαινίων που έγινε το απόγευμα της Τετάρτης 31 Μαΐου 2017, στην αίθουσα τελετών του πανεπιστημίου.
Στον χαιρετισμό του Παντελή Νίγδελης, ανέφερε:
Οι καθηγήτριες και καθηγητές του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας και εγώ προσωπικά εκφράζουμε την ιδιαίτερη χαρά και ικανοποίηση μας για την ίδρυση της επώνυμης έδρας Ποντιακών Σπουδών στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ. Είναι γνωστό ότι ένας από τους κύριους σκοπούς που διαλαμβάνει η ιδρυτική πράξη του ΑΠΘ είναι η μελέτη της ιστορίας της Βόρειας Ελλάδας και του Πολιτισμού των κατοίκων της. Δυστυχώς το Πανεπιστήμιο στα ενενήντα και πλέον χρόνια της ζωής του, παρά τις μεμονωμένες προσπάθειες που αναλήφθηκαν στο παρελθόν κυρίως από καθηγητές του Τμήματός μας, μόνον ευκαιριακά και χάρη στις προσωπικές ευαισθησίες αυτών των συναδέλφων υπηρέτησε τον παραπάνω στόχο σχετικά με τις χιλιάδες των Μικρασιατών προσφύγων που εγκαταστάθηκαν στο Βόρεια Ελλάδα. Το γεγονός ότι σήμερα εορτάζει τα εγκαίνια της ίδρυσης της πρώτης έδρας Ποντιακών αποδεικνύει έμπρακτα τη βούλησή του να θεραπεύσει το ημαρτημένον. Από σήμερα το ΑΠΘ χάρη στην γενναιόδωρη χρηματοδότηση του Φιλανθρωπικού Ιδρύματος Ιβάν Σαββίδη, τον οποίο ευχαριστούμε θερμά για αυτό, θα είναι το πρώτο ελληνικό Πανεπιστήμιο που θα διαθέτει έδρα Ποντιακών Σπουδών. Αργήσαμε, αλλά κάλιο αργά παρά ποτέ.
Το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας συμμετείχε σε αυτό το εγχείρημα με το προσωπικό του. Διακεκριμένοι συνάδελφοι της Νεότερης ιστορίας, οι καθηγητές Γ. Μουρέλλος, Β. Γούναρης, Ιάκ. Μιχαηλίδης, Σπ. Σφέτας σε αγαστή συνεργασία με συναδέλφους τους από το ΕΚΠΑ και το Πανεπιστήμιο Κύπρου έφεραν σε πέρας το έργο της εκλογής του καθηγητή της έδρας με απόλυτα διαφανή και αξιοκρατικό τρόπο, παρά την ύπαρξη νομοθετικού κενού όσον αφορά τις διαδικασίες εκλογής μέλους ΔΕΠ σε ανάλογη έδρα. Εξέλεξαν τον κ. Κυριάκο Χατζηκυριακίδη στη θέση του επίκουρου καθηγητή της επώνυμης έδρας Ποντιακών Σπουδών μεταξύ έξι υποψηφίων. Για την έγκυρη και έγκαιρη ολοκλήρωση του έργου πολύτιμη υπήρξε η συμβολή του κοσμήτορα της Σχολής καθηγητή κ. Δημ. Μαυροσκούφη και της συνέλευσης των Προέδρων της Φιλοσοφικής Σχολής που βοήθησαν εντός του θεσμικού ρόλου που τους αναλογούσε. Είμαστε βέβαιοι ότι η εκλογή αυτή θα δρομολογήσει μια σειρά από ακαδημαϊκές δραστηριότητες μέσα από τις οποίες με σοβαρότητα, νηφαλιότητα και διάρκεια μακριά από ιδιοτέλειες και μικροπαραγωνιστισμούς θα μας επιτρέψει να κατανοήσουμε την ιστορική πορεία των Ελλήνων του Πόντου στη γενέτειρά και στη δεύτερη πατρίδα τους.
Η πεποίθησή μας αυτή στηρίζεται στο έργο και την προσωπικότητα του εκλεγέντος καθηγητή για τα οποία οι συναδελφοί μου τον έκριναν ως τον καταλληλότερο για τη προκηρυχθείσα θέση. Πτυχιούχους του Τμήματος μας ο κ. Κυριάκος Χατζηκυριακίδης εκπόνησε διδακτορική διατριβή του 2005 στο Τμήμα μας με θέμα την οικονομική ιστορία του Πόντου (άριστα). Καρπός αυτής της ενασχόλησης υπήρξαν δύο μονογραφίες με θέμα «Τα Μεταλλεία Ταύρου (Μπουγά Μαντέν) 1826 - 1924. Συμβολή στην ιστορία των οικισμών της Μ. Ασίας» και «Το Ελντοράντο της Ανατολής. Η διείσδυση των Ευρωπαϊκών Εταιριών στα Μεταλλεία της Μικράς Ασίας» που δημοσιεύθηκαν το 2004 και το 2008 αντίστοιχα. Η πρώτη έχει ως θέμα της τη συγκρότηση του οικισμού - μεταλλείου Ταύρου στα νότια της Καππαδοκίας που δημιούργησαν οι μεταλλωρύχοι της Αργυρούπολης στις αρχές του 19ου αι., η δεύτερη την οικονομική διείσδυση των Ευρωπαίων στον ορυκτό πλούτου της Μικράς Ασίας και των παραλίων της Μαύρης Θάλασσας, ειδικότερα των μεταλλείων στα οποία εργάστηκαν Έλληνες του Πόντου εντός και εκτός των ορίων του. Αμφότερες οι μονογραφίες στηρίζονται σε αρχειακό υλικό. Εκτός των δύο μονογραφιών ο κ. Χατζηκυριακίδης έχει συγγράψει ικανό αριθμό άρθρων όπου πραγματεύεται πτυχές του ιστορίας των Ελλήνων του Πόντου, όπως τις μετακινήσεις τους στην Γεωργία από τον 18ο έως τον 20ο αι.,τις προσφυγικές τους εγκαταστάσεις στη Μακεδονία, τη σωματειακή οργάνωση του Ποντιακού Ελληνισμού στην Ελλάδα, την οικονομία του βιλαετίου Τραπεζούντος και τον ρόλο σημαντικών προσωπικοτήτων, όπως την προσφορά του Τραπεζούντος Χρυσάνθου στον προσφυγικό Ελληνισμό. Ο ίδιος συνέβαλε στη σύνταξη και επιμέλεια τεσσάρων ιστορικών Λευκωμάτων και επιμελήθηκε τέσσερις τόμους που αφορούν την ιστορία του Πόντου.
Εύχομαι στον κ. Χατζηκυριακίδη και σε όσους θα στελεχώσουν την επώνυμη έδρα να είναι υγιείς και δημιουργικοί στο δύσκολο έργο που αναλαμβάνουν και ελπίζω, όταν μετά από τέσσερα χρόνια θα κάνουμε τον απολογισμό τους έργου τους, εμείς μεν να σεμνυνόμαστε για το έργο που επιτέλεσαν, ο δε γενναιόδωρος χορηγός μας να έχει πολλούς λόγους για να ανανεώσει την χορηγία του.
