ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗΝ ΙΕΝΑ:
ΚΕΙΜΕΝΟ – ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:
ΦΟΡΗΣ ΠΕΤΑΛΙΔΗΣ
Πορεία από το κέντρο της Ιένας, από τον κεντρικό δρόμο Johannisstrase και το πανεπιστημιακό συνεδριακό κέντρο Auditorium «Zur Rosen», όπου πραγματοποιούνταν το διεθνές συνέδριο «Η Ελληνική Κληρονομιά του Πόντου: διεπιστημονικές προσεγγίσεις», με την συμμετοχή πανεπιστημιακών και ερευνητών από όλη την Ευρώπη, για το παρελθόν, το παρών και το μέλλον του ποντιακού ελληνισμού, μέσα από την επιστημονική προσέγγιση και τη ματιά των επιστημόνων, πραγματοποιήθηκε από τους συμμετέχοντες, ανήμερα της ημέρας μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, την Δευτέρα 19 Μαΐου 2025.
Η κατάληξη της πορείας ήταν στο πάρκο όπου υπάρχει το μνημείο για τη Γενοκτονία των Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων - Αραμαίων, ένα μνημείο που έγινε με τη συμβολή του Αρμενο – Έλληνα επιχειρηματία που ζει και εργάζεται στην Ιένα της Γερμανίας Παύλου Γκούλογλου (Paul Gologlou), με καταγωγή της οικογένειάς του από το Χαλέπι της Συρίας.
Οι συμμετέχοντες στην εκδήλωση μνήμης, κράτησαν ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και της Μικρασίας.
Η Παρθένα Ιορδανίδου
Η Παρθένα Ιορδανίδου, πρόεδρος της ΟΣΕΠΕ, στο σύντομο χαιρετισμό της ανέφερε. Μας είναι σημαντικό εδώ ως Ομοσπονδία και ως ακαδημαϊκός χώρος, που βρισκόμαστε σήμερα για να τιμήσουμε το πάνω από ένα εκατομμύριο θύματα που γενοκτονήθηκαν από τους Νεότουρκους και τους Κεμαλικούς. Μας είναι σημαντικό να μιλάμε για ότι συνέβη στο παρελθόν, έτσι ώστε να καταφέρουμε να υπάρξει πρόληψη για επόμενες γενοκτονίες στο παρών και στο μέλλον. Σας ευχαριστούμε που είστε όλοι μαζί μας.
Ο Παύλος Γκούλογλου
Στο σύντομο χαιρετισμό του ο Παύλος Γκούλογλου, Αρμενο – Έλληνας επιχειρηματίας στην Ιένα της Γερμανίας, ο οποίος ανέλαβε την πρωτοβουλία και συνέβαλε στη δημιουργία του μνημείου Γενοκτονίας, ανέφερε.
Σε συνεργασία και με επαφές με τον δήμαρχο της πόλης της Ιένας, καταφέραμε να στήσουμε ένα μνημείο για τους γενοκτονηθέντες Αρμενίους, Έλληνες, Ασσύριους – Αραμαίους, σε αρχιτεκτονικό αρμενικό στύλ, το Χατσκάρ, και πραγματικά είναι ένα σπουδαίο κόσμημα για την πόλη. Όπως είπε γεννήθηκε στο Χαλέπι της Συρίας, αλλά λόγω του πολέμου η οικογένειά του, Ελληνοχριστιανοί και Αρμένιοι, όπως και άλλες μειονότητες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τον τόπο που γεννήθηκαν. Έκανε μάλιστα έκκληση, η ελληνική κυβέρνηση να ενδιαφερθεί γι’ αυτούς τους πληθυσμούς και να μην εγκαταλειφθούν στο έλεος της μοίρας τους.
Ο πρέσβης Αλέξανδρος Παπαϊωάννου
Στεφάνι για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου του Πόντου κατέθεσε ο Έλληνας πρέσβης στο Βερολίνο, Αλέξανδρος Παπαϊωάννου, ο οποίος σε δήλωσή του στην εφημερίδα ΕύΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ και στο site efxinospontos.gr ανέφερε.
Είναι μεγάλη τιμή να βρίσκομαι εδώ, στην Ιένα, σε μια επιστημονική διημερίδα για τα ποντιακά, αλλά και σε μια εκδήλωση μνήμης και στοχασμού για την πολιτισμική κληρονομιά του Πόντου και τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, που τιμάται κάθε χρόνο στις 19 Μαΐου, μπροστά στο μνημείο της Γενοκτονίας.
Η σημερινή μέρα μας υπενθυμίζει το χρέος της ιστορικής μνήμης· μας καλεί να σταθούμε με σεβασμό μπροστά στους λαούς που υπέφεραν – όχι μόνο τους Πόντιους Έλληνες, αλλά και τους φίλους μας Αρμένιους και Αραμαίους, που μοιράστηκαν την ίδια σκληρή μοίρα στις αρχές του 20ού αιώνα.
Μέσα σε αυτό το πνεύμα, η ίδρυση του Ερευνητικού Κέντρου "Βησσαρίων" τον Σεπτέμβριο του 2023 εδώ στην Ιένα αποκτά ξεχωριστή σημασία. Το Κέντρο προάγει τη διεπιστημονική έρευνα γύρω από τον ελληνικό πολιτισμό, τη γλώσσα, τη διασπορά και τη συλλογική μνήμη. Είναι ένας χώρος γνώσης, διαλόγου και διεθνούς συνεργασίας. Το Ερευνητικό Κέντρο «Βησσαρίων» καταγράφει, απεικονίζει και αρχειοθετεί τη γλωσσική και πολιτισμική κληρονομιά λιγότερο μελετημένων νεοελληνικών διαλέκτων, τις οποίες προσεγγίζει ως ζωντανές παραδόσεις τοπικών κοινοτήτων. Δεύτερος βασικός άξονας αποτελεί η ιστορική μελέτη των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων στη Μικρά Ασία κατά την ύστερη οθωμανική περίοδο, με βάση αρχειακές πηγές από το Χάττι Χουμαγιούν (1856) έως τη Συνθήκη της Λωζάννης (1923).
Η Ελλάδα, μέσα από τους θεσμούς της και τους ανθρώπους της, στέκεται πάντα δίπλα σε τέτοιες πρωτοβουλίες. Σας συγχαίρω θερμά για την προσπάθεια και εύχομαι η επιστημονική αυτή συνάντηση να φέρει νέους καρπούς στην έρευνα και τη διεθνή κατανόηση.
Η Αναστασία Κασαπίδου Ντικ
Στεφάνι στο μνημείο κατέθεσε η Αναστασίου Κασαπίδου Ντικ και απηύθυνε τον ακόλουθο χαιρετισμό.
Χαιρετισμός Αναστασίας Κασαπίδου Ντικ, Συντονίστρια της Διαρκούς Επιτροπής της ΟΣΕΠΕ για την Προώθηση για την Αναγνώριση της Γενοκτονίας μπροστά στο Μνημείο της Γενοκτονίας Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων στην Ιένα, 19/05/2025
Αξιότιμε κύριε Πρέσβη, αξιότιμες κυρίες, αξιότιμοι κύριοι
Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Γερμανοί έμαθαν ότι η πορεία προς ένα συμφιλιωμένο μέλλον και προς την ενότητα με τους λαούς της Ευρώπης μπορεί να ακολουθηθεί μόνο με το τίμημα μιας κριτικής εξέτασης των σκοτεινότερων κεφαλαίων της δικής τους ιστορίας. Ωστόσο, όπως δυστυχώς δείχνει η διεθνής σύγκριση, η ιστορική αποδοχή της ευθύνης αποτελεί εξαίρεση.
Στις 2 Ιουνίου 2016, παρακολούθησα με χαρά το ψήφισμα που εγκρίθηκε στην Ομοσπονδιακή Βουλή της Γερμανίας σχετικά με τη γενοκτονία των Αρμενίων και όλων των Χριστιανών στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Ωστόσο, αυτό το ψήφισμα της Μπούντεσταγκ περιέχει μια διαβάθμιση και ιεραρχία θυμάτων, με επικεφαλής τους Αρμένιους, ακολουθούμενους από τους Ασσυρίους – Αραμαίους - Χαλδαίους και τους ΑΛΛΟΥΣ.
Ούτε λέξη για τους πάνω από 1.200.000 Έλληνες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία που δολοφονήθηκαν και εκτοπίστηκαν στη γενοκτονία.
ΟΙ ΑΛΛΟΙ ήμασταν εμείς οι Έλληνες – από τον Πόντο, από την Καππαδοκία, από την Ανατολική Θράκη, από την Ιωνία.
Αυτό δεν είναι μόνο βαθιά οδυνηρό, αλλά μειώνει και την αξία αυτού του ψηφίσματος, του οποίου οι συντάκτες φαίνεται να έχουν κλείσει τα μάτια τους στην πραγματική διάσταση των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν εναντίον των Χριστιανών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Εκείνη την εποχή, οι Έλληνες Ορθόδοξοι Χριστιανοί ήταν τα πρώτα θύματα στη χρονολογία αυτών των εγκλημάτων και έτσι έχασαν όχι μόνο την πατρίδα τους αλλά και το όνομά τους.
Συνεπώς, πιστεύω ότι, δεδομένης της συνεχώς αυξανόμενης σημασίας της κουλτούρας μνήμης, συμπεριλαμβανομένων των κοινοτήτων μεταναστών τουρκικής καταγωγής στη Γερμανία, η Γερμανία δεν θα αποφεύγει πλέον τα ερωτήματα και τις συνδέσεις που προκύπτουν.
Και μπορεί επίσης να πάρει το θάρρος να απαιτήσει από ένα κράτος όπως η Τουρκία να αναλάβει την ιστορική ευθύνη. Σας ευχαριστώ!
Grußwort von Anastasia Kasapidou – Dick,
Koordinatorin des Komitees im Verband der Vereine der Griechen aus Pontos in Europa e.V. für Genozidaufarbeitung
Sehr geehrte Herr Papaioannou, Botschafter der Hellenischen Republik in Deutschland,
sehr geehrte Damen und Herren,
die Deutschen haben nach dem Zweiten Weltkrieg gelernt, dass der Weg in eine versöhnte Zukunft und in die Gemeinsamkeit mit den Völkern Europas nur um den Preis der kritischen Auseinandersetzung mit den dunklen und dunkelsten Kapiteln der eigenen Geschichte beschritten werden kann. Historische Verantwortungsübernahme ist aber, wie der internationale Vergleich leider zeigt, die Ausnahme.
Mit großer Freude habe ich am 2. Juni 2016 im Bundestag die verabschiedete Resolution über den Genozid an den Armeniern und an allen Christen im Osmanischen Reich verfolgt.
Diese Resolution des Bundestags enthält allerdings, , eine Abstufung und Hierarchisierung der Opfer, angeführt von den Armeniern, gefolgt von Aramäern, Assyrern und Chaldäern und ANDEREN…
Kein Wort über die mehr als 1.200.000 genozidal ermordeter Griechen im Osmanischen Reich.
DIE ANDEREN, das waren wir Griechen – aus dem Pontos, aus Kappadokien, aus Ostthrakien, aus Ionien.
Das schmerzt nicht nur tief, sondern verringert auch den Wert dieser Resolution, deren Autoren anscheinend die Augen vor der wahren Dimension dieser Verbrechen verschlossen, die vor, während und nach dem Ersten Weltkrieg an den Christen des Osmanischen Reiches verübt wurden.
Denn damals waren die griechisch-orthodoxen Christen, in der Chronologie dieser Verbrechen, die ersten Opfer und hatten somit nicht nur ihre Heimat sondern auch ihren Namen verloren.
Deshalb denke ich, dass Deutschland angesichts der stetig wachsenden Bedeutung von Erinnerungskultur, auch in den hiesigen türkeistämmigen Zuwanderungsgemeinschaften Deutschlands, den sich daraus ergebenden Fragen bzw. Zusammenhängen nicht länger ausweicht.
Und es darf sich auch die Freiheit nehmen, bei einem Staat wie die Türkei, historische Verantwortungsübernahme einzufordern.
Ich danke Ihnen!
Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε με την σύμπραξη της Διαρκούς Επιτροπής για τη Γενοκτονία της ΟΣΕΠΕ και του Συλλόγου Ποντίων Νυρεμβέργης και εντάσσεται στα πλαίσια της διαλειτουργικότητας του Κέντρου Έρευνα για την Ελληνικής Γλώσσας BESSARION του Πανεπιστημίου της Ιένας, το οποίο επιχορηγείται από τους δύο φορείς.
