«Σκέφτηκα να βάλω φωτιά να κάψω το σπίτι μου, μα δεν μου πήγε η καρδιά - έπλυνα τα πιάτα, τα τακτοποίησα στα ράφια, σα να περίμενα επισκέπτες... Φέτος είναι πολύ καλή η σοδειά (των χουρμάδων). Θα τους φάνε οι Τούρκοι. Τους άφησα ένα γράμμα, τους έγραψα πως σ' αυτό το σπίτι ζούσαν έντιμοι άνθρωποι, που τα έβγαζαν πέρα με τον ιδρώτα του προσώπου τους, να το κρατάνε καθαρό. Τους παρακάλεσα να ποτίζουν τα λουλούδια.»
Η σύντομη, αλλά πυκνή αυτή επιστολή που έγραψε η πρόσφυγας του Ναγκόρνο Καραμπάχ / Αρτσάχ λίγο πριν εγκαταλείψει το σπίτι της, πριν πέντε ημέρες, συμπυκνώνει όλο το δράμα ενός λαού, που αναγκάζεται να εγκαταλείψει τα ιερά και τα όσια στους «Τούρκους», όπως αποκαλούν τους Αζέρους. Παράλληλα όμως, η έξοδος αυτή από τα πάτρια εδάφη, υπενθυμίζει σε μας τους Πόντιους και τους Μικρασιάτες οικεία δεινά, κοινές οδυνηρές μνήμες.
Οι τραγικές εικόνες με τα ατέλειωτα καραβάνια των προσφύγων, που εγκαταλείπουν άρον - άρον τα προαιώνια χώματά τους, ένα αιώνα μετά, με μόνη διαφορά τη μετακίνηση όχι με τα πόδια, αλλά με τα αυτοκίνητα, προκαλούν έντονα συναισθήματα, είναι γροθιά στο στομάχι.
Ο Σύλλογος Ελληνοαρμενικής Φιλίας από την πρώτη μέρα έκανε έκκληση στην ελληνική κυβέρνηση, ζητώντας να δεχθεί στην Ελλάδα όσους πρόσφυγες το ζητήσουν. Η σκέψη μας πήγε αμέσως στη Θράκη, όπως το 1993, όπου η τότε κυβέρνηση είχε εγκαταστήσει Πόντιους πρόσφυγες από την ίδια περιοχή, στην οποία και τότε μαίνονταν οι πολεμικές συγκρούσεις. Μόνο που τότε, οι μαχητές του Αρτσάχ πολεμούσαν χωρίς να υπάρχει αύριο, έχοντας ως πρότυπο τους Σπαρτιάτες, όπως οι ίδιοι με περηφάνια δήλωναν! Και είχαν νικήσει! Γιατί είχαν πολεμήσει για να υπερασπιστούν τα προαιώνια χώματά τους. Είχαν αντέξει αιώνες πολλούς κλεισμένοι στα βουνά τους και δεν ήταν διατεθειμένοι να εγκαταλείψουν τη γη τους. Και στήσαν τα σύμβολά τους ως φύλακες των βουνών, τρομάζοντας τους «Τούρκους»: Εμείς και τα βουνά μας. Μολών λαβέ.
Μόνο που τώρα αλλάξανε τα πράγματα. Το πετρέλαιο πρόσφερε ισχύ και ασυλία στους «Τούρκους», που κρυμμένοι πίσω από τον πόλεμο στην Ουκρανία και την παγερή αδιαφορία των ισχυρών της γης, δεν σταμάτησαν εδώ και μήνες να χτυπούν, μέχρι που επέφεραν καίρια πλήγματα. Eκτός των άλλων, προκαλεί οργή, αλλά και διαλύει τις αυταπάτες, το έμβλημα στο μπράτσο Αζέρου στρατιώτη, με την επιγραφή: «μην τρέχεις Αρμένη στρατιώτη. Το μόνο που θα καταφέρεις είναι να πεθάνεις κουρασμένος» και με την εικόνα του εκ των κύριων υπεύθυνων της Γενοκτονίας Εμβέρ πασά στο κέντρο του. Φτάσαμε στην τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα και βρίσκουμε μπροστά μας τις συνέπειες της μη αναγνώρισης της γενοκτονίας των χριστιανών της Ανατολής.
Η κυβέρνηση της Αρμενίας αποφάσισε να περιθάλψει όλους τους πρόσφυγες, οι οποίοι έτσι θα παραμείνουν στη χώρα, που είναι το ιδεώδες. Όλοι εμείς τώρα, οφείλουμε να στηρίξουμε μ’ όλες μας τις δυνάμεις τη χώρα και τους αδελφούς μας Αρμένιους πρόσφυγες του Ναγκόρνο Καραμπάχ / Αρτσάχ. Για να αντέξει ο Αρμενισμός την τρομακτική πίεση από την τεράστια ανθρωπιστική κρίση και να βγει όσο το δυνατόν γρηγορότερα και πάλι δυνατός, για ν’ αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις προκλήσεις του μέλλοντος.
*Ο ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΥΛΙΔΗΣ, είναι Πρόεδρος του Συλλόγου Ελληνοαρμενικής Φιλίας
Το κείμενο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΕύΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ, στο τεύχος Οκτωβρίου 2023, αριθμός φύλλου 315
