Παρύσατις Παπαδοπούλου – Συμεωνίδου
Αρχιτέκτων – Πολεοδόμος
Ομότιμη Καθηγήτρια ΑΠΘ
To Κέντρον Ερεύνης των Νεοελληνικών Διαλέκτων και Ιδιωμάτων – ΙΛΝΕ της Ακαδημίας Αθηνών και το Cambridge Centre for Greek Studies οργάνωσαν Ημερίδα στις 15.12.2022 στην Ακαδημία Αθηνών με θέμα «Ετόν το γλώσσα έμαχα ας μάνα μ’, ετόν λαλώ»: Η ελληνική γλώσσα στη Μικρά Ασία.
Το πρόγραμμα περιελάμβανε και ερευνητικά προγράμματα του ΚΕΝΔΙ και του Cambridge Centre, προγράμματα σχετικά με τις νεοελληνικές διαλέκτους της Μικράς Ασίας (Καππαδοκίας, Πόντου, Σμύρνης κ.ά.).
Δυστυχώς, η κακή διαδικτυακή μετάδοση δεν διευκόλυνε την παρακολούθηση των ομιλιών από μέρους των ενδιαφερομένων εκτός Αθηνών. Κατά συνέπεια, δεν είναι δυνατή μια αξιολόγηση, ή διατύπωση κάποιων σχολίων πάνω στην τόσο ενδιαφέρουσα θεματολογία, παρά μόνο μια κριτική επισήμανση από μέρους της γράφουσας, σχετική κυρίως του αντικειμένου των προγραμμάτων, δηλαδή της μελέτης των νεοελληνικών διαλέκτων της Μικράς Ασίας.
Είναι αναγκαία η ενασχόληση της μελέτης και έρευνας με την πηγαία γλώσσα, την αρχαία Ελληνική, για να καταστεί δυνατό ενδεχόμενο συμπέρασμα, αν πρόκειται για νεοελληνική διάλεκτο. Εστιάζοντας ιδιαίτερα στην διάλεκτο που μέχρι σήμερα ομιλείται στον Πόντο (οι πόλεις του αποικίες Μιλήτου στα πλαίσια πρώτου αποικισμού, ως εκ τούτου Ίωνες/Γιουνάν οι Έλληνες του Πόντου/και όχι μόνο), με απόλυτη βεβαιότητα μπορεί ο κάθε γνώστης της διαλέκτου να υποστηρίξει ότι πρόκειται για αρχαιοελληνική και όχι νεοελληνική διάλεκτο.
Ο δεύτερος ορισμός (διότι για ορισμό πρόκειται, έτσι όπως προβάλλεται) αναιρεί το αυτόχθονο γνώρισμα των Ελλήνων, ενισχύοντας (ίσως δίχως περίσκεψη) την σύγκλιση με τον σύγχρονο πολιτικό-στρατηγικό προσανατολισμό.
Είθε, η αμφιλεγόμενη διατύπωση για νεοελληνικές διαλέκτους να μην αποτελεί και τον κύριο κορμό των προγραμμάτων, κάτι που θα αποτελούσε προτροπή για διαστρέβλωση της ιστορικής αλήθειας. Οι Έλληνες της Μικράς Ασίας ήσαν αυτόχθονες στον τόπο τους. Το αποδεικνύει η μιλιά τους, αρκεί να μελετηθεί η ετυμολογία και η μελωδική παραλλαγή των λέξεων, για να διαπιστωθεί ο δυναμισμός που αντέκρουσε την ηθελημένη παραποίηση των εθνοτικών καταβολών των εκείθεν του Αιγαίου Ελλήνων.
