Την πρώτη εκδήλωση για το 2022, η οποία έγινε στο πλαίσιο του «Λαϊκού Πανεπιστημίου» της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης, με ομιλητή τον Ομότιμο Καθηγητή Ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Κωνσταντίνο Φωτιάδη, προλόγισε ο Γιώργος Λυσαρίδης, πρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης, το βράδυ της Δευτέρας 3 Ιανουαρίου 2022.
Για το πρώτο δίμηνο του 2022 το «Λαϊκό Πανεπιστήμιο» της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο της τρίτης θεματικής ενότητας «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ και ΤΕΧΝΕΣ» είναι αφιερωμένο στη Μικρά Ασία και στον Πόντο.
Στον πρόλογό του ο Γιώργος Λυσαρίδης, ανέφερε:
Στην πρώτη μας διαδικτυακή συνάντηση για το νέο έτος, θέλουμε, καταρχάς, να ευχηθούμε σε όλες και όλους σας να έχετε (και να συνεχίσετε να έχετε) την υγεία σας.
Λίγες μέρες πριν, αποχαιρετίσαμε το 2021. Ήταν μιά χρονιά με πολλές δυσκολίες. Δυσκολίες που ταλαιπώρησαν και εξακολουθούν να μαστίζουν ολόκληρο τον πλανήτη. Ο συνεχιζόμενος πρωτοφανής υγειονομικός τυφώνας είχε ολέθριες επιπτώσεις σε όλα τα επίπεδα. Πρωτίστως, χάθηκαν (και χάνονται) ζωές και μάλιστα με τραγικό τρόπο. Αυτό, ασφαλώς, είναι το πιό οδυνηρό. Η εθνική μας οικονομία, όπως και οι τοπικές οικονομίες και οι επιχειρήσεις, έχουν δεχθεί βαρύτατα πλήγματα. Το ίδιο και η κοινωνία, με έναν αναγκαστικό περιορισμό ατομικών ελευθεριών, σε κλίμακα και διάρκεια που ποτέ δεν ξαναζήσαμε σε καιρό ειρήνης. Δοκιμάζονται οι ατομικές και οι συλλογικές μας αντοχές στις έννοιες της ατομικής ευθύνης, της αλληλεγγύης, της συλλογικότητας. Περάσαμε τις γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, απομονωμένοι, μακριά από τους συγγενείς, τα παιδιά, τα εγγόνια, τους φίλους, τους δικούς μας ανθρώπους. Δεν μπορέσαμε να τηρήσουμε έθιμα και παραδόσεις, που ακόμη και σε καιρό πολέμου, αποτελούσαν απαράβατη συνήθεια. Έλειψαν από όλους μας οι αγκαλιές, οι ασπασμοί, η ανταλλαγή ευχών από κοντά, με τα αγαπημένα μας πρόσωπα.
Ας υποδεχθούμε, όμως, το 2022 με αισιοδοξία και ας βοηθήσουμε όλοι, με υπομονή, εγκαρτέρηση και συνεπή τήρηση των προληπτικών μέτρων, ώστε να κρατηθεί όρθια η κοινωνία μας, με αδιάρρηκτο τον ιστό της και να είναι έτοιμη για ένα νέο, ελπιδοφόρο ξεκίνημα. Με ακόμη περισσότερη κοινωνική συνείδηση, με περισσότερη ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, με αναστοχασμό, ατομικό και συλλογικό, ενισχυμένο από τις σκληρές εμπειρίες της πανδημίας.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι συνηθισμένες άλλοτε ευχές για «υΐαν, ευλοϊαν και καλοχρονίαν», αποκτούν τώρα επίκαιρο και πολύ πιό ουσιαστικό νόημα. Σας τις απευθύνουμε, με πολλή αγάπη.
Όσον αφορά, τώρα, το «Λαϊκό Πανεπιστήμιο», παίρνουμε το νήμα από εκεί που το είχαμε αφήσει λίγες μέρες πριν φύγει το 2021. Τότε, που έκλεισε ο κύκλος των 4 διαλέξεων της ενότητας «ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ - ΝΕΟΠΡΟΣΦΥΓΕΣ», με τις οποίες συμπληρώθηκαν 16 διαδικτυακές δράσεις, από τον Οκτώβριο μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2021.
Σήμερα, ξεκινάει ο διμηνιαίος κύκλος των διαλέξεων της τρίτης θεματικής ενότητας, με τίτλο «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ και ΤΕΧΝΕΣ, στη Μ. Ασία και στον Πόντο». Όπως μαρτυρεί και ο τίτλος της ενότητας, το περιεχόμενο των διαλέξεων θα αναφέρεται στις μορφές της τέχνης και στις εκφάνσεις του πολιτισμού, που άνθισε στις περιοχές αυτές, πριν από τη μικρασιατική καταστροφή και την προσφυγιά, ποιά στοιχεία μεταγγίστηκαν και πώς ενσωματώθηκαν στις αντίστοιχες εκδοχές του εγχώριου πολιτισμού της μητροπολιτικής Ελλάδας, ποιά από αυτά τα στοιχεία επιβίωσαν και πώς επηρέασαν την εθνική πολιτισμική μας ταυτότητα μέχρι και σήμερα.
Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε, πέραν των ευεργετικών επιδράσεων στο εθνολογικό, δημογραφικό, οικονομικό, κοινωνικό, πόσο συνέβαλε ο προσφυγικός κόσμος και στο πολιτιστικό πεδίο της μητέρας πατρίδας που τον υποδέχθηκε.
Να ξαναθυμηθούμε εδώ το απόσπασμα από την μνημειώδη αγόρευση του πόντιου βουλευτή Καβάλας, Σταύρου Νικολαΐδη στη Βουλή, το 1929, κατά τη συζήτηση του «προσφυγικού προβλήματος»,
«Ο προσφυγικός κόσμος δεν επικάθησε ως αργόμισθος υπάλληλος επί του τραχήλου του κρατικού προϋπολογισμού, ως φαντάζονται και διαλαλούν τινές. Εκτιναχθείς μίαν αποφράδα ημέρα από τας προγονικάς του εστίας εις την ελληνικήν γην, εξ αιτίας της αφροσύνης του εσωτερικού διχασμού και της απιστίας αγνωμόνων συμμάχων, απέδωσεν έπειτα εδώ πολλαπλάσια των όσων έλαβεν από τον δημόσιον πλούτον και απέβη ο σπουδαιότερος παράγων της εθνικής παραγωγής και οικονομίας, εξημερώσας και εξυγιάνας απ’ αιώνων χέρσους και νοσογόνους εκτάσεις και ου μόνον τούτο, αλλ’ εξελληνίσας την Βόρειον ιδία Ελλάδα, μετεφύτευσεν με δάκρυα τα σπέρματα του πέραν του Έβρου, του Αιγαίου και του Ευξείνου ανθίσαντος πολιτισμού, εκφραζομένου εις ποικιλίαν ηθών, εθίμων, γλώσσης, παραδόσεων, με την ελπίδα ότι τα μεγάλα εθνικά και εκπολιτιστικά του όνειρα θα αναβλαστήσουν εις τους κόλπους της μεγάλης πατρίδος, δια να ανθοβολήσουν και καρποφορήσουν μίαν ημέραν εις έργα εσωτερικής προόδου και εξωτερικής δόξης».
Στη διάσταση της πολιτισμικής προσφοράς του προσφυγικού ελληνισμού, τόσο κατά την περίοδο που ζούσε και δημιουργούσε στις πατρογονικές εστίες, όσο και από τότε που βίαια ξεριζώθηκε και εγκαταστάθηκε στη μητέρα πατρίδα, θα αναφερθούμε στις 8 διαδικτυακές διαλέξεις του κύκλου που σήμερα αρχίζει, για το δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου. Θέατρο, μουσική, χορός, αθλητισμός, οι επιμέρους αναφορές αυτής της θεματικής ενότητας.
Έχουμε τη μεγάλη τιμή, τη σημερινή εναρκτήρια ομιλία να την κάνει ο Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας κ. Κώστας Φωτιάδης. Θέμα της, «Το ποντιακό θέατρο εκείθεν του Αιγαίου».
Για τον ομιλητή, που τιμά σήμερα το διαδικτυακό βήμα της Ευξείνου Λέσχης, δεν θα αναγνώσω βιογραφικό. Η φήμη του έχει από πολλού καιρού προηγηθεί. Η ακαδημαϊκή του διαδρομή, η επιστημονική του προσφορά, το πλουσιότατο ερευνητικό και συγγραφικό του έργο, η πρωτοπορία και πολυτιμότατη διαρκής συνεισφορά του στην ανάδειξη του θέματος της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, η συνεχής και συνεπής μεταφορά της ιστορικής γνώσης και της ιστορικής αλήθειας, με ομιλίες σε κάθε σημείο της ελληνικής επικράτειας, αλλά και στην τελευταία άκρη του πλανήτη όπου υπάρχει ελληνισμός, οι πάμπολλες τιμητικές διακρίσεις από φορείς, επιστημονικούς, αυτοδιοικητικούς και ποντιακές οργανώσεις, είναι παγκοίνως γνωστά και όχι μόνο στο ποντιακό κοινό. Είμαι απολύτως βέβαιος πως όλες και όλοι που μας παρακολουθείτε, γνωρίζετε πολύ καλά τον κ. Κώστα Φωτιάδη, οπότε η αναφορά τυπικών βογραφικών στοιχείων θα τον αδικούσε, αφού θα υπολείπονταν πολύ από την αναγνωρισμένη ουσία του έργου του και την αφοσίωση με την οποία αδιάλειπτα το υπηρετεί.
