Με αφορμή τη σημερινή μέρα, μια γυναίκα... «Κατίγκω Καλευρά» 

(Μόχωρα Κρώμνης 1870 - Καλαμαριά 1964):

Η λαϊκή ποίηση ως διέξοδος σε προσωπικά και συλλογικά αδιέξοδα.

«΄ς σην Κρώμν΄ εμοιρολόγανα

και ΄ς σην Ελλάδαν κλαίω»

[Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο: Ελληνική Λαϊκή Τέχνη. Βόλος, 25-27 Σεπτεμβρίου 2020. Διοργάνωση: Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος και Αλμυρού, Μαγνήτων Κιβωτός, Εργαστήριο Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Ιστορίας & Εθνολογίας Δ.Π.Θ.]

Η αφηγηματική ποίηση και η δύναμη της λαϊκής ποιητικής γλώσσας της Κατίγκως Καλευρά, γεννημένης στην Κρώμνη του Πόντου το 1870, την καθιστά ξεχωριστή περίπτωση Ποντίας λαϊκής ποιήτριας. Εγγονή «ντερέμπεη», γνωστή μοιρολογίστρα στην Τραπεζούντα, στην Κρώμνη και στην Καλαμαριά, η Κατίγκω αυτοσχεδιάζει γνωρίζοντας βιωματικά τους εκφραστικούς τρόπους του δημοτικού τραγουδιού. Στα μακροσκελή ποιήματά της, με τη μετατροπή του λόγου της σε μυθοπλασία, στόχος της είναι να μετριάσει τον πόνο της νοσταλγίας των συμπατριωτών της για τον τόπο που άφησαν, αλλά και να αναζητήσει διέξοδο στα προσωπικά της αδιέξοδα: η μία κόρη της βρίσκεται στην ξενιτιά της Ρωσίας και δεν την έχει δει για δεκαετίες, ενώ χάνει μια ακόμη κόρη από φυματίωση, στην Ελλάδα. Οι δυο καημοί της Κατίγκως μετατρέπονται σε ποίηση, με πυρήνα της ποιητικής δημιουργίας το συναίσθημα. Γράφει έμμετρα γράμματα προς την κόρη της στη Ρωσία και «στέλνει» με ένα ποίημα της τη (νεκρή πια) φυματική κόρη της, στον Πόντο, για να βρει γιατρειά...

Νασάν εκείν΄τς π΄επέθαναν ΄ς σην Κρώμ΄όνταν εζήναν..

Ν΄αϊλί εμάς τοι ζωντανούς ποι ΄κ έχομε πατρίδαν…

(Εισήγηση Μυροφόρας Ευσταθιάδου. Στη συνέχεια η ενδιαφέρουσα εισήγηση της Μαρίας Προκοπίδου με θέμα «Η θρησκευτικότητα των Ελλήνων του Πόντου μέσα από τα ποντιακά δημοτικά τραγούδια και δίστιχα»).