Είναι γνωστό ότι μετά τη λήξη του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου ήταν μια πολύ δύσκολη περίοδος για τους κατοίκους του ορεινού Πόντου, λόγω της έλλειψης τροφίμων και της επακόλουθης ασιτίας. Ακόμα πιο δύσκολα ήταν τα πράγματα στη Σάντα, αφού η ύπαρξη των αντάρτικων ομάδων είχε προκαλέσει τον εκνευρισμό της διοίκησης και τις συνεχείς ενοχλήσεις των κατοίκων της. Έτσι, έμεινε γνωστή η «πόστα» των Σανταίων, δηλαδή η αποστολή ατόμων στην Τραπεζούντα κυρίως, για μεταφορά τροφίμων, πάντα με συνοδεία ενόπλων, για το φόβο των ληστών.

Το τηλεγράφημα αυτό, είναι του Μητροπολίτη Ροδοπόλεως Κυρίλλου, με χρονολογία (εάν διακρίνω σωστά), τον Ιούλιο του ισλαμικού έτους 1337, δηλαδή το 1919. Απευθύνεται στη Στρατιωτική Διοίκηση και στο Βαλιλίκι της Τραπεζούντας, ενημερώνοντας ότι το ίδιο βράδυ στο Διοικητήριο της Ματσούκας ομάδα δέκα ατόμων από τη Σάντα παρέλαβε τα τρόφιμα για τα χωριά τους και ο Μητροπολίτης ευχαριστεί και συγχαίρει το κράτος για την πρόνοια υπέρ του Ρωμαίικου μιλετιού.

Αρχικά όμως αναφέρει και άλλα έξι ονόματα, τα οποία (κατά την εκτίμησή μου) ξεχωρίζει από την ομάδα των δέκα:

-Κούρντογλου Εφκλίντι (Κουρτίδης Ευκλείδης).

-Κούρντογλου Κοστί (Κουρτίδης Κωνσταντίνος).

-Τσερίμπογλου Μίντο (Τσιριπίδης Δημήτριος;;;).

-Τσακίρογλου Αριστίντι (Τσακιρίδης Αριστείδης).

-Εβρινλί Γιάνι (Ευφραιμίδης Ιωάννης).

-Κούρντογλου Τοντόρ (Κουρτίδης Θεόδωρος).

Με βάση τα πασίγνωστα αυτά ονόματα της Σάντας και την ημερομηνία του τηλεγραφήματος, πιθανολογώ ότι αναφέρεται στην κάθοδο αντιπροσώπων των ανταρτών στο Τσεβιζλίκ, μετά την πρώτη «αμνήστευση» του 1919 (η οποία ήταν ανεπίσημη και μόνο σε τοπικό επίπεδο) και την παράδοση μέρους του παλιού οπλισμού τους.

Άρα, μάλλον η παραλαβή τροφίμων ήταν ένα είδος «επικύρωσης» της συμφωνίας περί ειρηνικής διαβίωσης πλέον των Σανταίων, η οποία ως γνωστόν δεν διήρκησε περισσότερο από δύο-τρεις εβδομάδες...

Πάσα επιπλέον πληροφορία ή εκτίμηση, καλοδεχούμενη.

Νίκος Πετρίδης

Οκτώβριος 2018

Πηγή: από την ανάρτηση του Νίκου Πετρίδη, στο προσωπικό του προφίλ στο fb