Οι απόγονοι των Παφραίων και οι φίλοι τους, δεν ξεχνούν και τιμούν την Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου 2017, στις 10 το πρωί στο Δύσβατο Καβάλας, τη μνήμη του Κιρκάσιου φιλέλληνα και ανθρωπιστή Χαμπίλ μπέη και του οπλαρχηγού Ιπποκράτη Δεδέογλου (Ιππόκ Αγά) που έσωσαν τη ζωή 122 Παφραίων από την μανία των Τούρκων και τους μετέφεραν στην αρχή στην Ανατολική Θράκη και από εκεί στην Ελλάδα.

«Την ηρωική και ανθρωπιστική αυτή πράξη αυτών των γενναίων σας καλούμαστε να τιμήσουμε εμείς και η ιστορία», αναφέρει ένας από τους πρωταγωνιστές αυτής της άγνωστης σε πολλούς ιστορίας, ο Πλούταρχος Κανετίδης.

Στην ειδική εκδήλωση που θα γίνει την Παρασκευή 22 Σεπτεμβριου 2017, στις 10 το πρωί, στο Δύσβατο Καβάλας, ομιλητές θα είναι ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης κοινωνιολόγος και συγγραφέας, ο Γιώργος Παυλίδης καθηγητής Πανεπιστημίου - εφευρέτης, ο Θεόδωρος Παυλίδης δικηγόρος, ο Σάββας Μαυρίδης καθηγητής κοινωνιολογίας του Αριστοτέλειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, ενώ τραγούδια της Πάφρας θα ερμηνεύσει ο Στάθης Νικολαϊδης.

Στο βιβλίο «Σελίδες εκ της μαύρης εθνικής συμφοράς του Πόντου» ο εκ Πάφρας καπνέμπορος Αντώνιος Γαβριηλίδης, αναφέρει ότι ο Τσερκέζος της Πάφρας Μπεκμέζ Ζαδέ Χαμπίλ Μπέης Τζερκέζος μεγαλοκτηματίας, ήταν φίλος του Οπλαρχηγού Ιπποκράτη Δεδέογλου (Ιππόκ Αγά).

Στις αρχές του Ιουνίου 1921 ο Ιπποκράτης Δεδέογλου πληροφορήθηκε για την σφαγή 570 Ελλήνων στην τοποθεσία Κιοβτσέσου. Φοβούμενος για την ζωή των μελών της οικογενείας του, φίλων, γειτόνων και συγγενών του αποφάσισε να κατέβει στην Πάφρα και να ασφαλίσει όλους αυτούς τους ανθρώπους στο βουνό. Ο Δεδέογλου σε συνεργασία με τον φίλο του Χαμπίλ Μπέη και με τη βοήθεια των δύο ανεψιών του, Εγιούπ και Καντήρ, νύχτα παρέλαβαν από την πόλη 122 άτομα και άλλα μεν οδήγησαν στο βουνό, άλλα δε στο τσιφλίκι του Χαμπίλ Μπέη. Τέσσερις μήνες μετά ο επικηρυγμένος από το Κεμαλικό καθεστώς Ιπποκράτης Δεδέογλου με 101 εκ των 122 αμάχων, απέπλευσαν κρυφά και αποβιβάστηκαν στην Μήδεια της Ανατολικής Θράκης και  μέσω Κωνσταντινούπολης ήρθαν στην Αδριανούπολη από όπου και εισήλθαν στην Ελλάδα, ενώ ο Δεδέογλου εγκαταστάθηκε στο Μακρυχώρι  Καβάλας.

Λίγες ημέρες μετά την φυγή των 101 Ελλήνων, ο Χαμπίλ Μπέη νοίκιασε με έξοδά του άλλη βενζινάκατο και φυγάδευσε στην Ελλάδα τους υπόλοιπους 21. Ο διοικητής της Μπάφρας Σαμλή Κιορ Τζεμίλ Μπέη μόλις πληροφορήθηκε το γεγονός και άρχισε να αναζητά τον Χαμπίλ και εκείνος φοβούμενος για τη ζωή του, εγκατέλειψε την Πάφρα και την περιουσία του και μεταμφιεσμένος διέφυγε στην Τραπεζούντα, στη συνέχεια στην Κωνσταντινούπολη και μαζί με τους δύο ανεψιούς του στην Ελλάδα εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και στη συνέχεια στο Δύσβατο Καβάλας όπου απεβίωσε το 1926.

XAMPIL.MPEH.TAFOS

Στο χωριό υπάρχει ο τάφος του με  μαρμάρινη πλάκα με την εξής φράση: 

«ΜΠΕΚΜΕΖ ΖΑΔΕ ΧΑΜΠΙΛ ΜΠΕΗΣ.

Φιλέλλην Κιρκάσιος Μεγαλοκτηματίας της Πάφρας ο οποίος διέσωσε 122 Μπαφραίους από την σφαγή των Τούρκων το 1921. Καταδιώχθηκε από την Κεμαλική εξουσία και κατέφυγε στην Αθήνα όπου αρρώστησε από φυματίωση. Ήρθε στο Δύσβατο πλησίον του φίλου του Ιπποκράτη Δεδέογλου οπλαρχηγού το 1926 και απεβίωσε. Εκ της Μπάφρας Πόντου κάτοικοι του Δύσβατου τον ενταφίασαν στο κοιμητήριο τους τιμώντας τον φιλέλληνα άνθρωπο και γενναίο Άνδρα.

Αιωνία η μνήμη του Φιλέλληνος Κιρκασίου Χαμπίλ Μπέη».