Με τη συμμετοχή εκπροσώπων της πολιτικής, της τοπικής αυτοδιοίκησης και ποντιακών σωματείων, έγινε η κοπή της βασιλόπιτας της Ένωσης Ποντίων Πολίχνης, στο Πνευματικό Κέντρο Πολίχνης «Χρύσανθος Θεοδωρίδης», το απόγευμα του Σαββάτου 1 Φεβρουαρίου 2024, μέσα σε μία ιδιαίτερα ζεστή και εορταστική εκδήλωση.
Πλήθος κόσμου, νέες και νέοι, αλλά και μεγαλύτεροι, αποτελούμενο από μέλη του συλλόγου και φίλους, τίμησε με την παρουσία του τη σημαντική αυτή στιγμή, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας ατμόσφαιρας γεμάτης παράδοση και ενότητα.
Στην αρχή της εκδήλωσης έγινε η κοπή της βασιλόπιτας της Ένωσης Ποντίων Πολίχνης και ακολούθησαν οι χαιρετισμοί από την πρόεδρο της Ένωσης Ποντίων Πολίχνης Πόπη Πολυματίδου και αναφορά στο έθιμο Μνημοκέρα από την Μαρία Ασλανίδου.
Στη συνέχεια χαιρετισμό στους παρευρισκομένους απηύθυναν ο Σταύρος Καλαφάτης γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ και βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης, ο Δημήτρης Ασλανίδης δήμαρχος Παύλου Μελά και ο Παύλος Γαλεγαλίδης πρόεδρος του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων (ΣΠΟΣ) Θεσσαλονίκη της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος ως εκπρόσωπος του διοικητικού συμβουλίου της Ομοσπονδίας.
Η Πόπη Πολυματίδου
Στον χαιρετισμό της η Πόπη Πολυματίδου, πρόεδρος της Ένωσης Ποντίων Πολίχνης, ανέφερε.
Η Πόπη Πολυματίδου
Αγαπητά μέλη και φίλοι της Ένωσης Ποντίων Πολίχνης. Σας καλωσορίζουμε από καρδιάς στη σημερινή μας εκδήλωση για την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας.
Είναι ιδιαίτερη χαρά και τιμή να σας έχουμε μαζί μας σε αυτή τη σημαντική στιγμή για τον σύλλογό μας, έναν χώρο που στέκεται ως φάρος πολιτισμού, ιστορίας και παράδοσης.
Η νέα χρονιά που μόλις ξεκίνησε φέρνει μαζί της ελπίδα, προσδοκίες και στόχους. Ευχόμαστε το 2025 να είναι γεμάτο υγεία, χαρά και δημιουργικότητα για όλους μας. Μακάρι να συνεχίσουμε να πορευόμαστε μαζί, ενωμένοι , με αγάπη για την παράδοση και το κοινό μας όραμα για τη διατήρηση του ποντιακού πολιτισμού.
Η Ένωση μας είναι ένας ζωντανός οργανισμός που διδάσκει ποντιακούς χορούς, ποντιακά όργανα, τα ήθη και τα έθιμα που κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας. Είναι όμως κάτι παραπάνω από ένας πολιτιστικός σύλλογος. Είναι μια κοινότητα, ένας τόπος συνάντησης για όλους όσοι αγαπούν τον Πόντο και επιθυμούν να διατηρήσουν άσβεστη τη φλόγα της παράδοσής.
Ο εθελοντισμός που βρίσκεται στην καρδιά κάθε τέτοιας προσπάθειας είναι ανεκτίμητος. Είναι η ψυχή και η κινητήρια δύναμη του συλλόγου μας. Θέλω, λοιπόν, να σας καλέσω όλους να στηρίξετε αυτή την προσπάθεια. Με την παρουσία σας, με τη συμμετοχή σας, με τη βοήθειά σας, μπορούμε να συνεχίσουμε να προσφέρουμε και να χτίζουμε το μέλλον του συλλόγου μας και της ποντιακής παράδοσης.
Ο Πόντος είναι γεμάτος από πανάρχαια έθιμα που κληροδοτήθηκαν από γενιά σε γενιά και που μας θυμίζουν τη ρίζα και την ταυτότητά μας. Κάθε έθιμο, κάθε τραγούδι, κάθε χορός είναι ένας μικρός θησαυρός που κουβαλάει μέσα του ιστορίες και νοήματα. Ένα από αυτά τα έθιμα που θα παρουσιάσουμε σήμερα είναι το πανέμορφο έθιμο με τα κεριά των Φώτων.
Το έθιμο αυτό, γεμάτο συμβολισμούς, μας θυμίζει τη σημασία του φωτός, της καθαρότητας και της ενότητας στη ζωή μας. Με σεβασμό στην παράδοση , θα αναβιώσουμε αυτή τη στιγμή και θα γίνουμε όλοι κομμάτι μιας αλυσίδας που ενώνει το παρελθόν με το παρόν.
Εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Ποντίων Πολίχνης, σας ευχαριστούμε θερμά για την παρουσία σας και σας ευχόμαστε καλή χρονιά, γεμάτη υγεία, αγάπη και προκοπή. Ας προχωρήσουμε όλοι μαζί με αισιοδοξία και δύναμη, κρατώντας ζωντανή την παράδοση και το πνεύμα του Πόντου. Καλή Χρονιά.
Η Μαρία Ασλανίδου
Στο έθιμο Μνημοκέρα, αναφέρθηκε η Μαρία Ασλανίδου, αναφέροντας.
Η Πόπη Πολυματίδου και η Μαρία Ασλανίδου στο βήμα
Με τη γιορτή των Θεοφανίων ολοκληρώνεται το Δωδεκαήμερο, τα «Καλαντόφωτα» των Ποντίων. Η παραμονή των Φώτων ήταν ακόμα μια ευκαιρία για την οικογένεια να βρεθεί μαζί, αλλά και να θυμηθεί τα μέλη της που πλέον δεν ήταν στη ζωή. Το πιο σημαντικό λοιπόν έθιμο της παραμονής των Θεοφανίων ήταν τα «Μνημοκέρα̤».
Σύμφωνα με μαρτυρίες, στην ιστορική πατρίδα το έθιμο «Μνημοκέρα̤» τελούνταν (ανάλογα με την περιοχή) ανήμερα ή την παραμονή των Θεοφανίων, σε κάθε σπίτι, ύστερα από το μεσημεριανό γεύμα ή το δείπνο.
Εκείνη την ημέρα δεν έψαλλαν άσματα. Οι οικογένειες των Ποντίων μαζεύονταν στο σπίτι. Όλοι έπρεπε να είναι παρόντες.
Μπροστά στο εικονοστάσι του σπιτιού έβαζαν πάνω στο δάπεδο χαμηλό τραπέζι, και πάνω σ’ αυτό ένα μεγάλο ταψί γεμάτο σιτάρι ή αλεύρι. Το σιτάρι κρατούσε τα κεριά ορθά: ένα για κάθε εκλιπόντα.
Το κερί αυτό το «απαιτούσαν» οι νεκροί, σύμφωνα με το γνωστό στιχούργημα:
“Τα Φώτα θέλω το κερί μ’ και των ψυχών κοκκία
και τη Μεγάλ’ Παρασκευήν έναν μαντίλιν δάκρα̤.
Στο μέσο του ταψιού τοποθετούσαν αναμμένη καντήλα, και στα χείλη του σταυροειδώς τέσσαρα κεριά αναμμένα. Ολόγυρα στο τραπέζι καθόντουσαν γονατιστοί όλοι οι οικείοι σιωπηλοί. Στα πρόσωπά τους ήταν ζωγραφισμένη λύπη και συγκίνηση μαζί. Ο αρχηγός της οικογένειας μοίραζε κεριά σ’ όλους κι έπειτα άναβε κεριά – ένα για κάθε πεθαμένο.
«Για τ’ αποθαμέντς», όπως έλεγαν.
Αφού άναβε για τους νεκρούς της οικογένειας, πεθαμένους συγγενείς και φίλους, αναφέροντας το όνομα του καθενός ξεχωριστά, προέτρεπε και τους άλλους να ανάψουν κεριά για όποιους νεκρούς ήθελαν. Ξεκινούσαν από τους παππούδες και τις γιαγιάδες και με κυκλωτικό ρυθμό έλεγαν ονόματα, καλούσαν νεκρούς, άναβαν κερί. Θυμούνταν μια ιστορία, που μπορεί να έφερνε δάκρυα ή χαμόγελα: η λήθη είναι το λίπασμα του θανάτου, όλοι το ξέρουν αυτό.
Τελευταία άναβαν και ένα κερί για τον «ξένο». Εκείνον που δεν είχε κανέναν στον κόσμο για να του ανάψει κερί και να τον μνημονεύσει. Να τον συγχωρέσει ο Θεός, να τον συγχωρέσουν και αυτοί.
Κανείς δεν έφευγε από τη θέση του έως ότου καίγονταν τέλεια όλα τα κεριά. Έπειτα έκαναν το σταυρό τους και αποχωρούσαν αφήνοντας πάνω στο τραπέζι φαγητά για να τα ευλογήσει ο Χριστός.
Πόσοι έφυγαν τη χρονιά που μας πέρασε; Άνθρωποι που γνωρίζαμε, άνθρωποι που η ιστορία τους μας άγγιξε για κάποιον λόγο. Άνθρωποι που έφυγαν άδικα ή πολύ νωρίς, άλλοι που έζησαν μια ζωή χορτάτη. Ένα κερί για τον καθένα. Σ’ αυτήν την ιδιότυπη γιορτή, όλοι είναι ίσοι και όλοι χωρούν.
Άλλωστε, είναι ιδιαίτερη η σχέση που έχουμε εμείς οι Πόντιοι με τον θάνατο. Τον κοιτάμε στα μάτια.
Με ανακοίνωσή της η Ένωση Ποντίων Πολίχνης, αναφέρει ότι την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους εκπρόσωποι της πολιτικής ηγεσίας, της τοπικής αυτοδιοίκησης καθώς και εκπρόσωποι πολιτιστικών συλλόγων.
Η Ένωση Ποντίων Πολίχνης εκφράζει τις θερμές της ευχαριστίες προς όλους όσους παρευρέθηκαν και στήριξαν την εκδήλωση, ενισχύοντας με την παρουσία τους το έργο και τις δράσεις του συλλόγου.
