Κατήβεν ας σον ουρανόν κ’ έρθεν η Παναΐα,

απάν’ ‘ς σο όρος τη Μελά απάν’ ‘ς σο Μαναστήριν,

να προσ̆κυνά, να λειτουργά να δί’ και την ευχ̆ήν ατ’ς

‘ς ση "Παναΐας Σουμελά", που έν’ απάν’ ‘ς σο όρος.

 

Επέρεν και τοι καλοέρτς, εντάμαν μετ’ εκείνεν,

τον Βαρνάβαν, τον Σωφρόνιον π’ έχ’τσαν το μαναστήριν,

π’ επέραν γούμ’ ας σο ποτάμ’, κιρέτσ̆’ ‘ς σα τασ̆χανάδας,

και λιθάροπα και πλακίν απάν’ από το όρος

και λιθαρόπον ‘ς σο λιθάρ’, πλακίν, κιρέτσ̆’ και γούμιν,

έχτσαν το Μέγα μαναστήρ’ ντο λέν’ τη Παναΐας.

 

Έρθαν ‘ς σο μέρος και τερούν, τερούνε και θαμάζ’νε.

Το μαναστήρ’ ‘κ’ έν’ ανοιχτόν, οι καλοέρ’ ‘κι φαίν’νταν,

άνθρωπος πα ‘κι φαίνεται πουθέν σ’ έναν μερέαν,

τα πόρτας τα παράθυρα είν’ όλα̤ τσουπωμένα.

 

Τερούνε και θαμάουνταν, τερούνε σ̆ασ̆εμένοι.

Έν’ δεκαπέντε τ’ Αλωνάρ’ και άνθρωπος ‘κ’ εφάν’θεν,

καλόερος ‘κι φαίνεται, ποπάς πουθέν ‘κ’ ευρέθεν.

 

Μόνον πουλία φαίνουνταν, πετούν άν’ κα, και πάγ’νε,

μαύρα πουλία, ολίμαυρα, άμον και τα καράνας.

 

‘Κι κελαηδούν άμα βοούν λες και πουλία ‘κ’ είναι,

βοούν κι αποφτουλίουνταν για το κακόν ντ’ ελέπ’νε,

άμον λαλίας ανθρωπί’, τσ̆αΐζ’νε και βαρκίζ’νε

κι απάν’ ‘ς σο στέβος κάθουνταν, ‘ς σα δέντρα και ‘ς σα κάσ̆α̤

κι άσειστα στέκ’νε και τερούν κ’ έναν λόγον ‘κι λένε.

 

Το μαναστήρ’ ερήμωσεν, έρημον τσ̆όλ’ επέμ’νεν,

τα πόρτας ατ’ εγράστανε, εγράσταν τα κανάτα̤

και ας σο στέβος ατ’ απάν’ φεύ’νε τα κεραμίδα̤,

κιρέτσ̆’, λιθάρα̤ ρούζ’νε αφκά ‘ς ση αύλιας ατ’ το μέρος.

 

Μανάχον το πεγαδομάτ’, ‘κι λέει να τσουρούται,

τη Παναΐας το νερόν, τ’ αγίασμαν ντο λέγ’νε.

 

Μόν’ το νερόν ‘κι σταματά, τρέχ̆’ κ’ εβορίζ’ τον τόπον,

τρέχ̆’ και ποτίζ’ τα δέντροπα, ελάτα̤ και σφεντάμα̤,

τρέχ̆’ ας σα χρόνα̤ τα παλαιά και μίαν ‘κ’ εσταμάτσεν.

 

Κλίσ̆κεται πίν’ ας σο νερόν και κλαίει η Παναΐα,

πλέν’ και σπογγίζ’ τα δά̤κρόπα τ’ς ‘ς σ’ ομμάτα̤ τ’ς με τα χ̆έρα̤.

Εντάμαν κλαίν’ κ’ οι καλοέρ’, ο Σωφρόντς κι ο Βαρνάβας

και καταρούνταν τ’ άπιστους, βαρέα λέν’ κατάρας.

 

Εκαταρέθεν ο Σωφρόντς, εντάμαν κι ο Βαρνάβας,

σύρνε κατάρας, βλαστημούν τοι άπιστους ντ’ εποίκαν,

π’ εχάλασαν κ’ ερήμωσαν ‘ς σο μαναστήρ’ τον τόπον

κ’ η Παναΐα ογρασ̆εύ’ να ευτάει και γαληνεύ’ α̤τ’ς,

άλλο μη καταρούντανε, άλλο μη βλαστημούνε,

μόνον να λένε, ήμαρτα, τ’ άπιστους να σ’χωρούνε,

γιατί ο υιός ατ’ς ο Χριστόν, σ’χωρά όλεν τον κόσμον.

 

-Σταθέστ’ εσείν οι καλοέρ’ κι άλλο μη καταρούστουν,

μη βλαστημάτε, έν’ κακόν, τρανόν ‘ς σην ψ̆ην ‘σουν κρίμαν.

Ατά, πουλόπα μ’, ‘κ’ είν’ για εμάς, ατά ‘ς σ’ εμάς ‘κι ιεύ’νε.

 

Ποισέστεν την καρδία ‘σουν άμον και τα λιθάρα̤,

π’ εχπάστανε ας σο τουβάρ’ κ’ ερρούξανε ‘ς σην αύλα̤ν,

ποισέστεν και το ψ̆όπο ‘σουν πλακίν κι ατείντς σ’χωρέστεν,

π’ εχάλασαν και ρήμαξαν τ’ εμόν το μαναστήριν.

 

Με τα κατάρας δεν ‘κ’ εβγαίν’ και με τα βλαστημίας.

Σ’χωρέστεν και θα ελέπετε, θα έρται έναν ημέραν,

θα σ̆ονλικεύ’ το μαναστήρ’ θα ‘ίνεται καινούργον

θα έρταν ξαν να προσ̆κηνούν ν’ άφ’νε τρανά λαμπάδας

και χριστιανοί και μουσουλμάν’ άμον παλαιά ντ’ εποίναν.

Γεώργιος Μ. Κωνσταντινίδης Καλαμαριά 2018

Λεξιλόγιο

Αλωνάρης[ο]= Αύγουστος

Αποφτουλίουνταν=ξεπουπουλίζονται[ρ.αποφτουλίουμαι]

άφ’νε=ανάβουν[ρ.άφτω]

βαρκίζ’νε=κραυγάζουν[ρ.βαρκίζω]

γούμ’[το γούμιν]=’αμμος

εβορίζ’=δροσίζει[ρ.εβορίζω]

εγράστανε=πάλιωσαν[ρ.γράσκουμαι]

ερρούξαν=έπεσαν[ρ.ρούζω]

εχπάστανε=ξεκόλλησαν[ρ.αχπάσκουμαι]

θαμάζ’νε=απορούν[ρ.θαμάζω]

ιεύ’νε=ταιριάζουν[ρ.ιεύω]

κάσ̆α̤[το κάσ̆ιν]=βράχια

κανάτα̤[το κανάτιν]=παντζούρια

Καράνες[η καράνα]=κάργες

κιρέτσ̆’[το κιρετσ̆ιν]=ασβέστης

Κλίσ̆κεται=γέρνει[ρ.κλίσ̆κουμαι]

Λαλίας[η λαλία]=φωνές

ογρασ̆εύ’=προσπαθεί[ρ.ογρασ̆εύω]

πεγαδομάτ’[το]=πηγή

σ̆ασ̆εμένοι=σαστισμένοι

σ̆ονλικεύ’=ζωντανεύει[ρ. σ̆ονλικεύω]

σπογγίζ’=σκουπίζει[ρ.σπογγίζω]

στέβος[το]=σκεπή,ταβάνι

τσ̆αΐζ’νε=φωνάζουν[ρ.τσ̆αΐζω]

τσ̆όλ’[το τσ̆όλιν]=ακατοίκητο

τασ̆χανάδας[η τασ̆χανά]=το νταμάρι, λατομείο

τερούν=κοιτούν[ρ.τερώ]

τσουπωμένα=κλειστά

τσουρούται=στεγνώνει[ρ.τσουρούμαι]