ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΦΟΡΗ ΠΕΤΑΛΙΔΗ
Εάν θέλεις να πετύχεις ως καλλιτέχνης στην ποντιακή μουσική, να έχεις επαφή με τον κόσμο, να συμμετέχεις στα μουχαμπέτια, να ακούς την ποντιακή στην καθημερινότητά σου, να έχεις κοινό που να σε ακούει και να σε καταλαβαίνει, η Μακεδονία και τα χωριά της, είναι η πηγή, απ’ όπου μπορείς να πιεις το ανόθευτο κρύο νερό της παράδοσης. Γιατί σε αυτόν τον χώρο υπάρχουν οι περισσότεροι φυσικοί ομιλητές της ποντιακής, σε αυτόν τον χώρο, ήρθαν οι περισσότεροι πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής και οι επιζήσαντες της Γενοκτονίας και συνέχισαν τον πολιτισμό των προγόνων τους. Φυσικά και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, μπορεί κάποιος καλλιτέχνης να εξελιχθεί, αλλά έχει λιγότερες προσλαμβάνουσες παραστάσεις στην καθημερινότητά του.
Δύο νέα παιδιά, με καταγωγή από το Πρωτοχώρι και τον Άγιο Δημήτριο Κοζάνης αντίστοιχα, ο Παναγιώτης Θεοδωρίδης και η Ειρήνη Σαχταρίδου, με ακούσματα της Μουσικής παράδοσης της Ματσούκας, της Τραπεζούντας του Πόντου, έχουν χαράξει τον δικό τους δρόμο στην παράδοση, έχουν γίνει γνωστοί στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό, σε χώρες της Ευρώπης, στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και στην Αυστραλία, όπου προσκαλούνται από ποντιακούς συλλόγους και συμμετέχουν στα μουσικά δρώμενα των ομογενών.
Για πρώτη φορά η γνωστή Μουσική Σκηνή ΣΦΙΓΓΑ, στο κέντρο της Αθήνας, τους προσκάλεσε σε ένα καθαρά ποντιακό πρόγραμμα, όπου και γι’ αυτούς, αλλά και για τους Πόντιους της Αττικής, θα είναι μια πρωτόγνωρη εμπειρία, μιας και θα είναι ένα διαφορετικό κοινό των πανελλήνων. Γιατί η ποντιακή μουσική, είναι ελληνική μουσική και αφορά και Έλληνες που κατάγονται από διαφορετικές περιοχές της χώρας μας και έχουν διαφορετικά μουσικά ακούσματα.
Ο Παναγιώτης Θεοδωρίδης
Τον Παναγιώτη Θεοδωρίδη από το Πρωτοχώρι Κοζάνης, τον γνώρισα νεαρό όταν άρχισε να ασχολείται με την ποντιακή μουσική, συμμετείχε στο πρώτο αιρετετό διοικητικό συμβούλιο της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας και παρακολουθούσα την πορεία του και ως Δημοτικό Δύμβουλο και Αντιδήμαρχο στο Δήμο Κοζάνης, επίσης ως Περιφερειακό Σύμβουλο στην πρώτη αιρετή Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, με ενεργό συμμετοχή στα πολιτιστικά δρώμενα της Κοζάνης. Δεν χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσεις για την πολύχρονη παρουσία του, στα περιφερεικά ΜΜΕ της Δυτικής Μακεδονίας ως παρουσιαστής των τηλεοπτικών εκπομπών "Μαυροθάλασσα" και "Ρωμανία".
Η Ειρήνη Σαχταρίδου
Την Ειρήνη Σαχταρίδου, την γνώρισα από τα πρώτα της βήματα, εγγονή της ξακουστής Παρχαρομάνας Σαγξαρίνας από τον Άγιο Δημήτριο Κοζάνης, με έντονες παραστάσεις από μωρό ακόμη στα Παρχάρια του Βερμίου. Ο Άγιος Δημήτριος Κοζάνης, είναι γειτονικό χωριό με το γεννέθλιο τόπο μου, το Ρυάκιο, ενωμένο πλέον, τόσο χωρικά, όσο και ουσιαστικά, μιας και ο Μορφωτικός Ποντιακός Σύλλογος Αγίου Δημητρίου – Ρυακίου Κοζάνης, είναι ένας από τους πιο δραστήριους συλλόγους από την δεκαετία του 1980.
Δεν θα μπορούσε λοιπόν να μη ζητήσω μία συνέντευξη από τα δύο νέα παιδιά, που ανοίγουν συνεχώς τα φτερά τους, έχουν καταξιωθεί στον ποντιακό χώρο και θέλουν τώρα να δοκιμάσουν και στην πρωτεύουσα να αναδείξουν την ποντιακή μουσική.
Ερώτηση: Μετά από χρόνια ενασχόλησης με την ποντιακή μουσική, εμφανίζεστε στη Μουσική Σκηνή ΣΦΙΓΓΑ στο κέντρο της Αθήνας. Είναι κάτι πρωτόγνωρο για σας; Πως νιώθετε;
Απάντηση: Η αλήθεια είναι ότι Μουσική Σκηνή ΣΦΙΓΓΑ έχει συνδέσει το όνομα της όλα αυτά τα χρόνια, με την παρουσία κορυφαίων καλλιτεχνών που έχουνε γράψει τη δική τους ιστορία κατά κύριο λόγο στο χώρο της έντεχνης μουσικής, της ελληνικής μουσικής σκηνής.
Είναι η πρώτη φορά που σε αυτή την ιστορική μουσική σκηνή, στην καρδιά της πρωτεύουσας στο κέντρο της Αθήνας, θα ακουστεί και θα παιχτεί ποντιακή μουσική...
Τιμητικό αφενός μεν που η πρόσκληση απευθύνθηκε σε εμάς, πρόκληση δε να πετύχει το παρθενικό αυτό εγχείρημα!
Είμαστε χαρούμενοι και αισιόδοξοι. Θα δείξει… Πάντως για το μόνο που είμαστε σίγουροι είναι ότι θα περάσουμε καλά!!! Όσοι πιστοί προσέλθετε λοιπόν!
Ερώτηση: Πως ασχοληθήκατε με την ποντιακή μουσική παράδοση και τι ήταν αυτό που σας τράβηξε περισσότερο στους δρόμους της παράδοσης;
Απάντηση: Όταν μεγαλώνεις σε δύο αμιγώς παραδοσιακά ποντιακά χωριά, το Πρωτοχώρι (Πορτοράζ) και τον Άγιο Δημήτριο (Τοψιλάρ), όταν μεγαλώνεις με τον παππού και με τη γιαγιά, όταν η ποντιακή διάλεκτος και τα τραγούδια μας είναι θέμα ημερήσιας διάταξης στα αυτιά και στις παραστάσεις μας, τότε λίγο - πολύ όλα παίρνουν το δρόμο τους…
Νιώθουμε ευλογημένοι για αυτή την ας μας επιτραπεί η έκφραση «ποντιακότητα» που κληρονομήσαμε...
Τόσο στην Κοζάνη που μεγαλώσαμε, στα χωριά μας, αλλά και κατ’ επέκταση στη Δυτική Μακεδονία υπάρχουν πολλές πηγές για να «ξεδιψάσει» κάνεις με αυτό το νέκταρ που καλείται παράδοση…
Από αυτές τις πηγές λοιπόν ήπιαμε, δροσιστήκαμε… και χωρίς καλά - καλά να το καταλάβουμε όλα πήραν το δρόμο τους και φτάσαμε εδώ που φτάσαμε… Και επειδή αυτές οι πηγές είναι ανεξάντλητες, σήμερα ακόμη δροσιζόμαστε, αλλά κι εμείς από την πλευρά μας προσπαθούμε να ρίχνουμε το δικό μας «χουλιάρ’ νερόπον» στη ρίζα του αιωνόβιου δέντρου της παραδοσιακής ποντιακής μουσικής για να «ανθεί συνεχώς και να φέρει κι άλλο…».
Ερώτηση: Πως βλέπετε την ποντιακή μουσική στην διαχρονική της πορεία και στο σήμερα; Συγκινεί μικρούς και μεγάλους; Ασχολούνται οι νέοι πλέον ή αφήνουν την παραδοσιακή μουσική και τραβάνε σε άλλους δρόμους; Βλέπουμε ότι οι άνθρωποι στους χορούς συλλόγων και στα πανηγύρια, γεμίζουν αίθουσες και πλατείες. Είναι ενθαρρυντικό για σας, ή πιστεύετε πως είναι εφήμερο;
Απάντηση: Μεγάλη συζήτηση αυτή Φόρη! Σίγουρα συγκινεί! Αυτό το διαπιστώνουμε με τα μάτια μας όταν σε πολλές εκδηλώσεις, σε πολλούς χορούς, σε πολλά πανηγύρια, όπως πολύ σωστά προανέφερες, βλέπεις χιλιάδες ανθρώπους από όλα τα ηλικιακά διαστήματα να δίνουν το παρών και να συμμετέχουν, να χορεύουν και να τραγουδάνε μαζί μας.
Με την έξαρση των νέων τεχνολογιών, των social media, του internet γενικότερα, η αλήθεια είναι ότι πλέον όλοι μας «βομβαρδιζόμαστε» με ένα σωρό πληροφορίες, ένα σωρό μουσικές, ένα σωρό εισερχόμενα, ένα σωρό ειδήσεις, χρήσιμα άλλες φορές αλλά και άθλια, ανώφελα κάποιες άλλες φορές… Αυτά λοιπόν τα απεριόριστα δεδομένα στα οποία γινόμαστε δέκτες, τα φιλτράρουμε το δυνατόν, άλλα τα υιοθετούμε κι άλλα τα απορρίπτουμε, έχει να κάνει περισσότερο με το γούστο, με τις ανάγκες και το αξιακό περιβάλλον του καθενός. Σε πολλές περιπτώσεις δε, σε πολλά, υπάρχει και μια υποκειμενικότητα, τι είναι σωστό και τι είναι λάθος...
Τώρα σε ότι αφορά την διαχρονική πορεία της ποντιακής μουσικής, σε συζητήσεις με ανθρώπους μεγαλύτερους σε ηλικία που πέρασαν όλη τους τη ζωή μέσα στα ποντιακά, αλλά και ανθρώπους πιο έμπειρους και με περισσότερες γνώσεις στο χώρο, ακούμε να λένε ότι σε όλες τις χρονικές περιόδους, υπήρχαν οι λεγόμενες διαφορετικές σχολές. Η σχολή της παραδοσιακής ποντιακής μουσικής και οι εκφραστές της από τη μια. Από την άλλη υπήρχε και το λεγόμενο κύμα, η σχολή του νεοποντιακού τραγουδιού ή των σύγχρονων ποντιακών δημιουργιών αν θέλετε, με τους δικούς της εκφραστές.
Και η αλήθεια, υπήρξαν πολλά τραγούδια, πολλές σύγχρονες ποντιακές δημιουργίες που άντεξαν στο χρόνο, αγαπήθηκαν, τραγουδιούνται και έχουν χαρακτηριστικά που είναι πολύ κοντά σε αυτό που καλείται ποντιακή μουσική παράδοση και σίγουρα από την άλλη υπάρχει και πολύ «σαβούρα»...
Σήμερα τα πράγματα είναι δυσκολότερα, γιατί για παράδειγμα κάποιος νέος ο οποίος θέλει να ασχοληθεί με την ποντιακή μουσική και δεν έχει τις παραστάσεις, δεν εχει τα βιώματα, είναι πολύ πιο δύσκολο να εκφραστεί «ποντιακά», να δώσει το ποντιακό χρώμα στο τραγούδι ή στο παίξιμο του... Και είναι απολύτως λογικό αλλά και απολύτως εμφανές. Πάραυτα για κάποιον που θέλει να ψαχτεί, ακόμη και να μην έχει τα βιώματά και τις παραστάσεις, μπορεί να μάθει πολλά. Μελετώντας και ρωτώντας πας στην πόλη…
Πάντως η αλήθεια εμένα με τρομάζει αυτός ο μοντερνισμός που με τόσο άγαρμπο τρόπο προσπαθούν μερικοί να εισαγάγουν και στην ποντιακή μουσική, αυτό το κακό copy paste με έντονα τα χαρακτηριστικά του κιτς, δηλαδή κλέβω λίγο μια ξένη μουσική, προσπαθώ να αντιγράψω το Βέρτη, βάζω λίγο φώτα, λίγο από εδώ λίγο από εκεί… και με ελάχιστα εφόδια και περιορισμένες δυνατότητες και μπόλικη άγνοια ή ημιμάθεια βαφτίζω το ψάρι σε κρέας και το πουλάω σαν ποντιακό… Μα δεν είναι ποντιακό! Ας μη γελιόμαστε, λίγο πολύ όλοι μας ξέρουμε τα στοιχειώδη βασικά συστατικά στοιχεία του τι είναι ποντιακό και τι όχι! Μπαμ κάνει!
Ούτε και «δαιμονοποιούμε» την εξέλιξη… και εμάς μας αρέσει να προσθέτουμε νέα στοιχεία με σεβασμό και με στόχο να υπάρχει μια αισθητική χωρίς να αλλοιώνει τα βασικά συστατικά στοιχεία της παραδοσιακής μας μουσικής, το έχουμε κάνει.
Σήμερα πολύ εύκολα «αυτοαποκαλείται» κάποιος εκφραστής της ποντιακής μούσας, βαφτίζεται καλλιτέχνης μέσα σε ένα μήνα... Μια επαγγελματική φωτογράφηση, μια ηχογράφηση σε ένα στούντιο, ένα videoclip και είμαστε έτοιμοι… κάτι σαν «fast food καλλιτέχνες…». Και προς Θεού! Ο καθένας έχει το δικαίωμα να κάνει την προσπάθεια του ή να ικανοποιήσει τη φιλοδοξία του. Το πρόβλημα εντοπίζεται όταν τεχνηέντως επιχειρείται να θολώνουν τα νερά… Μεγάλη κουβέντα Φόρη... Θέλει ώρες και πολλές σελίδες να αναλύσουμε με επάρκεια αυτό το ευαίσθητο θέμα. Και δε σημαίνει ότι είμαστε τιμητές των πάντων, ούτε τα γνωρίζουμε όλα, ούτε διεκδικούμε με την άποψη μας αποκλειστικότητες στο μερίδιο του ορθού... Άποψη εκφράζουμε, με θάρρος, δημόσια και κρινόμαστε.
Οι καλλιτέχνες λοιπόν έχουμε το δικό μας μερίδιο ευθύνης. Όπως και τα ποντιακά σωματεία, ο οργανωμένος ποντιακός χώρος, έχουν την υποχρέωση να «καθαρίσουν» τις όποιες ασχήμιες και όλα αυτά τα κακώς κείμενα... Αυτός εξάλλου δεν είναι και ένας από τους καταστατικούς στόχους των σωματείων μας; Όλοι μας πρέπει να προβληματιστούμε αλλά και να αγωνιστούμε….
Ερώτηση: Τι να περιμένουν οι πολίτες της Αθήνας από εσάς στην Μουσική Σκηνή ΣΦΙΓΓΑ. Τι ιδιαίτερο μουσικά έχετε να τους δώσετε;
Απάντηση: Ιδιαίτερο αγαπητέ Φόρη είναι οτιδήποτε βγαίνει ανεπιτήδευτα μέσα από την ψυχή… Οτιδήποτε βγαίνει με αγάπη, με μεράκι και με πολυ σεβασμό... Είμαστε ερωτευμένοι με την παραδοσιακή ποντιακή μουσική και όπου κι αν τυχαίνει να εμφανιζόμαστε, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, αυτό που θέλουμε πρωτίστως και το πετυχαίνουμε σε μεγάλο βαθμό δόξα τω Θεώ, είναι να γινόμαστε ένα με τον κόσμο! Να αγκαλιαζόμαστε, να χορεύουμε και να τραγουδάμε παρέα...
Αν ο κόσμος περνάει καλά τότε και εμείς πετάμε στα σύννεφα... Εξάλλου, εδώ που βρισκόμαστε σήμερα το οφείλουμε σε αυτό τον κόσμο που είναι δίπλα μας, που αγκαλιάζει και στηρίζει το κάθε μας βήμα.
Χωρίς αυτό τον κόσμο λοιπόν, τίποτα δεν θα μπορούσαμε να καταφέρουμε και τίποτα δεν θα ήταν τόσο όμορφο.
Και στην Αθήνα την Κυριακή 21 του Απρίλη, στη Μουσική Σκηνή ΣΦΙΓΓΑ, θα τα δώσουμε όλα για να περάσουμε υπέροχα.
Εύγε στη διεύθυνση της ΣΦΙΓΓΑΣ που επέλεξε για αυτή την ιδιαίτερη βραδιά, με απόλυτο σεβασμό στο κοινό, να έχει φιλικές τιμές, για όλα τα βαλάντια…
Στην καρδιά της πατρίδας μας, στην καρδιά της πρωτεύουσας, θα χτυπήσει δυνατά και η καρδιά της ποντιακής παραδοσιακής μουσικής…
Και το κάλεσμα μας απευθύνεται όχι μόνο στους Ποντίους της Αττικής αλλά και σε όσους αγαπούν και συγκινούνται με τις μουσικές μας παραδόσεις απ’ όπου κι αν προέρχονται.
Σε ευχαριστούμε Φόρη για την φιλοξενία στον «Εύξεινο Πόντο» που διαχρονικά στηρίζει το έργο των Ποντίων καλλιτεχνών και τιμά το χώρο των ποντιακών γραμμάτων και της ενημέρωσης.
Για περισσότερες πληροφορίες και για ηλεκτρονική προπώληση εισιτηρίων για τη βραδιά στη μουσική σκηνή ΣΦΙΓΓΑ, πατήστε εδώ
https://www.more.com/music/
