Στο χωριό Κούκος του νομού Πιερίας, έγινε η παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Σιδηρόπουλου, με τίτλο «Πορείες θανάτου… και ζωής», που κυκλοφόρησε από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗ, το βράδυ του Σαββάτου 6 Αυγούστου 2022, στην αίθουσα του πρώην Δημοτικού Σχολείου Κούκου Πιερίας, παρουσία πλήθους κόσμου, ο οποίος γέμισε ασφυκτικά την αίθουσα.

Η παρουσίαση έγινε υπό την αιγίδα του Συλλόγου των απανταχού Κουκιωτών «ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ».

BIBLIO.SIDHROPOYLOS.BASILHS.POREIES.ZOHS.EKDOSEIS.KYRIAKIDH.IMG 8917

Ο συγγραφέας του βιβλίου Βασίλης Σιδηρόπουλος, μέσα από αφηγήσεις μάζεψε τις μαύρες μνήμες από τις ζωές και τα όνειρα των Τουρκόφωνων Ποντίων προγόνων του και προσπάθησε να περισώσει τα σπαράγματα της ιστορίας του ξεριζωμένου πολιτισμού τους και της πικρής εγκατάστασής τους στη νέα τους Πατρίδα, που δεν τους υποδέχτηκε με ανοιχτές αγκάλες.

KOYKOS.PAROYSIASH.BIBLIOYSIDHROPOYLOS.6.8.2022 2

Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ3 και πρόεδρός του συλλόγου δράσης «ΝΙΚΟΣ ΚΑΠΕΤΑΝΙΔΗΣ», Γιώργος Γεωργιάδης.

Κύριοι εισηγητές παρουσίασης του βιβλίου ήταν η Σοφία Αμπερίδου, καταξιωμένη ζωγράφος, με καταγωγή από το Κούκο Πιερίας και ο Φόρης Πεταλίδης, δημοσιογράφος - εκδότης της εφημερίδας «ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ», ενώ ανάγνωση αποσπάσματος από ένα κομμάτι του βιβλίου έκανε η ηθοποιός, Αναστασία Σιδηροπούλου - Αλπάκη.

SIDIROPOYLOY.ALPAKH.ANASASIA.KOYKOS.6.8.2022.IMG 8966

Τέλος ο συγγραφέας του βιβλίου Βασίλης Σιδηρόπουλος, αναφέρθηκε στους λόγους για τους οποίους έγραψε το βιβλίο.

Η εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου μεταδόθηκε στις ΗΠΑ μέσω You Tube, από το εκεί Ιερό Ίδρυμα Παναγία Σουμελά.

Ο Γιώργος Γεωργιάδης

GEORGIADIS.GIORGOS.KOYKOS.6.8.2022.IMG 8940

Στον πρόλογό του ο δημοσιογράφος Γιώργος Γεωργιάδης αφού παρουσίασε τους ομιλητές μεταξύ άλλων ανέφερε:

Ένα Ποντιακό χωριό τον Κούκο, ζωγραφίστηκε με τα πιο κόκκινα χρώματα του αίματος η πιο παράξενη, αντιφατική, περίεργη, άγνωστη, μυστική, τραγική, αντιφατική ιστορία της Ελλάδας του Εμφυλίου πολέμου.

Με αφορμή και αιτία το εξαιρετικό βιογραφικό βιβλίο του στενού συνεργάτη και φίλου Βασίλειος Σιδηρόπουλος που ξετύλιξε στις σελίδες του βιβλίου του (εκδόσεις Κυριακίδη) τις αναμνήσεις του παππού του Σαούρ Ανέστη και της γιαγιάς του Κερεκίας από τον Τουρκόφωνο Δυτικό Πόντο.

Έλληνες του Πόντου Τουρκόφωνοι που υπήρξαν το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους Οθωμανούς και Κεμαλικούς κατά την διάρκεια της Γενοκτονίας γιατί αντιστάθηκαν σθεναρά στο Τουρκικό μαχαίρι, έφτασαν στην Ελλάδα και την περίοδο της Κατοχής καθώς ήταν απομονωμένοι λόγω της Τουρκοφωνίας τους, έγιναν το μήλο της Έριδος μεταξύ του ΕΛΑΣ και της ΠΑΟ εξαιτίας της πολεμικής τους αρετής.

Η κάθε πλευρά τους ήθελε στην δύναμη της. Γενικά τότε ήταν Βενιζελικοί. Όμως δια μέσου απίστευτων αγνώστων γεγονότων οδηγήθηκαν στην πλευρά της ΠΑΟ και ακολούθως σε τμήματα με Γερμανική στολή. Όχι όλοι. Αλλά ένα σημαντικό μέρος.

Η Σοφία Αμπερίδου

AMPERIDOY.SOFIA.KOYKOS.6.8.2022.IMG 8951

Η ζωγράφος Σοφία Αμπερίδου με καταγωγή από τον Κούκο Πιερίας, δίδοντας και προσωπικά στοιχεία από παιδικά βιώματα, στην παρουσίασή της, ανέφερε μεταξύ άλλων: Το βιβλίο, μας μεταγγίζει εν ολίγοις την ιστορική μνήμη του χωριού μας για γεγονότα που έλαβαν χώρα και δημιούργησαν μέχρι και διχαστικά ζητήματα. Αναφέρεται στα βιοποριστικά θέματα των ανθρώπων, με ενδιαφέρουσες καταγραφές για πρόσωπα, πράγματα, καταστάσεις, εμπειρίες εποχής κι όλα αυτά μεταφέρονται μέσα από το πολεμικό κλίμα του αντάρτικου στον Πόντο κι αργότερα της Γερμανικής Κατοχής και του εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα.

Θα το χαρακτήριζα και ηθογραφικό διήγημα του 20ου αιώνα, που αποδίδει τη νοοτροπία ζωής, τα ήθη και έθιμα των ανθρώπων που έζησαν στον πόντο και τα μετέφεραν στη νέα γη που ήρθαν ως πρόσφυγες. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί ως πλαίσιο για το βιβλίο του, τον τόπο καταγωγής του, το χωριό Κούκος, στο οποίο καταθέτει εμπειρίες και προσωπικά βιώματα που άλλοτε χαρακτηρίζονται από έναν έντονο συναισθηματικό λυρισμό κι άλλοτε σκιαγραφούν την ωμή πραγματικότητα, που τις περισσότερες φορές εκφράζεται με βάναυση και βάρβαρη συμπεριφορά των μεγάλων που γεμίζει απορίες και πίκρα την τρυφερή ψυχή ενός παιδιού.

Οι παιδικές μνήμες πάντα γίνονται καταφύγιο και σε αυτές επιστρέφουμε συχνά για να δώσουμε απαντήσεις μέσα από τον τρόπο που μεγαλώσαμε και διαμορφωθήκαμε ως άνθρωποι και προσωπικότητες. Στα δικά μας παιδικά χρόνια, τότε που ήταν ακόμη ακμαίοι οι γονείς των γονιών μας, ως πρόσφυγες πρώτης γενιάς αποτελούσαν τον συνδετικό κρίκο με την γενέτειρα τους στον Πόντο. Πολλοί από εμάς είμαστε αυτήκοοι μάρτυρες των ιστοριών τους. Στο χωριό μας δεν γνωρίζω άλλον εκτός από τον Βασίλη Σιδηρόπουλο, που με μεγάλη προσοχή επιδόθηκε στην καταγραφή γεγονότων όπως τα εξιστορούσε ο παππούς του, ο καπετάν Σαούρ Ανέστης και η γιαγιά του η Κερεκία. Οι αφηγήσεις αυτές τον ωρίμασαν γρήγορα και του δημιούργησαν συναισθήματα ευθύνης απέναντι στην ιστορική πραγματικότητα.

Ο Φόρης Πεταλίδης

PETALIDIS.FORIS.KOYKOS.6.8.2022.IMG 8952

Στην ομιλία του ο δημοσιογράφος Φόρης Πεταλίδης, μεταξύ άλλων επισήμανε:

Ο Βασίλης Σιδηρόπουλος, με βιώματα από τους πρόσφυγες της πρώτης γενιάς των Ελλήνων του Δυτικού Πόντου, και ιδιαίτερα του παππού του Σαούρ Ανέστη και της γιαγιάς του Κερεκίας, συστήνει στο αναγνωστικό κοινό το βιβλίο «Πορείες θανάτου… και ζωής», που μας το προσφέρουν οι ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗ, της Δέσποινας και του Παύλου Κυριακίδη, άξιων τέκνων του αείμνηστου Τάσου Κυριακίδη, ο οποίος τόσα πολλά προσέφερε στον τομέα των εκδόσεων βιβλίων για τον ποντιακό ελληνισμό - και όχι μόνο.

Το βιβλίο του συγγραφέα Βασίλη Σιδηρόπουλου, εντάσσεται στην κατηγορία εκείνη, όπου παίρνει αφορμή από τις αυθεντικές μαρτυρίες των πρωταγωνιστών, έτσι όπως τις έζησε μικρό παιδί στα ακούσματά του, στα παρακάθια στο χωριό Κούκος της Πιερίας, και είχε την προνοητικότητα να τις καταγράψει σε νεαρή ηλικία.

Όσοι έζησαν αυτήν την μυσταγωγία του παρακάθ’, από τους παλιότερους να διηγούνται ιστορίες και όχι μόνον, κατάφεραν σε πολύ νεαρή ηλικία να έχουν μία πρώτη επαφή με τον κόσμο των μεγάλων και να αφουγκραστούν μέσα από τις διηγήσεις τους, εμπειρίες ζωής και περιγραφή γεγονότων στα οποία οι ηλικιωμένοι ήταν πρωταγωνιστές. Τυχεροί όσοι νέοι προσέγγιζαν τα καφενεία, εκεί όπου οι γεροντότεροι αφηγούνταν γεγονότα της νιότης τους, άλλοτε πραγματικά, και άλλοτε περιστατικά τα οποία αρκετές φορές μεγαλοποιούσαν.

Αυτές τις προφορικές μαρτυρίες, ο Βασίλης τις κατέγραψε σε νεαρή ηλικία από το μυαλό στο χαρτί, στη διάρκεια της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας τα δακτυλογράφησε και στην αρχή της συνταξιοδότησής του, τα έδωσε μορφή βιβλίου.

Ήδη οι αναγνώστες της εφημερίδας ΕύΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ και του site efxinospontos.gr, ορισμένα αυτοτελή αποσπάσματα της δουλειάς του Βασίλη Σιδηρόπουλου, των προσωπικών μαρτυριών και αφηγήσεων για το αντάρτικο σωτηρίας του Δυτικού Πόντου, τα έχουν διαβάσει, μιας και τα συμπεριέλαβε στην τελική μορφή του βιβλίου.

Οι προφορικές μαρτυρίες που μας προσφέρει ο Βασίλης, είναι ένα στοιχείο χρήσιμο για τους ερευνητές – ιστορικούς για να κάνουν την τεκμηρίωση και την αναζήτηση των συμπερασμάτων για μελλοντικές πτυχιακές και διδακτορικές διατριβές, αλλά και την συγγραφή βιβλίων, ως πρωτότυπες πηγές.

Στο βιβλίο αφιερώνονται πολλές σελίδες στην Γερμανική Κατοχή και τον Εμφύλιο, στον οποίο πήραν μέρος ως πρωταγωνιστές οπλαρχηγοί του Πόντου, τις αντιθέσεις που είχαν μεταξύ τους, και μέσα από την αφήγηση του παππού του Σαούρ Ανέστη, δίνει το στίγμα εκείνης της εποχής και ιδιαίτερα του αδελφοκτόνου πολέμου. Αναφέρει πολλά ονόματα πρωταγωνιστών της περιοχής και της δράσης τους, χρήσιμο για το πώς σκέφτονταν και δρούσαν εκείνη την εποχή. Τον παραγκωνισμό του παππού τους, επειδή διαφωνεί με επιλογές των ανωτέρων του, γεγονός που του αλλάζει και τον τρόπο σκέψης του.

Πολύ πόνος και οδύνη περιγράφονται για εκείνη την εποχή της Κατοχής και ιδιαίτερα του αδελφοκτόνου Εμφύλιου πολέμου. Δεν θα κάνω ιδιαίτερη αναφορά στην εισήγησή μου. Έχουν γραφεί χιλιάδες σελίδες, εκατοντάδες βιβλία, από κάθε πλευρά, και πρωταγωνιστές των γεγονότων κατέθεσαν τις απόψεις τους. Κάθε οικογένεια, ιδιαίτερα στη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία είχε τραυματικές εμπειρίες, έχασε πατέρα, αδελφό και συγγενή και τα πάθη περίσσεψαν. Ενώ όλοι οι λαοί έβγαιναν μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο στην παραγωγή, χαίρονταν την ειρήνη, οι στρατιώτες γυρνούσαν από το μέτωπο, στην Ελλάδα, αδελφός σκότωνε τον αδελφό. Ελπίζω τα λάθη του παρελθόντος για κάθε πλευρά, να είναι οδηγός για μελλοντικές αποφάσεις και οι Έλληνες να μην παίξουν για μία ακόμη φορά τα παιχνίδια των μεγάλων δυνάμεων, που πάντοτε κοιτούν τα δικά τους συμφέροντα και όχι τα συμφέροντα του ελληνικού λαού και της πατρίδας μας.

Ο Βασίλης Σιδηρόπουλος

SIDHROPOYLOS.BASILHS.KOYKOS.6.8.2022.IMG 8969

Ο συγγραφέας του βιβλίου Βασίλης Σιδηρόπουλος, σε μια προσωπική ομιλία αναφέρθηκε στους λόγους για τους οποίους έγραψε το βιβλίο, αναφέροντας μεταξύ άλλων τα εξής:

Μέσα από το βιβλίο μου αποκαλύπτονται και σημαντικά κομμάτια της ιστορίας των ανθρώπων του χωριού μου, που έτρεξαν μέσα στα γεγονότα και συνοδοιπόρησαν δίπλα - δίπλα με τον πρωταγωνιστή του βιβλίου μου, τον παππού μου, τον Καπτάν Σαούρ Ανέστη.

Η θεματολογία του βιβλίου έχει να κάνει, με σκηνές από τη ζωή και τα γεγονότα από το Αντάρτικο στον Τουρκόφωνο Δυτικό Πόντο.

Από την προσπάθεια των χωριανών μου να ριζώσουν στη νέα τους Πατρίδα.

Από την κατοχή και τον αδελφοκτόνο εμφύλιο.

Από διάφορα πολιτιστικά δρώμενα του χωριού, που συμπλέκονται με τα ήθη και τα έθιμα που κουβάλησαν οι πρόγονοί μας από τις χαμένες τους πατρίδες στα νέα χώματα, όπου τους φύτεψαν, παρά τη θέλησή τους.

Υπάρχουν τέλος στη θεματολογία και κάποιες αναφορές σε δύο τρία πρόσωπα με ιδιαίτερα γνωρίσματα και χαρακτηριστικά, που ζούσαν στην ίδια την κοινωνία του χωριού, όπου κι’ εγώ ο ίδιος ανδρώθηκα.

Όλοι οι μετέχοντες στην πλοκή και τα δρώμενα του βιβλίου, ζουν παράλληλα με τον Καπτάν Σαούρ Ανέστη και διανθίζουν σαν περικοκλάδες με τη δική τους δράση και ζωή και τη ζώσα πνοή του ίδιου μου του βιβλίου.

Ο καθένας από τους μετέχοντες συμβάλλει, είτε με την προσωπικότητά του, είτε με τα λάθη του, αλλά και με την προσφορά και τους αγώνες του, στο χτίσιμο μέρους της ιστορίας της πατρίδας μας.

Δυστυχώς, η ιστορία αυτή είναι άγνωστη, όχι μόνο στους Ελαδίτες Έλληνες, αλλά και σ’ εμάς τους Πόντιους, επειδή δεν καταγράφτηκε επαρκώς τα προηγούμενα χρόνια, για διάφορους λόγους.

Στο πλαίσιο της ανάδειξης της ζωής των πρωταγωνιστών μου, προσπάθησα πάρα πολύ, να μεταφέρω μέσω αυτής την δική τους και μόνο αλήθεια, όπως αυτοί την βίωναν και στο χρόνο που την βίωσαν.

Διότι, για να κατανοηθούν τα γεγονότα παλαιότερων χρόνων και εποχών, πρέπει ο οποιοσδήποτε θελήσει να δώσει απαντήσεις, να τοποθετήσει πρώτα ο ίδιος τον εαυτό του στο χρονικό κάδρο εκείνης της εποχής και όχι να κρίνει με τα δεδομένα του σήμερα.

Έγραψα τα γεγονότα, όχι όπως θα ήθελα να τα παρουσιάσω εγώ, αλλά ακριβώς όπως μου μεταφέρθηκαν και πιστεύω ότι τα κατάφερα αν όχι απόλυτα, τότε σε μεγάλο βαθμό.

Δεν επιθυμούσα για κανέναν λόγο το βιβλίο μου να συναρμολογηθεί από σπασμένα κεραμίδια και πλιθιά ανάκατα πεταμένα σε λασπωμένα χώματα.

Δεν ήθελα επίσης να αποτελέσω κι’ εγώ την συνέχεια όλων αυτών, που τις αλήθειες τις κρύψανε μέσα σε βαθιά λαγούμια, για να βρίσκονται εκεί κρυμμένες μια για πάντα, για να μην ντρέπονται. Όοοχι αυτοί που τις γράψανε, αλλά οι ίδιες οι αλήθειες. 

Διαβάστε την εισήγηση του Γιώργου Γεωργιάδη στο ακόλουθο Link

http://www.efxinospontos.gr/vivlio/8264-ti-eipe-o-giorgos-georgiadis-stin-parousiasi-tou-vivliou-tou-vasili-sidiropoulou-poreies-thanatou-kai-zois?fbclid=IwAR3MISKIDBhtpS8WOj8xlnmcvP6wKWxyt_66Bf7pVqCROSl7FyhEPfr4nSI

Διαβάστε την εισήγηση της Σοφίας Αμπερίδου στο ακόλουθο Link

http://www.efxinospontos.gr/vivlio/8265-sofia-amperidou-anasyrei-mnimes-tou-parelthontos-to-vivlio-tou-vasili-sidiropoulou-poreies-thanatou-kai-zois?fbclid=IwAR0HubFa4zfnPX11WW5YvzboFIBYWXjak0aUU3--mGxe7e5RMookpa_GyyY

Διαβάστε την εισήγηση του Φόρη Πεταλίδη στο ακόλουθο Link

http://www.efxinospontos.gr/vivlio/8267-o-foris-petalidis-xrisimo-gia-erevnites-os-prototypi-pigi-to-vivlio-tou-vasili-sidiropoulou-poreies-thanatou-kai-zois?fbclid=IwAR2t_fgsvSlyCWcLSU7QmN2KB8GXbV4yJekVCPZftfUKuav8sjEGeftmDnQ

Διαβάστε την εισήγηση του Βασίλη Σιδηρόπουλου στο ακόλουθο Link

http://www.efxinospontos.gr/vivlio/8262-vasilis-sidiropoulos-giati-egrapsa-to-vivlio-poreies-thanatou-kai-zois?fbclid=IwAR314VjHpvhomVEEwX-gNJlaBk73E4QWXl6ZSY0UP7aqn6BERImp2rZcmlo