ΤΟΥ ΦΟΡΗ ΠΕΤΑΛΙΔΗ

Στην ισλαμοποίηση του τουρκικού κράτους και της κοινωνίας προχωράει σταδιακά ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παίζοντας ταυτόχρονα τα πολιτικά του παιχνίδια, με την κίνησή του να μετατρέψει την Αγία Σοφία Κωνσταντινούπολης από μουσείο σε τζαμί. Νωρίτερα βέβαια είχε φροντίσει, μέσω πάντα μηχανισμών του κράτους, να μετατρέψει την Αγία Σοφία Τραπεζούντας και πάλι από Μουσείο που ήταν σε τζαμί. Η αρχή αυτής της πολιτικής άρχισε από την Αγία Σοφία στη Νίκαια. Ότι έχει σχέση με την Αγία Σοφία και επί Κεμάλ πασά, στο πλαίσιο της κοσμικότητας του κράτους και μετατράπηκε σε μουσείο, γίνεται και πάλι τζαμί.

Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενέταξε και το άνοιγμα της ιστορικής μονής και τη Θεία Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά στον Πόντο, αλλά και συνολικά της Ρωμαΐικης μειονότητας στην Τουρκία, στο «ανατολίτικο» παζάρι, με στόχο της ενίσχυση της εικόνας του, τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό.

Ενώ ισλαμοποιεί το κράτος και την κοινωνία, ταυτόχρονα θέλει να δείξει ότι σέβεται και τις θρησκευτικές μειονότητες που κατοικούν εντός της Τουρκίας, κυρίως για να δείξει καλό πρόσωπο στις πολιτισμένες κοινωνίες του εξωτερικού.

Πρόσφατα, την Τρίτη 28 Ιουλίου 2020, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με βιντεοκλήση που είχε στο πλαίσιο του ανοίγματος της Παναγίας Σουμελά στο όρος Μελά στο Πόντο, μετά από πέντε χρόνια εργασιών και της Αγίας Σοφίας στην Τραπεζούντα, η οποία λειτουργεί πλέον ως τζαμί, παρουσία και του Τούρκου υπουργού πολιτισμού άφησε ανοιχτό να γίνει Πατριαρχική Θεία Λειουργία στο ιστορικό μοναστήρι, κάτι όμως που διέψευσε το Οικουμενικό Πατριαρχείο, μιας και η αρμόδιες αρχές της χώρας δεν επέτρεψ αν την τέλεση θρησκευτικών λειτουργιών. Όμως αφού ο Ερντογάν, άφησε ανοιχτή αυτήν την προοπτική, αμέσως η νομαρχία Τραπεζούντας, άλλαξε απόφαση και τελικώς επέτρεψε να γίνει θεία λειτουργία στην Παναγία Σουμελά στον Πόντο. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, που είχε υποβάλει σχετική αίτηση, δέχθηκε να γίνει θεία λειουργία, αλλά εκφράζοντας την δυσαρέσκειά του για τις κινήσεις του Ερντογάν, υποβαθμίζει το γεγονός και αντί του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου, η θεία λειτουργία θα γίνει σε επίπεδο Μητροπολιτών.

Ας δούμε όμως το χρονικό των εξελίξεων, από τις 24 Ιουλίου 2020, όταν και έγινε η Αγία Σοφιά της Πόλης και πάλι τζαμί, από μουσείου που ήταν τις τελευταίες δεκαετίες.

Μετά την μετατροφή της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινούπολης, από Μουσείο σε τζαμί, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Κωνσαντινουπόλεως κ. Βαρθολομαίο.

Όπως ανακοινώθηκε από την τουρκική προεδρία, ο Οικουμενικός Πατριάρχης εξέφρασε την ικανοποίησή του στον Τούρκο πρόεδρο για την επαναλειτουργία της ιστορικής μονής. Παράλληλα, όπως μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Anadolu, ο προκαθήμενος της ορθόδοξης εκκλησίας ευχαρίστησε τον Ταγίπ Ερντογάν για την αποκατάσταση της Παναγίας Σουμελά, καθώς και για άνοιγμα του μοναστηριού. Η τηλεφωνική επικοινωνία ήταν η πρώτη επίσημη επικοινωνία των δύο ανδρών μετά τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας της Πόλης, σε τζαμί.

Πριν από την τηλεφωνική επικοινωνία, είχαν προηγηθεί δηλώσεις του Τούρκου προέδρου ο οποίος, απορρίπτοντας τις επικρίσεις για την Αγία Σοφία, ανέφερε πως το μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά στον Πόντο, θα δεχθεί πιστούς για τον εορτασμό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου 2020.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παρουσιάστηκε μάλιστα πως είναι υπέρ των θρησκευτικών ελευθεριών λέγοντας πως «αν ήμασταν ένα έθνος που στοχοποιεί τα σύμβολα άλλων θρησκειών, η Μονή Σουμελά που βρίσκεται στην κατοχή μας τους τελευταίους πέντε αιώνες, θα είχε εξαφανιστεί για πάντα». Κατέληξε μάλιστα λέγοντας ότι: «Αν εμείς ήμασταν ένα έθνος που κατέστρεφε τα σύμβολα των άλλων θρησκειών, όπως ισχυρίζονται κάποιοι, τότε στη θέση αυτού του μοναστηριού που βρίσκεται στα χέρια μας εδώ και πέντε αιώνες δεν θα υπήρχε τίποτα. Το ίδιο ισχύει και για τα άλλα μνημεία που είναι διάσπαρτα στην Ανατολία. Εμείς ποτέ δεν θελήσαμε να ισοπεδώσουμε και να καταστρέψουμε, θελήσαμε να τα κρατήσουμε ζωντανά», υποστήριξε ο κ. Ερντογάν. «Στις 15 Αυγούστου οι ορθόδοξοι πολίτες μας θα είναι σε θέση να πραγματοποιήσουν τη θρησκευτική λειτουργία για την Παναγία».

Ωστόσο η ανακοίνωση του Οικουμενικού Πατριαρχείο ήταν ξεκάθαρη πως η Πατριαρχική Θεία Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά στον Πόντο, δεν θα πραγματοποιηθεί, με ευθύμη των τουρκικών αρχών.

Συγκεκριμένα, η ανακοίνωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου ανέφερε το ακόλουθα: «Διά του παρόντος ανακοινούται ότι, λόγω της συνεχιζομένης πανδημίας του νέου κορωνοιού, δεν επετράπη υπό των αρμοδίων Τουρκικών Αρχών η τέλεσις της Θείας Λειτουργίας εν τη Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά Τραπεζούντος, την 15ην προσεχούς μηνός Αυγούστου. Τούτο φέρον εις γνώσιν των ενδιαφερομένων το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, επικαλείται επ᾿ αυτούς και επί πάντας την χάριν και την άμαχον προστασίαν της Παναγίας της Σουμελιώτισσας. Τη 28η Ιουλίου 2020».

Όμως μετά από αυτήν τη δημοσιοποίηση της απόρριψης του αιτήματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως να γίνει θεία λειτουργία στην Παναγία Σουμελά τον Δεκαπενταύγουστο, από τις τουρκικές αρχές, η κατάσταση άλλαξε άρδην. Ο Ερντογάν, ήθελε να δείξει πως σέβεται τις θρησκευτικές ελευθερίες και αμέσως η νομαρχία Τραπεζούντος, άλλαξε την απόφασή της και σε μία ημέρα έδωσε τη σχετική άδεια.

Έτσι το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, εξέδωσε ανακοίνωση λέγοντας πως επιτρέπεται να γίνει θεία λειτουργία στην Παναγία Σουμελά στον Πόντο, αλλά ταυτόχρονα με εύσχημο τρόπο την υποβαθμίζει, θέλοντας να δείξει την δυσαρέσκειά του για τις κινήσεις του Ερντογάν. Για πρώτη φορά δεν θα γίνει Πατριαρχεική Θεία Λειτουργία, αλλά θα την τελέσουν Μητροπολίτες του Οικουμενικού Θράνου και του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας.

Η ανακοίνωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου είναι η ακόλουθη: «ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ. Εὐχαρίστως ἀνακοινοῦται, ὅτι κατόπιν νεωτέρου ἐγγράφου τῆς Νομαρχίας Τραπεζοῦντος, ἀλλά καί σχετικῆς ἀνακοινώσεως τοῦ Ἐξοχωτάτου κυρίου Προέδρου τῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας, ἐπετράπη ἡ τέλεσις τῆς Θείας Λειτουργίας ἐν τῇ Ἱερᾷ Μονῇ Παναγίας Σουμελᾶ κατά τήν ἑορτήν τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου.Τήν πανηγυρικήν αὐτήν Λειτουργίαν θά τελέσουν κατά τήν μεγάλην Θεομητορικήν ἑορτήν οἱ Σεβ. Μητροπολῖται Καλλιουπόλεως καί Μαδύτου κ. Στέφανος, Σηλυβρίας κ. Μάξιμος καί Ζάμπιας κ. Ἰωάννης, Ἱεράρχης τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας.Ἡ Α. Θ. Παναγιότης ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης κ. κ. Βαρθολομαῖος τήν 28ην τ. μ. ἐπεκοινώνησε τηλεφωνικῶς πρός τόν Ἐξοχώτατον Πρόεδρον κ. Recep Tayyip Erdoğan καί τόν ηὐχαρίστησε διά τά γενόμενα ἐν τῇ ὡς ἄνω ἱστορικῇ Μονῇ συστηματικά ἀνακαινιστικά ἔργα καί, ἐπί τῇ εὐκαιρίᾳ, διεβίβασεν εἰς αὐτόν τάς εὐχάς καί τά συγχαρητήρια τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καί τῆς περί αὐτό ἐνταῦθα Ὁμογενείας διά τήν ἐπί θύραις ἑορτήν τῶν θυσιῶν (Kurban Bayramı). 29 Ἰουλίου 2020. Ἐκ τῆς Μ. Πρωτοσυγκελλίας».

Η Ιερά Μονή της Παναγίας Σουμελά, στο όρος Μελά της Ματσούκας στην Τραπεζούντα του Πόντου, παραμένει κλειστή εδώ και πέντε χρόνια λόγω εργασιών στήριξης του βράχου στο οποίο βρίσκεαι το μοναστήρι, το οποίο είναι λαξευμένο σε ύψος 1.200 μέτρων και ιδρύθηκε το 386 μ. Χ. επί Βυζαντινού Αυτοκράτορα Θεοδοσίου. Το 2015 η μονή έκλεισε για ένα χρόνο προκειμένου να γίνουν επείγουσες εργασίες λόγω κατολίσθησης βράχων. Πριν από περίπου ένα χρόνο, τον Μάιο του 2019, και ενώ οι εργασίες συνεχίζονταν, είχε ανοίξει ένα μέρος του περιβάλλοντος χώρου της μονής, αφού είχε γίνει στήριξη τεράστιων βράχων που απειλούσαν το μοναστήρι.

Βλέπουμε πως ενώ επί της πρωθυπουργίας και προεδρίας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μετατράπηκαν οι Ιεροί Ναοί της Αγίας Σοφίας στη Νίκαια, στην Τραπεζούντα και την Κωνσταντινούπολη, από Μουσεία σε τζαμιά, ο Τούρκος πρόεδρος, επιμένει πως σέβεται την θρησκευτική ελευθερία των ορθοδόξων υπηκόων του.

Οι περίλαμπροι και ιστορικοί ναοί της Αγίας Σοφίας στην σημερινή τουρκική επικράτεια, είναι κτήμα της παγκόσμιας κληρονομιάς και έτσι θα πρέπει να ειδωθούν και ως λάφυρα κατάκτησης πολέμου που ο κατακτητής παραχωρεί με την μεγάλη του καρδιά στους υπηκόους του.

Όταν όμως δεν υπάρχει διεθνής καταδίκη από τις ξένες κυβερνήσεις, που βάζουν την κρατική πολιτική πάνω από τις πανανθρώπινες αξίες, ο ισλαμιστής πρόεδρος της Τουρκίας και ότι πιο οπισθοδρομική εκφράζει, τότε θα μπορεί να πραγματοποιεί τις ορέξεις του, δίχως καμμία επίπτωση.

Και ο Ερντογάν γνωρίζει πολύ καλά ότι οι Ρωμιοί υπήκοοι της Τουρκίας, και το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης είναι πλέον μια πολύ μικρή αριθμητικά μειονότητα και ως εκ τούτου δεν μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα στη χώρα. Και τους χρησιμοποιεί όπως αυτός πιστεύει ότι εξυπηρετούν τα συμφέροντά του. Γιατί χρόνια τώρα μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης, η Τουρκία καταπατά τα δικαιώματά τους και ουσιαστικά έχει εξαφανίσει την ελληνική παρουσία στη χώρα, μετά από τα προγκρόμ και τις διακρίσεις που έχει κάνει σε βάρος της Ρωμαίικης μειονότητας της Κωνσταντινούπολης, της Ίμβρου και της Τενέδου. Ενώ τους αφαιρεί συνεχώς δικαιώματα, ως αντίδωρο τους παραχωρεί ελάχιστα ως ελεημοσύνη και τονίζει την μεγαλοψυχία ως κατακτητής, την οποία υπενθυμίζει με κάθε τρόπο.