Μετά από σύντομη περιπέτεια της υγείας του, άφησε την τελευταία του πνοή την Κυριακή 21 Νοεμβρίου 2021, ο καθηγητής Βαλκανικής Ιστορίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Σπύρος Στέτας, βυθίζοντας στο πένθος την πανεπιστημιακή κοινότητα, τους φίλους και μαθητές του. Το τελευταίο διάστημα νοσηλεύονταν σε κέντρο αποκατάστασης, μετά από επέμβαση που είχε κάνει.

Ο Σπύρος Σφέτας γεννήθηκε στο χωριό Κοιλάδα Λαρίσης το 1960, το 1978 αποφοίτησε από το Α΄ Λύκειο Αρρένων Λαρίσης και εισήχθηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το 1983 αποφοίτησε από το Ιστορικό Τμήμα της Σχολής. Με υποτροφία αρχικά του Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών και αργότερα του γερμανικού κράτους πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στην ιστορία της Ανατολικής και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και στη Σλαβολογία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου (1985 - 1991).

Το 1991 ανακηρύχθηκε διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Μονάχου με διατριβή σχετικά με το Μακεδονικό. Επέστρεψε στην Ελλάδα και εκπλήρωσε τη στρατιωτική του θητεία ως διερμηνέας της γερμανικής και βουλγαρικής στο Δεύτερο και Έβδομο Γραφείο του Τρίτου Σώματος Στρατού. Το 1993 διορίστηκε επιστημονικός συνεργάτης στο Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου του Αίμου (ΙΜΧΑ). Το 1999 εκλέχτηκε Λέκτορας Νεώτερης και Σύγχρονης Βαλκανικής Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ και έκτοτε εξελίχθηκε σε όλες τις βαθμίδες έως και εκείνη του Καθηγητή.

Έγραψε πολλές μελέτες, βιβλία και άρθρα για την Ιστορία των Βαλκανίων, αλλά και για τις τρέχουσες εξελίξεις. Βαθύς γνώστης του Μακεδονικού ζητήματος, ήταν μέλος της επιτροπής και ανέπτυξε το ιστορικό υπόβαθρο της «σλαβομακεδονικής ταυτότητας» και της «σλαβομακεδονικής γλώσσας» από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα. Ήταν υπέρμαχος της Συμφωνίας των Πρεσπών και έδωσε τις δικές του μάχες για την πιστή εφαρμογή της αλλά και για την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων στη γειτονική χώρα, βάζοντας την δική του σφραγίδα. Συνεργάστηκε με τον πρώην υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά και ως πρόεδρος της Επιτροπής για τα σχολικά εγχειρίδια, κατάφερε να αποδεχτούν οι γείτονες, επισήμως, στο εκπαιδευτικό τους σύστημα πως η Αρχαία Μακεδονία είναι μόνο Ελληνική. Ένα από τα πιο σοβαρά ζητήματα μαζί με το ονοματολογικό στη διαμάχη με τους γείτονες, ήταν η διαστρέβλωση στην ιστορική καταγραφή της αρχαίας Μακεδονίας, ένα ζήτημα στο οποίο έδωσε τέλος η Μεικτή Διεπιστημονική Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων στην οποία συμμετείχε. Επί της δικής του εμπλοπής σημειώθηκε η μεγαλύτερη πρόοδος για την αλλαγή των σχολικών βιβλίων της Βόρειας Μακεδονίας.

Ασχολήθηκε και με την ιστορία του προσφυγικού και ποντιακού ελληνισμού και συμμετείχε ως ομιλητές σε εκδηλώσεων ποντιακών σωματείων και ομοσπονδιών.

Δείτε στο ακόλουθο βίντεο την εισήγηση του Σπύρου Σφέτα, στο «Λαϊκό Πανεπιστήμιο» της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης, την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2020, με θέμα «Η Γενοκτονία των Χριστιανικών Πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας: Λόγοι ασφαλείας της ή προμελετημένο σχέδιο;».

Μόλις έγινε γνωστή η είδηση του θανάτου του Σπύρου Σφέτα, συνάδελφοί του από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης έγραψαν:

Βασίλης Γούναρης: «Κλαίω και δεν μπορώ να το πιστέψω. Σήμερα έφυγε ο Καθηγητής Σπύρος Σφέτας, συμφοιτητής, φίλος, συνάδελφος και συνοδοιπόρος της ιστορικής επιστήμης για 40 χρόνια. Διαπρεπής --ίσως ο διαπρεπέστερος-- έλληνας Βαλκανιολόγος, γλωσσομαθής και πολυμαθής, χαλκέντερος και πολυγράφος. Έφυγε και άφησε το Τμήμα μας να θρηνεί. Τον ρωτά σε κάποιο φροντιστήριο της Ρωμαϊκής Ιστορίας το 1981-82 ο καθηγητής Τουλουμάκος: "Σας στενοχώρησα κ. Σφέτα με την παρατήρηση που σας έκανα;". Ακούω ακόμη καθαρά στα αυτιά μου να του απαντάει αγέρωχος με τη βροντερή του φωνή, γεμάτος αυτοπεποίθηση: "Με αυτά τα μάταια πράγματα θα στενοχωριόμαστε τώρα!" Δεν θα σε ξεχάσουμε ποτέ Σπύρο, συνάδελφοι, φίλοι και μαθητές σου!».

Κυριάκος Χατζηκυριακίδης: «Έφυγε ένας από τους διαπρεπέστερους καθηγητές της γενιάς του, ο Σπ. Σφέτας... Η αναγνώριση των συναδέλφων του καθηγητών και φυσικά όλων των φοιτητών/τριών του ήταν η καλύτερη ανταμοιβή του. Ευχαριστούμε για όλα όσα μάς έδωσες απλόχερα, ευγνώμονες για το διδακτικό και συγγραφικό έργο σου. Καλό ταξίδι...».

Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης: «Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης, με την είδηση του θανάτου του Καθηγητή Σπύρου Σφέτα, εκφράζει τα θερμά του συλλυπητήρια προς την οικογένεια και τους οικείους του. Ο Σπύρος Σφέτας, Καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Βαλκανικής Ιστορίας του ΑΠΘ, υπήρξε διαπρεπής πανεπιστημιακός δάσκαλος και φίλος του Σωματείου μας, τίμησε δε το διαδικτυακό βήμα της Ευξείνου Λέσχης, στο πλαίσιο των διαλέξεων του «Λαϊκού Πανεπιστημίου». Για το Διοικητικό Συμβούλιο. Ο Πρόεδρος ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΥΣΑΡΙΔΗΣ. Η Γενική .Γραμματέας ΑΝΑΤΟΛΗ ΜΕΝΤΕΣΙΔΟΥ».

Η Π.Ο.Π.Σ. αποχαιρετά τον Καθηγητή Σ. Σφέτα

SFETAS.SPYROS.POPS.HRAKLEIO.2016

Η φωτογραφία του Σπυρίδων Σφέτα, είναι από την εισήγησή του στο 17ο Συνέδριο Εθνικής Αυτογνωσίας που διοργάνωσε η ΠΟΠΣ το 2016 στο Ηράκλειο Κρήτης, με θέμα: «Η ανάδυση του τουρκικού εθνικισμού και η τύχη των χριστιανών της Ανατολής (1913 - 1923)».

Η μεγάλη ποντιακή οικογένεια αποχαιρετά με βαθιά θλίψη και ιδιαίτερη συγκίνηση έναν γνήσιο φίλο, άξιο συνεργάτη και συμπαραστάτη της, τον Σπυρίδωνα Σφέτα, ο οποίος έφυγε τόσο πρόωρα από κοντά μας.

Ο Σπυρίδων Σφέτας, υπήρξε ένας διαπρεπής Βαλκανιολόγος, Καθηγητής του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που άφησε το δικό του ξεχωριστό αποτύπωμα στις Βαλκανικές Σπουδές. Βρισκόταν πάντοτε στο πλευρό της Ομοσπονδίας μας με εμπεριστατωμένες εισηγήσεις, γύρω από το ζήτημα της Γενοκτονίας των προγόνων μας, εισηγήσεις που καθήλωναν το κοινό, σε επιστημονικές ημερίδες και συνέδρια που διοργάνωσε η Π.Ο.Π.Σ.

Γι’ αυτό και η Π.Ο.Π.Σ. δεν έχασε μόνο έναν σπουδαίο καθηγητή, έναν σπουδαίο άνθρωπο, αλλά και έναν γνήσιο φίλο της. Και αυτό το κενό θα είναι για πάντα δυσαναπλήρωτο. Μας παρηγορεί ότι αφήνει πίσω του ένα σπουδαίο έργο, παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Στους οικείους του εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια.

Εκ μέρους του Δ.Σ. της Π.Ο.Π.Σ.

Η Πρόεδρος Χριστίνα Σαχινίδου Τσαρτσίδου

Ο Γενικός Γραμματέας Χρήστος Γεωργιάδης